https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%AF_%D8%B3%D9%88%DB%8C%D8%AA%D8%AAنبرد سویتت - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-06T22:41:59Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%AF_%D8%B3%D9%88%DB%8C%D8%AA%D8%AA&diff=90149&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-08-22T01:07:09Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{Infobox military conflict<br />
| conflict = نبرد سویتت<br />
| partof = [[جنگ صلیبی عوامالناس]]<br />
| date = ۲۱ اکتبر ۱۰۹۶<br />
| place = [[ایزنیک]]<br />
| coordinates =<br />
| map_type =<br />
| map_relief =<br />
| latitude =<br />
| longitude =<br />
| map_size =<br />
| map_marksize =<br />
| map_caption =<br />
| map_label =<br />
| territory =<br />
| result = پیروزی قاطع ترکان<br />
* پایان جنگ صلیبی عوامالناس<br />
| status =<br />
| combatants_header =<br />
| combatant1 = [[سلجوقیان روم]]<br />
| combatant2 = [[جنگ صلیبی عوامالناس]]<br />
| combatant3 =<br />
| commander1 = [[قلج ارسلان یکم]]<br />
| commander2 = [[والتر سنآویر]]{{KIA}}{{سخ}}جفری بورل<br />
| commander3 =<br />
| units1 =<br />
| units2 =<br />
| units3 =<br />
| strength1 = ۵٬۰۰۰<br />
| strength2 = ۲۰٬۰۰۰<br />
| strength3 =<br />
| casualties1 = ۵۰<br />
| casualties2 = ۱۷٬۰۰۰<br />
| casualties3 =<br />
| notes =<br />
| campaignbox =<br />
}}<br />
'''نبرد سویتت''' ({{lang-en|Battle of Civetot}})، نبردی از نبردهای [[جنگ صلیبی عوامالناس]] که در ۲۱ اکتبر سال ۱۰۹۶ و پس از [[محاصره زریگوردون]] بین ترکان سلجوقی به رهبری [[قلج ارسلان یکم]] و صلیبیون به رهبری والتر در نزدیکی ایزنیک رخ داد که با شکست قاطع صلیبیون و کشتار آنها همراه بود و پس از این نبرد جنگ صلیبی عوامالناس به پایان رسید.<br />
<br />
== پیشزمینه ==<br />
دلایل وقوع [[جنگهای صلیبی]] و بهطور ویژه [[نخستین جنگ صلیبی]] به صورت گستردهای میان مورخان مورد گفتگو قرار گرفته است. در حالی که ممکن است در مورد کم و کیف وقوع این جنگها بین مورخان اختلاف باشد اما آنچه روشن است این است که وقوع نخستین جنگ صلیبی ناشی از ترکیبی از عوامل مؤثر در اروپا و خاورمیانه است که منشأ آن وضعیت سیاسی دنیای مسیحی [[کلیسای کاتولیک|کاتولیک]] از جمله وضعیت سیاسی و اجتماعی در اروپای سدهٔ ۱۱، پیدایش جنبش اصلاحی در [[پاپ|نهاد پاپ و کلیسا]]،<ref>{{پک|France|2005|ک=The Crusades and the expansion of Catholic Christendom|ص=64}}</ref> و نیز رودررویی نظامی و مذهبی مسیحیت و اسلام در شرق ([[نبرد ملازگرد]])، است.<br />
<br />
مسیحیت در دورهٔ [[ژوستلین]] در سراسر [[امپراتوری روم]] پذیرفته و رسمیت یافت، اما در سدهٔ هفتم تا هشتم با ظهور و قدرتیابی [[خلفای راشدین|خلافت راشدین]] و [[خلافت اموی]] که منجر به فتح [[فتح شام بهدست مسلمانان|سوریه]]، [[فتح مصر بهدست مسلمانان|مصر]] و [[فتح مغرب بهدست مسلمانان|شمال آفریقا]] — که قسمت بزرگی از امپراتوری مسیحی بیزانس بود — و همچنین تسخیر [[فتح اندلس|اسپانیا]] که تحت فرمانروایی [[پادشاهی ویزیگوت]] بود، زمینههای برخورد اولیه با حکومتهای مسیحی فراهم آمد.<ref>{{پک|Tyerman|۲۰۰۶|ص=۵۱–۵۴}}</ref> اما با ضعف دولت اسلامی، سرانجام امپراتوری اموی در شمال آفریقا فروریخت و تعدادی پادشاهی کوچک مسلمان پدیدار شدند، مانند حکومت [[اغلبیان]] که در [[مسیحیت در قرن نهم میلادی|سدهٔ نهم میلادی]] به تحرکات خود علیه دول اروپایی-مسیحی ادامه دادند. دول [[پیزا]]، [[جنوا]] و [[شاهزادهنشین کاتالونیا]] در جواب تهاجمات نیروهای مسلمان، نبردهایی را برای کنترل [[حوضه مدیترانه|حوضهٔ مدیترانه]] علیه این پادشاهیهای مسلمان، آغاز کردند، که برای نمونه میتوان از [[لشکرکشی به مهدیه]] و نبرد در [[مایورکا]] و [[ساردینیا]] نام برد.<ref>{{پک|Cowdrey|1997|ک=The Mahdia campaign of 1087|ص=۱–۲۹}}</ref><br />
