مفضلیه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi در ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۴۶

2023-04-23T07:46:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۴۶
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=مشکور\|نام=محمدجواد\|عنوان=فرهنگ فرق اسلامی\|سال=۱۳۷۲\|مکان=مشهد\|ناشر=بنیاد پژوهش‌های اسلامی\|کوشش=مدیرشانه‌چی، کاظم\|ویراستار=حسینی، محمدجواد\|پیوند=https://noorlib.ir/book/view/1272/فرهنگ-فرق-اسلامی?pageNumber=4&viewType=pdf}}		* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=مشکور\|نام=محمدجواد\|عنوان=فرهنگ فرق اسلامی\|سال=۱۳۷۲\|مکان=مشهد\|ناشر=بنیاد پژوهش‌های اسلامی\|کوشش=مدیرشانه‌چی، کاظم\|ویراستار=حسینی، محمدجواد\|پیوند=https://noorlib.ir/book/view/1272/فرهنگ-فرق-اسلامی?pageNumber=4&viewType=pdf}}

	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر\|نیازمند تصویر=~~بله~~\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=خیر\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر\|نیازمند تصویر=خیر\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=خیر\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:فرقه‌های غلات]]		[[رده:فرقه‌های غلات]]
			[[رده:فرقه‌های معتقد به الوهیت]]
	[[رده:مذاهب زیرشاخه تشیع]]		[[رده:مذاهب زیرشاخه تشیع]]

Shahroudi در ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۴۵

2023-04-23T07:45:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات فرقه‌های اسلامی\|زیرشاخه=شیعه\|عنوان=مفضلیه\|سال تاسیس=قرن دون ه‍. ق\|موسس=مفضل صیرفی\|مهم‌ترین عقائد=الوهیت جعفر صادق\|منشعب شده از=غلاة خطابیه\|فرقه‌های زیرشاخه=موسویه و مفوضه\|دین اصلی=اسلام}}		{{جعبه اطلاعات فرقه‌های اسلامی\|زیرشاخه=شیعه\|عنوان=مفضلیه\|سال تاسیس=قرن دون ه‍. ق\|موسس=مفضل صیرفی\|مهم‌ترین عقائد=الوهیت جعفر صادق\|منشعب شده از=غلاة خطابیه\|فرقه‌های زیرشاخه=موسویه و مفوضه\|دین اصلی=اسلام\|تصویر=Mofazalieh.jpg\|توضیح_تصویر=تایپوگرافی نام فرقه مفضلیه}}

	'''مفضلیه'''، از فرقه‌های [[غالی]] نخستین در [[شیعه]] بود که به شخصی به نام [[مفضل صیرفی]] منتسب است. برخی منابع فرقه دیگری را نیز با همین نام به [[مفضل بن عمرو]] نسبت داده‌اند. این گروه که از انشعاب [[خطابیه]] شکل گرفته است، در عقایدی چون [[الوهیت]] امامان با خطابیه هم‌نظر بودند. فرقه‌های [[موسویه]] و [[مفوضه]] از این فرقه ریشه گرفته‌اند.		'''مفضلیه'''، از فرقه‌های [[غالی]] نخستین در [[شیعه]] بود که به شخصی به نام [[مفضل صیرفی]] منتسب است. برخی منابع فرقه دیگری را نیز با همین نام به [[مفضل بن عمرو]] نسبت داده‌اند. این گروه که از انشعاب [[خطابیه]] شکل گرفته است، در عقایدی چون [[الوهیت]] امامان با خطابیه هم‌نظر بودند. فرقه‌های [[موسویه]] و [[مفوضه]] از این فرقه ریشه گرفته‌اند.

