نفقه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: +رده:حقوق زنان در اسلام، +رده:حقوق مردان، +رده:احکام فقهی اسلام، +رده:اصطلاحات احکام اسلامی، +رده:اصطلاحات فقهی، +رده:اصطلاحات حقوق خصوصی (هات‌کت)، ابرابزار

2025-08-04T06:48:58Z

+رده:حقوق زنان در اسلام، +رده:حقوق مردان، +رده:احکام فقهی اسلام، +رده:اصطلاحات احکام اسلامی، +رده:اصطلاحات فقهی، +رده:اصطلاحات حقوق خصوصی (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:نفقه3.jpg\|جایگزین=نفقه\|بندانگشتی\|'''''''{{درشت\|نفقه}}''''''']]
	[[پرونده:نفقه3.jpg\|جایگزین=نفقه\|بندانگشتی\|'''''~~<u><big>~~نفقه~~</big></u>~~''''']]
	بر اساس دستورات [[اسلام]]، '''نفقه'''، حقی است که [[زن در اسلام\|زن]] به‌طور متعارف برای گذران زندگی خود به آن نیاز دارد. بر این پایه، اموری که شامل نفقه واجب می‌شود و شوهر از نظر شرعی مکلف می‌باشد برای همسرش فراهم کند، عبارتند از: خوراک، پوشاک، مسکن، اثاث منزل، خدمتکار در صورتی که به داشتن آن عادت داشته باشد و دیگر امور ضروری و لازم از قبیل تهیه وسایل سرما و گرما، داروهایی که به‌طور متعارف کمتر کسی در طول ماه و سال از آنها بی‌نیاز باشد و امثال آن. بر اساس همین قانون شرعی، تأمین دیگر نیازهای زن، غیر از آنچه ذکر شد، مانند دادن پول برای خرید کتاب، انفاق به فقیران و هدیه دادن، بر شوهر [[واجب]] نیست.		بر اساس دستورات [[اسلام]]، '''نفقه'''، حقی است که [[زن در اسلام\|زن]] به‌طور متعارف برای گذران زندگی خود به آن نیاز دارد. بر این پایه، اموری که شامل نفقه واجب می‌شود و شوهر از نظر شرعی مکلف می‌باشد برای همسرش فراهم کند، عبارتند از: خوراک، پوشاک، مسکن، اثاث منزل، خدمتکار در صورتی که به داشتن آن عادت داشته باشد و دیگر امور ضروری و لازم از قبیل تهیه وسایل سرما و گرما، داروهایی که به‌طور متعارف کمتر کسی در طول ماه و سال از آنها بی‌نیاز باشد و امثال آن. بر اساس همین قانون شرعی، تأمین دیگر نیازهای زن، غیر از آنچه ذکر شد، مانند دادن پول برای خرید کتاب، انفاق به فقیران و هدیه دادن، بر شوهر [[واجب]] نیست.

	== ماهیت حقوقی نفقه ==		== ماهیت حقوقی نفقه ==

	=== در ایران ===		=== در ایران ===
	منظور از ماهیت حقوقی نفقه یا طبیعت حق زن بر نفقه، ~~ریشه ها~~ و نیروهای ~~الزام آور~~ حقوقی است که ~~می تواند سرچشمه های~~ مختلفی باشد که ببینیم آیا زن آنچه را که شوهر به عنوان نفقه به او ~~می دهد~~ مالک ~~می شود~~ یا فقط اذن در انتفاع به زن داده شده و او ~~می تواند~~ از آن استفاده نماید. وجوب نفقه از مسلمات فقه و حقوق اسلامی است. شارع و قانونگذار مرد را موظف به تأمین معاش خانواده از جمله همسر ~~می داند~~ (ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران). تکلیف شوهر به دادن نفقه از توابع ریاست و قوامیت او است. در [[نکاح]] دائم این وظیفه ناشی از حکم شارع است و ~~ریشۀ~~ قراردادی ندارد. به همین علت، دو طرف ~~نمی توانند~~ ضمن عقد '''[[نکاح]]''' یا پس از آن، تکلیف مرد را ساقط کنند. کسی که از نفقه دادن (با آنکه بر او واجب است) امتناع ورزد، حاکم شرع او را بر دادن نفقه مجبور ~~می کند~~ و اگر مالی داشته باشد، حاکم شرع آن را ~~می فروشد~~ و نفقه را از آن ~~می پردازد~~. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۷\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>		منظور از ماهیت حقوقی نفقه یا طبیعت حق زن بر نفقه، ریشه‌ها و نیروهای الزام‌آور حقوقی است که می‌تواند سرچشمه‌های مختلفی باشد که ببینیم آیا زن آنچه را که شوهر به عنوان نفقه به او می‌دهد مالک می‌شود یا فقط اذن در انتفاع به زن داده شده و او می‌تواند از آن استفاده نماید. وجوب نفقه از مسلمات فقه و حقوق اسلامی است. شارع و قانونگذار مرد را موظف به تأمین معاش خانواده از جمله همسر می‌داند (ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران). تکلیف شوهر به دادن نفقه از توابع ریاست و قوامیت او است. در [[نکاح]] دائم این وظیفه ناشی از حکم شارع است و ریشهٔ قراردادی ندارد. به همین علت، دو طرف نمی‌توانند ضمن عقد '''[[نکاح]]''' یا پس از آن، تکلیف مرد را ساقط کنند. کسی که از نفقه دادن (با آنکه بر او واجب است) امتناع ورزد، حاکم شرع او را بر دادن نفقه مجبور می‌کند و اگر مالی داشته باشد، حاکم شرع آن را می‌فروشد و نفقه را از آن می‌پردازد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۷\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>

