مشهوره ابوخدیجه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi در ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۴

2026-04-22T15:24:14Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~'''~~مشهورهٔ ابوخدیجه~~'''~~ یکی از روایات بنیادین در [[فقه شیعه]] دربارهٔ ~~'''داوری'''، '''~~حلّ خصومت~~'''~~ و ~~'''~~مراجعهٔ شیعیان به قاضی عادل~~'''~~ است. این حدیث از [[جعفر صادق]] نقل شده و در قرون نخستین، همراه با [[مقبوله عمر بن حنظله]]، در شکل‌گیری نظریهٔ قضاوت شیعی نقشی اساسی داشته است. دلیل نام‌گذاری آن به [[مشهوره]] پذیرش گستردهٔ فقیهان در مقام عمل است، هرچند از نظر سندی بحث‌هایی دربارهٔ وثاقت راویان آن وجود دارد.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=نجفی \|نام۱=محمدحسن \|عنوان=جواهر الکلام ج40 \|تاریخ=1398 \|ناشر=دار احیاء التراث العربی \|مکان=بیروت \|صفحه=52}}</ref>		مشهورهٔ ابوخدیجه یکی از روایات بنیادین در [[فقه شیعه]] دربارهٔ داوری، حلّ خصومت و مراجعهٔ شیعیان به قاضی عادل است. این حدیث از [[جعفر صادق]] نقل شده و در قرون نخستین، همراه با [[مقبوله عمر بن حنظله]]، در شکل‌گیری نظریهٔ قضاوت شیعی نقشی اساسی داشته است. دلیل نام‌گذاری آن به [[مشهوره]] پذیرش گستردهٔ فقیهان در مقام عمل است، هرچند از نظر سندی بحث‌هایی دربارهٔ وثاقت راویان آن وجود دارد.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=نجفی \|نام۱=محمدحسن \|عنوان=جواهر الکلام ج40 \|تاریخ=1398 \|ناشر=دار احیاء التراث العربی \|مکان=بیروت \|صفحه=52}}</ref>

	== متن و محتوای اصلی روایت ==		== متن و محتوای اصلی روایت ==
	=== متن روایت ===		=== متن روایت ===
	عَنْ ~~'''~~أَبِی خَدِیجَةَ~~'''~~ قَالَ: بَعَثَنِی ~~'''~~أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ~~'''~~ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ إِلَی أَصْحَابِنَا فَقَالَ قُلْ لَهُمْ «إِیَّاکُمْ إِذَا وَقَعَتْ بَیْنَکُمْ خُصُومَةٌ أَوْ تَدَارَی بَیْنَکُمْ فِی شَیْءٍ مِنَ اَلْأَخْذِ وَ اَلْعَطَاءِ أَنْ تَتَحَاکَمُوا إِلَی أَحَدٍ مِنْ هَؤُلاَءِ اَلْفُسَّاقِ اِجْعَلُوا بَیْنَکُمْ رَجُلاً مِمَّنْ قَدْ عَرَفَ حَلاَلَنَا وَ حَرَامَنَا فَإِنِّی قَدْ جَعَلْتُهُ قَاضِیاً وَ إِیَّاکُمْ أَنْ یُخَاصِمَ بَعْضُکُمْ بَعْضاً إِلَی اَلسُّلْطَانِ اَلْجَائِرِ»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=طوسی \|نام۱=محمد بن حسن \|عنوان=تهذیب الاحکام ج6 \|تاریخ=1411 \|ناشر=دار الکتب الاسلامیه \|مکان=تهران \|صفحه=303}}</ref>		عَنْ أَبِی خَدِیجَةَ قَالَ: بَعَثَنِی أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ إِلَی أَصْحَابِنَا فَقَالَ قُلْ لَهُمْ «إِیَّاکُمْ إِذَا وَقَعَتْ بَیْنَکُمْ خُصُومَةٌ أَوْ تَدَارَی بَیْنَکُمْ فِی شَیْءٍ مِنَ اَلْأَخْذِ وَ اَلْعَطَاءِ أَنْ تَتَحَاکَمُوا إِلَی أَحَدٍ مِنْ هَؤُلاَءِ اَلْفُسَّاقِ اِجْعَلُوا بَیْنَکُمْ رَجُلاً مِمَّنْ قَدْ عَرَفَ حَلاَلَنَا وَ حَرَامَنَا فَإِنِّی قَدْ جَعَلْتُهُ قَاضِیاً وَ إِیَّاکُمْ أَنْ یُخَاصِمَ بَعْضُکُمْ بَعْضاً إِلَی اَلسُّلْطَانِ اَلْجَائِرِ»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=طوسی \|نام۱=محمد بن حسن \|عنوان=تهذیب الاحکام ج6 \|تاریخ=1411 \|ناشر=دار الکتب الاسلامیه \|مکان=تهران \|صفحه=303}}</ref>

