Shahroudi: انتقال از رده:نام‌های نیکوی خداوند به رده:اسماء الحسنی رده‌انبوه

2024-04-28T13:40:18Z

انتقال از رده:نام‌های نیکوی خداوند به رده:اسماء الحسنی رده‌انبوه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۰
خط ۳۰۵:		خط ۳۰۵:
	[[رده:قرآن]]		[[رده:قرآن]]
	[[رده:نام‌های خدا]]		[[رده:نام‌های خدا]]
	[[رده:~~نام‌های نیکوی خداوند~~]]		[[رده:اسماء الحسنی]]

Shahroudi: صفحه‌ای تازه حاوی «{{اسلام}} اولین سوره [[قرآن؛ نوشته شده توسط خوشنویسی به نام عزیز افندی]] '''اسماء حُسنی''' یا '''نام‌های نیکوی خداوند''' نام‌هایی هستند که در اسلام برای الله، خدای این دین، به کار رفته‌است. منابع اسلامی غالباً...» ایجاد کرد

2024-03-10T16:55:28Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{اسلام}} بندانگشتی|220px|اولین سوره [[قرآن؛ نوشته شده توسط خوشنویسی به نام عزیز افندی]] '''اسماء حُسنی''' یا '''نام‌های نیکوی خداوند''' نام‌هایی هستند که در اسلام برای الله، خدای این دین، به کار رفته‌است. منابع اسلامی غالباً...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{اسلام}}
[[پرونده:FirstSurahKoran.jpg|بندانگشتی|220px|اولین سوره [[قرآن]]؛ نوشته شده توسط خوشنویسی به نام [[عزیز افندی]]]]
'''اسماء حُسنی''' یا '''نام‌های نیکوی خداوند''' نام‌هایی هستند که در اسلام برای [[الله]]، خدای این دین، به کار رفته‌است. منابع اسلامی غالباً شمار این نام‌ها را ۹۹ نام دانسته‌اند که بیشتر آن در [[قرآن]] آمده‌است، ولی برخی دیگر براین باورند تعداد آن‌ها درواقع بیشتر است.<ref>{{یادکرد|فصل= |کتاب=Religious Studies for AQA; Thinking About God and
Morality|ناشر= {{formatnum:Heinemann Educational
Publishers|R}}|شهر= Oxford|کوشش= |ویرایش= |سال= 2004 |شابک=0-435-30713-4 |نویسنده=Fleming, {{چر}}Marrianne |نویسندگان سایر بخش‌ها=Worden, David|ترجمه=|صفحه= |زبان=en |مقاله= |ژورنال= |نشریه= |تاریخ= |دوره= |شماره= |شاپا=}}</ref>

از میان این ۹۹ نام، ۸۵ تای آن مستقیماً در [[قرآن]] ذکر شده‌است. اما تعدادی از این نام‌ها مستقیماً در قرآن وجود ندارد یا مصدری از آن به کار گرفته شده باشد یا به شکل غیر مستقیم به صفتی اشاره شده باشد. بعضی از روحانیون با رجوع به [[حدیث|احادیث]] تا ۲۰۰ مورد از این نام‌ها را یافته‌اند.

== اسماء حسنی ==
مسلمانان اسماء حُسنی را به ۳ گروه بخش کرده‌اند:
# اسماء جمالی (۵۵ نام) (صفات ثبوتیه) صفاتی هستند که بر وجود کمالی در الله دلالت می‌کنند مانند عالِم، قادر، خالق و رازق.
# اسماء جلالی (۲۲ نام) (صفات سلبی) نیز صفاتی‌اند که بر سلب نقصی از الله دلالت می‌کنند مانند غنی، واحد و قُدّوس.
# اسماء مشترک (۲۲ نام).<ref name="تناولی، ص. ۳۳">تناولی، ص. ۳۳</ref>
اعتقاد مسلمانان بر این است که یکی از اسامی الله که بر کسی دانسته نیست [[اسم اعظم]] است؛ و با بر زبان آوردن آن هر خواستهٔ گوینده برآورده خواهد شد.

