Shahroudi: −رده:متون دینی، ±رده:قرآن←رده:قرآن‌های خطی (هات‌کت)

2024-09-18T01:45:40Z

−رده:متون دینی، ±رده:قرآن←رده:قرآن‌های خطی (هات‌کت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۱:۴۵
خط ۴۵:		خط ۴۵:

	[[رده:تاریخ قرآن]]		[[رده:تاریخ قرآن]]
	[[رده:~~قرآن~~]]		[[رده:قرآن‌های خطی]]
	[[رده:کتاب‌های سده ۷ (میلادی)]]		[[رده:کتاب‌های سده ۷ (میلادی)]]
	[[رده:کتاب‌های سده ۸ (میلادی)]]		[[رده:کتاب‌های سده ۸ (میلادی)]]
	[[رده:متون اسلامی]]		[[رده:متون اسلامی]]
	~~[[رده:متون دینی]]~~

Shahroudi: − رده:اسلام (هات‌کت)

2024-09-18T01:44:34Z

− رده:اسلام (هات‌کت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۱:۴۴
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	{{پایان چپ‌چین}}		{{پایان چپ‌چین}}

	~~[[رده:اسلام]]~~
	[[رده:تاریخ قرآن]]		[[رده:تاریخ قرآن]]
	[[رده:قرآن]]		[[رده:قرآن]]

Shahroudi: −رده:تاریخ تاشکند، −رده:دین در تاشکند (هات‌کت)

2024-09-18T01:44:21Z

−رده:تاریخ تاشکند، −رده:دین در تاشکند (هات‌کت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۱:۴۴
خط ۴۵:		خط ۴۵:

	[[رده:اسلام]]		[[رده:اسلام]]
	~~[[رده:تاریخ تاشکند]]~~
	[[رده:تاریخ قرآن]]		[[رده:تاریخ قرآن]]
	~~[[رده:دین در تاشکند]]~~
	[[رده:قرآن]]		[[رده:قرآن]]
	[[رده:کتاب‌های سده ۷ (میلادی)]]		[[رده:کتاب‌های سده ۷ (میلادی)]]

Shahroudi: ابرابزار

2024-09-18T01:43:56Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

[[پرونده:Uthman Koran Taschkent a.jpg|چپ|بندانگشتی|250px|[[قرآن کوفی سمرقند|نسخه خطی سمرقند]] مربوط به قرن هشتم احتمالاً اوایل قرن نهم میلادی که در عراق به [[خط کوفی]] نوشته شده و در [[تاشکند]] نگهداری می‌شود.]]
'''مصحف عثمان''' نام [[قرآن|قرآنی]] است که بنا بر [[تاریخ‌نگاری دوران اولیه اسلام|تاریخ‌نگاری اولیهٔ مسلمانان]] به دستور [[عثمان]]، [[خلفای راشدین|خلیفهٔ سوم]]، ۱۹ سال پس از مرگ [[محمد]]، پیامبر [[اسلام]]، توسط گروهی جمع‌آوری شد و عثمان پنج نسخه از این قرآن رسمی را به شهرهای بزرگ [[مسلمان]] در آن دوران فرستاد و یکی را برای استفاده خودش در [[مدینه]] نگه داشت. بر اساس این روایات، گفته می‌شود قرآن فعلی بر اساس مصحف عثمان چاپ می‌شود. پذیرش مصحف موسوم به عثمان توسط همهٔ مسلمانان، حداقل تا قرن چهارم هجری زمان برده است. برخی [[صحابه]]، [[شیعه|شیعیان]] و [[خوارج]] این نسخه را به عنوان آنچه به محمد «وحی» شده بود، نمی‌پذیرفتند.<ref>{{پک|Amir-Moezzi|2019|ک=Le Coran des Historiens|ص=921–932|زبان=fr}}</ref> بیشترین انتقادات از جانب برخی از شیعیان مطرح می‌شد که اعتقاد داشتند در اثر تحریف قرآن، اشارات به علی بن ابی طالب و خاندان او از آن حذف شده است. در منابع شیعه تا قبل از تسلط عهد [[آل بویه]] و دیگر سلسله‌های شیعه در این عصر، صدها آیه مختلف که گفته شده پیش از تحریف قرآن توسط سه خلیفهٔ اول بخشی از آن بودند، به چشم می‌خورد. تا قرن چهارم مصحف‌های رقیب که تفاوت‌های شگرفی با نسخه رسمی داشتند، مثل «[[مصحف علی]]»، «مصحف [[عبدالله بن مسعود]]» و «مصحف [[ابی بن کعب]]» رایج بودند.<ref>{{پک|Amir-Moezzi|2019|ک=Le Coran des Historiens|ص=921–932|زبان=fr}}</ref>

