Shahroudi: − رده:نبردهای عراق (هات‌کت)

2024-08-21T18:40:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۴۰
خط ۱۸۹:		خط ۱۸۹:
	[[رده:جنگ ایران و عراق]]		[[رده:جنگ ایران و عراق]]
	[[رده:جنگ شهری]]		[[رده:جنگ شهری]]
	~~[[رده:نبردهای عراق]]~~

Shahroudi در ‏۲۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۳۹

2024-08-21T18:39:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۳۹
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	\| پانویس = بر اثر شدت گلوله‌باران توپخانه عراق و بمباران‌های هوایی، از خرمشهر جز ویرانه‌ای برجای نماند.		\| پانویس = بر اثر شدت گلوله‌باران توپخانه عراق و بمباران‌های هوایی، از خرمشهر جز ویرانه‌ای برجای نماند.
	}}		}}
	'''نبرد خرمشهر''' ~~[[جنگ شهری\|~~درگیری ~~شهری]]<nowiki/>‌ای~~ میان [[ارتش عراق]] و رزمندگان ایرانی بود که در حومه و داخل [[خرمشهر]] از تاریخ ۱ مهر تا ۴ آبان سال ۱۳۵۹ رخ داد. در پی [[تهاجم عراق به ایران (۱۳۵۹)\|حمله عراق به ایران]]، ۱۲ لشکر عراقی به سمت خرمشهر روانه شدند که با مقاومتِ گردان دژ [[نیروی زمینی ~~ارتش جمهوری اسلامی ایران\|نیروی زمینی]]~~ [[ارتش جمهوری اسلامی ایران\|ارتش]]، [[گردان تکاوران دریایی بوشهر]]، [[سپاه پاسداران\|پاسداران]] و مردم بومی خرمشهر و شهرهای اطراف آن روبرو شدند. نهایتاً، عراق توانست پس از ۳۴ روز درگیری، خرمشهر را تسخیر کند. در این نبرد از هر دو طرف حدود ۷٬۰۰۰ نفر کشته و مجروح شدند و تعداد چند صد خودرو زرهی و تانک منهدم شد. با وجود مقاومت سرسختانهٔ ایرانی‌ها، به دلیل نرسیدن نیروی کمکی (تجهیزات، [[مهمات]] و [[نیروی نظامی]]) و آتش سنگین توپخانهٔ ارتش عراق و بمباران‌های پیاپی [[نیروی هوایی عراق]]، سرانجام با دستور شفاهی مقامات ایرانی، نیروهای مقاومت پس از خارج کردن مردم، از طریق رودخانه ~~[[کارون]]،~~ از شهر خارج شدند.		'''نبرد خرمشهر''' درگیری شهری‌ای میان [[ارتش عراق]] و رزمندگان ایرانی بود که در حومه و داخل [[خرمشهر]] از تاریخ ۱ مهر تا ۴ آبان سال ۱۳۵۹ رخ داد. در پی [[تهاجم عراق به ایران (۱۳۵۹)\|حمله عراق به ایران]]، ۱۲ لشکر عراقی به سمت خرمشهر روانه شدند که با مقاومتِ گردان دژ نیروی زمینی [[ارتش جمهوری اسلامی ایران\|ارتش]]، [[گردان تکاوران دریایی بوشهر]]، [[سپاه پاسداران\|پاسداران]] و مردم بومی خرمشهر و شهرهای اطراف آن روبرو شدند. نهایتاً، عراق توانست پس از ۳۴ روز درگیری، خرمشهر را تسخیر کند. در این نبرد از هر دو طرف حدود ۷٬۰۰۰ نفر کشته و مجروح شدند و تعداد چند صد خودرو زرهی و تانک منهدم شد. با وجود مقاومت سرسختانهٔ ایرانی‌ها، به دلیل نرسیدن نیروی کمکی (تجهیزات، مهمات و نیروی نظامی) و آتش سنگین توپخانهٔ ارتش عراق و بمباران‌های پیاپی [[نیروی هوایی عراق]]، سرانجام با دستور شفاهی مقامات ایرانی، نیروهای مقاومت پس از خارج کردن مردم، از طریق رودخانه کارون، از شهر خارج شدند.