== تعداد اسما ==
علاوه بر این ۹۹ نام، اسامی دیگری برای الله در روایاتی از شیعه و سنی و اهل تصوف ذکر گردیده‌است. در برخی موارد تا هزار و یک اسم ذکر شده و در برخی دیگر چهار هزار اسم است.<ref>. الکفعمی، ابراهیم بن علی، المقام الأسنی، ص۸۶.</ref>

== اشاره به وجود نام‌های نیکو در قرآن ==
در آیات زیر به وجود نام‌های نیکو برای الله اشاره شده‌است:<ref>قرآن مجید، انتشارات اسوه، به خط عثمان طه</ref>
* قرآن سوره طه - آیه ۸: الله لا اله الّا هو له الاسماء الحسنی
* ترجمه: او خداییست که نیست جز او خدایی، همان‌که دارای نام‌های نیکوست
* قرآن [[اعراف (سوره)|سوره اعراف]] - آیه ۱۸۰: و لله الاسماء الحسنی فدعوه بها
* ترجمه: و او نام‌های نیکویی دارد، پس به آن‌ها بخوانیدش
* همچنین در سوره حشر آیه ۲۴ و سوره اسراء آیه ۱۱۰ نیز به وجود نام هاي نیکو اشاره شده است.

== فهرست ==
در جدول زیر ۱۰۰ نام خدا بنا بر سنت آئین اسلام، که به نام‌های نیکوی خداوند معروف‌اند، با ترجمه فارسی و معادل [[ابجد]] آن‌ها آمده‌است.

نزد مسلمانان بر سر بیشتر این نام‌ها اتفاق نظر است؛ هر چند که در مورد تعدادی از آن‌ها همچنان مناقشه است.<ref name="مهذب الاسماء">مهذب الاسماء</ref><ref name="ReferenceA">فرهنگ دهخدا، علی اکبر
دهخدا، انتشارات دانشگاه تهران</ref><ref name="ReferenceB">فرهنگ معین، محمد معین، انتشارات امیرکبیر</ref><ref>تناولی، ص. ۳۵</ref>