دانشوران از قرن نوزدهم میلادی به این سو، دربارهٔ روند شکل‌گیری قرآن تصویری بسیار پیچیده‌تر از آنچه روایت رسمی می‌گوید، به دست داده‌اند، از جمله اینکه نسخهٔ فعلی قرآن تا دورهٔ [[عبدالملک بن مروان |عبدالملک بن مروان اموی]] نهایی شده،<ref dir=ltr>{{پک|Amir-Moezzi|2019|ک=Le Coran des Historiens|ص=922|زبان=fr}}</ref> لحن آن به [[عربی شامی|لهجهٔ شامی]] نزدیک‌تر است،<ref dir=ltr>{{پک|Shoemaker|2022|ک=Creating the Qur’an|ف=The Qur’an and the Dialects of Late Ancient Arabia|زبان=en}}</ref> و اینکه دستگاه خلافت تا قبل از عصر عبدالملک اساساً منابع مادی کافی برای تحمیل یک نسخهٔ رسمی قرآن را در اختیار نداشته است.<ref dir=ltr>{{پک|Shoemaker|2011|ک=The Death of a Prophet|ص=149|زبان=en}}</ref>

== دیدگاه تاریخی-انتقادی ==
مسئله تحریف قرآن از وقایع [[تاریخ اسلام|صدر اسلام]]—خاصه [[فتنه اول|درگیری‌های داخلی]] و [[فتوحات مسلمانان|فتوحات مؤمنان]]—جدا نبوده است. روایت رسمی [[سنی|اهل سنت]] چنین است که قرآن بی کم و کاست تا زمان [[عثمان بن عفان|عثمان]] جمع‌آوری شده بود و نسخه‌های رقیب آن از بین رفته بودند. لیکن آنچه پژوهش‌های انتقادی از قرن نوزدهم میلادی به این سو ارائه داده، تصویری بسیار پیچیده‌تر است. به گفته [[محمدعلی امیرمعزی|امیرمعزی]]، در متن قرآن همه نوع نشانهٔ ویراستاری بلند مدت—احتمالا از سوی کاتبان و عالمان منتخب حکومتی—دیده می‌شود، تا اینکه در دورهٔ [[عبدالملک بن مروان|عبدالملک بن مروان اموی]] نهایی شده است.<ref dir=ltr>{{پک|Amir-Moezzi|2019|ک=Le Coran des Historiens|ص=922|زبان=fr}}</ref> در نظر شومیکر، شواهد [[زبان‌شناسی]] لهجهٔ قرآن را به [[عربی شامی|سرزمین شام]] یا ممالک عربِ [[امپراتوری بیزانس|روم شرقی]] در اوایل [[فتوحات مسلمانان|دورهٔ فتوحات]]—در مقایسه با [[عربی حجازی|حجازی]] قبل از فتوحات—شبیه‌تر می‌نمایانند.<ref dir=ltr>{{پک|Shoemaker|2022|ک=Creating the Qur’an|ف=The Qur’an and the Dialects of Late Ancient Arabia|زبان=en}}</ref>

به تعبیر [[چیس اف. رابینسون|چیس رابینسون]]، نهایی‌سازی متن قرآن به‌طور جدی در خدمت منافع عبدالملک بن مروان بوده است. برنامهٔ اصلاحات بلندپروازانهٔ او تا حد زیادی از طریق گسترش عقیدهٔ «انقیاد» و «تسلیم» [با استفاده از قرآن] ممکن شده است. به علاوه، دولت عبدالملک بر خلاف خلفای پیشین، منابع مادی کافی برای تحمیل این متن و انجام تغییرات در قرآن را در اختیار داشته است. آنکه بیشترین نقش را در جمع‌آوری قرآن داشته، [[حجاج بن یوسف]]، فرماندار عراق در عهد عبدالملک بوده است.<ref dir=ltr>{{پک|Shoemaker|2022|ک=Creating the Qur’an|ف=ʿAbd al-Malik, al-Ḥajjāj, and the Composition of the Qur’an|زبان=en}}</ref>

