https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D8%AC_%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86مهرتاج رخشان - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-26T21:32:56Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D8%AC_%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86&diff=167092&oldid=prevSeyed Ehsan: − 5 رده، + 6 رده (هاتکت)، ابرابزار2026-01-28T02:25:15Z<p>− 5 رده، + 6 رده (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۲۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس|۲}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس|۲}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اولین زنان</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افراد انقلاب مشروطه</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنان شاعر</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درگذشتگان ۱۳۵۳</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنان فعال سیاسی</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زادگان ۱۲۶۰]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنان مدیر</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاعران زن اهل ایران</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنان معلم</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعالان اجتماعی اهل ایران</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعالان سیاسی اهل ایران</ins>]]</div></td></tr>
</table>Seyed Ehsanhttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AA%D8%A7%D8%AC_%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D8%A7%D9%86&diff=167091&oldid=prevSeyed Ehsan: ابرابزار2026-01-28T02:17:08Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''مهرتاج رخشان تهرانی''' (۱۲۶۰–۱۳۵۳ ش.) شاعر، نویسنده و فعال سیاسی و اجتماعی بود. او مؤسس مدرسه اُمالمدارس در تهران و مدیر [[مدرسه شرعیات]] در اصفهان بود.<br />
<br />
== زندگی ==<br />
بدرالدجی رخشان تهرانی در سال ۱۲۶۰ ش. در [[تهران]] متولد شد. پدر او میرزا محمدباقر رضوی قاضی و طبیب دربار [[قاجار]] و مادرش حمیده خاتون بود. نام بدرالدجی بعدها به مهرتاج تغییر یافت.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=نهضت نسوان شرق|نویسنده=غلامرضا سلامی و افسانه نجمآبادی|سال=1384|ناشر=نشر و پژوهش شیرازه|شهر=تهران|صفحه=319}}</ref><br />
<br />
مهرتاج دروس [[فقه]]، [[زبان عربی|عربی]]، تاریخ و زبان انگلیسی را نزد خانواده خود فراگرفت. وی در شانزده سالگی موفق شد در مدرسه دخترانه آمریکایی تهران پذیرفته شود و یکی از نخستین دانشآموختگان ایرانی [[مسلمان]] آن بود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=جنبش حقوق زنان در ایران (طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا انقلاب ۱۳۵۷)|نویسنده=الیز ساناساریان|سال=1384|مترجم=نوشین احمدی خراسانی|ناشر=اختران|شهر=تهران|صفحه=68}}</ref> مهرتاج به زبانهای انگلیسی، فرانسه و عربی مسلط بود و طبع شاعری داشت.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=خاتون معارف ایران|نویسنده=سعید وزیری|سال=1393|ناشر=کوشش پاینده|شهر=تهران|صفحه=117}}</ref> او هرگز ازدواج نکرد و از سال ۱۳۱۱ تا پایان عمر در دماوند به زندگی فرهنگی و آموزشی پرداخت.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=خاتون معارف ایران|نویسنده=سعید وزیری|سال=1393|ناشر=کوشش پاینده|شهر=تهران|صفحه=120}}</ref><br />
<br />
=== فعالیتهای حرفهای ===<br />
مهرتاج رخشان در سال ۱۲۸۰ ش. مدرسه اُمالمدارس را در تهران تأسیس کرد و در آن به تدریس پرداخت.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=خاتون معارف ایران|نویسنده=سعید وزیری|سال=1393|ناشر=کوشش پاینده|شهر=تهران|صفحه=118}}</ref> او پس از فارغالتحصیلی، در مدیریت مدارس دخترانه در شهرهای مختلف ایران فعالیت کرد و در اداره مکتبخانه شرعیات اصفهان نیز مشارکت داشت.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=خاتون معارف ایران|نویسنده=سعید وزیری|سال=1393|ناشر=کوشش پاینده|شهر=تهران|صفحه=115}}</ref> او در اعتراض به بیعدالتی و فساد اداری از مدیریت مدارس استعفا داد و از سال ۱۳۱۱ تا پایان عمر در دماوند ساکن شد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=نهضت نسوان شرق|نویسنده=غلامرضا سلامی و افسانه نجمآبادی|سال=1384|ناشر=نشر و پژوهش شیرازه|شهر=تهران|صفحه=327}}</ref><br />
<br />
=== فعالیتهای سیاسی و اجتماعی ===<br />
رخشان از پیشگامان جنبش زنان و تأسیس مدارس دخترانه در ایران بود و نظامنامه مدارس ایران را برای وزارت معارف تدوین کرد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=خاتون معارف ایران|نویسنده=سعید وزیری|سال=1393|ناشر=کوشش پاینده|شهر=تهران|صفحه=118}}</ref> او عضو هیئت تحریریه نشریه عالم نسوان بود و به بررسی مشکلات زنان محروم، از جمله زنان روسپی [[توبه]] کرده، پرداخت.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=نهضت نسوان شرق|نویسنده=غلامرضا سلامی و افسانه نجمآبادی|سال=1384|ناشر=نشر و پژوهش شیرازه|شهر=تهران|صفحه=324}}</ref><br />
<br />
=== مبارزات ===<br />
مهرتاج رخشان در دوره [[انقلاب مشروطه|مشروطه]] و پس از آن در مخالفت با مداخلات خارجی و مبارزه با مصرف کالاهای خارجی فعالیت داشت و زنان دانشآموخته مدارسش را به مشارکت در تظاهرات و اقدامات اجتماعی تشویق میکرد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=خاتون معارف ایران|نویسنده=سعید وزیری|سال=1393|ناشر=کوشش پاینده|شهر=تهران|صفحه=115}}</ref><br />
<br />
== آثار ==<br />
مهرتاج رخشان تألیفات متعددی از جمله کتاب زنان سخنور و هدایت به راههای عدالت و چندین مقاله داشت که چاپ نشدند. او همچنین طرح خانه امید و تساوی حقوق دختران و پسران در تحصیل را پیشنهاد کرد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=نهضت نسوان شرق|نویسنده=غلامرضا سلامی و افسانه نجمآبادی|سال=1384|ناشر=نشر و پژوهش شیرازه|شهر=تهران|صفحه=328}}</ref><br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس|۲}}<br />
<br />
[[رده:اولین زنان]]<br />
[[رده:زنان شاعر]]<br />
[[رده:زنان فعال سیاسی]]<br />
[[رده:زنان مدیر]]<br />
[[رده:زنان معلم]]</div>Seyed Ehsan