<br />
در میان سالهای ۱۰۹۶ تا ۱۱۰۱، [[یونانیهای بیزانس|یونانیهای بیزانسی]] ورود صلیبیون را در سه موج جداگانه به داخل [[قسطنطنیه]] تجربه کردند. در ابتدای تابستان ۱۰۹۶، گروه پرتعداد و آشفتهای از صلیبیون به خارج از دیوارهای [[قسطنطنیه]] رسیدند. طبق گزارشها، این موج فاقد انضباط نظامی و تجهیزات کافی مورد نیاز یک سپاه برای حمله یا تسخیر منطقهای بودند. این گروه نخستین را، معمولاً جنگ صلیبی عوامالناس یا [[جنگصلیبی مردم]] نامیدهاند که بوسیلهٔ [[پیتر راهب]] و [[والتر فقیر]] فرماندهی میشد.<br />
<br />
موج دوم نیز همانند موج اول، فاقد رهبرانی همچون پادشاهان اروپایی بود که این موج همراه با فرماندهانشان تشکیل و حرکت خود را به سمت شرق آغاز کردند. تعداد این گروه و نخستین موج روی هم رفته، ۶۰٬۰۰۰ تن تخمین زده میشود.<ref>{{پک|Geoffrey|2004|ک=The Crusades: Islam and Christianity in the Struggle for World Supremacy|=}}</ref><ref>{{پک|Runciman|1952|ک=A History of the Crusades, vol. II|ص=1100-1187}}</ref><br />
<br />
موج دوم توسط [[اوگ یکم (کنت ورماندوا)|اوگ یکم، کنت ورماندو]]؛ برادر [[فیلیپ یکم|فیلیپ یکم، پادشاه فرانسه]] رهبری میشد. همچنین [[ریموند چهارم، کنت تولوز]] و سپاهی از پروانسیها در موج دوم شرکت داشتند. «این موج دوم از صلیبیونی بود که از میان آسیای کوچک گذر کردند و [[انطاکیه]] را در ۱۰۹۸ تصرف و سرانجام اورشلیم را در ۱۵ ژوئیه ۱۰۹۹ تسخیر کردند.»<ref>{{پک|Harris|2006|ک=Byzantium and the Crusades|ص=54}}</ref><br />
<br />
موج سوم، مرکب از گروههایی از [[لمباردی]]، [[فرانسه]] و [[باواریا]] بود که در ابتدای تابستان ۱۱۰۱ به اورشلیم رسیدند.<ref>{{پک|Harris|2006|ک=Byzantium and the Crusades|ص=53-55}}</ref><br />
<br />
== پیش از جنگ ==<br />
[[پرونده:Peter the Hermit Preaching the First Crusade.jpg|بندانگشتی|چپ|پطورس زاهد در حال موعظه مسیحیان برای شرکت در جنگ]]<br />
پس از سخنرانی پاپ و به دستور وی، عدهای از کشیشان و راهبان در [[غرب اروپا]] شروع به تبلیغ و تهییج و تشویق مردم به شرکت در جنگ کردند. مشهورترین آنها [[پطروس زاهد|پطروس]]، روبر آربرسیلی و والتر بودند. بر اثر تبلیغات و مواعظ کشیشان، مردم عادی از جمله کشاورزان و بردگان و حتی کسانی که کارشان دزدی و راهزنی بود به دعوت پاپ پیوستند. برخی نیز زنان و کودکان را همراه آوردند و ۱۵ هزار نفر بدون کوچکترین ابزار و تدارک جنگی و آگاهی از نظم سپاهیگری از مارس تا اکتبر ۱۰۹۶ به همراه پطروس زاهد از غرب اروپا به سوی اراضی مقدس در شرق به راه افتادند و کسانی نیز در میانه راه با آنّا همراه شدند و سرانجام پس از عبور مناطق فرانسوی وارد منطقه [[راینلاند]] و ایالت [[کلونی، فرانسه|کلونی]] شدند.<ref>{{پک|رانیسمان|۱۳۸۹|ک=تاریخ جنگهای صلیبی|ص=۱۱۴–۱۱۵ و ۱۲۱}}</ref><br />
<br />
