https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%B5%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87محمد خالصیزاده - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-12T10:49:12Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%B5%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&diff=92818&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-10-03T19:19:18Z<p>ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== سالهای اولیه و تحصیلات ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== سالهای اولیه و تحصیلات ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمد خالصیزاده فرزند [[مهدی خالصی|محمدمهدی خالصی]] بود، که در ۱۲۷۰ خورشیدی در [[کاظمین]] متولد شد. مراحل مختلف [[علوم دینی]] را نزد علمای برجسته زمان، مهدی مرایاتی، صادق خالصی، راضی خالصی، محمدحسین کاظمی، [[آخوند خراسانی]]، و [[میرزا محمدتقی شیرازی]] سپری کرد، و پیش از ۲۰ سالگی به درجهٔ اجتهاد رسید. وی علاوه بر علوم اسلامی، علوم دیگر مانند ریاضیات، علوم طبیعی، و طب را نیز فراگرفت، و به زبانهای انگلیسی، فرانسه، ترکی، و فارسی تسلط یافت. پس از آغاز [[جنگ جهانی اول]] و حملهٔ انگلیس به بندر [[فاو]] در سال ۱۳۳۲ قمری، خالصیزاده بهمنظور مقابله با انگلیسیها، اقدام به بسیج مردم کردند. در قیام مردم کربلا در سال ۱۹۲۰ (۴ [[شوال]] ۱۳۳۸ ه.ق) به رهبری [[میرزا محمدتقی شیرازی]]، خالصیزاده به مردم انقلابی پیوست، و یکی از گردانندگان اصلی آن حرکت شد. انگلیسیها برای سرکوب قیام، کربلا را محاصره کردند، و تسلیم شدن هفده نفر از رهبران قیام را از شروط ترک مخاصمه دانستند، و سرانجام وارد کربلا شدند، ولی نتوانستند محمد را دستگیر کنند. در ۱۹۲۱ [[فیصل یکم|ملک فیصل]] قرارداد تحتالحمایگی انگلستان را پذیرفت، کاری که در مقابل، به اعتراضات گستردهٔ مردمی انجامید. در پی آن، کمیتهای پنج نفره از شخصیتهای سیاسی و مذهبی تشکیل شد که خالصیزاده نیز عضو آن بود. اعضای این کمیته مخالفت مردم عراق با قیمومیت انگلستان را اعلام کردند. مراجع اعلی از جمله [[محمدحسین نائینی|میرزا محمد حسین نائینی]]، محمدمهدی خالصی، و [[سید ابوالحسن اصفهانی]] در فتوایی انتخابات را تحریم کردند، و این امر در نهایت به ناکامی فیصل در اجرای انتخابات عمومی و تشکیل مجلس مؤسسان انجامید. حکومت با هجوم به خانهٔ محمدمهدی خالصی، و بازداشت وی و چند تن دیگر، و تبعید آنها به حجاز و قم، تلاش کرد تا جریان مخالفت آنها را، بهبهانهٔ ایرانی بودن برخی از آنها، به مسائل قومی نسبت دهد. از سوی دیگر گسترش مبارزات مردمی به تبعید محمد خالصیزاده و [[سید محمد صدر|سید محمدصدر]] از سوی مقامات انگلیسی به ایران انجامید.<ref>{{پک|حائری|۱۳۸۱|ک=|ج=|ص=۱۹۲}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمد خالصیزاده فرزند [[مهدی خالصی|محمدمهدی خالصی]] بود، که در ۱۲۷۰ خورشیدی در [[کاظمین]] متولد شد. مراحل مختلف [[علوم دینی]] را نزد علمای برجسته زمان، مهدی مرایاتی، صادق خالصی، راضی خالصی، محمدحسین کاظمی، [[آخوند خراسانی]]، و [[میرزا محمدتقی شیرازی]] سپری کرد، و پیش از ۲۰ سالگی به درجهٔ اجتهاد رسید. وی علاوه بر علوم اسلامی، علوم دیگر مانند ریاضیات، علوم طبیعی، و طب را نیز فراگرفت، و به زبانهای انگلیسی، فرانسه، ترکی، و فارسی تسلط یافت. پس از آغاز [[جنگ جهانی اول]] و حملهٔ انگلیس به بندر [[فاو]] در سال ۱۳۳۲ قمری، خالصیزاده بهمنظور مقابله با انگلیسیها، اقدام به بسیج مردم کردند. در قیام مردم کربلا در سال ۱۹۲۰ (۴ [[شوال]] ۱۳۳۸ ه.