دو پرمر عقیده دارد افسانهٔ انتساب جمع‌آوری قرآن به عثمان با جهت اعتبار بخشی به [[امویان|سلسله اموی]] انجام شده، چراکه عثمان نیز از همین طایفه بود.<ref dir=ltr>{{پک|Shoemaker|2011|ک=The Death of a Prophet|ص=148|زبان=en}}</ref> درحالی که عثمان، به گفته رابینسون، اصلاً در جایگاهی نبوده تا چنین دستاوردی داشته باشد. او در بسیاری از مناطق نامحبوب بود و برای مدت زیادی حکومت نکرد. [[معاویة بن ابی‌سفیان|معاویه]] نیز توانایی آن را نمی‌توانسته داشته باشد، چراکه از قوهٔ دولتش خارج بوده که متنی نهایی را تحمیل کند و حتی دیده نمی‌شود که معاویه تلاش کرده باشد از خودش تصویری—مثل سکه، ابنیه عمومی، کتیبه و غیره—به جا گذاشته باشد. اما عبدالملک، برخلاف عثمان و معاویه، هم انگیزه لازم را داشته و هم توانایی آن را؛ لذا به جای مصحف عثمانی، باید نامش را «مصحف مروانی» گذاشت.<ref dir=ltr>{{پک|Shoemaker|2011|ک=The Death of a Prophet|ص=149|زبان=en}}</ref>

مسئله تغییرات قرآن در دورهٔ عبدالملک و حجاج بن یوسف حتی به گوش [[مسیحی|مسیحیان]] نیز رسیده بود. [[عمر بن عبدالعزیز]]، از جانشینان عبدالملک، در نامه‌ای به [[لئون سوم (امپراتور بیزانس)|لئون سوم]]، امپراتور [[امپراتوری بیزانس|بیزانس]]، او را به اسلام دعوت کرد و مدعی شد [[تورات]] و [[عهد جدید|اناجیل]] توسط یهودیان و مسیحیان تحریف شده‌اند. لئون در پاسخش می‌نویسد: «اما شما خود هم چنین کرده‌اید، به خصوص یک فردی به نام الحجاج که از سوی تو به عنوان فرماندار ایران منصوب شده بود و همهٔ کتب باستانی را گرد آورد و کتاب جدیدی مناسب سلیقهٔ خود نوشت و آن را در سراسر ممالک شما فرستاد… فقط نتوانست به‌طور کامل آثار ابوتراب [منظور [[علی بن ابی‌طالب|علی]] است] را نابود کند.»<ref dir=ltr>{{پک|Shoemaker|2022|ک=Creating the Qur’an|ف=The Letter of Leo III to ʿUmar II and the Qur’an|زبان=en}}</ref>

نیکلای ساینای، در دفاع از نظریه سنتی جمع‌آوری قرآن، می‌گوید قرآن دستور به اطاعت از محمد می‌دهد، اما دستورش به دورهٔ پس از مرگ او تعمیم نیافته، درحالی که خلفا می‌توانستند از آن استفاده کنند.<ref dir="ltr">{{پک|Sinai|2017|ک=The Qur’an: A Historical-Critical Introduction|ص=46–47|زبان=en}}</ref> فرد دانر معتقد است قرآن باید تا قبل از [[فتنه اول|فتنهٔ اول]] نهایی شده باشد، چراکه در آن [[زمان‌پریشی|زمان پریشی]] دیده نمی‌شود: برخلاف [[حدیث|احادیث]] که پیشگویی‌های زیادی را به محمد نسبت داده‌اند، در قرآن پیشگویی وجود ندارد. استفن شومیکر در پاسخ به دانر می‌گوید با این استدلال، قرآن می‌توانسته حتی قبل از محمد نیز وجود داشته باشد، چراکه محمد هم شخصاً نقش زیادی در قرآن ندارد.<ref dir=ltr>{{پک|Shoemaker|2011|ک=The Death of a Prophet|ص=153–155|زبان=en}}</ref>