	=== محتوای روایت ===		=== محتوای روایت ===
خط ۱۷:		خط ۱۷:

	==== تفاوت با [[مقبوله عمر بن حنظله]] ====		==== تفاوت با [[مقبوله عمر بن حنظله]] ====
	در مقبوله، جعفر صادق بر ~~'''~~صفات اخلاقی~~'''~~ و ~~'''~~عدالت فقیه~~'''~~ (صائن، مخالف هوا، مطیع) تأکید می‌کند؛ اما در مشهوره، محور اصلی بر ~~'''~~روایت حدیث~~'''~~ و ~~'''~~علم به حلال و حرام~~'''~~ است.		در مقبوله، جعفر صادق بر صفات اخلاقی و عدالت فقیه (صائن، مخالف هوا، مطیع) تأکید می‌کند؛ اما در مشهوره، محور اصلی بر روایت حدیث و علم به حلال و حرام است.
	به همین دلیل، [[فقه\|فقها]] مشهوره را دلیلی مستقیم‌تر برای مشروعیت قاضی شیعیِ آگاه به حدیث دانسته‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=خویی \|نام۱=سید ابوالقاسم \|عنوان=معجم رجال الحدیث ج2 \|تاریخ=1413 \|ناشر=موسسه الامام الخوئی \|مکان=قم \|صفحه=88}}</ref>		به همین دلیل، [[فقه\|فقها]] مشهوره را دلیلی مستقیم‌تر برای مشروعیت قاضی شیعیِ آگاه به حدیث دانسته‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=خویی \|نام۱=سید ابوالقاسم \|عنوان=معجم رجال الحدیث ج2 \|تاریخ=1413 \|ناشر=موسسه الامام الخوئی \|مکان=قم \|صفحه=88}}</ref>

Shahroudi: +رده:احادیث در منابع شیعه، +رده:حدیث‌های جعفر صادق، +رده:آثار درباره قضاوت (هات‌کت)، ابرابزار