	=== طبیعت حقوقی زن نسبت به نفقه ===		=== طبیعت حقوقی زن نسبت به نفقه ===
	~~نفقۀ~~ زن برای اعاشه و زندگانی اوست، لذا باید قبل از وقت احتیاج آماده باشد تا زن در موقع لازم بتواند از آن ~~بهره مند~~ گردد، اشیایی که شوهر به عنوان نفقه به زن خود ~~می دهد~~ مختلف است، بعضی را شوهر تحت اختیار او ~~می گذارد~~ تا از آن منتفع گردد، مانند: مسکن، فرش و امثال آن و بعضی را به او ~~می دهد~~ تا مصرف نماید از قبیل ~~خوراکی ها~~ و ~~آشامیدنی ها،~~ لذا ~~نحوۀ رابطۀ~~ حقوقی زن نسبت به آنها متفاوت است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=حقوق مدنی\|عنوان کتاب=حقوق مدنی\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=سیدحسن\|نام خانوادگی=امامی\|ناشر=اسلامیه\|جلد=۴\|صفحه=۵۰۶\|مکان=تهران}}</ref>		نفقهٔ زن برای اعاشه و زندگانی اوست، لذا باید قبل از وقت احتیاج آماده باشد تا زن در موقع لازم بتواند از آن بهره‌مند گردد، اشیایی که شوهر به عنوان نفقه به زن خود می‌دهد مختلف است، بعضی را شوهر تحت اختیار او می‌گذارد تا از آن منتفع گردد، مانند: مسکن، فرش و امثال آن و بعضی را به او می‌دهد تا مصرف نماید از قبیل خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها، لذا نحوهٔ رابطهٔ حقوقی زن نسبت به آنها متفاوت است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=حقوق مدنی\|عنوان کتاب=حقوق مدنی\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=سیدحسن\|نام خانوادگی=امامی\|ناشر=اسلامیه\|جلد=۴\|صفحه=۵۰۶\|مکان=تهران}}</ref>

