https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85مسجد شاهزاده خانم - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-31T21:08:03Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85&diff=167553&oldid=prevSeyed Ehsan: +رده:مسجدهای استان تهران، +رده:حوزههای علمیه در ایران (هاتکت)، ابرابزار2026-01-30T12:36:01Z<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86" title="رده:مسجدهای استان تهران">رده:مسجدهای استان تهران</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86" title="رده:حوزههای علمیه در ایران">رده:حوزههای علمیه در ایران</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۰ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۳۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس|۲}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس|۲}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:حوزههای علمیه در ایران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مسجدهای استان تهران]]</ins></div></td></tr>
</table>Seyed Ehsanhttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85&diff=167552&oldid=prevSeyed Ehsan: ابرابزار2026-01-30T12:31:09Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''مسجد و مدرسه شاهزاده خانم،''' که امروزه با نام '''مسجد الزهرا''' شناخته میشود، یکی از مساجد تاریخی [[تهران]] است که توسط زنی به نام هما ساخته شده و نقش مهمی در فعالیتهای آموزشی و مذهبی شهر ایفا کرده است.<br />
<br />
== تاریخچه ==<br />
شاهزاده هما خانم پس از بازگشت از سفر [[حج]] در سال ۱۲۹۷ هجری قمری، [[مسجد]] و مدرسهای در [[تهران]] بنا کرد و آن را [[وقف]] نمود. برای [[امام جماعت|امامت مسجد]]، ملاعلی محمد از علمای نجف به تهران دعوت شد.<ref>{{یادکرد کتاب |عنوان=مساجد دارالخلافه |نویسنده=بهزاد یعقوبی |سال=1396 |مکان=تهران |ناشر=دارالخلافه |صفحه=320-321}}</ref> زمین مسجد در منطقهای معروف به گاو گلآباد (خیابان وحدت اسلامی کنونی) خریداری شد و [[نماز ظهر]] با حضور علماء، طلاب و مردم، آغاز ساخت بنا را تعیین کرد. تا پایان ساخت مسجد، نماز جماعت در زیر چادر اقامه میشد.<ref>{{یادکرد کتاب |عنوان=مساجد دارالخلافه |نویسنده=بهزاد یعقوبی |سال=1396 |مکان=تهران |ناشر=دارالخلافه |صفحه=320-321}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب |عنوان=مساجد دیرینه سال تهران |سال=1388 |مکان=تهران |ناشر=بنیاد ایرانشناسی |صفحه=299-301}}</ref><br />
<br />
بنای اولیه مسجد تا سال ۱۳۵۸ شمسی به شکل اصلی باقی بود. سپس با همت هادی خسروشاهی، عملیات مرمت و بازسازی به مدت ۱۳ سال انجام شد و مسجد به شکل امروزی درآمد. برای تأمین هزینهها، سرقفلی بیست و سه مغازه از موقوفات مسجد فروخته شد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مساجد دیرینه سال تهران|سال=1388|ناشر=بنیاد ایرانشناسی|صفحه=299-301|مکان=تهران}}</ref><br />
<br />
== مشخصات بنا ==<br />
مساحت زمین مسجد حدود ۱۲۰۰ متر مربع است. شبستان در ضلع شمالی و کتابخانه در ضلع جنوبی صحن واقع شدهاند. ورودی اصلی مسجد در گوشه جنوب شرقی قرار دارد. روی دیوار ضلع شرقی ایوان، کتیبهای با خط ثلث سفید روی زمینه لاجوردی نصب شده است.<br />
<br />
مدرسه شش حجره داشت که طلبهها در آن اقامت و تحصیل میکردند. کتابخانهای در سال ۱۳۰۰ هجری قمری همزمان با مسجد ساخته شد که از کتابخانههای ممتاز تهران بود. آبانبار و کاروانسرایی در گذشته وجود داشت که اکنون اثری از آنها باقی نیست. پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، یک فروشگاه و [[صندوق قرضالحسنه]] نیز به مسجد افزوده شد.<ref>{{یادکرد کتاب |عنوان=مساجد دیرینه سال تهران |سال=1388 |مکان=تهران |ناشر=بنیاد ایرانشناسی |صفحه=299-301}}</ref><br />
<br />
== موقوفات ==<br />
موقوفات شامل سه دانگ از بازار گلوبندک با پنج مغازه متصل به مدرسه و یک خانه پشت مسجد است. هزینه تعمیرات، روشنایی مسجد، حقوق امام جماعت و خدام و در نهایت تقسیم بالسویه بین طلاب انجام میشد. موقوفات کنونی شامل بیست و سه باب مغازه است که اجاره آنها صرف هزینههای جاری مسجد میشود.<ref>{{یادکرد کتاب |عنوان=مساجد دیرینه سال تهران |سال=1388 |مکان=تهران |ناشر=بنیاد ایرانشناسی |صفحه=299-301}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب |عنوان=واقفان مؤمنه از تهران |نویسنده=مصطفی میردامادی |سال=1382 |مکان=تهران |ناشر=ادارهکل اوقاف و امور خیریه استان تهران |صفحه=342}}</ref><br />
<br />
== امامان و متولیان ==<br />
اولین امام جماعت ملاعلی محمد از علمای نجف بود و پس از او شیخ علی و سپس [[سیدهادی خسروشاهی]] و سیدباقر خسروشاهی طباطبایی امامان مسجد را برعهده داشتند.<ref>{{یادکرد کتاب |عنوان=مساجد دارالخلافه |نویسنده=بهزاد یعقوبی |سال=1396 |مکان=تهران |ناشر=دارالخلافه |صفحه=320-321}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب |عنوان=مساجد دیرینه سال تهران |سال=1388 |مکان=تهران |ناشر=بنیاد ایرانشناسی |صفحه=299-301}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب |عنوان=زندگینامه عبدالحسین میرزا فرمانفرما |نویسنده=مهرماه فرمانفرمائیان |سال=1382 |جلد=1 |مکان=تهران |ناشر=توس |صفحه=46-48}}</ref> از واعظان مسجد میتوان به حاجی میرزا محمدرضا همدانی، [[ابوالقاسم کاشانی|سید ابوالقاسم کاشانی]] و سیدباقر خسروشاهی طباطبایی اشاره کرد.<ref>{{یادکرد کتاب |عنوان=مساجد دیرینه سال تهران |سال=1388 |مکان=تهران |ناشر=بنیاد ایرانشناسی |صفحه=299-301}}</ref><br />
<br />
اولین متولی مسجد عبدالحسین میرزا بود و پس از او شعاعالدین میرزا قهرمانی و محمدولی میرزا تولیت مسجد را برعهده داشتند. در حال حاضر مسجد به صورت هیئت امنایی اداره میشود و اعضای هیئت امنا، اعضای شورای محله هستند.<ref>{{یادکرد کتاب |عنوان=زندگینامه عبدالحسین میرزا فرمانفرما |نویسنده=مهرماه فرمانفرمائیان |سال=1382 |جلد=1 |مکان=تهران |ناشر=توس |صفحه=48}}</ref><br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس|۲}}</div>Seyed Ehsan