Shahroudi: − رده:تاریخ ولایت قندهار (هات‌کت)

2024-08-22T01:25:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۱:۲۵
خط ۴۸:		خط ۴۸:

	[[رده:افغانستان در ۱۷۲۹ (میلادی)]]		[[رده:افغانستان در ۱۷۲۹ (میلادی)]]
	~~[[رده:تاریخ ولایت قندهار]]~~
	[[رده:جنگ‌های دوره صفویان]]		[[رده:جنگ‌های دوره صفویان]]
	[[رده:جنگ‌های نادرشاه]]		[[رده:جنگ‌های نادرشاه]]
	[[رده:درگیری‌ها در ۱۷۲۹ (میلادی)]]		[[رده:درگیری‌ها در ۱۷۲۹ (میلادی)]]
	[[رده:نبردهای افغانستان]]		[[رده:نبردهای افغانستان]]

Shahroudi: ابرابزار

2024-08-22T01:25:29Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{Infobox military conflict
|conflict=جنگ صفویان و افغان‌های ابدالی
|partof=[[جنگ‌های نادری]]
| image= Jam Qasr Zarafshan.jpg
| image_size = 300
|caption=هریرود، رودخانهٔ نزدیک میدان نبرد
|date=۴ مه تا ۱ ژوئیه ۱۷۲۹ میلادی
|place=[[خراسان]]، [[افغانستان]]، [[اسلام‌قلعه (شهر)|کافر قلعه]]
|result=توقف تاکتیکی جنگ{{سخ}}پیروزی عملیاتی صفویان
|combatant1={{flagicon image|Safavid Flag.svg}} [[صفویان|طرفداران صفویه]]
|combatant2= [[ابدالی|افغان‌های ابدالی]]
|commander1=[[نادرشاه|نادر]]{{WIA}}
|commander2=الله یار خان{{سخ}}ذوالفقار خان
|strength1= ۲۵۰۰۰ سوار و پیاده
|strength2= ۱۵۰۰۰ تن به فرماندهی اللهیار خان{{سخ}}۱۲۰۰۰ تن به فرماندهی ذوالفقار خان
|casualties1= متوسط
|casualties2= متوسط
}}
{{جنگ‌های نادر}}
'''نبرد کافر قلعه''' نبردی بود که در بهار سال ۱۱۴۱ هجری (از ۴ مه تا ۱ ژوئیه ۱۷۲۹ میلادی) بین [[نادرشاه افشار|نادر]] و [[ابدالی|افغان‌های ابدالی]] روی داد. در این نبرد که در نزدیکی کافرقلعه و کوسویه به وقوع پیوست نادر توانست چندین شکست سخت به نیروهای افغان‌ها وارد کند که مقدمات شکست افغان‌ها و تصرف [[هرات]] را فراهم آورد. در این نبرد نیروهای الله‌یارخان به سختی شکست خوردند و نیروهای ذوالفقارخان که از فراه برای یاری او رهسپار کافرقلعه شده بودند به علت توفان گرد و خاکی که به وجود آمد بدون درگیری با سپاه نادر به [[هرات]] بازگشتند.
[[پرونده:Herat Campaign 001.jpg|thumb|right|نقشهٔ تحرکات مهم طرفین درگیر در نبرد]]

== پیش‌زمینه ==
[[نادرشاه|نادر]] در نوروز سال ۱۱۴۱ مقدمات حمله به هرات را فراهم کرد. در این هنگام نیروهای افغان در ستون در نزدیکی مرز شرقی خراسان استقرار یافته بودند. به صورتی که یک ستون ۱۵۰۰۰ نفره به فرماندهی الله‌یارخان در کافر قلعه و ستون دیگر متشکل از ۱۲۰۰۰ تن به فرماندهی ذوالفقارخان در فراه مستقر شده بودند.<ref name="ReferenceA4">{{پک|لارودی|۱۳۸۸|ص=۶۵|ک=نادر پسر شمشیر}}</ref> در بهار ۱۱۴۱ هجری نادر به همراه ۲۵۰۰۰ نیروی سواره و پیاده از [[تربت جام|تربت‌جام]] به راه افتاد و پس از گذر از ذولفقار به سمت کافرقلعه پیشروی کرد.<ref name="ReferenceA">{{پک|لارودی|۱۳۸۸|ص=۶۵|ک=نادر پسر شمشیر}}</ref>

== شرح نبرد ==
سواران سپاه نادر در نزدیکی کافر قلعه در پی زد و خوردی با گشتی‌های افغان، اقدام به تصرف پلی کلیدی منطقه کرد.<ref>{{پک|غفوری|۱۳۸۹|ص=۳۶۹|ک=تاریخ جنگ‌های ایران}}</ref> تصرف این پل برای نادر بسیار پراهمیت بود و پس از آنکه به آنجا رسید شروع به آرایش جنگی سپاه کرد.<ref name="ReferenceB4">{{پک|لارودی|۱۳۸۸|ص=۶۶|ک=نادر پسر شمشیر}}</ref>

پیادگان افغان با شمشیر به سمت راست سپاه نادر یورش بردند و چیزی نمانده بود که سپاه ایران شکست بخورد که نادر به همراه یک دسته از سواران سپاهش به کمک آنان شتافت. با وجود یورش سنگین سواران به پیادگان افغان، آنان به شدت مقاوت کردند. در این حمله به پای راست نادر بوسیلهٔ نیزه‌ای زخمی وارد شد. سرانجام مقاومت افغانان در هم شکسته شد و تا کافرقلعه پس نشستند. نیروی پیاده نادر در این جنگ تلفات بسیاری داد.<ref name="ReferenceB">{{پک|لارودی|۱۳۸۸|ص=۶۶|ک=نادر پسر شمشیر}}</ref>

