Shahroudi: −رده:فهرست‌های مرتبط با اسلام، +رده:اصطلاحات اسلامی (هات‌کت)، ابرابزار

2024-09-26T03:10:25Z

−رده:فهرست‌های مرتبط با اسلام، +رده:اصطلاحات اسلامی (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۳:۱۰
خط ۹۰:		خط ۹۰:

	== پانویس ==		== پانویس ==

	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===
	{{پانویس}}		{{پانویس}}
خط ۹۹:		خط ۹۸:
	{{معماری اسلامی}}		{{معماری اسلامی}}

	[[رده:~~فهرست‌های مرتبط با اسلام~~]]		[[رده:اصطلاحات اسلامی]]
	[[رده:مسجدها]]		[[رده:مسجدها]]
	[[رده:مسجدهای جامع]]		[[رده:مسجدهای جامع]]
	[[رده:معماری ایرانی]]		[[رده:معماری ایرانی]]

Shahroudi: ابرابزار

2024-09-26T03:09:45Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

'''مسجد جامع'''، در معماری دوره اسلامی [[ایران]]، به [[مسجد]]ی گفته می‌شده که در هر شهر برای گردهمایی مردم توسط حاکمان تأسیس می‌شده و [[نماز جماعت|نمازهای جماعت]] مهم مانند [[نماز جمعه]] و [[نماز عید]] در آن اقامه می‌شده است و به همین علت در مقیاس بزرگ‌تر ساخته شده است.

== کاربرد و تاریخچه ==
مسجد جامع عبادتگاه مسلمانان، مکان گردهمایی‌های سیاسی، اجتماعی و آموزشی آن‌ها و مرکزی برای برگزاری مراسم‌های مذهبی است. جامع در لغت به معنای پیوستن اجزا و گرد آمدن است. ترکیب دو واژهٔ مسجد و جامع به صورت «المسجد الجامع» یعنی مسجدی که برای برگزاری نماز و به ویژه نماز جمعه در نظر گرفته شده است و اما «مسجد الجامع» را می‌توان مانند: امر و یوم در نظر گرفت. مسجد جامع در مرکز شهر و در واقع در بخش‌های اصلی بنا می‌شود و نباید آن را با [[مصلی]]، مسجد کبیر و مسجد اعظم یکی دانست. در واقع مکان روبازی است که در خارج از شهر ساخته می‌شود و نمازهای [[عید قربان]] و [[عید فطر|فطر]] در آن برگزار می‌شود. مسجد جامع به این خاطر به این نام خوانده می‌شود که محل برپایی نمازهای جمعه بوده و بزرگی و وسعت آن هیچ دخلی در نامش نداشته. در گذشته مساجدی بود که نمازهای جمعه در آن برپا نمی‌شد اما بزرگی و عظمت خاص خود را داشت که به همین خاطر این مساجد پس از مسجد جامع در درجهٔ دوم قرار می‌گرفتند.
پیش از ظهور اسلام، اعراب [[عربستان پیش از اسلام|عربستان]] برای مذاکرات قبیله‌ای، گرد آمدن قبایل، رئیسان و مناسبات دیگر در مکانی به نام سَقیفه گرد می‌آمدند و در [[مکه]] به آن «دارالنُدوه» می‌گفتند اما پس از ظهور اسلام، [[محمد]] مسجدی را پایه‌گذاری کرد که «مسجد النبی» نام گرفت و پس از ورود نو مسلمانان به شهر و افزایش جمعیت، محمد اجازه داد مساجد دیگری هم در شهر ساخته شود. پس مسجد النبی، مقر رئیس حکومت و مسجد اصلی بود و دیگر مساجد برای عبادت و تعلیم انتخاب شده‌بودند. احتمال دارد واژهٔ مسجد جماعت برای اولین بار توسط [[عمر بن خطاب|عمر]] به کار برده شده‌باشد چرا که روایتی از وی نقل شده که نماز جماعت و مستحبی بر [[عمره|حج عمره]] و مستحبی برتری دارد و در دوران [[علی بن ابی‌طالب|علی بن ابی طالب]] نیز به [[مسجد کوفه]]، مسجد جامع می‌گفتند و از علی بن ابی طالب هم روایتی است که [[اعتکاف]] باید در مسجد جامع برگزار شود؛ پس احتمالاً از همان دوران [[خلفای راشدین|خلفای راشد]] برای مسجد اصلی شهر این نام را برگزیدند. در فتوحات اولیهٔ، مساجد را بسیار کوچک و به همان شیوهٔ مسجد النبی می‌ساختند؛ در واقع آن‌ها معتقد بودند هیچ چیز مثل مسجد نمی‌تواند وحدت مسلمانان را حفظ کند. مساجد اولیه با سقفی به وسیلهٔ حصیر و چوب پوشانده می‌شد و دیواری گلی آن را در بر می‌گرفت. به مرور زمان و با گسترش شهرها، مساجد تغییر شکل دادند. معماران ایرانی از خشت و آجر برای ساخت دیوارها و سقف استفاده کردند؛ به مرور زمان ایوان‌ها، طاق‌های چشمه‌ای، جرزها، ستون‌ها و… اضافه شد.<ref>{{پک|بادکوبه هزاوه|۱۳۹۳|ف=جامع مسجد|ک=دانشنامه جهان اسلام|ص=}}</ref><ref>{{پک|حاتم|۱۳۷۸|ک=معماری اسلامی ایران در دورهٔ سلجوقیان|ص=۴}}</ref>