2026-04-22T15:22:07Z

+رده:احادیث در منابع شیعه، +رده:حدیث‌های جعفر صادق، +رده:آثار درباره قضاوت (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۲
خط ۳:		خط ۳:
	== متن و محتوای اصلی روایت ==		== متن و محتوای اصلی روایت ==
	=== متن روایت ===		=== متن روایت ===
	عَنْ '''~~أَبِي خَدِيجَةَ~~''' قَالَ: ~~بَعَثَنِي~~ '''أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ''' ~~عَلَيْهِ~~ اَلسَّلاَمُ ~~إِلَى~~ أَصْحَابِنَا فَقَالَ قُلْ لَهُمْ ~~«إِيَّاكُمْ~~ إِذَا وَقَعَتْ ~~بَيْنَكُمْ~~ خُصُومَةٌ أَوْ ~~تَدَارَى بَيْنَكُمْ فِي شَيْءٍ~~ مِنَ اَلْأَخْذِ وَ اَلْعَطَاءِ أَنْ ~~تَتَحَاكَمُوا إِلَى~~ أَحَدٍ مِنْ هَؤُلاَءِ اَلْفُسَّاقِ اِجْعَلُوا ~~بَيْنَكُمْ~~ رَجُلاً مِمَّنْ قَدْ عَرَفَ حَلاَلَنَا وَ حَرَامَنَا ~~فَإِنِّي~~ قَدْ جَعَلْتُهُ ~~قَاضِياً~~ وَ ~~إِيَّاكُمْ~~ أَنْ ~~يُخَاصِمَ بَعْضُكُمْ~~ بَعْضاً ~~إِلَى~~ اَلسُّلْطَانِ اَلْجَائِرِ»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=طوسی \|نام۱=محمد بن حسن \|عنوان=تهذیب الاحکام ج6 \|تاریخ=1411 \|ناشر=دار الکتب الاسلامیه \|مکان=تهران \|صفحه=303}}</ref>		عَنْ '''أَبِی خَدِیجَةَ''' قَالَ: بَعَثَنِی '''أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ''' عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ إِلَی أَصْحَابِنَا فَقَالَ قُلْ لَهُمْ «إِیَّاکُمْ إِذَا وَقَعَتْ بَیْنَکُمْ خُصُومَةٌ أَوْ تَدَارَی بَیْنَکُمْ فِی شَیْءٍ مِنَ اَلْأَخْذِ وَ اَلْعَطَاءِ أَنْ تَتَحَاکَمُوا إِلَی أَحَدٍ مِنْ هَؤُلاَءِ اَلْفُسَّاقِ اِجْعَلُوا بَیْنَکُمْ رَجُلاً مِمَّنْ قَدْ عَرَفَ حَلاَلَنَا وَ حَرَامَنَا فَإِنِّی قَدْ جَعَلْتُهُ قَاضِیاً وَ إِیَّاکُمْ أَنْ یُخَاصِمَ بَعْضُکُمْ بَعْضاً إِلَی اَلسُّلْطَانِ اَلْجَائِرِ»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=طوسی \|نام۱=محمد بن حسن \|عنوان=تهذیب الاحکام ج6 \|تاریخ=1411 \|ناشر=دار الکتب الاسلامیه \|مکان=تهران \|صفحه=303}}</ref>

	=== محتوای روایت ===		=== محتوای روایت ===
	==== زمینهٔ پرسش ====		==== زمینهٔ پرسش ====
خط ۳۵:		خط ۳۶:
	=== جایگاه شهرت در حجیت روایت ===		=== جایگاه شهرت در حجیت روایت ===
	روایت در میان فقها کاربرد مداوم داشته و به همین دلیل «مشهوره» خوانده می‌شود. اصولیان آن را نمونه‌ای برای بحث مشهورِ «آیا شهرت عملی، جبران‌کنندهٔ ضعف سند است؟» قرار داده‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=Gleave \|نام۱=Robert \|عنوان=Islamic Law and Authority in Shi‘ite \|تاریخ=2012 \|ناشر=Jurisprudence \|مکان=Routledge \|صفحه=115}}</ref>		روایت در میان فقها کاربرد مداوم داشته و به همین دلیل «مشهوره» خوانده می‌شود. اصولیان آن را نمونه‌ای برای بحث مشهورِ «آیا شهرت عملی، جبران‌کنندهٔ ضعف سند است؟» قرار داده‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=Gleave \|نام۱=Robert \|عنوان=Islamic Law and Authority in Shi‘ite \|تاریخ=2012 \|ناشر=Jurisprudence \|مکان=Routledge \|صفحه=115}}</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
			[[رده:آثار درباره قضاوت]]
			[[رده:احادیث در منابع شیعه]]
			[[رده:حدیث‌های جعفر صادق]]

Alvand1546 در ‏۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۱۴

2026-04-01T18:14:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۱۴
خط ۲:		خط ۲:

