Shahroudi: /* پانویس */

2026-04-11T10:25:05Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۵
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

			{{دعا در اسلام}}

	[[رده:اصطلاحات کلامی]]		[[رده:اصطلاحات کلامی]]
	[[رده:خدا]]		[[رده:خدا]]

Shahroudi: +رده:اصطلاحات کلامی، +رده:خدا (هات‌کت)، ابرابزار

2026-04-11T10:13:58Z

+رده:اصطلاحات کلامی، +رده:خدا (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۳
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

			[[رده:اصطلاحات کلامی]]
			[[رده:خدا]]

Shahroudi: ابرابزار

2026-04-11T10:13:25Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

'''خواست خدا''' یا '''مشیت الهی''' به معنای '''اراده پروردگار''' است. در مباحث [[علم کلام|کلامی]]، رابطه این [[اراده]] با [[جبر و اختیار|اختیار]] [[انسان]] بررسی می‌شود. در [[روایات اسلامی]] آمده است که انسان با توانایی و اراده‌ای که [[خدا]] به او داده عمل می‌کند و در برابر اعمال خود مسئول است. همچنین از دو نوع اراده الهی، یعنی [[اراده تکوینی]] و [[اراده تشریعی]]، سخن گفته شده است.

== معنای اصطلاحی ==
خواست خدا یا مشیت الهی به معنای اراده و خواست پروردگار است. یکی از مباحث مهم کلامی در این زمینه، بررسی رابطه [[اراده خداوند]] با افعال انسان است؛ اینکه آیا خواست خدا موجب سلب اختیار از انسان می‌شود یا انسان با وجود مشیت الهی دارای اختیار است. دربارهٔ این مسئله در روایات نقل‌شده از [[امامان شیعه]] سخنان فراوانی آمده و در مباحثی مانند [[جبر و اختیار]] به تفصیل بررسی شده است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=خواست خدا}}</ref>

== در منابع اسلامی ==
در روایتی، [[احمد بن محمد بزنطی]] از [[علی بن موسی الرضا]] دربارهٔ خواست خدا پرسید. او گفت بنویس: «خداوند می‌فرماید: ای فرزند [[آدم]]، تو به خواستنی که من به تو داده‌ام می‌خواهی؛ همان‌گونه که با چشمی که من داده‌ام می‌بینی. با نعمت‌ها و توانایی‌هایی که به تو داده‌ام واجبات مرا انجام می‌دهی و با نیرویی که به تو داده‌ام می‌توانی نافرمانی کنی. من تو را شنوا و بینا آفریدم. من نسبت به کارهای نیک تو سزاوارترم و تو نسبت به کارهای بد خود مسئول‌تری؛ زیرا خداوند در کارهای خود مورد بازخواست قرار نمی‌گیرد، ولی انسان در برابر اعمال خویش مسئول است.»<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=خواست خدا}}</ref>

در روایت دیگری آمده است که گروهی در حضور [[محمد باقر]] نشسته بودند که خبر رسید یکی از افراد [[بنی‌امیه|خاندان اموی]] اجازه ورود می‌خواهد. برخی پیشنهاد کردند که به او گفته شود محمد باقر در خانه نیست. او این پیشنهاد را نپذیرفت و گفت بگذارید وارد شود، زیرا خدا نزد زبان هر گوینده و در نیروی هر توانمندی حضور دارد؛ هیچ‌کس سخنی نمی‌گوید و نیرویی به کار نمی‌برد مگر آنکه خدا بخواهد. آن مرد وارد شد، پرسش‌های خود را مطرح کرد و پس از شنیدن پاسخ‌ها قانع شد و رفت.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=خواست خدا}}</ref>

=== انواع مشیت الهی ===
در برخی روایات نیز آمده است که اراده خداوند دو گونه است:<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=خواست خدا}}</ref>
* اراده حتمی (تکوینی)
* اراده تشریعی

در اراده تشریعی ممکن است خداوند به کاری فرمان دهد یا از کاری نهی کند، اما در اراده تکوینی وقوع آن امر یا نهی در نظام [[آفرینش]] ممکن است به گونه‌ای دیگر باشد. برای نمونه گفته شده است که خداوند [[آدم]] و [[حوا|همسرش]] را از خوردن درختی در [[بهشت]] نهی کرد، اما در نظام آفرینش مقدر بود که آنان از آن بخورند، زیرا زندگی انسان برای [[زمین]] مقدر شده بود. همچنین دربارهٔ داستان [[ابراهیم]] و فرمان [[قربانی]] کردن فرزندش گفته شده است که فرمان الهی صادر شد، اما در اراده تکوینی خداوند قصد نداشت این [[ذبح اسماعیل|ذبح]] انجام شود.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=خواست خدا}}</ref>

== پانویس ==
=== ارجاعات ===
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}

=== منابع ===
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=خواست خدا|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}

{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}

مشیت الهی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: /* پانویس */

Shahroudi: +رده:اصطلاحات کلامی، +رده:خدا (هات‌کت)، ابرابزار

Shahroudi: ابرابزار