{|class="wikitable sortable" style="margin-right:auto;margin-left:auto; width:50%;"
|-
! شماره || عربی || فارسی || ابجد
|-
| ۱|| الرحمن || بخشاینده || ۲۹۸
|-
| ۲|| الرحیم || مهربان || ۲۵۸
|-
| ۳|| الملک || پادشاه || ۹۰
|-
| ۴|| القدوس || مقدس || ۱۷۰
|-
| ۵|| السلام || پاک و سلامتی بخش عالم || ۱۳۱
|-
| ۶|| المؤمن || اطمینان دهنده || ۱۳۶
|-
| ۷|| المهیمن || نگهدارنده || ۱۴۵
|-
| ۸|| العزیز || باشکوه || ۹۴
|-
| ۹|| الجبار || توانگر || ۲۰۶
|-
| ۱۰|| المتکبر || بسیار بزرگ || ۶۶۲
|-
| ۱۱|| الخالق || آفریننده || ۷۳۱
|-
| ۱۲|| البارئ || درست || ۲۱۳
|-
| ۱۳|| المصور || نگارگر، صورتگر || ۳۳۶
|-
| ۱۴|| الغفار || همیشه بخشاینده || ۱۲۸۱
|-
| ۱۵|| القهار || فروکاهنده || ۳۰۶
|-
| ۱۶|| الوهاب || نیک بخشاینده || ۱۴
|-
| ۱۷|| الرزاق || همیشه روزی دهنده || ۳۰۸
|-
| ۱۸|| الفتاح || گشاینده (پیروزکننده) || ۴۸۹
|-
| ۱۹|| العلیم || داناترین || ۱۵۰
|-
| ۲۰|| القابض || می‌راننده، بیرون کشنده جان‌ها || ۹۰۳
|-
| ۲۱|| الباسط || گستراننده، فراخ‌کننده روزی || ۷۲
|-
| ۲۲|| الخافض || پست‌کننده، خوارکننده || ۱۴۸۱
|-
| ۲۳|| الرافع || (به سوی خود) بالا برنده || ۳۵۱
|-
| ۲۴|| المعز || عزیزکننده || ۱۱۷
|-
| ۲۵|| المذل || خوارکننده || ۷۷۰
|-
| ۲۶|| السمیع || شنواترین || ۱۸۰
|-
| ۲۷|| البصیر || بیناترین || ۳۰۲
|-
| ۲۸|| الحکم || دادگر || ۶۸
|-
| ۲۹|| العدل || بینهایت عادل || ۱۱۴
|-
| ۳۰|| اللطیف || آن‌که بر بندگانش لطف دارد || ۱۲۹
|-
| ۳۱|| الخبیر || آگاه‌ترین || ۸۱۲
|-
| ۳۲|| الحلیم || بسیار بردبار || ۸۸
|-
| ۳۳|| العظیم || بی‌انتها || ۱۰۲۰
|-
| ۳۴|| الغفور || بسیار بخشاینده || ۱۲۸۶
|-
| ۳۵|| الشکور || بسیار سپاس‌گزار (پاداش دهنده بزرگ است هر عمل کوچک را) || ۵۲۶
|-
| ۳۶|| العلی || بلند مرتبه || ۱۱۰
|-
| ۳۷|| الکبیر || بزرگ‌ترین || ۲۳۲
|-
| ۳۸|| الحفیظ || نگهدارنده || ۹۹۸
|-
| ۳۹|| المقیت || خوراک دهنده || ۵۵۰
|-
| ۴۰|| الحسیب || شمارنده || ۸۰
|-
| ۴۱|| الجلیل || بسیار گرانقدر || ۷۳
|-
| ۴۲|| الکریم || بسیار بخشنده || ۲۷۰
|-
| ۴۳|| الرقیب || نگهبان، بیننده و آماده || ۳۱۲
|-
| ۴۴|| المجیب || پاسخگو || ۵۵
|-
| ۴۵|| الواسع || گسترده، پهناور || ۱۳۷
|-
| ۴۶|| الحکیم || فرزانه، بسیار خردمند || ۷۸
|-
| ۴۷|| الودود || دوست || ۲۰
|-
| ۴۸|| المجید || بسیار لایق ستایش (در ذات و صفات خود عظیم و نسبت به بندگان بسیار با خیر و احسان است) || ۵۷
|-
| ۴۹|| الباعث || برانگیزنده مردگان || ۵۷۳
|-
| ۵۰|| الشهید || بیننده || ۳۱۹
|-
| ۵۱|| الحق || راست، درست || ۱۰۸
|-
| ۵۲|| الوکیل || عهده‌دار همه امور بندگان و موجودات || ۶۶
|-