Shahroudi: انتقال از رده:مذاهب زیرشاخه شیعه به رده:مذاهب زیرشاخه تشیع رده‌انبوه

2023-04-18T12:44:48Z

انتقال از رده:مذاهب زیرشاخه شیعه به رده:مذاهب زیرشاخه تشیع رده‌انبوه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۴
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	[[رده:فرقه‌های غلات]]		[[رده:فرقه‌های غلات]]
	[[رده:مذاهب زیرشاخه ~~شیعه~~]]		[[رده:مذاهب زیرشاخه تشیع]]

Shahroudi: +رده:مذاهب زیرشاخه شیعه; +رده:فرقه‌های غلات using HotCat، اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی، اصلاح املا، ابرابزار، اصلاح نشانی وب

2023-03-07T04:54:29Z

+رده:مذاهب زیرشاخه شیعه; +رده:فرقه‌های غلات using HotCat، اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی، اصلاح املا، ابرابزار، اصلاح نشانی وب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{جعبه اطلاعات فرقه‌های اسلامی\|زیرشاخه=شیعه\|عنوان=مفضلیه\|سال تاسیس=قرن دون ه.ق\|موسس=مفضل صیرفی\|مهم‌ترین عقائد=الوهیت جعفر صادق\|منشعب شده از=غلاة خطابیه\|فرقه‌های زیرشاخه=موسویه و مفوضه\|دین اصلی=اسلام}}		{{جعبه اطلاعات فرقه‌های اسلامی\|زیرشاخه=شیعه\|عنوان=مفضلیه\|سال تاسیس=قرن دون ه‍. ق\|موسس=مفضل صیرفی\|مهم‌ترین عقائد=الوهیت جعفر صادق\|منشعب شده از=غلاة خطابیه\|فرقه‌های زیرشاخه=موسویه و مفوضه\|دین اصلی=اسلام}}

	'''مفضلیه'''، از فرقه‌های [[غالی]] نخستین در [[شیعه]] بود که به شخصی به نام [[مفضل صیرفی]] منتسب ~~است۔~~ برخی منابع فرقه دیگری را نیز با همین نام به [[مفضل بن عمرو]] نسبت ~~داده‌اند۔~~ این گروه که از انشعاب [[خطابیه]] شکل ~~گرفته‌است،~~ در عقایدی چون [[الوهیت]] امامان با خطابیه هم‌نظر ~~بودند۔~~ فرقه‌های [[موسویه]] و [[مفوضه]] از این فرقه ریشه ~~گرفته‌اند۔~~		'''مفضلیه'''، از فرقه‌های [[غالی]] نخستین در [[شیعه]] بود که به شخصی به نام [[مفضل صیرفی]] منتسب است. برخی منابع فرقه دیگری را نیز با همین نام به [[مفضل بن عمرو]] نسبت داده‌اند. این گروه که از انشعاب [[خطابیه]] شکل گرفته است، در عقایدی چون [[الوهیت]] امامان با خطابیه هم‌نظر بودند. فرقه‌های [[موسویه]] و [[مفوضه]] از این فرقه ریشه گرفته‌اند.

	== مشخصات فرقه ==		== مشخصات فرقه ==
	مفضلیه، از غلاة شیعه ~~بودند۔~~<ref>{{پک\|1=خمینی\|2=۱۳۹۶\|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|ف=مفضلیه}}</ref><ref>{{پک\|1=مشکور\|2=۱۳۷۲\|ک=فرهنگ فرق اسلامی\|ص=~~۴۲۳-۴۲۴~~}}</ref> از دیدگاه [[حسن خمینی]]، مفضلیه مشعب از فرقه خطابیه بودند و این قول را به اکثر فرقه‌نویسان نسبت ~~می‌دهد۔~~ این فرقه به موسویه نیز منتسب ~~شده‌است۔~~<ref>{{پک\|1=خمینی\|2=۱۳۹۶\|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|ف=مفضلیه}}</ref> [[محمدجواد مشکور]]، فرقه دیگری را نیز با نام مفضلیه گزراش می‌کند که رهبر فرقه را شخصی به نام مفضل بن عمرو (عمر) جعفی کوفی عنوان ~~دانسته‌است۔~~ وی این فرقه را در زمره فرقه‌های منشعب شده از موسویه ~~می‌داند۔~~<ref>{{پک\|1=مشکور\|2=۱۳۷۲\|ک=فرهنگ فرق اسلامی\|ص=۴۲۴}}</ref> به عقیده خمینی، مشکور در این مورد دچار اشتباه شده و مفضل بن عمر صیرفی را با مفصل بن عمرو کوفی اشتباه ~~گرفته‌است۔~~<ref>{{پک\|1=خمینی\|2=۱۳۹۶\|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|ف=مفضلیه}}</ref>		مفضلیه، از غلاة شیعه بودند.<ref>{{پک\|1=خمینی\|2=۱۳۹۶\|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|ف=مفضلیه}}</ref><ref>{{پک\|1=مشکور\|2=۱۳۷۲\|ک=فرهنگ فرق اسلامی\|ص=۴۲۳–۴۲۴}}</ref> از دیدگاه [[حسن خمینی]]، مفضلیه مشعب از فرقه خطابیه بودند و این قول را به اکثر فرقه‌نویسان نسبت می‌دهد. این فرقه به موسویه نیز منتسب شده است.<ref>{{پک\|1=خمینی\|2=۱۳۹۶\|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|ف=مفضلیه}}</ref> [[محمدجواد مشکور]]، فرقه دیگری را نیز با نام مفضلیه گزراش می‌کند که رهبر فرقه را شخصی به نام مفضل بن عمرو (عمر) جعفی کوفی عنوان دانسته است. وی این فرقه را در زمره فرقه‌های منشعب شده از موسویه می‌داند.<ref>{{پک\|1=مشکور\|2=۱۳۷۲\|ک=فرهنگ فرق اسلامی\|ص=۴۲۴}}</ref> به عقیده خمینی، مشکور در این مورد دچار اشتباه شده و مفضل بن عمر صیرفی را با مفصل بن عمرو کوفی اشتباه گرفته است.<ref>{{پک\|1=خمینی\|2=۱۳۹۶\|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|ف=مفضلیه}}</ref>