	== نفقه در احکام اسلام ==		== نفقه در احکام اسلام ==

	=== ویژگی‌های نفقه ===		=== ویژگی‌های نفقه ===
	~~نفقۀ~~ زن در مقام مقایسه با نفقه اقارب دارای مزایایی است.		نفقهٔ زن در مقام مقایسه با نفقه اقارب دارای مزایایی است.
			# نفقه زن بر نفقهٔ اقارب مانند پدر و مادر مقدم می‌باشد. فقها تصریح کرده‌اند که در صورت فقر و اعسار زوج، حق تقدم با نفخهٔ زوجه است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|عنوان کتاب=تحریرالوسیله\|نام=سیدروح الله\|نام خانوادگی=موسوی خمینی\|ناشر=مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان\|جلد=۲\|صفحه=۳۱۹\|مکان=قم}}</ref> ماده ۱۲۰۳ قانون مدنی نیز اعلام کرده است: «در صورت بودن زوجه، و یک یا چند نفر واجب النفقهٔ دیگر، زوجه مقدم بر سایرین خواهد بود».
			# زن می‌تواند نفقهٔ زمان گذشتهٔ خود را مطالبه نماید؛ به این معنا که نفقهٔ زن در صورتی که پرداخت نشده باشد قضا می‌شود، ولی نفقهٔ اقارب جبران نمی‌شود؛ به این علت که آنها برای رفع نیاز است نه تملیک.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۶\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>
			# طبق مادهٔ ۱۱۱۹ [[قانون مدنی]]، نفقهٔ زن مشروط به فقر او یا تمکن مرد نیست. زن هرچند ثروتمند باشد، می‌تواند از شوهر نفقه بخواهد و در صورت خودداری شوهر از دادن نفقه و عدم امکان الزام او به انفاق، حق دارد از دادگاه تقاضای [[طلاق در اسلام\|طلاق]] نماید؛ لیکن طبق مادهٔ ۱۱۹۸ قانون مدنی، در نفقهٔ زن، وضع اقتصادی شوهر در نظر گرفته نمی‌شود، در حالی که نفقهٔ اقارب با توجه به وضع اقتصادی منفق تعیین می‌گردد.
			# نفقهٔ زوچه یک تکلیف یک جانبه می‌باشد، در جالی که نفقهٔ اقارب یک تکلیف متقابل است.
			# طلب زن بابت نفقهٔ یک طلاب ممتاز است، همان‌طور که گذشت و در صورت ورشکستگی یا فوت شوهر و عدم کفایت اموال او برای پرداخت دیون، نفقهٔ همسر بر سایر بدهی‌ها مقدم خواهد شد.

	# نفقه زن بر نفقۀ اقارب مانند پدر و مادر مقدم می باشد. فقها تصریح کرده اند که در صورت فقر و اعسار زوج، حق تقدم با نفخۀ زوجه است. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|عنوان کتاب=تحریرالوسیله\|نام=سیدروح الله\|نام خانوادگی=موسوی خمینی\|ناشر=مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان\|جلد=۲\|صفحه=۳۱۹\|مکان=قم}}</ref> ماده ۱۲۰۳ قانون مدنی نیز اعلام کرده است: «در صورت بودن زوجه، و یک یا چند نفر واجب النفقۀ دیگر، زوجه مقدم بر سایرین خواهد بود».		=== نفقهٔ زوجه مریض ===
	# زن می تواند نفقۀ زمان گذشتۀ خود را مطالبه نماید؛ به این معنا که نفقۀ زن در صورتی که پرداخت نشده باشد قضا می شود، ولی نفقۀ اقارب جبران نمی شود؛ به این علت که آنها برای رفع نیاز است نه تملیک. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۶\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>		بیماری و حیض، دو مانع برای ارتباط جنسی هستند، ولی نفقه به واسطهٔ این دو مورد ساقط نمی‌شود. [[صاحب جواهر]] این حکم را اتفاقی دانسته و استدلال کرده است: «زیرا عذر، شرعی یا عقلی است».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=جواهرالکلام\|عنوان کتاب=جواهرالکلام\|سال=۱۹۸۱\|نام=محمدحسن\|نام خانوادگی=نجفی\|ناشر=دارالاحیاء\|جلد=۳۱\|صفحه=۱۹۶\|مکان=بیروت\|دیگران=تحقیق: محمود قوچانی}}</ref>
	# طبق مادۀ ۱۱۱۹ [[قانون مدنی]]، نفقۀ زن مشروط به فقر او یا تمکن مرد نیست. زن هرچند ثروتمند باشد، می تواند از شوهر نفقه بخواهد و در صورت خودداری شوهر از دادن نفقه و عدم امکان الزام او به انفاق، حق دارد از دادگاه تقاضای [[طلاق در اسلام\|طلاق]] نماید؛ لیکن طبق مادۀ ۱۱۹۸ قانون مدنی، در نفقۀ زن، وضع اقتصادی شوهر در نظر گرفته نمی شود، در حالی که نفقۀ اقارب با توجه به وضع اقتصادی منفق تعیین می گردد.
	~~# نفقۀ زوچه یک تکلیف یک جانبه می باشد، در جالی که نفقۀ اقارب یک تکلیف متقابل است.~~
	# طلب زن بابت نفقۀ یک طلاب ممتاز است، همان طور که گذشت و در صورت ورشکستگی یا فوت شوهر و عدم کفایت اموال او برای پرداخت دیون، نفقۀ همسر بر سایر بدهی ها مقدم خواهد شد.