	== متن و محتوای اصلی روایت ==		== متن و محتوای اصلی روایت ==
	=== زمینهٔ پرسش ===		=== متن روایت ===
			عَنْ '''أَبِي خَدِيجَةَ''' قَالَ: بَعَثَنِي '''أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ''' عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِلَى أَصْحَابِنَا فَقَالَ قُلْ لَهُمْ «إِيَّاكُمْ إِذَا وَقَعَتْ بَيْنَكُمْ خُصُومَةٌ أَوْ تَدَارَى بَيْنَكُمْ فِي شَيْءٍ مِنَ اَلْأَخْذِ وَ اَلْعَطَاءِ أَنْ تَتَحَاكَمُوا إِلَى أَحَدٍ مِنْ هَؤُلاَءِ اَلْفُسَّاقِ اِجْعَلُوا بَيْنَكُمْ رَجُلاً مِمَّنْ قَدْ عَرَفَ حَلاَلَنَا وَ حَرَامَنَا فَإِنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ قَاضِياً وَ إِيَّاكُمْ أَنْ يُخَاصِمَ بَعْضُكُمْ بَعْضاً إِلَى اَلسُّلْطَانِ اَلْجَائِرِ»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=طوسی \|نام۱=محمد بن حسن \|عنوان=تهذیب الاحکام ج6 \|تاریخ=1411 \|ناشر=دار الکتب الاسلامیه \|مکان=تهران \|صفحه=303}}</ref>
			=== محتوای روایت ===
			==== زمینهٔ پرسش ====
	ابوخدیجه (نُعمان بن محمد) از جعفر صادق دربارهٔ چگونگی حلّ اختلاف دو [[شیعه]] سؤال می‌کند؛ اختلافی که ممکن است آنان را به مراجعه به قضات حکومتی بکشاند. ایشان آنان را از مراجعه به این قضات نهی می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=کلینی \|نام۱=محمد بن یعقوب \|عنوان=الکافی ج1 \|تاریخ=1407 \|ناشر=اسلامیه \|مکان=تهران \|صفحه=67}}</ref>		ابوخدیجه (نُعمان بن محمد) از جعفر صادق دربارهٔ چگونگی حلّ اختلاف دو [[شیعه]] سؤال می‌کند؛ اختلافی که ممکن است آنان را به مراجعه به قضات حکومتی بکشاند. ایشان آنان را از مراجعه به این قضات نهی می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=کلینی \|نام۱=محمد بن یعقوب \|عنوان=الکافی ج1 \|تاریخ=1407 \|ناشر=اسلامیه \|مکان=تهران \|صفحه=67}}</ref>

	=== دستور جعفر بن محمد ===		==== دستور جعفر بن محمد ====
	'''«إیّاکم أن یُحاکِمَ بعضُکم بعضاً إلی أهل الجور، ولکن انظروا إلی رجلٍ منکم قد روی حدیثَنا، ونظر فی حلالنا وحرامنا، فاجعلوه قاضیاً بینکم.»'''
	~~یعنی:~~
	«بر حذر باشید که برخی از شما برخی را نزد قضات جور ببرد. بلکه به مردی از خودتان بنگرید که حدیث ما را روایت می‌کند و در حلال و حرام ما آگاه است؛ او را داور میان خود قرار دهید.»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=عاملی \|نام۱=شیخ حر \|عنوان=وسائل الشیعه ج18 \|تاریخ=1409 \|ناشر=موسسه آل البیت \|مکان=قم \|صفحه=7}}</ref>		«بر حذر باشید که برخی از شما برخی را نزد قضات جور ببرد. بلکه به مردی از خودتان بنگرید که حدیث ما را روایت می‌کند و در حلال و حرام ما آگاه است؛ او را داور میان خود قرار دهید.»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=عاملی \|نام۱=شیخ حر \|عنوان=وسائل الشیعه ج18 \|تاریخ=1409 \|ناشر=موسسه آل البیت \|مکان=قم \|صفحه=7}}</ref>

	=== معیار داور مشروع ===		==== معیار داور مشروع ====
	از روایت چهار ویژگی استخراج شده است:آشنایی معتبر با احادیث اهل‌بیت، مهارت در تشخیص حلال و حرام،انتساب به جامعهٔ شیعه، قابلیت اعتماد در مقام داوری		از روایت چهار ویژگی استخراج شده است:آشنایی معتبر با احادیث اهل‌بیت، مهارت در تشخیص حلال و حرام،انتساب به جامعهٔ شیعه، قابلیت اعتماد در مقام داوری
	این معیارها بعدها در تعریف «فقیه جامع شرایط» مورد استناد قرار گرفتند.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=طوسی \|نام۱=محمد بن حسن \|عنوان=تهذیب الاحکام ج6 \|تاریخ=1411 \|ناشر=دار الکتب الإسلامیة \|مکان=تهران \|صفحه=275}}</ref>		این معیارها بعدها در تعریف «فقیه جامع شرایط» مورد استناد قرار گرفتند.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=طوسی \|نام۱=محمد بن حسن \|عنوان=تهذیب الاحکام ج6 \|تاریخ=1411 \|ناشر=دار الکتب الإسلامیة \|مکان=تهران \|صفحه=275}}</ref>