	=== رهبر فرقه ===		=== رهبر فرقه ===
	رهبر این گروه را شخصی به نام مفضل صیرفی گزارش ~~کرده‌اند۔~~<ref>{{پک\|1=مشکور\|2=۱۳۷۲\|ک=فرهنگ فرق اسلامی\|ص=~~۴۲۳-۴۲۴~~}}</ref><ref>{{پک\|1=خمینی\|2=۱۳۹۶\|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|ف=مفضلیه}}</ref> مفضل بن عمر جعفی صیرفی، متوفی پیش از ۱۷۰ ~~ه۔ق است۔~~ او که یکی از هواداران [[ابوالخطاب]] بود، پس از درگذشتش، فرقه جدیدی بنا ~~کرد۔~~ پس از آنکه جعفر صادق از ابوالخطاب تبری جست، مفضل نیز از شخصیت ابوالخطاب تبری جست اما عقاید او را همچنان تبلیغ ~~می‌کرد۔~~<ref>{{پک\|1=خمینی\|2=۱۳۹۶\|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|ف=مفضلیه}}</ref> مشکور گزارش می‌کند که از دیدگاه [[امامیه]]، مفضل از عقاید این فرقه، مبری ~~است۔~~ همو گزارش می‌کند که در کتاب ''[[تبصره العلوم]]'' ~~آمده‌است،~~ چون [[ناصبی\|نواصب]] نتوانستند بر [[جعفر صادق]] تشنیع زنند، به دروغ چنین عقایدی را به مفضل نسبت ~~دادند۔~~<ref>{{پک\|1=مشکور\|2=۱۳۷۲\|ک=فرهنگ فرق اسلامی\|ص=~~۴۲۳-۴۲۴~~}}</ref>		رهبر این گروه را شخصی به نام مفضل صیرفی گزارش کرده‌اند.<ref>{{پک\|1=مشکور\|2=۱۳۷۲\|ک=فرهنگ فرق اسلامی\|ص=۴۲۳–۴۲۴}}</ref><ref>{{پک\|1=خمینی\|2=۱۳۹۶\|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|ف=مفضلیه}}</ref> مفضل بن عمر جعفی صیرفی، متوفی پیش از ۱۷۰ ه‍.ق است. او که یکی از هواداران [[ابوالخطاب]] بود، پس از درگذشتش، فرقه جدیدی بنا کرد. پس از آنکه جعفر صادق از ابوالخطاب تبری جست، مفضل نیز از شخصیت ابوالخطاب تبری جست اما عقاید او را همچنان تبلیغ می‌کرد.<ref>{{پک\|1=خمینی\|2=۱۳۹۶\|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|ف=مفضلیه}}</ref> مشکور گزارش می‌کند که از دیدگاه [[امامیه]]، مفضل از عقاید این فرقه، مبری است. همو گزارش می‌کند که در کتاب ''[[تبصره العلوم]]'' آمده است، چون [[ناصبی\|نواصب]] نتوانستند بر [[جعفر صادق]] تشنیع زنند، به دروغ چنین عقایدی را به مفضل نسبت دادند.<ref>{{پک\|1=مشکور\|2=۱۳۷۲\|ک=فرهنگ فرق اسلامی\|ص=۴۲۳–۴۲۴}}</ref>