افغان‌ها شبانگاه کافرقلعه را به سوی کوسویه تخلیه کردند. روز بعد سواران نادر پس از تصرف کافرقلعه به سمت جنوب پیشروی و جادهٔ فراه به کوسویه را به زیر کنترل خود درآوردند. در شب‌هنگام خبر نزدیک شدن نیروهای ذوالفقارخان از سمت جنوب به نادر رسید و او تصمیم به حمله به اردوگاه کوسویه را پیش از الحاق دو ستون افغان صادر کرد.<ref name="ReferenceC5">{{پک|لارودی|۱۳۸۸|ص=۶۷|ک=نادر پسر شمشیر}}</ref>

در این حمله ستون الله‌یارخان به سختی شکست خورد و تلفات زیادی را متحمل شد و سمت هرات عقب نشستند. الله‌یارخان برای معطل کردن نادر تا زمان رسیدن ستون ذوالفقارخان از جنوب، نماینده‌ای را به سمت نادر فرستاد و درخواست صلح کرد. نادر درخواست آنان را پذیرفت و به سپاهش فرمان استراحت داد. هنگامی که سربازان او مهیای استراحت شده بودند با حملهٔ غافلگیر کنندهٔ افغان‌ها از پشت اردوگاه مواجه شدند،<ref name="ReferenceC">{{پک|لارودی|۱۳۸۸|ص=۶۷|ک=نادر پسر شمشیر}}</ref> نادر فرماندهی چند هزار سوار را به عهده گرفت و خود را به پشت سپاه افغانان رسانید سپس به شیپورچیان سپاه دستور داد شیپور پیروزی و شادی بنوازند.<ref name="ReferenceD">{{پک|غفوری|۱۳۸۹|ص=۳۷۰|ک=تاریخ جنگ‌های ایران}}</ref> افغانان که شدت در حال مبارزه بودند به گمان اینکه در بیشتر میدان جنگ شکست خورده‌اند شروع به عقب‌نشینی به سمت هرات نمودند و نادر عده ای را برای تعقیب آنان فرستاد و خود با بخش بزرگتری از سپاهش به سمت نیروهای تازه‌نفس ذوالفقارخان حرکت کرد.<ref name="ReferenceD3">{{پک|غفوری|۱۳۸۹|ص=۳۷۰|ک=تاریخ جنگ‌های ایران}}</ref> پس از بهم رسیدن دو سپاه، افغان‌ها بی درنگ حمله را آغاز کردند ولی ناگهان توفان شدیدی شروع به وزش کرد و گرد و غبار همهٔ میدان نبرد را دربرگرفت و جنگ متوقف گشت.<ref name="ReferenceC6">{{پک|لارودی|۱۳۸۸|ص=۶۷|ک=نادر پسر شمشیر}}</ref>

== پیامد ==
درپی وزش توفان گرد و خاک و پایان یافتن جنگ در کوسویه، افغانان به سمت هرات عقب نشستند و در مقابل دروازهٔ هرات به صف آرایی و تجدید نیرو پرداختند.<ref name="ReferenceD33">{{پک|غفوری|۱۳۸۹|ص=۳۷۰|ک=تاریخ جنگ‌های ایران}}</ref> نادر پس از رسیدن به هرات و نبردی که در آنجا با افغان‌ها انجام داد و پس از به توپ بستن شهر پیروز شد و شهر را تصرف کرد.<ref name="ReferenceD32">{{پک|غفوری|۱۳۸۹|ص=۳۷۰|ک=تاریخ جنگ‌های ایران}}</ref><ref>{{پک|لارودی|۱۳۸۸|ص=۶۹|ک=نادر پسر شمشیر}}</ref>

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس|۲}}

=== منابع ===
* {{یادکرد کتاب|عنوان=نادر پسر شمشیر|نام خانوادگی=لارودی|نام=نورالله|ناشر=پارسه|سال=۱۳۸۸|شابک=۹۷۸-۶۰۰-۵۰۲۶-۵۶-۶|مکان=تهران|صفحات=}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ جنگ‌های ایران|نام خانوادگی=غفوری|نام=علی|ناشر=انتشارات اطلاعات|سال=۱۳۸۹|شابک=۹۷۸-۹۶۴-۴۲۳-۷۳۸-۶|مکان=تهران|صفحات=}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ ایران در عصر افشاریه|نام خانوادگی=[[رضا شعبانی|شعبانی]]|نام=[[رضا شعبانی|رضا]]|ناشر=سخن|سال=۱۳۸۹|شابک=978-964-372-362-0|مکان=تهران|صفحات=}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=ایران در زمان نادرشاه|نام خانوادگی=[[ولادیمیر مینورسکی|مینورسکی]]|نام=ولادیمیر|ناشر=دنیای کتاب|سال=۱۳۹۴|شابک=۹۷۸-۹۶۴-۵۸۷۰-۲۳-۰|مکان=تهران|صفحات=}}

[[رده:افغانستان در ۱۷۲۹ (میلادی)]]
[[رده:تاریخ ولایت قندهار]]
[[رده:جنگ‌های دوره صفویان]]
[[رده:جنگ‌های نادرشاه]]
[[رده:درگیری‌ها در ۱۷۲۹ (میلادی)]]
[[رده:نبردهای افغانستان]]

نبرد کافر قلعه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: − رده:تاریخ ولایت قندهار (هات‌کت)

Shahroudi: ابرابزار