والتر با چند هزار نفر فرانسوی، پس از [[عید پاک]]، در مارس ۱۰۹۶، بدون درنگ در کولونی، از [[مجارستان]] و [[بلغارستان]] گذشتند و برای تأمین مایحتاج خود به تاراج آبادیها دست زدند و مرتکب فجایعی بسیار در طول مسیرشان شدند. این کارها، البته پیامدهای منفی نیز داشت و به درگیری کشید و شمار زیادی از افراد والتر در [[بلگراد]] کشته و عدهای نیز در یک کلیسا سوزانده شدند. سرانجام، والتر سفر را ادامه داد و در در مه یا ژوئیه ۱۰۹۶، او و همراهانش به حومه قسطنطنیه رسیدند و در همانجا بهتوصیه [[آلکسیوس اول کومننوس|آلکسیوس کومننوس]]، امپراتور بیزانس (رومشرقی)، اردو زدند و منتظر افراد و لشکر پطروس منزوی ماندند.<ref>{{پک|رانیسمان|۱۳۸۹|ک=تاریخ جنگهای صلیبی|ص=۱۲۲–۱۲۳}}</ref><br />
<br />
سپاه پطروس منزوی که به آن «ارتش خدا» میگفتند و در گزارشیمبالغهآمیز ۰۰۰، ۱۸۰ نفر بودند. از [[کولونی]]، حرکت کرد و از سرزمین مجارستان گذشت و ژوئن۱۰۹۶ بهشهر زمون واقع در مرز مجارستان با رومشرقیرسید. این شهر همانجا بود که شماری از افراد والتر در آنجا کشته شده بودند، از اینرو در پی یک مشاجره کماهمیت، نبردی خونین درگرفت. چهار هزار نفر از مردم این شهر به خونخواهی کشته شدههای گروه والتر به قتلرسیدند، آنها شهر را نیز غارتکردند. سپاهیان پطروس منزوی سپس به سرزمین روم شرقی وارد شدند، بلگراد را غارتکردند و به آتش کشیدند و شهر [[نیش (شهر)|نیش]] در قلب بالکان را ویرانکردند کههمینامر باعث خشم فرماندار شهر شد و به سپاهیانش دستور داد آنها را سرکوب و تارومار کنند. پطروس پس از این شکست، با باقیمانده سپاهش به راه خود ادامه داد و به [[صوفیه]] رسید و در آنجا اردو زد، فرستادگان امپراتور به نزدش آمدند و از او تعهد گرفتند که بیش از سه روز در شهرهای امپراتوری اقامت نکند، در مقابل آنان نیز وعده تأمین غذای سپاهیانش را دادند. سپاه پطروس منزوی سرانجام در اول اوت به حومه قسطنطنیه رسید.<ref>{{پک|رانیسمان|۱۳۸۹|ک=تاریخ جنگهای صلیبی|ص=۱۲۶–۱۲۷}}</ref><br />
<br />
== جنگ ==<br />
امپراتور در ملاقات با پطروس دریافت که او و سپاهیانش بسیار بیتجربهاند، از این رو به آنان توصیه کرد که تا رسیدن سپاه امیران و تیولداران اروپا صبر کنند ولی این توصیه کارگر نیفتاد، چرا که نفوذ پطروس رو به کاهش بود چون افراد وی به غارت و تجاوز و تعرض به مردم پایتخت و آبادیهای مجاور دستزدند، امپراتور ناگزیر آنانرا از [[بسفور]] عبور داد و به اردوگاه سیوتوت (کیبوتوس)، نزدیک شهر [[هلیوپلیس|هلنوپولیس]] در کرانه جنوبی [[خلیج نیکومدیا]] (اِزمیت)، منتقل کرد. گروه والتر (فرانسویها)، که اینک مردمی از [[ژرمنها]] و ایتالیاییها نیز با آنها همراه شده بودند، همگی به سپاه پطروس منزوی پیوستند. در نیمه سپتامبر صلیبیان فرانسوی با پیشرفتن تا دروازههای [[نیقیه]] (ازنیق)، پایتخت [[قلج ارسلان یکم|قلیچ ارسلان]] سلجوقی، به غارت روستاها و آبادیهای اطراف و کشتار ساکنان آنها که مسیحی بودند دست زدند. به فاصله اندکی، ژرمنها و ایتالیاییها (بالغبر ۶ هزار نفر) نیز به فرماندهی رینالد لومباردی دژ مستحکم زریگوردون/ زیریگوردوس را کهجزو قلمرو سلجوقیانبود، تصرفکردند و آن را قرارگاهخود ساختند.<ref>{{پک|رانیسمان|۱۳۸۹|ک=تاریخ جنگهای صلیبی|ص=۱۲۸–۱۳۳}}</ref><br />
<br />