	=== عقاید ===		=== عقاید ===
	مدرس طباطبایی در کتاب ''[[مکتب در فرایند تکامل]]''، در شمارش عقاید مفضل صیرفی، گزارش می‌کند که او معتقد بود، [[محمد\|پیامبر اسلام]] و [[دوازده امام\|ائمه شیعه]]، اولین مخلوقات [[خدا]] هستند که ~~مستقیما~~ توسط خداوند و از ماده‌ای متفاوت با دیگر مخلوقات، خلق ~~شدند۔~~ اعتقاد به تفویض امر دنیا به پیامبر اسلام و امامان، آگاهی آنان از همه‌چیز حتی [[غیب\|غیوب]]، دریافت وحی توسط امامان، آشنایی به زبان حیوانات، خالقیت امامان و علم نامحدود داشتن آنان، دیگر عقاید منتسب شده به ~~اوست۔~~<ref>{{پک\|1=خمینی\|2=۱۳۹۶\|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|ف=مفضلیه}}</ref> از جمله عقاید این فرقه، برتری [[علی بن ابی‌طالب]] بر دیگر [[خلفای راشدین\|خلفا]]، الوهیت [[جعفر صادق]] و تشبیه خدا به نوری غیر از باقی ~~نورهاست۔~~ اتحاد [[لاهوت]] و [[ناسوت]] و بعثت افراد با اتحاد لاهوت و ناسوت در خصوص او، از جمله عقاید این فرقه برشمرده ~~شده‌است۔~~ بر اساس عقاید این فرقه، [[نبوت]] و [[رسالت]] منقطع ~~نیست۔~~<ref>{{پک\|1=مشکور\|2=۱۳۷۲\|ک=فرهنگ فرق اسلامی\|ص=~~۴۲۳-۴۲۴~~}}</ref>		مدرس طباطبایی در کتاب ''[[مکتب در فرایند تکامل]]''، در شمارش عقاید مفضل صیرفی، گزارش می‌کند که او معتقد بود، [[محمد\|پیامبر اسلام]] و [[دوازده امام\|ائمه شیعه]]، اولین مخلوقات [[خدا]] هستند که مستقیماً توسط خداوند و از ماده‌ای متفاوت با دیگر مخلوقات، خلق شدند. اعتقاد به تفویض امر دنیا به پیامبر اسلام و امامان، آگاهی آنان از همه‌چیز حتی [[غیب\|غیوب]]، دریافت وحی توسط امامان، آشنایی به زبان حیوانات، خالقیت امامان و علم نامحدود داشتن آنان، دیگر عقاید منتسب شده به اوست.<ref>{{پک\|1=خمینی\|2=۱۳۹۶\|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|ف=مفضلیه}}</ref> از جمله عقاید این فرقه، برتری [[علی بن ابی‌طالب]] بر دیگر [[خلفای راشدین\|خلفا]]، الوهیت [[جعفر صادق]] و تشبیه خدا به نوری غیر از باقی نورهاست. اتحاد [[لاهوت]] و [[ناسوت]] و بعثت افراد با اتحاد لاهوت و ناسوت در خصوص او، از جمله عقاید این فرقه برشمرده شده است. بر اساس عقاید این فرقه، [[نبوت]] و [[رسالت]] منقطع نیست.<ref>{{پک\|1=مشکور\|2=۱۳۷۲\|ک=فرهنگ فرق اسلامی\|ص=۴۲۳–۴۲۴}}</ref>