| ۵۳|| القوی || پرزور || ۱۱۶
|-
| ۵۴|| المتین || سخت (و نیز پاینده) || ۵۰۰
|-
| ۵۵|| الولی || دوست، یار و نگهبان || ۴۶
|-
| ۵۶|| الحمید || ستوده || ۶۲
|-
| ۵۷|| المحصی || شمارنده || ۱۴۸
|-
| ۵۸|| المبدئ || نخستین آفریننده || ۵۶
|-
| ۵۹|| المعید || بازگرداننده، دوباره زنده‌کننده || ۱۲۴
|-
| ۶۰|| المحیی ||زندگی بخش، هستی بخش || ۶۸
|-
| ۶۱|| الممیت || می‌راننده، نابودکننده || ۴۹۰
|-
| ۶۲|| الحی || زنده || ۱۸
|-
| ۶۳|| القیوم || قائم به ذات (همه-آفریننده‌ای که کسی او را نیافرید)، پاینده || ۱۵۶
|-
| ۶۴|| الواجد || یابنده || ۱۴
|-
| ۶۵|| الماجد || بزرگوار || ۴۸
|-
| ۶۶|| الواحد || یکتای بی‌همتا || ۱۹
|-
| ۶۷|| الاحد || یگانه (خدایی جز او نیست) || ۱۳
|-
| ۶۸|| الصمد || بی‌نیاز || ۱۳۴
|-
| ۶۹|| القادر || توانا || ۳۰۵
|-
| ۷۰|| المقتدر || تعیین‌کننده (قضا و قدر)، فراتر || ۷۴۴
|-
| ۷۱|| المقدم || فراپیش کشنده || ۱۸۴
|-
| ۷۲|| المؤخر || فراپس دارنده، پس گذارنده چیزها و نهنده آن‌ها به جای آن‌ها || ۸۴۶
|-
| ۷۳|| الأول || نخستین، اول پدیدارکننده وجود || ۳۷
|-
| ۷۴|| الأخر || واپسین، آخر فناکننده موجود || ۸۰۱
|-
| ۷۵|| الظاهر || آشکار (پدیدار، هویدا)، همیشه پیروز || ۱۱۰۶
|-
| ۷۶|| الباطن || پنهان، همه دربرگیرنده || ۶۲
|-
| ۷۷|| الوالی || یگانه سرپرستی که همه ولایتها از اوست || ۴۷
|-
| ۷۸|| المتعالی || خود ستوده || ۵۵۱
|-
| ۷۹|| البر || نیکوترین || ۲۰۲
|-
| ۸۰|| التواب || همیشه توبه پذیر || ۴۰۹
|-
| ۸۱|| المنتقم || انتقام گیر || ۶۳۰
|-
| ۸۲|| العفو || درگذرنده (آمرزنده)، ناپدیدکننده گناهان || ۱۵۶
|-
| ۸۳|| الرؤوف || بسیار دلسوز و مهربان || ۲۸۶
|-
| ۸۴|| مالک الملک || فرمانروای جهان || ۲۱۲
|-
| ۸۵|| ذوالجلال و الاکرام || دارای شکوه و بخشش ||۱۱۰۰
|-
| ۸۶|| المقسط || عادل || ۲۰۹
|-
| ۸۷|| الجامع || گردآورنده || ۱۱۴
|-
| ۸۸|| الغنی || توانگر || ۱۰۶۰
|-
| ۸۹|| المغنی || بی‌نیازکننده، بسنده || ۱۱۰۰
|-
| ۹۰|| المانع || بازدارنده || ۱۶۱
|-
| ۹۲|| النافع || سودمند || ۲۰۱
|-
| ۹۳||النور || روشنی || ۲۵۶
|-
| ۹۴|| الهادی || رهنما || ۲۰
|-
| ۹۵|| البدیع || سنجش ناپذیر، آفریننده || ۸۶
|-
| ۹۶|| الباقی || ماندگار و واگردان نشدنی (تغییرناپذیر) || ۱۱۳
|-
| ۹۷|| الوارث || مالک نهایی تمام مخلوقات || ۷۰۷
|-
| ۹۸|| الرشید || راهنما، آموزگار و دانای بی‌خطا || ۵۱۴
|-
| ۹۹|| الصبور || شکیبا || ۲۹۸
|-
| ۱۰۰|| حبیب || دوست || ۲۲
|}
عموماً بر سر اغلب این نام‌ها با هم توافق دارند؛ هر چند که در مورد تعدادی از آن‌ها همچنان اختلاف وجود دارد.<ref name="مهذب الاسماء"/><ref name="ReferenceA"/><ref name="ReferenceB"/>