در پی این تجاوز آشکار، قلیچ ارسلان با سپاهی مجهز، به مقابله برخاست و قلعهرا پساز هشتروز [[محاصره زریگوردون|محاصره]]، باز پس گرفت و ژرمنها را قلعو قمعکرد و رینالد و شمار زیادی را بهاسارت گرفت. پطروس منزوی به [[قسطنطنیه]] رفت تا از امپراتور کمک گیرد اما هرگز بازنگشت. ترکان سپس تلههایی در کنار رود و روستای دراکون برای سپاهیان والتر و سایر لشکریان عوام قرار دادند و بیشتر آناناز جمله والتر در ۲۱ اکتبر ۱۰۹۶ کشته شدند. بازماندگان این گروه با کمک کشتیهای بیزانسی به قسطنطنیه بازگشتند و در [[حومه شهر]] اسکان یافتند. بدینترتیب، حملهعوام با تلفات انسانی بسیار، به شکست انجامید. پساز عزیمت پطروس منزوی، سهلشکر از ژرمنها به رهبری مردی نهچندان مشهور به نام فولکمار (۱۲هزار نفر)، گوتشالک، از مریدان پطروس (پانزدههزار نفر) و یکیاز اشرافزادگانِ مشهور به یاغیگری بهنام امیش (۱۵هزار نفر) راهی مشرق زمین شدند ولی بر اثر جنایاتی هولناک که از ابتدای حرکت دربارهٔ یهودیان انجام دادند و نیز به سبب غارتگری و ایجاد ناامنی، پس از رسیدن به مجارستان سرکوب شدند.<ref>{{پک|رانیسمان|۱۳۸۹|ک=تاریخ جنگهای صلیبی|ص=۱۲۲–۱۳۳}}</ref><br />
<br />
== پس از جنگ ==<br />
پس از پایان جنگ صلیبی عوام، پاپ از شاهزادگیان و بزرگان غرب اروپا برای شرکت در جنگ صلیبی برای فتح اراضی مقدس دعوت کرد و پس از مدتی ۴ ارتش برای حرکت به سمت شرق آماده شد. چهار سپاه اصلی صلیبی طبق زمان تعیین شده، در اوت ۱۰۹۶، اروپا را ترک کردند. آنها مسیرهای مختلفی را به سوی قسطنطنیه برگزیدند و در بیرون [[دیوارهای قسطنطنیه|دیوارهای شهر]] در بین نوامبر ۱۰۹۶ و آوریل ۱۰۹۷، گرد آمدند؛ [[اوگ یکم (کنت ورماندوا)|اوگ ورماندو]]، نخستین کسی بود که به آنجا رسید، پس از او گادفری، ریموند و بوهموند نیز از راه رسیدند. در این هنگام، امپراتور الکسیوس از آمادگی بیشتری در مقابل صلیبیها برخوردار بود و همچنین حوادث خشونتبار کمتری در طول مسیر روی داد.<ref>{{پک|Asbridge|۲۰۰۴|ص=۱۰۳–۱۰۵|ک=The First Crusade: A New History}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس|۲|چپچین=بله}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
<br />
==== منابع اصلی ====<br />
{{چپچین}}<br />
* Albert of Aix, ''Historia Hierosolymitana''<br />
* Anna Comnena, ''Alexiad''<br />
* Guibert of Nogent, ''Dei gesta per Francos''<br />
* Fulcher of Chartres, ''Historia Hierosolymitana''<br />
* ''Gesta Francorum et aliorum Hierosolimitanorum'', (anonymous)<br />
* Ibn al-Qalanisi, ''The Damascus Chronicle of the Crusades''<br />
* Michael the Syrian, ''Chronicle''<br />
* Peter Tudebode, ''Historia de Hierosolymitano itinere''<br />
* Raymond of Aguilers, ''Historia Francorum qui ceperunt Iherusalem''<br />
* {{Wikicite |ref={{Harvid|William of Tyre}} |reference=William of Tyre, ''A History of Deeds Done Beyond the Sea''}}<br />
{{پایان}}<br />
<br />
==== منابع اصلی آنلاین ====<br />
{{چپچین}}<br />
* Selected letters by Crusaders:<br />
** Anselme of Ribemont, [https://web.archive.org/web/20041213174036/http://history.hanover.edu/texts/1stCrusade1.htm Anselme of Ribemont, Letter to Manasses II, Archbishop of Reims] (1098)<br />
** Stephen, Count of Blois and Chartres, [http://history.hanover.edu/texts/1stcrusade2.html Letter to his wife, Adele] (1098)<br />
** Daimbert, Godfrey and Raymond, [http://history.hanover.edu/texts/1stcru3.html Letter to the Pope], (1099)<br />
* [http://www.fordham.edu/halsall/sbook1k.html#The%20First%20Crusade Online primary sources] from the Internet History Sourcebooks Project#Internet Medieval Sourcebook|Internet Medieval Sourcebook:<br />