ق) به رهبری [[میرزا محمدتقی شیرازی]]، خالصیزاده به مردم انقلابی پیوست، و یکی از گردانندگان اصلی آن حرکت شد. انگلیسیها برای سرکوب قیام، کربلا را محاصره کردند، و تسلیم شدن هفده نفر از رهبران قیام را از شروط ترک مخاصمه دانستند، و سرانجام وارد کربلا شدند، ولی نتوانستند محمد را دستگیر کنند. در ۱۹۲۱ [[فیصل یکم|ملک فیصل]] قرارداد تحتالحمایگی انگلستان را پذیرفت، کاری که در مقابل، به اعتراضات گستردهٔ مردمی انجامید. در پی آن، کمیتهای پنج نفره از شخصیتهای سیاسی و مذهبی تشکیل شد که خالصیزاده نیز عضو آن بود. اعضای این کمیته مخالفت مردم عراق با قیمومیت انگلستان را اعلام کردند. مراجع اعلی از جمله [[محمدحسین نائینی|میرزا محمد حسین نائینی]]، محمدمهدی خالصی، و [[سید ابوالحسن اصفهانی]] در فتوایی انتخابات را تحریم کردند، و این امر در نهایت به ناکامی فیصل در اجرای انتخابات عمومی و تشکیل مجلس مؤسسان انجامید. حکومت با هجوم به خانهٔ محمدمهدی خالصی، و بازداشت وی و چند تن دیگر، و تبعید آنها به حجاز و قم، تلاش کرد تا جریان مخالفت آنها را، بهبهانهٔ ایرانی بودن برخی از آنها، به مسائل قومی نسبت دهد. از سوی دیگر گسترش مبارزات مردمی به تبعید محمد خالصیزاده و [[سید محمد صدر|سید محمدصدر]] از سوی مقامات انگلیسی به ایران انجامید.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۲۳ سپتامبر ۲۰۱۹|وبگاه=دانشنامه جهان اسلام|نشانی=http://rch.ac.ir/article/Details?id=8347|عنوان=خالصی زاده محمد}}</ref></ins><ref>{{پک|حائری|۱۳۸۱|ک=|ج=|ص=۱۹۲}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== درایران ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== درایران ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی سپس بهدلیل دخالت در امور سیاسی یا تحریک مردم به اغتشاش زندانی گشت و پس از سه ماه به [[تویسرکان]] تبعید شد. پس از یکسال به [[نهاوند]] تبعید شد و بعد از آن به کاظمین بازگشت که به او اجازهٔ اقامت ندادند و به [[قصر شیرین]] رفت. پس از آن باز به تبعید تویسرکان، بازگشت و ۱۱ سال را در تبعید گذراند. پس از خروج رضاشاه، انگلیسیها به وی فشار آوردند تا به [[کاشان]] رفت. در کاشان به فعالیتهای وسیع سیاسی-مذهبی پرداخت. از جمله به احیای مدارس علمیه و به متشکلکردن جوانان مذهبی شهر مشغول بود که بسیاری از این افراد، از عناصر تأثیرگذار [[فدائیان اسلام|فداییان اسلام]] و جریان مبارزه با [[بهائیت]] شدند.<ref>{{پک|پاشازاده|۲۰۱۲|ک=}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از ورود علما به ایران، وی در فعالیتهای ضد انگلیسی خود ادامه میداد و برای بازگشت علما به عراق جند بار با احمد شاه ملاقات نمود.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در جریان حرکت جمهوریخواهی رضاشاه از مخالفان سرسخت وی بود.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در ایران دو سال در [[مشهد]] بود. پس از خلع [[احمدشاه قاجار]] چهار سال در [[تهران]] ماند. وی در سال ۱۳۰۲ خورشیدی مجموعهای با نام «جمعیت مجتمعین مسجد سلطانی» را تشکیل داده بود که درصدد احیای آن برآمد. در این وقت او امام جماعت [[مسجد شاه (تهران)|مسجد سلطانی]] (مسجد امام فعلی) بود.