== نام صدم ==
برای صوفیان باور به صدمین نام الله از ارزش والایی برخوردار است. بنا بر باور آنان تنها در اثر شناخت تمام و کمال پروردگار می‌توان به این نام پی برد. آن‌ها صدمین نام خداوند را [[اسم اعظم]] می‌گویند.<ref name="i-cias.com">[http://i-cias.com/e.o/99_names_god.htm Encyclopedia of The Orient (نوامبر ۲۰۰۷)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181019094613/http://i-cias.com/e.o/99_names_god.htm |date=19 اکتبر 2018}}'''</ref>

در برخی احادیث مذهب [[شیعه]] گفته شده‌است که [[حجت بن حسن|مهدی]] نام صدم را آشکار می‌کند.
و به عقیده بعضی از مکاتب و مذاهب از اسلام تا مسیحیت و یهودیت این اسم جامع صفات الهی هست به امر خدا در شخص با صفات الهی ([[مهدی]]) تجلی میکند.

به گفته عرفا در اشعار و نوشته ها هر انسانی قابلیت بالقوه جامع صفات الهی داراست این صفات باید بالفعل تبدیل شود
{{شعر}}
{{ب|در آینهٔ وجود آدم|دیدیم جمال اسم اعظم}}
{{پایان شعر}}
(عارف و شاعر بزرگ [[شاه نعمت الله ولی]])

{{شعر}}
{{ب|آن کیست بر آن سپهر اعظم|وان کیست ورای هر دو عالم}}
{{ب|از خاک یکی سواد افتد|وز آب درو بلاد احکم}}
{{ب|کم کار ولی درو جهان گم|کم نام ولی دو کون ازو کم}}
{{ب|در نور جبینش حج اکبر|در نقش نگینش اسم اعظم}}
{{ب|جایی مرو و به خود فرو شو|در نسخهٔ توست این لغت ضم}}
{{ب|در حرف نخست باز یابی|اسرار زمین و آسمان هم}}
{{ب|گر بر سر سر این معما|افتاد دلت زهی مکرم}}
{{ب|خوش باد شب و خجسته روزت|رو رو که جهان شدت مسلم}}
{{ب|گنگ از دل درج سر به مسمار|چون شرح دهد زبان گنگم}}
{{ب|یک ذره سپهر و هفت خورشید|یک نم ز شراب چارکون یم}}
{{ب|عطار ز سر عشق بر گوی|انوار صفات و ذات مبهم}}
{{ب|تو نور هوای آن جهانی|بر خاک فتاده ناگهانی}}
{{پایان شعر}}
(عارف و شاعر بزرگ [[عطار نیشابوری]])

== اسماء نویسی ==
به نگارش اسماء حسنی با بکارگیری از صنعت مربعات و اعداد وفقی را بر پوست، کاغذ یا پارچه ''اسماء نویسی'' می‌گویند. این کار در دوران [[قاجار]] در ایران رواج داشت.<ref name="تناولی، ص. ۳۳"/>

== کتاب‌ها ==
در مورد اسما و صفات الهی کتابهای متعددی نگاشته شده که برخی از آنها عبارتند از:
* شرح الاسماء شرح دعای جوشن کبیر اثر [[ملا هادی سبزواری]]
* کتاب «کتاب اسماء و صفات حق» اثر [[ابراهیمی دینانی]]
* کتاب اسماء و صفات الهی در اندیشه [[امام‌خمینی|امام خمینی]]
* اسماء و صفات الهی در قرآن اثر محمدباقر محقق
* شرح توحید صدوق، اثر [[قاضی سعید قمی]]
* کتاب اسما الحسنی [[کریم کاوه]]

== پانویس ==
{{پانویس|۲}}

== جستارهای وابسته ==
* [[نام های خدا در قرآن]]
* [[نام های خدا در یهودیت]]
* [[قرآن]]
* [[اسماء حسنی]]
* [[اسم اعظم]]
* [[بلعم باعورا]]

== منابع ==
{{پانویس|۲}}
* [[محمد معین]]، ''[[فرهنگ معین]]''
* [[پرویز تناولی]]، ''طلسم: گرافیک سنتی ایران''، نشر بن‌گاه، تهران ۱۳۸۵، {{شابک|۹۶۴-۹۶۳۸۳-۴-۲}}
* فرهنگ موضوعی قرآن ص ۳۷و۶۲

{{نام‌های نیکوی خداوند}}
{{قرآن}}
{{شخصیت‌ها و اعلام قرآنی}}
{{الهیات}}

[[رده:اصطلاحات اسلامی]]
[[رده:خدا در اسلام]]
[[رده:زبان و عرفان]]
[[رده:علوم خفیه]]
[[رده:فهرست‌های مربوط به ادیان|نام‌های نیکوی خداوند]]
[[رده:فهرست‌های مرتبط با اسلام]]
[[رده:قرآن]]
[[رده:نام‌های خدا]]
[[رده:نام‌های نیکوی خداوند]]

نام‌های خدا در اسلام - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: انتقال از رده:نام‌های نیکوی خداوند به رده:اسماء الحسنی رده‌انبوه