== فهرست مسجد جامع‌های ایران ==
{| class="wikitable sortable"
|+
!ردیف
!نام مسجد
!شهر
|-
|۱
|[[مسجد جامع اصفهان]]
|[[اصفهان]]
|-
|۲
|[[مسجد جامع کرمان]]
|[[کرمان]]
|-
|۳
|[[مسجد جامع ابرکوه]]
|[[ابرکوه]]
|-
|۴
|[[مسجد جامع عتیق (شیراز)|مسجد جامع عتیق]]
|[[شیراز]]
|-
|۵
|[[مسجد جامع بازار تهران]]
|[[تهران]]
|-
|۶
|[[مسجد جامع زنجان]]
|[[زنجان]]
|-
|۷
|[[مسجد جامع اردکان]]
|[[اردکان]]
|-
|۸
|[[مسجد جامع تون]]
|[[شهرستان فردوس|فردوس]]
|-
|۹
|[[مسجد جامع بروجرد]]
|[[بروجرد]]
|-
|۱۰
|[[مسجد جامع شوشتر]]
|[[شوشتر]]
|-
|۱۱
|[[مسجد جامع شهرکرد]]
|[[شهرکرد]]
|-
|۱۲
|[[مسجد جامع خوزان]]
|[[خمینی‌شهر]]
|-
|۱۳
|[[مسجد جامع خرمشهر]]
|[[خرمشهر]]
|-
|۱۴
|مسجد جامع خورموج
|[[شهرستان دشتی|دشتی]]
|-
|۱۵
|[[مسجد جامع قائن]]
|[[شهرستان قائنات|قائنات]]
|-
|۱۶
|[[مسجد جامع یزد]]
|[[یزد]]
|-
|۱۷
|[[مسجد جامع سمنان]]
|[[شهرستان سمنان|سمنان]]
|-
|۱۸
|[[مسجد جامع اردستان]]
|[[شهرستان اردستان|اصفهان]]
|-
|۱۹
|[[مسجد جامع اسیر]]
|[[شهرستان مهر|اسیر]]
|}

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس}}

=== منابع ===
* مسجد جمعه اصفهان. [[اوجنیو گالدیری]]. ترجمه حسینعلی سلطانزاده پسیان. انتشارات سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران. چاپخانه جلالی)
{{مسجدهای ایران}}
{{معماری اسلامی}}

[[رده:فهرست‌های مرتبط با اسلام]]
[[رده:مسجدها]]
[[رده:مسجدهای جامع]]
[[رده:معماری ایرانی]]

مسجد جامع - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: −رده:فهرست‌های مرتبط با اسلام، +رده:اصطلاحات اسلامی (هات‌کت)، ابرابزار

Shahroudi: ابرابزار