** Peter the Hermit and the Popular Crusade: [http://www.fordham.edu/halsall/source/peterhermit.html Collected Accounts].<br />
** The Crusaders Journey to Constantinople: [http://www.fordham.edu/halsall/source/cde-tocp.html Collected Accounts].<br />
** The Crusaders at Constantinople: [http://www.fordham.edu/halsall/source/cde-atcp.html Collected Accounts].<br />
** The Siege and Capture of Nicea: [http://www.fordham.edu/halsall/source/cde-nicea.html Collected Accounts].<br />
** The Siege and Capture of Antioch: [http://www.fordham.edu/halsall/source/cde-antioch.html Collected Accounts].<br />
** The Siege and Capture of Jerusalem: [http://www.fordham.edu/halsall/source/cde-jlem.html Collected Accounts].<br />
** Fulcher of Chartres: [http://www.fordham.edu/halsall/source/fulk2.html The Capture of Jerusalem], 1099.<br />
** Ekkehard of Aura: [http://www.fordham.edu/halsall/source/ekkehard-aur1.html On the Opening of the First Crusade].<br />
** Albert of Aix and Ekkehard of Aura: [http://www.fordham.edu/halsall/source/1096jews.html Emico and the Slaughter of the Rhineland Jews].<br />
** Soloman bar Samson: [http://www.fordham.edu/halsall/source/1096jews-mainz.html The Crusaders in Mainz], attacks on Rhineland Jewry.<br />
* Ali ibn Tahir al-Sulami (d. 1106): [http://www.arts.cornell.edu/prh3/447/texts/Sulami.html Kitab al-Jihad] (extracts). First known Islamic discussion of the concept of ''jihad'' written in the aftermath of the First Crusade.<br />
{{پایان}}<br />
<br />
==== منابع ثانویه ====<br />
{{چپچین}}<br />
* {{Cite book|last=Asbridge |first=Thomas |title=The First Crusade: A New History |url=https://archive.org/details/firstcrusadenewh00asbr |publisher=Oxford |year=2004 |isbn=0-19-517823-8 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last=Baldwin |first=Marshall W. |title=A History of the Crusades: The First Hundred Years |publisher=University of Wisconsin Press |location=Madison, Wisconsin |year=1969 |url=http://digital.library.wisc.edu/1711.dl/History.CrusOne |isbn=978-0-299-04834-1 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last=Bartlett |first=Robert |title=The Making of Europe: Conquest, Colonization and Cultural Change 950–1350 |url=https://archive.org/details/makingofeuropeco0000bart |publisher=Princeton |year=1994 |isbn=0-691-03780-9}}<br />
* {{Cite book|last=Chazan |first=Robert |title=In the Year 1096: The First Crusade and the Jews |url=https://archive.org/details/inyear1096firstc00chaz |publisher=Jewish Publication Society |year=1997 |isbn=0-8276-0575-7}}<br />
* {{Cite book|last=Frankopan |first=Peter |title=The First Crusade: The Call from the East |publisher=Harvard University Press |year=2012 | isbn=978-0-674-05994-8 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last=Gil |first=Moshe |title=A History of Palestine, 634–1099 |publisher=Cambridge University Press |year=1997 |isbn=0-521-59984-9 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last1=Hamilton |first1=Bernard |last2=France |first2=John |last3=Zajac |first3=William G. |title=The Crusades and their Sources: Essays Presented to Bernard Hamilton |publisher=Ashgate |year=1998 |isbn=0-86078-624-2}}<br />