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خالصی زاده در این دوران و در اوج قدرت رضاخان به سال ۱۳۰۳ نشریهای منتشر میکرد به نام «اتحاد اسلام». همانگونه که از عنوان این نشریه پیداست مهدی خالصی و فرزندش در فکر اندیشههای اتحاد مسلمانان جهان بودند.<ref>محمد صدر هاشمی، تاریخ جراید و مجلات ایرن، ج 1، اصفهان: انتشارات کمال، 1363، ص 49.</ref> </ins>وی سپس بهدلیل دخالت در امور سیاسی یا تحریک مردم به اغتشاش زندانی گشت و پس از سه ماه به [[تویسرکان]] تبعید شد. پس از یکسال به [[نهاوند]] تبعید شد و بعد از آن به کاظمین بازگشت که به او اجازهٔ اقامت ندادند و به [[قصر شیرین]] رفت. پس از آن باز به تبعید تویسرکان، بازگشت و ۱۱ سال را در تبعید گذراند. پس از خروج رضاشاه، انگلیسیها به وی فشار آوردند تا به [[کاشان]] رفت. در کاشان به فعالیتهای وسیع سیاسی-مذهبی پرداخت. از جمله به احیای مدارس علمیه و به متشکلکردن جوانان مذهبی شهر مشغول بود که بسیاری از این افراد، از عناصر تأثیرگذار [[فدائیان اسلام|فداییان اسلام]] و جریان مبارزه با [[بهائیت]] شدند.<ref>{{پک|پاشازاده|۲۰۱۲|ک=}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از ۱۳۲۴ خورشیدی به تهران آمد. در این اثنا به انتشار نشریاتی مبادرت ورزید. در مجله منشور نور و همچنین وظیفه فعالیت میکرد. وی از منتقدین روحانیون سنتی از یک سو، و متجددین از سوی دیگر بود. به عقیدهٔ بسیاری، وی میتوانست از فعالترین عناصر مذهبی-سیاسی این دوره ایران باشد. اما بیشتر به دلیل سلیقههای خاصش در مسائل مذهبی و اجتماعی در میانهٔ راه متوقف شد. در سال ۱۳۲۷ به یزد تبعید و ۲ سال را در آنجا گذراند و در عین حال به فعالیتهایش ادامه داد. در آبان ۱۳۲۸ به عراق تبعید شد و در کاظمین به فعالیت پرداخت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از ۱۳۲۴ خورشیدی به تهران آمد. در این اثنا به انتشار نشریاتی مبادرت ورزید. در مجله منشور نور و همچنین وظیفه فعالیت میکرد. وی از منتقدین روحانیون سنتی از یک سو، و متجددین از سوی دیگر بود. به عقیدهٔ بسیاری، وی میتوانست از فعالترین عناصر مذهبی-سیاسی این دوره ایران باشد. اما بیشتر به دلیل سلیقههای خاصش در مسائل مذهبی و اجتماعی در میانهٔ راه متوقف شد. در سال ۱۳۲۷ به یزد تبعید و ۲ سال را در آنجا گذراند و در عین حال به فعالیتهایش ادامه داد. در آبان ۱۳۲۸ به عراق تبعید شد و در کاظمین به فعالیت پرداخت.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* آه از این راه (خاطرات)، ترجمه و بازپژوهی: محمد شمس، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۷</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* آه از این راه (خاطرات)، ترجمه و بازپژوهی: محمد شمس، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۷<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>{{یادکرد وب|عنوان=موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی|نشانی=http://ir-psri.com/show.php?page=ViewNews&NewsID=6287&cat=55|وبگاه=ir-psri.com|بازبینی=2019-09-23}}</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[الجمعه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[الجمعه]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[تفسیرقرآن]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[تفسیرقرآن]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l52">خط ۵۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== ارجاعات ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس|۲}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس|۲}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>== منابع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد وب |نام خانوادگی=پاشازاده|نام= غلامعلی|عنوان=دانشنامه جهان اسلام وبگاه کتابخانه مدرسه فقاهت |نشانی= http://lib.eshia.ir/23019/1/6789/بندروفا|سال=۲۰۱۲|ناشر=|بازبینی=۴ ژوئن ۲۰۱۲|}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد وب |نام خانوادگی=پاشازاده|نام= غلامعلی|عنوان=دانشنامه جهان اسلام وبگاه کتابخانه مدرسه فقاهت |نشانی= http://lib.eshia.ir/23019/1/6789/بندروفا|سال=۲۰۱۲|ناشر=|بازبینی=۴ ژوئن ۲۰۱۲|}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =جعفریان | نام =رسول | پیوند نویسنده = |عنوان =جریانهای مذهبی و سیاسی ایران | سال =۱۳۸۷ |ناشر=مؤسسه خانه کتاب |مکان =}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =جعفریان | نام =رسول | پیوند نویسنده = |عنوان =جریانهای مذهبی و سیاسی ایران | سال =۱۳۸۷ |ناشر=مؤسسه خانه کتاب |مکان =}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =حائری | نام =عبدالهادی | پیوند نویسنده = |عنوان = تشیع و مشروطیت در ایران | سال =۱۳۸۱ |ناشر= امیرکبیر |مکان =تهران}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =حائری | نام =عبدالهادی | پیوند نویسنده = |عنوان = تشیع و مشروطیت در ایران | سال =۱۳۸۱ |ناشر= امیرکبیر |مکان =تهران}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== پیوندهای بیرونی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [https://web.archive.org/web/20110810175222/http://www.khalesy.com/ سایت محمد خالصیزاده]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* کتاب «[http://www.khalesy.com/shownews.aspx?z=%7Bs1ad115we1sd5ds4lgfyy5145n454f8g174fg1fh5f14nb5f1vbn45sd4h67rt87rmor86m98t7yfgntsuzkh1h5f4hjsdgfjhsf} مبارزات آیتالله شیخ محمد خالصیزاده به روایت اسناد]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot}}»</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{ترتیبپیشفرض:خالصیزاده، محمد}}</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصلاحگران دینی مسلمان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصلاحگران دینی مسلمان]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اهالی کاظمین]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اهالی کاظمین]]</div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%B5%DB%8C%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87&diff=92817&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-10-03T19:19:11Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات شخصیت سیاسی مذهبی<br />
|عنوان = محمد خالصیزاده<br />
|سرشناسی =<br />
|تصویر = Khalesi.jpeg<br />
|نام کامل =<br />
|لقب =آیتاللهالعظمی<br />
|نسب =<br />
|زادروز = ۱۲۷۰<br />
|شهر تولد = کاظمین<br />
|کشور تولد = عراق<br />
|تاریخ درگذشت = ۱۳۴۲<br />
|شهر درگذشت = بغداد<br />