	فرماندهی مقاومت خرمشهر را سرهنگ علی قمری فرمانده داوطلب گردان دژ خرمشهر، [[دریادار دوم]] [[داریوش ضرغامی]]، ~~[[ناخدا (درجه نظامی)\|~~ناخدا]] [[هوشنگ صمدی]] فرمانده گردان تکاوران دریایی ارتش، [[محمد جهان‌آرا]] فرمانده سپاه خرمشهر و دریادار [[عیسی حسینی بای]] که یکی از تکاوران زبدهٔ ارتش و اولین فرماندهِ تکاوران مستقر در خرمشهر بود، به‌عهده داشتند. اگرچه [[صدام حسین]] رئیس‌جمهور عراق، وعدهٔ فتح یک‌روزهٔ خرمشهر، سه‌روزهٔ [[خوزستان]] و یک هفته‌ای [[ایران]] را می‌داد، اما با مقاومت نیروهای ارتشی و مردمی در خوزستان، طی بیش از یک ماه تنها به اشغال خرمشهر و [[حصر آبادان]] اکتفا کرد.		فرماندهی مقاومت خرمشهر را سرهنگ علی قمری فرمانده داوطلب گردان دژ خرمشهر، دریادار دوم [[داریوش ضرغامی]]، ناخدا [[هوشنگ صمدی]] فرمانده گردان تکاوران دریایی ارتش، [[محمد جهان‌آرا]] فرمانده سپاه خرمشهر و دریادار [[عیسی حسینی بای]] که یکی از تکاوران زبدهٔ ارتش و اولین فرماندهِ تکاوران مستقر در خرمشهر بود، به‌عهده داشتند. اگرچه [[صدام حسین]] رئیس‌جمهور عراق، وعدهٔ فتح یک‌روزهٔ خرمشهر، سه‌روزهٔ [[خوزستان]] و یک هفته‌ای [[ایران]] را می‌داد، اما با مقاومت نیروهای ارتشی و مردمی در خوزستان، طی بیش از یک ماه تنها به اشغال خرمشهر و [[حصر آبادان]] اکتفا کرد.

	== پیشینه~~: آشوب‌افکنی صدام حسین در خرمشهر~~ ==		== پیشینه ==
	~~{{همچنین ببینید\|چهارشنبه سیاه خرمشهر\|قادسیه صدام}}~~		پس از وقوع [[انقلاب اسلامی]] در سال ۱۳۵۷، برخی استان‌ها از جمله [[خوزستان]] دچار آشوب شد. در [[اهواز]]، [[حزب خلق عرب]] ادعای جدایی و پیوستن به عراق را داشت. بمب‌گذاری و خرابکاری آنها، مدتی مردم شهر خرمشهر را عاصی کرده بود.<ref name=":3">{{پک\|تاریخیان\|۱۳۹۴\|ک=تکاوران و محکی به نام خرمشهر\|ص=40}}</ref> در خرمشهر و اهواز، گروه جدایی‌طلب جبهه خلق عرب شورش‌هایی کرده بود و به کمک [[صدام حسین]]، برای مدتی در شهرهای استان خوزستان بمب‌گذاری می‌کرد و در جاده‌های مرزی مین ضد نفر یا ضد خودرو می‌گذاشت. در بهار ۱۳۵۸، تیمسار [[احمد مدنی]] استاندار وقت استان خوزستان از فرمانده منطقه دوم نیروی دریایی در [[بوشهر]]، تقاضای اعزام یک گروهان تکاور برای تأمین امنیت خرمشهر و آبادان کرد. از بوشهر یک گروهان تکاور نود نفری به فرماندهی ناوبان [[عیسی حسینی‌بای]]، ناوبان [[محمدعلی صفا]]، ناوبان سلیمان محبوبی به خرمشهر گسیل شد تا با خرابکارها مقابله کند. تکاورها مقدار زیادی از بمب‌ها و مین‌های کارگذاری شده را خنثی کردند و با کمک مردم بومی، اقدام به شناسایی و دستگیری خرابکارها کردند.<ref>{{پک\|یاحسینی\|۱۳۹۳\|ک=تکاوران نیروی دریایی در خرمشهر\|ص=107}}</ref>
	پس از وقوع [[انقلاب اسلامی]] در سال ۱۳۵۷، برخی استان‌ها از جمله [[خوزستان]] دچار آشوب شد. در [[اهواز]]، حزب خلق عرب ادعای جدایی و پیوستن به عراق را داشت. بمب‌گذاری و خرابکاری آنها، مدتی مردم شهر خرمشهر را عاصی کرده بود.<ref name=":3">{{پک\|تاریخیان\|۱۳۹۴\|ک=تکاوران و محکی به نام خرمشهر\|ص=40}}</ref>