	پس از مرگ مفضل صیرفی، [[محمد بن سنان زاهری\|ابوجعفر محمد بن سنان زاهری]] جانشین او شد و توانست فرقه [[مفوضه]] را شکل ~~دهد۔~~ در منابع فرقه‌شناسی، از صنف‌های دیگری از فرقه مفضلیه یاد ~~شده‌است~~ که عقاید متفاوتی داشته‌اند؛ از جمله آنان که به ادامه امامت در اولاد [[حجت بن الحسن]] تا زمان [[ظهور]] باور پیدا ~~کردند۔~~ صنف دیگر که به موسویه شناخته می‌شوند، به امامت [[موسی کاظم]] پایبند ~~بودند۔~~<ref>{{پک\|1=خمینی\|2=۱۳۹۶\|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|ف=مفضلیه}}</ref>		پس از مرگ مفضل صیرفی، [[محمد بن سنان زاهری\|ابوجعفر محمد بن سنان زاهری]] جانشین او شد و توانست فرقه [[مفوضه]] را شکل دهد. در منابع فرقه‌شناسی، از صنف‌های دیگری از فرقه مفضلیه یاد شده است که عقاید متفاوتی داشته‌اند؛ از جمله آنان که به ادامه امامت در اولاد [[حجت بن الحسن]] تا زمان [[ظهور]] باور پیدا کردند. صنف دیگر که به موسویه شناخته می‌شوند، به امامت [[موسی کاظم]] پایبند بودند.<ref>{{پک\|1=خمینی\|2=۱۳۹۶\|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|ف=مفضلیه}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==

	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===
	{{پانویس\|۳\|اندازه=ریز}}		{{پانویس\|۳\|اندازه=ریز}}

	=== منابع ===		=== منابع ===
			* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=خمینی\|نام=حسن\|مقاله=مفضلیه\|دانشنامه=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|عنوان جلد=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|سال=۱۳۹۶\|ناشر=اطلاعات\|مکان=تهران\|شابک=978-964-423-923-6}}
			* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=مشکور\|نام=محمدجواد\|عنوان=فرهنگ فرق اسلامی\|سال=۱۳۷۲\|مکان=مشهد\|ناشر=بنیاد پژوهش‌های اسلامی\|کوشش=مدیرشانه‌چی، کاظم\|ویراستار=حسینی، محمدجواد\|پیوند=https://noorlib.ir/book/view/1272/فرهنگ-فرق-اسلامی?pageNumber=4&viewType=pdf}}

			{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=خیر\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=خمینی\|نام=حسن\|مقاله=مفضلیه\|دانشنامه=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|عنوان جلد=فرهنگ جامع فرق اسلامی\|سال=۱۳۹۶\|ناشر=اطلاعات\|مکان=تهران\|شابک=978-964-423-923-6}}		[[رده:فرقه‌های غلات]]
	* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=مشکور\|نام=محمدجواد\|عنوان=فرهنگ فرق اسلامی\|سال=۱۳۷۲\|مکان=مشهد\|ناشر=بنیاد پژوهش‌های اسلامی\|کوشش=مدیرشانه‌چی، کاظم\|ویراستار=حسینی، محمدجواد\|پیوند=https:~~//noorlib.ir/book/view/1272/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%81%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C?pageNumber=4&viewType=pdf}}~~		[[رده:مذاهب زیرشاخه شیعه]]

Shahroudi در ‏۷ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۵۲

2023-03-07T04:52:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۵۲
خط ۱:		خط ۱:
			{{جعبه اطلاعات فرقه‌های اسلامی\|زیرشاخه=شیعه\|عنوان=مفضلیه\|سال تاسیس=قرن دون ه.ق\|موسس=مفضل صیرفی\|مهم‌ترین عقائد=الوهیت جعفر صادق\|منشعب شده از=غلاة خطابیه\|فرقه‌های زیرشاخه=موسویه و مفوضه\|دین اصلی=اسلام}}