	=== تفاوت با [[مقبوله عمر بن حنظله]] ===		==== تفاوت با [[مقبوله عمر بن حنظله]] ====
	در مقبوله، جعفر صادق بر '''صفات اخلاقی''' و '''عدالت فقیه''' (صائن، مخالف هوا، مطیع) تأکید می‌کند؛ اما در مشهوره، محور اصلی بر '''روایت حدیث''' و '''علم به حلال و حرام''' است.		در مقبوله، جعفر صادق بر '''صفات اخلاقی''' و '''عدالت فقیه''' (صائن، مخالف هوا، مطیع) تأکید می‌کند؛ اما در مشهوره، محور اصلی بر '''روایت حدیث''' و '''علم به حلال و حرام''' است.
	به همین دلیل، [[فقه\|فقها]] مشهوره را دلیلی مستقیم‌تر برای مشروعیت قاضی شیعیِ آگاه به حدیث دانسته‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=خویی \|نام۱=سید ابوالقاسم \|عنوان=معجم رجال الحدیث ج2 \|تاریخ=1413 \|ناشر=موسسه الامام الخوئی \|مکان=قم \|صفحه=88}}</ref>		به همین دلیل، [[فقه\|فقها]] مشهوره را دلیلی مستقیم‌تر برای مشروعیت قاضی شیعیِ آگاه به حدیث دانسته‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=خویی \|نام۱=سید ابوالقاسم \|عنوان=معجم رجال الحدیث ج2 \|تاریخ=1413 \|ناشر=موسسه الامام الخوئی \|مکان=قم \|صفحه=88}}</ref>

Alvand1546: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی، اصلاح املا

2026-04-01T17:51:13Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی، اصلاح املا

صفحهٔ تازه

'''مشهورهٔ ابوخدیجه''' یکی از روایات بنیادین در [[فقه شیعه]] دربارهٔ '''داوری'''، '''حلّ خصومت''' و '''مراجعهٔ شیعیان به قاضی عادل''' است. این حدیث از [[جعفر صادق]] نقل شده و در قرون نخستین، همراه با [[مقبوله عمر بن حنظله]]، در شکل‌گیری نظریهٔ قضاوت شیعی نقشی اساسی داشته است. دلیل نام‌گذاری آن به [[مشهوره]] پذیرش گستردهٔ فقیهان در مقام عمل است، هرچند از نظر سندی بحث‌هایی دربارهٔ وثاقت راویان آن وجود دارد.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=نجفی |نام۱=محمدحسن |عنوان=جواهر الکلام ج40 |تاریخ=1398 |ناشر=دار احیاء التراث العربی |مکان=بیروت |صفحه=52}}</ref>

== متن و محتوای اصلی روایت ==
=== زمینهٔ پرسش ===
ابوخدیجه (نُعمان بن محمد) از جعفر صادق دربارهٔ چگونگی حلّ اختلاف دو [[شیعه]] سؤال می‌کند؛ اختلافی که ممکن است آنان را به مراجعه به قضات حکومتی بکشاند. ایشان آنان را از مراجعه به این قضات نهی می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=کلینی |نام۱=محمد بن یعقوب |عنوان=الکافی ج1 |تاریخ=1407 |ناشر=اسلامیه |مکان=تهران |صفحه=67}}</ref>

=== دستور جعفر بن محمد ===
'''«إیّاکم أن یُحاکِمَ بعضُکم بعضاً إلی أهل الجور، ولکن انظروا إلی رجلٍ منکم قد روی حدیثَنا، ونظر فی حلالنا وحرامنا، فاجعلوه قاضیاً بینکم.»'''
یعنی:
«بر حذر باشید که برخی از شما برخی را نزد قضات جور ببرد. بلکه به مردی از خودتان بنگرید که حدیث ما را روایت می‌کند و در حلال و حرام ما آگاه است؛ او را داور میان خود قرار دهید.»<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=عاملی |نام۱=شیخ حر |عنوان=وسائل الشیعه ج18 |تاریخ=1409 |ناشر=موسسه آل البیت |مکان=قم |صفحه=7}}</ref>