* Harris, Jonathan (2014), ''Byzantium and the Crusades'', Bloomsbury, 2nd ed. {{ISBN|978-1-78093-767-0}}<br />
* {{Cite book|last=Hillenbrand |first=Carole |title=The Crusades: Islamic Perspectives |publisher=Routledge |year=2000 |isbn=0-415-92914-8}}<br />
* {{Cite book|last=Hindley |first=Geoffrey |title=A Brief History of the Crusades: Islam and Christianity in the Struggle for World Supremacy |url=https://archive.org/details/briefhistoryofcr0000hind |year=2004 |publisher=Constable & Robinson |location=London |isbn=978-1-84119-766-1 |pages=[https://archive.org/details/briefhistoryofcr0000hind/page/300 300] |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last=Holt |first=Peter M. |title=The Age of the Crusades: The Near East from the Eleventh Century to 1517 |url=https://archive.org/details/ageofcrusadesnea0000holt |publisher=Longman |year=1989 |isbn=0-582-49302-1 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book |last=Hotaling |first=Edward |title=Islam Without Illusions: Its Past, Its Present, and Its Challenge for the Future |url=https://archive.org/details/islamwithoutillu0000hota |publisher=Syracuse University Press |year=2003 |isbn=978-0-8156-0766-3 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last=Housley |first=Norman |title=Contesting the Crusades |url=https://archive.org/details/contestingcrusad0000hous |publisher=Blackwell Publishing |location=Malden, MA |year=2006 |isbn=1-4051-1189-5}}<br />
* {{Cite book|last=Konstam |first=Angus |title=Historical Atlas of the Crusades |publisher=Mercury Books |year=2004 |isbn=1-904668-00-3 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last=Lock |first=Peter |title=Routledge Companion to the Crusades |publisher=Routledge |location=New York |year=2006 |isbn=0-415-39312-4 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last=Madden |first=Thomas |title=New Concise History of the Crusades |url=https://archive.org/details/newconcisehistor00madd |publisher=Rowman & Littlefield |year=2005 |isbn=0-7425-3822-2 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last=Magdalino |first=Paul |title=The Byzantine Background to the First Crusade |publisher=Canadian Institute of Balkan Studies |year=1996 |url=http://www.deremilitari.org/resources/articles/magdalino.htm |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070813150036/http://www.deremilitari.org/RESOURCES/ARTICLES/magdalino.htm |archivedate=13 August 2007 |df=}}<br />
* {{Cite book|last=Mayer |first=Hans Eberhard |title=The Crusades |url=https://archive.org/details/crusades0000maye_x9b7 |publisher=Oxford |year=1988 |isbn=0-19-873097-7 |others=John Gillingham}}<br />
* {{Cite book|last=Neveux |first=Francois |title=The Normans |publisher=Robinson |year=2008 |isbn=978-1-84529-523-3 |ref=harv |others=Howard Curtis}}<br />