	در خرمشهر و اهواز، گروه جدایی‌طلب جبهه خلق عرب شورش‌هایی کرده بود و به کمک صدام ~~حسین،~~ برای مدتی در شهرهای استان خوزستان بمب‌گذاری می‌کرد و در جاده‌های مرزی مین ضد نفر یا ضد خودرو می‌گذاشت. در بهار ۱۳۵۸، تیمسار [[احمد مدنی]] استاندار وقت استان خوزستان از فرمانده منطقه دوم نیروی دریایی در [[بوشهر]]، تقاضای اعزام یک گروهان تکاور برای تأمین امنیت خرمشهر و آبادان کرد. از بوشهر یک گروهان تکاور نود نفری به فرماندهی ناوبان [[عیسی حسینی‌بای]]، ناوبان [[محمدعلی صفا]]، ناوبان سلیمان محبوبی به خرمشهر گسیل شد تا با خرابکارها مقابله کند. تکاورها مقدار زیادی از بمب‌ها و مین‌های کارگذاری شده را خنثی کردند و با کمک مردم بومی، اقدام به شناسایی و دستگیری خرابکارها کردند.<ref>{{پک\|یاحسینی\|۱۳۹۳\|ک=تکاوران نیروی دریایی در خرمشهر\|ص=107}}</ref>

	~~مدنی، استاندار خوزستان، در نامه‌هایی به تاریخ ۱۳۵۸/۲/۱۵ به [[وزیر کشور]] چنین نوشت:~~
	{{گفتاورد\|«کنسول عراق در خرمشهر با بعضی از عناصر مشکوک محلی رابطه دارد. این مسلم شده که کنسول عراق در خرمشهر یکی از فعالان دستگاه جاسوسی است و در خرابکاری دست دارد. اخیراً نامبرده سفارش کرده است در نقاط مختلف خرمشهر، برای وی خانه اجاره کنند و اکنون خانه‌ها مهیاست. علاوه‌براین گفته می‌شود که کارمندان حساس کنسولگری عراق از ۴ نفر به ۱۴ نفر که همه یا اغلب آن‌ها افسر می‌باشند، افزایش یافته است.{{سخ}}مدرسه عراقی‌ها در خرمشهر نیز کانون جاسوسی است. مسئول مدرسه عراقی‌ها، [[ولید سامرایی]] رایزن فرهنگی کنسولگری عراق می‌باشد که قبلاً مسئول [[جبهه‌التحریر]] خوزستان در عراق بوده است و فعالیت‌های خود را از [[بصره]] اداره می‌کرد و از جاسوسان شناخته شده می‌باشد.»\|\|منبع نامشخص}}