	'''مفضلیه'''، از فرقه‌های [[غالی]] نخستین در [[شیعه]] بود که به شخصی به نام [[مفضل صیرفی]] منتسب است۔ برخی منابع فرقه دیگری را نیز با همین نام به [[مفضل بن عمرو]] نسبت داده‌اند۔ این گروه که از انشعاب [[خطابیه]] شکل گرفته‌است، در عقایدی چون [[الوهیت]] امامان با خطابیه هم‌نظر بودند۔ فرقه‌های [[موسویه]] و [[مفوضه]] از این فرقه ریشه گرفته‌اند۔		'''مفضلیه'''، از فرقه‌های [[غالی]] نخستین در [[شیعه]] بود که به شخصی به نام [[مفضل صیرفی]] منتسب است۔ برخی منابع فرقه دیگری را نیز با همین نام به [[مفضل بن عمرو]] نسبت داده‌اند۔ این گروه که از انشعاب [[خطابیه]] شکل گرفته‌است، در عقایدی چون [[الوهیت]] امامان با خطابیه هم‌نظر بودند۔ فرقه‌های [[موسویه]] و [[مفوضه]] از این فرقه ریشه گرفته‌اند۔

Shahroudi: صفحه‌ای تازه حاوی «'''مفضلیه'''، از فرقه‌های غالی نخستین در شیعه بود که به شخصی به نام مفضل صیرفی منتسب است۔ برخی منابع فرقه دیگری را نیز با همین نام به مفضل بن عمرو نسبت داده‌اند۔ این گروه که از انشعاب خطابیه شکل گرفته‌است، در عقایدی چون الوهیت امام...» ایجاد کرد

2023-03-07T04:50:23Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''مفضلیه'''، از فرقه‌های غالی نخستین در شیعه بود که به شخصی به نام مفضل صیرفی منتسب است۔ برخی منابع فرقه دیگری را نیز با همین نام به مفضل بن عمرو نسبت داده‌اند۔ این گروه که از انشعاب خطابیه شکل گرفته‌است، در عقایدی چون الوهیت امام...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''مفضلیه'''، از فرقه‌های [[غالی]] نخستین در [[شیعه]] بود که به شخصی به نام [[مفضل صیرفی]] منتسب است۔ برخی منابع فرقه دیگری را نیز با همین نام به [[مفضل بن عمرو]] نسبت داده‌اند۔ این گروه که از انشعاب [[خطابیه]] شکل گرفته‌است، در عقایدی چون [[الوهیت]] امامان با خطابیه هم‌نظر بودند۔ فرقه‌های [[موسویه]] و [[مفوضه]] از این فرقه ریشه گرفته‌اند۔

== مشخصات فرقه ==
مفضلیه، از غلاة شیعه بودند۔<ref>{{پک|1=خمینی|2=۱۳۹۶|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی|ف=مفضلیه}}</ref><ref>{{پک|1=مشکور|2=۱۳۷۲|ک=فرهنگ فرق اسلامی|ص=۴۲۳-۴۲۴}}</ref> از دیدگاه [[حسن خمینی]]، مفضلیه مشعب از فرقه خطابیه بودند و این قول را به اکثر فرقه‌نویسان نسبت می‌دهد۔ این فرقه به موسویه نیز منتسب شده‌است۔<ref>{{پک|1=خمینی|2=۱۳۹۶|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی|ف=مفضلیه}}</ref> [[محمدجواد مشکور]]، فرقه دیگری را نیز با نام مفضلیه گزراش می‌کند که رهبر فرقه را شخصی به نام مفضل بن عمرو (عمر) جعفی کوفی عنوان دانسته‌است۔ وی این فرقه را در زمره فرقه‌های منشعب شده از موسویه می‌داند۔<ref>{{پک|1=مشکور|2=۱۳۷۲|ک=فرهنگ فرق اسلامی|ص=۴۲۴}}</ref> به عقیده خمینی، مشکور در این مورد دچار اشتباه شده و مفضل بن عمر صیرفی را با مفصل بن عمرو کوفی اشتباه گرفته‌است۔<ref>{{پک|1=خمینی|2=۱۳۹۶|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی|ف=مفضلیه}}</ref>