	=== ~~نفقۀ~~ زوجه مریض ===
	بیماری و حیض، دو مانع برای ارتباط جنسی هستند، ولی نفقه به ~~واسطۀ~~ این دو مورد ساقط ~~نمی شود~~. [[صاحب جواهر]] این حکم را اتفاقی دانسته و استدلال کرده است: «زیرا ~~عذر،‌~~ شرعی و یا عقلی است». <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=جواهرالکلام\|عنوان کتاب=جواهرالکلام\|سال=۱۹۸۱\|نام=محمدحسن\|نام خانوادگی=نجفی\|ناشر=دارالاحیاء\|جلد=۳۱\|صفحه=۱۹۶\|مکان=بیروت\|دیگران=تحقیق: محمود قوچانی}}</ref>

	=== شرایط وجوب نفقه ===		=== شرایط وجوب نفقه ===

	# دائمی بودن همسر: نفقه زوجه دائمی بر شوهر واجب است،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref> و در استحقاق زن برای دریافت نفقه، فقر و نیاز او شرط نیست. از این جهت، زن بر شوهرش حق نفقه دارد؛ اگر چه از بی نیازترین و داراترین مردم باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=319}}</ref> در [[ازدواج موقت]]، زن نفقه ندارد؛<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref> مگر اینکه دادن نفقه، شرط شده یا عقد مبنی بر آن جاری شده باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=قانون مدنی}}</ref>		# دائمی بودن همسر: نفقه زوجه دائمی بر شوهر واجب است،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref> و در استحقاق زن برای دریافت نفقه، فقر و نیاز او شرط نیست. از این جهت، زن بر شوهرش حق نفقه دارد؛ اگر چه از بی نیازترین و داراترین مردم باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=319}}</ref> در [[ازدواج موقت]]، زن نفقه ندارد؛<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref> مگر اینکه دادن نفقه، شرط شده یا عقد مبنی بر آن جاری شده باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=قانون مدنی}}</ref>
	# اطاعت از شوهر: نفقه همسر دائمی وقتی بر شوهر واجب می‌شود که زن در اموری که فرمانبری‌اش واجب است از شوهرش اطاعت کند. بر این پایه، زن ناشزه، نفقه ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسییله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref>		# اطاعت از شوهر: نفقه همسر دائمی وقتی بر شوهر واجب می‌شود که زن در اموری که فرمانبری‌اش واجب است از شوهرش اطاعت کند. بر این پایه، زن ناشزه، نفقه ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسییله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref>
خط ۳۳:		خط ۲۸:

	== منابع ==		== منابع ==
			[[رده:احکام فقهی اسلام]]
			[[رده:اصطلاحات احکام اسلامی]]
			[[رده:اصطلاحات حقوق خصوصی]]
			[[رده:اصطلاحات فقهی]]
			[[رده:حقوق زنان در اسلام]]
			[[رده:حقوق مردان]]

Shahroudi در ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۷

2025-08-04T06:47:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۷
خط ۱:		خط ۱:

	[[پرونده:نفقه3.jpg\|جایگزین=نفقه\|بندانگشتی\|'''''<u><big>نفقه</big></u>''''']]		[[پرونده:نفقه3.jpg\|جایگزین=نفقه\|بندانگشتی\|'''''<u><big>نفقه</big></u>''''']]
	[[~~نفقه~~]]، ~~چیزی~~ است که زن به‌طور متعارف برای گذران زندگی خود به آن نیاز دارد. بر این پایه، اموری که شامل نفقه واجب می‌شود و شوهر از نظر شرعی مکلف می‌باشد برای همسرش فراهم کند، عبارتند از: خوراک، پوشاک، مسکن، اثاث منزل، خدمتکار در صورتی که به داشتن آن عادت داشته باشد و دیگر امور ضروری و لازم از قبیل تهیه وسایل سرما و گرما، داروهایی که به‌طور متعارف کمتر کسی در طول ماه و سال از آنها بی‌نیاز باشد و امثال آن.		بر اساس دستورات [[اسلام]]، '''نفقه'''، حقی است که [[زن در اسلام\|زن]] به‌طور متعارف برای گذران زندگی خود به آن نیاز دارد. بر این پایه، اموری که شامل نفقه واجب می‌شود و شوهر از نظر شرعی مکلف می‌باشد برای همسرش فراهم کند، عبارتند از: خوراک، پوشاک، مسکن، اثاث منزل، خدمتکار در صورتی که به داشتن آن عادت داشته باشد و دیگر امور ضروری و لازم از قبیل تهیه وسایل سرما و گرما، داروهایی که به‌طور متعارف کمتر کسی در طول ماه و سال از آنها بی‌نیاز باشد و امثال آن. بر اساس همین قانون شرعی، تأمین دیگر نیازهای زن، غیر از آنچه ذکر شد، مانند دادن پول برای خرید کتاب، انفاق به فقیران و هدیه دادن، بر شوهر [[واجب]] نیست.

