https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AB%D9%86%DB%8Cمعمر بن مثنی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-08T17:57:08Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AB%D9%86%DB%8C&diff=77940&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-03-13T08:09:42Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه زندگینامه<br />
| اندازه جعبه =<br />
| نام = مَعمَر بن مُثَنّیٰ<br />
| زادروز = نوامبر ۷۲۸م/ رجب ۱۱۰ق<br />
| زادگاه = [[بصره]]<br />
| تاریخ مرگ = ۸۲۵م/ ۲۱۰م<br />
| مکان مرگ = [[بصره]]<br />
| محل زندگی =<br />
| پیشه = نویسنده، ادیب و نسبشناس<br />
| شناختهشده برای =<br />
| نقشهای برجسته =<br />
|تأثیرپذیرفتگان = [[ابن سلام جمحی]]<br />
| سبک = دورهٔ اول عباسی<br />
| آثار =<br />
}}<br />
'''ابوعبیده معمر بن مثنی''' (۱۱۴ ه.ق در فارس/ ۲۱۰ ه.ق در بصره)، یکی از علمای ادبیات عرب است که در [[بصره]] میزیست و به مذهب خوارج بود. او را از اهالی [[فارس]] نیز گزارش کردهاند. وی در ادبیات و شعر بسیار شناخته شده است و آثار بسیاری را در همین موضوع نگاشته است. او رد زمینه ادبیاتپژوهی در موضوع [[قرآن]] نیز آثاری دارد. پدر او را [[یهودی]] گزارش کردهاند.<br />
<br />
== زندگی ==<br />
معمر بن مثنی ملقب به ابوعبیده بود. گفته شده که ابوعبیده در [[فارس]] به سال ۱۱۴ ه.ق زاده شد. پدر ابوعبیده، [[یهودی]] بود و خود او نیز بر مسلک [[خوارج]] میزیست. او در بصره میزیست و در آنجا به عنوان علامه شناخته میشد. در منابع تاریخی از دیدار [[فضل بن ربیع]] — وزیر [[هارون الرشید|هارون الرشید]] — یاد شده است. بر اساس این گزارش، در جلسهای که معمر بن مثنی در آن حاضر بود، فضل بن ربیع از وی درخواست خواندن اشعاری از عرب میکند که از ظرایف ادبیات عرب باشد، او نیز اشعاری را میخواند که موجب رضایت فضل را فراهم میکند. در این میان، شخص دیگر حاضر در مجلس از وی سوالاتی در خصوص [[آیه|آیهای]] از [[قرآن]] میکند و او نیز به نیکویی پاسخ او را میدهد و برای او مثالهایی از ادبیات عرب میزند که موجب تمجید فضل و آن شخص قرار میگیرد. او تصمیم گرفت تا پس از این جلسه، کتابی با همین موضوع بنویسد و سرانجام کتاب ''غریب القرآن و مجاز القرآن'' نوشته شد. تاریخ درگذشت او را ۲۱۰ ه.ق در [[بصره]] گزارش کردهاند.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابوعبید معمر بن مثنی}}</ref><br />
<br />
وی در فنون ادب، شعر، تاریخ و درایت شهرت داشت به رکگوئی و بدزبانی مشهور بود. همین مساله سبب شد تا در هنگام مرگش، کمتر کسی به [[تشیع جنازه]] او مبادرت کرد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابوعبید معمر بن مثنی}}</ref><br />
<br />
== آثار ==<br />
حدود دویست کتاب از او نام بردهاند که مشهورترین آنها، ''مثالب العرب'' است. این کتاب در عیوب تازیان است. کتاب دیگر او، ''[[غریب القرآن و مجاز القرآن]]'' است. کتاب ''[[خوارج البحرین و الیمامه]]'' از آثار منسوب به اوست. از دیگر آثار او، به موارد زیر اشاره شده است: ''[[معانی القرآن]]،'' غریب الحدیث''،'' ''الدیباج''، ''الحیوان''، ''خیر الروایة''، ''الامثال''، ''الشوارد''، ''الاحلام''، ''العلّة''، ''الضیفان''، ''القبائل''، ''اخبار الحجاج''، ''قصة الکعبة'' و ''فتوح الاهواز''.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابوعبید معمر بن مثنی}}</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
===ارجاعات===<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
===منابع===<br />
*{{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=ابوعبید معمر بن مثنی|دانشنامه=[[دایرهالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرهالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{زبان و ادبیات عربی در دوره عباسی}}<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}<br />
<br />
[[رده:افراد عراقی ارمنیتبار]]<br />
[[رده:اهالی بصره]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۲۱۰ (قمری)]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۸۲۵ (میلادی)]]<br />
[[رده:زادگان ۱۳۰ (قمری)]]<br />
[[رده:زادگان ۷۲۸ (میلادی)]]<br />
[[رده:زبانشناسان زبان عربی قرون وسطی]]<br />
[[رده:شاعران دوره عباسیان]]<br />
[[رده:شاعران عرب سده ۸ (میلادی)]]<br />
[[رده:شعوبیه]]<br />
[[رده:عالمان مسلمان]]<br />
[[رده:عراقیهای سده ۸ (میلادی)]]<br />
[[رده:عراقیهای سده ۹ (میلادی)]]<br />
[[رده:لغتشناسان سده ۸ (میلادی)]]<br />
[[رده:نسبشناسان اهل عراق]]<br />
[[رده:نویسندگان اهل عراق]]<br />
[[رده:نویسندگان عربی سده ۸ (میلادی)]]<br />
[[رده:نویسندگان عربی سده ۹ (میلادی)]]</div>Shahroudi