== دیدگاه شیعه ==
تردید دربارهٔ کامل بودن قرآن حداقل تا آغاز قرن چهارم هجری—تسلط [[آل بویه|آل بویهٔ]] شیعه بر دستگاه [[خلافت]]—در بسیاری از جریان‌های اسلامی دیده می‌شود. این تردیدها منحصر به شیعیان نبوده—چنان‌که بعضی از [[صحابه]]، [[خوارج]] و حتی اندیشمندان [[معتزله|معتزلی]] هم بدان باور داشتند—اما بیشترین تردیدها از جانب شیعیان بوده است.<ref>{{پک|Amir-Moezzi|2019|ک=Le Coran des Historiens|ص=921–932|زبان=fr}}</ref> ''التنزیل و التحریف''، ''التنزیل و التغییر'' و ''التنزیل من القرآن و التحریف'' سه نمونه از کتب شیعه محصول قرون اولیه اسلامی هستند که نشان می‌دهد تا این عصر اعتقاد به تحریف قرآن در اثر وقایع پس از مرگ محمد، رایج بوده است.<ref>{{پک|Amir-Moezzi|2019|ک=Le Coran des Historiens|ص=929|زبان=fr}}</ref>

اعتقاد برخی شیعیان به تحریف قرآن از آنجا سرچشمه می‌گرفت که بنا به روایات [[شیعه دوازده‌امامی]]، معتقد بودند آیات بسیاری در وحی محمد وجود داشته که در آن‌ها از علی (به خصوص «ولایة علی» که معانی متفاوتی داشته) و [[فاطمه زهرا|فاطمه]] و [[دوازده امام|فرزندانشان]] به عنوان بهترین الگوهای امت نام برده شده اما آن‌ها را حذف کرده‌اند.<ref>{{پک|Amir-Moezzi|2019|ک=Le Coran des Historiens|ص=933–935|زبان=fr}}</ref> یکی از استدلال‌ها دربارهٔ تحریف قرآن، آن بود که این کتاب به بسیاری از شخصیت‌های داستان‌های پیشین مثل نوح، سلیمان و فرعون و غیره ارجاع داده، اما—به استثنای دو شخصیت گنگ به نام‌های «ابولهب» و «زید» —به هیچ‌کدام از معاصران محمد، از جمله خانواده اش، اشاره‌ای نکرده است. گفته می‌شد که قرآن در واقع حاوی مطالبی دربارهٔ خاندان محمد بوده، اما آن‌ها را حذف کرده‌اند.<ref>{{پک|Amir-Moezzi|2019|ک=Le Coran des Historiens|ص=927–928|زبان=fr}}</ref> همچنین اعتقادی وجود داشت که آیاتی دربارهٔ خیانت سران [[قریش]] به محمد وجود داشته اما این افراد که بعد از [[مرگ محمد]] به قدرت رسیدند، آیات مورد نظر را تحریف کردند. لیکن علی قرآن اصلی را مخفی کرد و از امامی به امامی دیگر منتقل می‌شد تا اینکه با [[حجت بن الحسن|امام دوازدهم]] به [[غیبت]] برده شد.<ref>{{پک|Amir-Moezzi|2019|ک=Le Coran des Historiens|ص=933–935|زبان=fr}}</ref> اشارات شیعی به تحریف قرآن دو دستهٔ مستقیم و غیرمستقیم هستند. اشارات غیرمستقیم به تحریف قرآن از سوی امامان را در بخش‌هایی از کتب روایی قرار می‌دادند که اساساً ربطی به تحریف قرآن نداشتند. اشاره‌های مستقیم نیز نقل قول‌هایی از قرآن هستند که با آنچه در مصحف عثمان موجود است فرق دارد. تعداد چنین آیاتی در منابع شیعه، بیش از صدها مورد است و السیاری، نویسندهٔ قرن سوم، در کتاب ''التنزیل والتحریف'' حدود سیصد آیه را نقل کرده است. به عنوان مثال، آیهٔ زیر نسخه ای از آیهٔ ۴۲ سورهٔ زخرف به روایت منابع شیعه است که تفاوتش با فونت '''''ایتالیک ضخیم''''' مشخص شده:<ref>{{پک|Amir-Moezzi|2019|ک=Le Coran des Historiens|ص=933–938|زبان=fr}}</ref>
{{گفتاورد|به آنچه بر تو وحی شده است تمسک جو، تو بر '''''ولایت علی هستی و علی صراط مستقیم است'''''.|نسخهٔ دیگری از سورهٔ زخرف آیهٔ ۴۲ در منابع شیعه<ref>{{پک|Amir-Moezzi|2019|ک=Le Coran des Historiens|ص=938|زبان=fr}}</ref>}}