	تأمین دیگر نیازهای زن، غیر از آنچه ذکر شد، مانند دادن پول برای خرید کتاب، انفاق به فقیران و هدیه دادن، بر شوهر واجب نیست.		== ماهیت حقوقی نفقه ==

	== ~~ماهیت حقوقی نفقه~~ ==		=== در ایران ===
	منظور از ماهیت حقوقی نفقه یا طبیعت حق زن بر نفقه، ریشه ها و نیروهای الزام آور حقوقی است که می تواند سرچشمه های مختلفی باشد که ببینیم آیا زن آنچه را که شوهر به عنوان نفقه به او می دهد مالک می شود یا فقط اذن در انتفاع به زن داده شده و او می تواند از آن استفاده نماید. وجوب نفقه از مسلمات فقه و حقوق اسلامی است. شارع و قانونگذار مرد را موظف به تأمین معاش خانواده از جمله همسر می داند (ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی). تکلیف شوهر به دادن نفقه از توابع ریاست و قوامیت او است. در ~~'''~~[[نکاح]]~~'''~~ دائم این وظیفه ناشی از حکم شارع است و ریشۀ قراردادی ندارد. به همین علت، دو طرف نمی توانند ضمن عقد '''[[نکاح]]''' یا پس از آن، تکلیف مرد را ساقط کنند. کسی که از نفقه دادن (با آنکه بر او واجب است) امتناع ورزد، حاکم شرع او را بر دادن نفقه مجبور می کند و اگر مالی داشته باشد، حاکم شرع آن را می فروشد و نفقه را از آن می پردازد. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۷\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>		منظور از ماهیت حقوقی نفقه یا طبیعت حق زن بر نفقه، ریشه ها و نیروهای الزام آور حقوقی است که می تواند سرچشمه های مختلفی باشد که ببینیم آیا زن آنچه را که شوهر به عنوان نفقه به او می دهد مالک می شود یا فقط اذن در انتفاع به زن داده شده و او می تواند از آن استفاده نماید. وجوب نفقه از مسلمات فقه و حقوق اسلامی است. شارع و قانونگذار مرد را موظف به تأمین معاش خانواده از جمله همسر می داند (ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران). تکلیف شوهر به دادن نفقه از توابع ریاست و قوامیت او است. در [[نکاح]] دائم این وظیفه ناشی از حکم شارع است و ریشۀ قراردادی ندارد. به همین علت، دو طرف نمی توانند ضمن عقد '''[[نکاح]]''' یا پس از آن، تکلیف مرد را ساقط کنند. کسی که از نفقه دادن (با آنکه بر او واجب است) امتناع ورزد، حاکم شرع او را بر دادن نفقه مجبور می کند و اگر مالی داشته باشد، حاکم شرع آن را می فروشد و نفقه را از آن می پردازد. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۷\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>