* {{Cite book|last=Nicolle |first=David |title=The First Crusade, 1096–99: Conquest of the Holy Land |publisher=Osprey Publishing |year=2003 |isbn=1-84176-515-5 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last=Riley-Smith |first=Jonathan |title=The First Crusade and the Idea of Crusading |url=https://archive.org/details/firstcrusadeidea00jona |publisher=University of Pennsylvania |year=1991 |isbn=0-8122-1363-7 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|editor=Riley-Smith, Jonathan |title=The Oxford History of the Crusades |url=https://archive.org/details/oxfordhistoryofc0000unse_p6e5 |publisher=Oxford University Press |year=2002 |isbn=0-19-280312-3 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last=Riley-Smith |first= Jonathan |title=The Crusades: A History |url=https://archive.org/details/00book837650140 |edition=2nd |publisher=Yale University Press |year=2005 |isbn=0-8264-7270-2 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last=Riley-Smith |first=Jonathan |title=The First Crusaders, 1095–1131|publisher=Cambridge |year=1998 |isbn=0-521-64603-0 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last=Runciman |first=Steven |title=A History of the Crusades: Volume 1, The First Crusade and the Foundation of the Kingdom of Jerusalem |publisher=Cambridge |year=1951 |isbn=978-0-521-34770-9 |ref=harv}} ({{anchor|CITEREFRunciman1980}}abridged version: ''The First Crusade'', Cambridge (1980), {{ISBN|0-521-23255-4}}).<br />
* {{Cite book |last=Setton |first=Kenneth |title=A History of the Crusades |publisher=Madison |year=1969–1989 |url=http://libtext.library.wisc.edu/HistCrusades/ |access-date=۲۶ سپتامبر ۲۰۱۸ |archive-date=۱ آوریل ۲۰۰۳ |archive-url=https://web.archive.org/web/20030401233647/http://libtext.library.wisc.edu/HistCrusades/ |url-status=dead}}<br />
* {{Cite book|last=Treadgold |first=Warren |title=A History of the Byzantine State and Society |url=https://archive.org/details/historyofbyzanti0000trea |publisher=Stanford University Press |year=1997 |isbn=0-8047-2630-2 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last=Tyerman |first=Christopher |title=God's War: A New History of the Crusades |url=https://archive.org/details/godswarnewhistor00tyer |publisher=Belknap Press of Harvard University Press |location=Cambridge |year=2006 |isbn=0-674-02387-0 |ref=harv}}<br />
* {{Cite book|last=Vryonis |first=Speros |title=Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor and the Process of Islamization in the Eleventh through Fifteenth Centuries |url=https://archive.org/details/declineofmedieva0000vryo |publisher=University of California Press |year=1971 |isbn=0-520-01597-5 |ref=harv}}<br />
{{پایان}}<br />
<br />
== کتابشناسی ==<br />
{{چپچین}}<br />
* [http://www.deremilitari.org/biblio/firstcrusade.htm Bibliography of the First Crusade (1095–1099)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050208052341/http://www.deremilitari.org/biblio/firstcrusade.htm |date=۸ فوریه ۲۰۰۵}}, compiled by Alan V. Murray, Institute for Medieval Studies, University of Leeds. Extensive and up to date as of 2004.<br />
{{پایان}}<br />
<br />
[[رده:امپراتوری روم شرقی در دهه ۱۰۹۰ (میلادی)]]<br />
[[رده:نبردهای سلجوقیان روم]]<br />
[[رده:نبردهای نخستین جنگ صلیبی]]</div>Shahroudi