پذیرش مصحف عثمان از سوی همهٔ مسلمانان، حداقل تا قرن چهارم میلادی زمان برده است. این دوره‌ای است که شیعیان بر [[جهان اسلام]] تسلط سیاسی پیدا کرده بودند. نه فقط آل بویه، بلکه [[خلافت فاطمیان|فاطمیان]]، [[قرمطیان]] و [[حمدانیان]] بر بخش‌های مختلف جهان اسلام حاکم شده بودند. علاوه بر این موضوع، علل دیگری هم وجود داشته، از جمله [[غیبت]] [[حجت بن الحسن|امام دوازدهم]] شیعیان امامی و ظهور اندیشهٔ [[خردگرایی|خردگرایانهٔ]] اسلامی به واسطهٔ فقیهان دوازده امامی که در خدمت آل بویه بودند و تلاش می‌کردند برای حکومت ایشان بر اکثریت سنی مذهب، مشروعیت ایجاد کنند. این فقیهان، از دیدگاه پیشینِ قائل به تحریف قرآن به مرور فاصله گرفتند تا اینکه نهایتاً این عقیده، به باور اکثریت شیعیان تبدیل شد.<ref>{{پک|Amir-Moezzi|2019|ک=Le Coran des Historiens|ص=932–933|زبان=fr}}</ref>

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس|چپ‌چین=بله|۲}}

=== منابع ===

* {{یادکرد کتاب|title=Le Coran des historiens|سال=۲۰۱۹|نام=Mohammad Ali|نام خانوادگی=Amir-Moezzi|ناشر=Cerf|زبان=fr|مکان=[[پاریس|Paris]]|chapter=Le shi'isme et le Coran|}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=The Death of a Prophet: The End of Muhammad’s Life and the Beginnings of Islam|سال=2011|نام=Stephen J.|نام خانوادگی=Shoemaker|ناشر=University of Pennsylvania Press|شابک=978-0-8122-4356-7|مکان=Philadelphia}}
* {{یادکرد کتاب|کتاب=Creating the Qur’an: A Historical-Critical Study|سال=2022|نام=Stephen J.|نام خانوادگی=Shoemaker|ناشر=University of California Press|lang=en}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=The Qur’an: A historical-critical introduction|سال=2017|نام=Nicolai|نام خانوادگی=Sinai|ناشر=Edinburgh University Press|شابک=978-0-7486-9578-2|مکان=Edinburgh}}

== مطالعه بیشتر ==
{{چپ‌چین}}
* [[:en:Codex Parisino-petropolitanus|Codex Parisino-petropolitanus]]
* [http://www.unesco.org/new/fileadmin/MULTIMEDIA/HQ/CI/CI/pdf/mow/nomination_forms/uzbekistan_holy_koran_othman.pdf "Memory of the World Register - Nomination Form Uzbekistan - Holy Koran Mushaf of Othman"]. UNESCO. Retrieved 26 September 2012.
* W. Ouspensky, S. Pissaref, ed. (1905). Coran coufique de Samarcand (facsimile) = Самаркандский куфический Коран (факсимиле). St. Pétersbourg: Institut Archéologique de St. Pétersbourg.
* (Russian) Шебунин, А. Ф. [http://www.answering-islam.org/fileadmin/russian/Shebunin/Shebunin06_1891.pdf Куфический Коран СПб. Публичной Библиотеки] // Записки Восточного отделения Императорского Русского археологического общества. — Вып. ۱—۴. — СПб. , ۱۸۹۲. — Т. VI. — С. ۷۶—۷۷.
* [https://web.archive.org/web/20141218103226/http://www.raruss.ru/treasure/1369-samarkand-koran.html Самаркандский куфический Коран] (in Russian). RARUS'S GALLERY. Retrieved 26 September 2012.
{{پایان چپ‌چین}}

[[رده:اسلام]]
[[رده:تاریخ تاشکند]]
[[رده:تاریخ قرآن]]
[[رده:دین در تاشکند]]
[[رده:قرآن]]
[[رده:کتاب‌های سده ۷ (میلادی)]]
[[رده:کتاب‌های سده ۸ (میلادی)]]
[[رده:متون اسلامی]]
[[رده:متون دینی]]

مصحف عثمان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: −رده:متون دینی، ±رده:قرآن←رده:قرآن‌های خطی (هات‌کت)

Shahroudi: − رده:اسلام (هات‌کت)

Shahroudi: −رده:تاریخ تاشکند، −رده:دین در تاشکند (هات‌کت)

Shahroudi: ابرابزار