|کشور درگذشت = عراق<br />
|آرامگاه =<br />
|نام همسر =<br />
|فرزندان =<br />
|دین = اسلام<br />
|مذهب = شیعه<br />
|پیشه = روحانی<br />
|مناصب = امام جماعت مسجد امام<br />
پس از = شهاب نراقی<br />
پیش از = جعفر صبوری<br />
|اساتید = محمدکاظم خراسانی{{سخ}}میرزامحمدتقی شیرازی<br />
|شاگردان =<br />
|تالیفات =<br />
|وبگاه رسمی =<br />
}}<br />
<br />
'''محمد خالصیزاده''' (۱۲۷۰، [[کاظمین]] – ۱۳۴۲، [[بغداد]]) از روحانیان [[شیعه]] و از فعالین سیاسی-مذهبی دوران [[دودمان پهلوی|حکومت پهلوی]] بود.<ref name=":0">{{پک|پاشازاده|۲۰۱۲|ک=}}</ref><br />
<br />
== زندگی ==<br />
=== سالهای اولیه و تحصیلات ===<br />
محمد خالصیزاده فرزند [[مهدی خالصی|محمدمهدی خالصی]] بود، که در ۱۲۷۰ خورشیدی در [[کاظمین]] متولد شد. مراحل مختلف [[علوم دینی]] را نزد علمای برجسته زمان، مهدی مرایاتی، صادق خالصی، راضی خالصی، محمدحسین کاظمی، [[آخوند خراسانی]]، و [[میرزا محمدتقی شیرازی]] سپری کرد، و پیش از ۲۰ سالگی به درجهٔ اجتهاد رسید. وی علاوه بر علوم اسلامی، علوم دیگر مانند ریاضیات، علوم طبیعی، و طب را نیز فراگرفت، و به زبانهای انگلیسی، فرانسه، ترکی، و فارسی تسلط یافت. پس از آغاز [[جنگ جهانی اول]] و حملهٔ انگلیس به بندر [[فاو]] در سال ۱۳۳۲ قمری، خالصیزاده بهمنظور مقابله با انگلیسیها، اقدام به بسیج مردم کردند. در قیام مردم کربلا در سال ۱۹۲۰ (۴ [[شوال]] ۱۳۳۸ ه.ق) به رهبری [[میرزا محمدتقی شیرازی]]، خالصیزاده به مردم انقلابی پیوست، و یکی از گردانندگان اصلی آن حرکت شد. انگلیسیها برای سرکوب قیام، کربلا را محاصره کردند، و تسلیم شدن هفده نفر از رهبران قیام را از شروط ترک مخاصمه دانستند، و سرانجام وارد کربلا شدند، ولی نتوانستند محمد را دستگیر کنند. در ۱۹۲۱ [[فیصل یکم|ملک فیصل]] قرارداد تحتالحمایگی انگلستان را پذیرفت، کاری که در مقابل، به اعتراضات گستردهٔ مردمی انجامید. در پی آن، کمیتهای پنج نفره از شخصیتهای سیاسی و مذهبی تشکیل شد که خالصیزاده نیز عضو آن بود. اعضای این کمیته مخالفت مردم عراق با قیمومیت انگلستان را اعلام کردند. مراجع اعلی از جمله [[محمدحسین نائینی|میرزا محمد حسین نائینی]]، محمدمهدی خالصی، و [[سید ابوالحسن اصفهانی]] در فتوایی انتخابات را تحریم کردند، و این امر در نهایت به ناکامی فیصل در اجرای انتخابات عمومی و تشکیل مجلس مؤسسان انجامید. حکومت با هجوم به خانهٔ محمدمهدی خالصی، و بازداشت وی و چند تن دیگر، و تبعید آنها به حجاز و قم، تلاش کرد تا جریان مخالفت آنها را، بهبهانهٔ ایرانی بودن برخی از آنها، به مسائل قومی نسبت دهد. از سوی دیگر گسترش مبارزات مردمی به تبعید محمد خالصیزاده و [[سید محمد صدر|سید محمدصدر]] از سوی مقامات انگلیسی به ایران انجامید.<ref>{{پک|حائری|۱۳۸۱|ک=|ج=|ص=۱۹۲}}</ref><br />
<br />
=== درایران ===<br />
وی سپس بهدلیل دخالت در امور سیاسی یا تحریک مردم به اغتشاش زندانی گشت و پس از سه ماه به [[تویسرکان]] تبعید شد. پس از یکسال به [[نهاوند]] تبعید شد و بعد از آن به کاظمین بازگشت که به او اجازهٔ اقامت ندادند و به [[قصر شیرین]] رفت. پس از آن باز به تبعید تویسرکان، بازگشت و ۱۱ سال را در تبعید گذراند. پس از خروج رضاشاه، انگلیسیها به وی فشار آوردند تا به [[کاشان]] رفت. در کاشان به فعالیتهای وسیع سیاسی-مذهبی پرداخت. از جمله به احیای مدارس علمیه و به متشکلکردن جوانان مذهبی شهر مشغول بود که بسیاری از این افراد، از عناصر تأثیرگذار [[فدائیان اسلام|فداییان اسلام]] و جریان مبارزه با [[بهائیت]] شدند.<ref>{{پک|پاشازاده|۲۰۱۲|ک=}}</ref><br />