=== رهبر فرقه ===
رهبر این گروه را شخصی به نام مفضل صیرفی گزارش کرده‌اند۔<ref>{{پک|1=مشکور|2=۱۳۷۲|ک=فرهنگ فرق اسلامی|ص=۴۲۳-۴۲۴}}</ref><ref>{{پک|1=خمینی|2=۱۳۹۶|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی|ف=مفضلیه}}</ref> مفضل بن عمر جعفی صیرفی، متوفی پیش از ۱۷۰ ه۔ق است۔ او که یکی از هواداران [[ابوالخطاب]] بود، پس از درگذشتش، فرقه جدیدی بنا کرد۔ پس از آنکه جعفر صادق از ابوالخطاب تبری جست، مفضل نیز از شخصیت ابوالخطاب تبری جست اما عقاید او را همچنان تبلیغ می‌کرد۔<ref>{{پک|1=خمینی|2=۱۳۹۶|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی|ف=مفضلیه}}</ref> مشکور گزارش می‌کند که از دیدگاه [[امامیه]]، مفضل از عقاید این فرقه، مبری است۔ همو گزارش می‌کند که در کتاب ''[[تبصره العلوم]]'' آمده‌است، چون [[ناصبی|نواصب]] نتوانستند بر [[جعفر صادق]] تشنیع زنند، به دروغ چنین عقایدی را به مفضل نسبت دادند۔<ref>{{پک|1=مشکور|2=۱۳۷۲|ک=فرهنگ فرق اسلامی|ص=۴۲۳-۴۲۴}}</ref>

=== عقاید ===
مدرس طباطبایی در کتاب ''[[مکتب در فرایند تکامل]]''، در شمارش عقاید مفضل صیرفی، گزارش می‌کند که او معتقد بود، [[محمد|پیامبر اسلام]] و [[دوازده امام|ائمه شیعه]]، اولین مخلوقات [[خدا]] هستند که مستقیما توسط خداوند و از ماده‌ای متفاوت با دیگر مخلوقات، خلق شدند۔ اعتقاد به تفویض امر دنیا به پیامبر اسلام و امامان، آگاهی آنان از همه‌چیز حتی [[غیب|غیوب]]، دریافت وحی توسط امامان، آشنایی به زبان حیوانات، خالقیت امامان و علم نامحدود داشتن آنان، دیگر عقاید منتسب شده به اوست۔<ref>{{پک|1=خمینی|2=۱۳۹۶|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی|ف=مفضلیه}}</ref> از جمله عقاید این فرقه، برتری [[علی بن ابی‌طالب]] بر دیگر [[خلفای راشدین|خلفا]]، الوهیت [[جعفر صادق]] و تشبیه خدا به نوری غیر از باقی نورهاست۔ اتحاد [[لاهوت]] و [[ناسوت]] و بعثت افراد با اتحاد لاهوت و ناسوت در خصوص او، از جمله عقاید این فرقه برشمرده شده‌است۔ بر اساس عقاید این فرقه، [[نبوت]] و [[رسالت]] منقطع نیست۔<ref>{{پک|1=مشکور|2=۱۳۷۲|ک=فرهنگ فرق اسلامی|ص=۴۲۳-۴۲۴}}</ref>

پس از مرگ مفضل صیرفی، [[محمد بن سنان زاهری|ابوجعفر محمد بن سنان زاهری]] جانشین او شد و توانست فرقه [[مفوضه]] را شکل دهد۔ در منابع فرقه‌شناسی، از صنف‌های دیگری از فرقه مفضلیه یاد شده‌است که عقاید متفاوتی داشته‌اند؛ از جمله آنان که به ادامه امامت در اولاد [[حجت بن الحسن]] تا زمان [[ظهور]] باور پیدا کردند۔ صنف دیگر که به موسویه شناخته می‌شوند، به امامت [[موسی کاظم]] پایبند بودند۔<ref>{{پک|1=خمینی|2=۱۳۹۶|ک=فرهنگ جامع فرق اسلامی|ف=مفضلیه}}</ref>

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}

=== منابع ===

* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=خمینی|نام=حسن|مقاله=مفضلیه|دانشنامه=فرهنگ جامع فرق اسلامی|عنوان جلد=فرهنگ جامع فرق اسلامی|سال=۱۳۹۶|ناشر=اطلاعات|مکان=تهران|شابک=978-964-423-923-6}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=مشکور|نام=محمدجواد|عنوان=فرهنگ فرق اسلامی|سال=۱۳۷۲|مکان=مشهد|ناشر=بنیاد پژوهش‌های اسلامی|کوشش=مدیرشانه‌چی، کاظم|ویراستار=حسینی، محمدجواد|پیوند=https://noorlib.ir/book/view/1272/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%81%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C?pageNumber=4&viewType=pdf}}