	در خرداد ۱۳۵۸، آشوب در خرمشهر به اوج رسید. نیروهای جبهه خلق عرب، شهر را به اشغال خود درآورده و ساختمان شهرداری و برخی اماکن دیگر دولتی را اشغال کردند و مسلحانه در شهر مانور می‌دادند. همچنین به مقر سپاه پاسداران در خرمشهر ریخته، محمد جهان‌آرا و هفده نفر دیگر را به گروگان گرفتند. این غائله با دخالت تکاورهای نیروی دریایی پایان گرفت و عناصر خرابکار از شهر بیرون رانده شدند.<ref name=":42">{{پک\|یاحسینی\|۱۳۹۳\|ک=تکاوران نیروی دریایی در خرمشهر\|ص=112}}</ref>		در خرداد ۱۳۵۸، آشوب در خرمشهر به اوج رسید. نیروهای جبهه خلق عرب، شهر را به اشغال خود درآورده و ساختمان شهرداری و برخی اماکن دیگر دولتی را اشغال کردند و مسلحانه در شهر مانور می‌دادند. همچنین به مقر سپاه پاسداران در خرمشهر ریخته، محمد جهان‌آرا و هفده نفر دیگر را به گروگان گرفتند. این غائله با دخالت تکاورهای نیروی دریایی پایان گرفت و عناصر خرابکار از شهر بیرون رانده شدند.<ref name=":42">{{پک\|یاحسینی\|۱۳۹۳\|ک=تکاوران نیروی دریایی در خرمشهر\|ص=112}}</ref>
خط ۷۱:		خط ۶۵:

	== درگیری پیش از آغاز رسمی جنگ ==		== درگیری پیش از آغاز رسمی جنگ ==
	به گفته ناخدا صمدی، اوایل بهار ۱۳۵۹، برای نیروهای ارتشی کاملاً آشکار و روشن بود که عراق به زودی جنگی را شروع می‌کند. در مجموع، حدود نود تکاور در خرمشهر، آبادان و اهواز مستقر بود. آن‌ها در عین حفظ امنیت خرمشهر، در مرز و پاسگاه‌های مرزی در [[شلمچه]] و اطراف رودخانه کارون، به نیروهای ژاندارمری کمک می‌کردند. چندین مورد درگیری با نیروهای عراقی گزارش شد.<ref name=":43">{{پک\|یاحسینی\|۱۳۹۳\|ک=تکاوران نیروی دریایی در خرمشهر\|ص=112}}</ref>		به گفته ناخدا صمدی، اوایل بهار ۱۳۵۹، برای نیروهای ارتشی کاملاً آشکار و روشن بود که عراق به زودی جنگی را شروع می‌کند. در مجموع، حدود نود تکاور در خرمشهر، آبادان و اهواز مستقر بود. آن‌ها در عین حفظ امنیت خرمشهر، در مرز و پاسگاه‌های مرزی در شلمچه و اطراف رودخانه کارون، به نیروهای ژاندارمری کمک می‌کردند. چندین مورد درگیری با نیروهای عراقی گزارش شد.<ref name=":43">{{پک\|یاحسینی\|۱۳۹۳\|ک=تکاوران نیروی دریایی در خرمشهر\|ص=112}}</ref>