<br />
پس از ۱۳۲۴ خورشیدی به تهران آمد. در این اثنا به انتشار نشریاتی مبادرت ورزید. در مجله منشور نور و همچنین وظیفه فعالیت میکرد. وی از منتقدین روحانیون سنتی از یک سو، و متجددین از سوی دیگر بود. به عقیدهٔ بسیاری، وی میتوانست از فعالترین عناصر مذهبی-سیاسی این دوره ایران باشد. اما بیشتر به دلیل سلیقههای خاصش در مسائل مذهبی و اجتماعی در میانهٔ راه متوقف شد. در سال ۱۳۲۷ به یزد تبعید و ۲ سال را در آنجا گذراند و در عین حال به فعالیتهایش ادامه داد. در آبان ۱۳۲۸ به عراق تبعید شد و در کاظمین به فعالیت پرداخت.<br />
در عراق نیز به دلیل فعالیت ضد [[عبدالکریم قاسم]] چند بار بازداشت گردید. وی در سال آذر ماه ۱۳۴۲ در بغداد درگذشت.<br />
<br />
== اصلاحگری دینی ==<br />
وی را منشأ نوعی روشنفکری مذهبی در ایران معاصر میدانند. شاید بتوان گفت رهبری جریان اصلاح دینی را پس از دوران رضا شاه بعهده داشت. وی بشدت با خرافات مبارزه میکرد و در این راه حملههای تندی به برداشتهای روحانیان رسمی مذهبی میکرد سعی داشت تا میان تجدد و سنت گرائی، راهی نوین ایجاد کند در مورد حجاب و مسئله زن دیدگاههای تجددگرایانه داشت. به دلیل عقاید اصلاح گرانه مورد اعتراض بسیاری از روحانیان زمان خود بود و ردیّههای زیادی بر نوشتههای وی نوشته و چاپ شده است.<ref>{{پک|جعفریان| ۱۳۸۷|ص= ۹۰۱}}</ref><br />
<br />
== آثار ==<br />
* آه از این راه (خاطرات)، ترجمه و بازپژوهی: محمد شمس، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۷<br />
* [[الجمعه]]<br />
* [[تفسیرقرآن]]<br />
* [[کتاب حجاب]]<br />
* [[خرافات الشیخیه]]<br />
* [[فلسفه قیام مقدس حسینی]]<br />
* [[احیاءالشریعه فی مذهب الشیعه]]<br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۲}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد وب |نام خانوادگی=پاشازاده|نام= غلامعلی|عنوان=دانشنامه جهان اسلام وبگاه کتابخانه مدرسه فقاهت |نشانی= http://lib.eshia.ir/23019/1/6789/بندروفا|سال=۲۰۱۲|ناشر=|بازبینی=۴ ژوئن ۲۰۱۲|}}<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =جعفریان | نام =رسول | پیوند نویسنده = |عنوان =جریانهای مذهبی و سیاسی ایران | سال =۱۳۸۷ |ناشر=مؤسسه خانه کتاب |مکان =}}<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =حائری | نام =عبدالهادی | پیوند نویسنده = |عنوان = تشیع و مشروطیت در ایران | سال =۱۳۸۱ |ناشر= امیرکبیر |مکان =تهران}}<br />
[[رده:اصلاحگران دینی مسلمان]]<br />
[[رده:اهالی کاظمین]]<br />
[[رده:ایرانیتبارهای اهل عراق]]<br />
[[رده:خیزش ۱۹۲۰ (میلادی)]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۱۳۴۲]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۱۹۲۵ (میلادی)]]<br />
[[رده:روحانیان شیعه اهل ایران]]<br />
[[رده:رهبران مذهبی اسلامی اهل عراق]]<br />
[[رده:رهبران مذهبی اهل عراق]]<br />
[[رده:زادگان ۱۲۷۰]]<br />
[[رده:شاگردان آخوند خراسانی]]<br />
[[رده:شیعیان اهل عراق]]<br />
[[رده:عالمان مسلمان]]<br />
[[رده:قرآنیان]]<br />
[[رده:مسلمانان قرآنی]]<br />
[[رده:منتقدان تشیع]]<br />
[[رده:نویسندگان متون دینی اهل ایران]]</div>Shahroudi