=== معیار داور مشروع ===
از روایت چهار ویژگی استخراج شده است:آشنایی معتبر با احادیث اهل‌بیت، مهارت در تشخیص حلال و حرام،انتساب به جامعهٔ شیعه، قابلیت اعتماد در مقام داوری
این معیارها بعدها در تعریف «فقیه جامع شرایط» مورد استناد قرار گرفتند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=طوسی |نام۱=محمد بن حسن |عنوان=تهذیب الاحکام ج6 |تاریخ=1411 |ناشر=دار الکتب الإسلامیة |مکان=تهران |صفحه=275}}</ref>

=== تفاوت با [[مقبوله عمر بن حنظله]] ===
در مقبوله، جعفر صادق بر '''صفات اخلاقی''' و '''عدالت فقیه''' (صائن، مخالف هوا، مطیع) تأکید می‌کند؛ اما در مشهوره، محور اصلی بر '''روایت حدیث''' و '''علم به حلال و حرام''' است.
به همین دلیل، [[فقه|فقها]] مشهوره را دلیلی مستقیم‌تر برای مشروعیت قاضی شیعیِ آگاه به حدیث دانسته‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=خویی |نام۱=سید ابوالقاسم |عنوان=معجم رجال الحدیث ج2 |تاریخ=1413 |ناشر=موسسه الامام الخوئی |مکان=قم |صفحه=88}}</ref>

== جایگاه حدیث در فقه شیعه ==
=== در باب قضاوت ===
مشهورهٔ ابوخدیجه یکی از دو روایت اصلی دربارهٔ داوری است و اغلب فقیهان آن را دلیلی بر:لزوم داوری فقیه آگاه به روایت، حرمت رجوع به قضات حکومتی ظالم، نیابت شرعی فقیه می‌دانند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=نجفی |نام۱=محمدحسن |عنوان=جواهر الکلام ج40 |تاریخ=1398 |ناشر=دار احیاء التراث العربی |مکان=بیروت |صفحه=53}}</ref>

=== در بحث [[ولایت فقیه]] ===
در استخراج نظریهٔ «ولایت عامهٔ فقیه»، این روایت به‌تنهایی نقش قاطع ندارد، اما با [[مقبوله عمر بن حنظله]] و [[احادیث ولایت فقیه|سایر ادلّه]] ترکیب می‌شود. برخی اصولیان، آن را دلیلی بر منصوب بودن فقیه در قضاوت گرفته‌اند، نه بر ولایت اجرایی گسترده.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=Mozaffar |نام۱=Muhammad Reza |عنوان=Usul al‑Fiqh |تاریخ=1385 |صفحه=218}}</ref>

=== در حجیت [[فتوا]] ===
ظرفیت این روایت برای اثبات حجیت فتوا کمتر از [[مقبوله عمر بن حنظله|مقبوله]] است، ولی در نظام مرجعیت علمی—یعنی برتری صاحب روایت و علم بر دیگران—مبنایی مؤثر تلقی شده است.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=Haider |نام۱=Najam |عنوان=Shi‘i Islam: An Introduction |تاریخ=2014 |ناشر=Cambridge University Press |مکان=London |صفحه=92}}</ref>

== ارزیابی سندی و رجالی ==
=== وضعیت ابوخدیجه ===
ابوخدیجه شخصیت مورد اختلاف رجالی است. برخی او را:ثقه دانسته‌اند، برخی ضعیف یا دارای ابهام، گروهی نیز به شهرت عملی حدیث استناد کرده‌اند و ضعف احتمالی را بی‌اثر دانسته‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=خویی |نام۱=سیدابوالقاسم |عنوان=معجم رجال الحدیث ج2 |تاریخ=1413 |ناشر=مؤسسة الإمام الخوئی |مکان=قم |صفحه=90}}</ref>

=== جایگاه شهرت در حجیت روایت ===
روایت در میان فقها کاربرد مداوم داشته و به همین دلیل «مشهوره» خوانده می‌شود. اصولیان آن را نمونه‌ای برای بحث مشهورِ «آیا شهرت عملی، جبران‌کنندهٔ ضعف سند است؟» قرار داده‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=Gleave |نام۱=Robert |عنوان=Islamic Law and Authority in Shi‘ite |تاریخ=2012 |ناشر=Jurisprudence |مکان=Routledge |صفحه=115}}</ref>
== منابع ==