	تکاوران مستقر در خرمشهر و اهواز، مرتباً گزارش تحرکات نیروی زمینی ارتش عراق (سنگربندی، استقرار تجهیزات و امکانات جنگی، جابه‌جایی نیروهای عراقی، جاده‌سازی منتهی به مرز ایران) را به ستاد نیروی دریایی و مقامات بالاتر گزارش می‌کردند. همه سران درجه اول سیاسی جمهوری اسلامی در تهران هم از این موضوع اطلاع داشتند.<ref>{{پک\|یاحسینی\|۱۳۹۳\|ک=تکاوران نیروی دریایی در خرمشهر\|ص=112-113}}</ref> به گفته ناخدا یکم [[هوشنگ صمدی]] (فرمانده وقت گردان یکم تکاوران دریایی ارتش) با رصد مانور نیروی نظامی عراق در شمال خلیج فارس، نیروی دریایی به حالت آماده‌باش درآمده بود. با وجود گزارش‌هایی که برای تهران ارسال می‌شد، رهبر انقلاب و دولت موقت در این خصوص فعالیتی نمی‌کنند.<ref name=":32">{{پک\|تاریخیان\|۱۳۹۴\|ک=تکاوران و محکی به نام خرمشهر\|ص=40}}</ref>		تکاوران مستقر در خرمشهر و اهواز، مرتباً گزارش تحرکات نیروی زمینی ارتش عراق (سنگربندی، استقرار تجهیزات و امکانات جنگی، جابه‌جایی نیروهای عراقی، جاده‌سازی منتهی به مرز ایران) را به ستاد نیروی دریایی و مقامات بالاتر گزارش می‌کردند. همه سران درجه اول سیاسی جمهوری اسلامی در تهران هم از این موضوع اطلاع داشتند.<ref>{{پک\|یاحسینی\|۱۳۹۳\|ک=تکاوران نیروی دریایی در خرمشهر\|ص=112-113}}</ref> به گفته ناخدا یکم [[هوشنگ صمدی]] (فرمانده وقت گردان یکم تکاوران دریایی ارتش) با رصد مانور نیروی نظامی عراق در شمال خلیج فارس، نیروی دریایی به حالت آماده‌باش درآمده بود. با وجود گزارش‌هایی که برای تهران ارسال می‌شد، رهبر انقلاب و دولت موقت در این خصوص فعالیتی نمی‌کنند.<ref name=":32">{{پک\|تاریخیان\|۱۳۹۴\|ک=تکاوران و محکی به نام خرمشهر\|ص=40}}</ref>

	به گفته ناخدا هوشنگ صمدی، هم‌زمان با کمک مالی و تسلیحاتی صدام حسین از جبهه خلق عرب، جهت خرابکاری در تأسیسات اقتصادی و زیربنایی کشور، [[امارات متحده عربی]] هم مدعی تصاحب سه جزیره ایرانی ([[تنب ~~بزرگ]]، [[~~تنب کوچک]] و [[ابوموسی]]) بود. حتی کشتی‌های گشتی عراقی مستقر در [[خور عبدالله]] و شمال [[خلیج فارس]]، برای کشتی‌های ایرانی ایجاد مزاحمت می‌کردند.<ref name=":4">{{پک\|یاحسینی\|۱۳۹۳\|ک=تکاوران نیروی دریایی در خرمشهر\|ص=112}}</ref>		به گفته ناخدا هوشنگ صمدی، هم‌زمان با کمک مالی و تسلیحاتی صدام حسین از جبهه خلق عرب، جهت خرابکاری در تأسیسات اقتصادی و زیربنایی کشور، [[امارات متحده عربی]] هم مدعی تصاحب سه جزیره ایرانی (تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی) بود. حتی کشتی‌های گشتی عراقی مستقر در خور عبدالله و شمال [[خلیج فارس]]، برای کشتی‌های ایرانی ایجاد مزاحمت می‌کردند.<ref name=":4">{{پک\|یاحسینی\|۱۳۹۳\|ک=تکاوران نیروی دریایی در خرمشهر\|ص=112}}</ref>

	== حمله عراق و جنگ شهری ==		== حمله عراق و جنگ شهری ==
خط ۱۶۱:		خط ۱۵۵:
	\|}		\|}

	== ~~کتاب‌ها~~ ==		== کتاب‌شناسی ==
	* ''تکاوران نیروی دریایی در خرمشهر: خاطرات ناخدا یکم هوشنگ صمدی فرمانده گردان تکاوران در خرمشهر''، انتشارات سوره مهر - ۱۳۹۴		* ''تکاوران نیروی دریایی در خرمشهر: خاطرات ناخدا یکم هوشنگ صمدی فرمانده گردان تکاوران در خرمشهر''، انتشارات سوره مهر - ۱۳۹۴
	* ''[[دا]]''، انتشارات سوره مهر - ۱۳۸۷		* ''[[دا]]''، انتشارات سوره مهر - ۱۳۸۷

Shahroudi: ابرابزار

2024-08-21T18:36:03Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

نبرد خرمشهر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: − رده:نبردهای عراق (هات‌کت)

Shahroudi در ‏۲۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۳۹

Shahroudi: ابرابزار