	== طبیعت حقوقی زن نسبت به نفقه ==		=== طبیعت حقوقی زن نسبت به نفقه ===
	نفقۀ زن برای اعاشه و زندگانی اوست، لذا باید قبل از وقت احتیاج آماده باشد تا زن در موقع لازم بتواند از آن بهره مند گردد، اشیایی که شوهر به عنوان نفقه به زن خود می دهد مختلف است، بعضی را شوهر تحت اختیار او می گذارد تا از آن منتفع گردد، مانند: مسکن، فرش و امثال آن و بعضی را به او می دهد تا مصرف نماید از قبیل خوراکی ها و آشامیدنی ها، لذا نحوۀ رابطۀ حقوقی زن نسبت به آنها متفاوت است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=حقوق مدنی\|عنوان کتاب=حقوق مدنی\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=سیدحسن\|نام خانوادگی=امامی\|ناشر=اسلامیه\|جلد=۴\|صفحه=۵۰۶\|مکان=تهران}}</ref>		نفقۀ زن برای اعاشه و زندگانی اوست، لذا باید قبل از وقت احتیاج آماده باشد تا زن در موقع لازم بتواند از آن بهره مند گردد، اشیایی که شوهر به عنوان نفقه به زن خود می دهد مختلف است، بعضی را شوهر تحت اختیار او می گذارد تا از آن منتفع گردد، مانند: مسکن، فرش و امثال آن و بعضی را به او می دهد تا مصرف نماید از قبیل خوراکی ها و آشامیدنی ها، لذا نحوۀ رابطۀ حقوقی زن نسبت به آنها متفاوت است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=حقوق مدنی\|عنوان کتاب=حقوق مدنی\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=سیدحسن\|نام خانوادگی=امامی\|ناشر=اسلامیه\|جلد=۴\|صفحه=۵۰۶\|مکان=تهران}}</ref>

	== ~~ویژگی های نفقۀ زن~~ ==		== نفقه در احکام اسلام ==

			=== ویژگی‌های نفقه ===
	نفقۀ زن در مقام مقایسه با نفقه اقارب دارای مزایایی است.		نفقۀ زن در مقام مقایسه با نفقه اقارب دارای مزایایی است.

	۱- نفقه زن بر نفقۀ اقارب مانند پدر و مادر مقدم می باشد. فقها تصریح کرده اند که در صورت فقر و اعسار زوج، حق تقدم با نفخۀ زوجه است. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|عنوان کتاب=تحریرالوسیله\|نام=سیدروح الله\|نام خانوادگی=موسوی خمینی\|ناشر=مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان\|جلد=۲\|صفحه=۳۱۹\|مکان=قم}}</ref> ماده ۱۲۰۳ قانون مدنی نیز اعلام کرده است: «در صورت بودن زوجه، و یک یا چند نفر واجب النفقۀ دیگر، زوجه مقدم بر سایرین خواهد بود».		# نفقه زن بر نفقۀ اقارب مانند پدر و مادر مقدم می باشد. فقها تصریح کرده اند که در صورت فقر و اعسار زوج، حق تقدم با نفخۀ زوجه است. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|عنوان کتاب=تحریرالوسیله\|نام=سیدروح الله\|نام خانوادگی=موسوی خمینی\|ناشر=مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان\|جلد=۲\|صفحه=۳۱۹\|مکان=قم}}</ref> ماده ۱۲۰۳ قانون مدنی نیز اعلام کرده است: «در صورت بودن زوجه، و یک یا چند نفر واجب النفقۀ دیگر، زوجه مقدم بر سایرین خواهد بود».
			# زن می تواند نفقۀ زمان گذشتۀ خود را مطالبه نماید؛ به این معنا که نفقۀ زن در صورتی که پرداخت نشده باشد قضا می شود، ولی نفقۀ اقارب جبران نمی شود؛ به این علت که آنها برای رفع نیاز است نه تملیک. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۶\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>
	۲- زن می تواند نفقۀ زمان گذشتۀ خود را مطالبه نماید؛ به این معنا که نفقۀ زن در صورتی که پرداخت نشده باشد قضا می شود، ولی نفقۀ اقارب جبران نمی شود؛ به این علت که آنها برای رفع نیاز است نه تملیک. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۶\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>		# طبق مادۀ ۱۱۱۹ [[قانون مدنی]]، نفقۀ زن مشروط به فقر او یا تمکن مرد نیست. زن هرچند ثروتمند باشد، می تواند از شوهر نفقه بخواهد و در صورت خودداری شوهر از دادن نفقه و عدم امکان الزام او به انفاق، حق دارد از دادگاه تقاضای [[طلاق در اسلام\|طلاق]] نماید؛ لیکن طبق مادۀ ۱۱۹۸ قانون مدنی، در نفقۀ زن، وضع اقتصادی شوهر در نظر گرفته نمی شود، در حالی که نفقۀ اقارب با توجه به وضع اقتصادی منفق تعیین می گردد.
			# نفقۀ زوچه یک تکلیف یک جانبه می باشد، در جالی که نفقۀ اقارب یک تکلیف متقابل است.
	۳- طبق مادۀ ۱۱۱۹ [[قانون مدنی~~\|'''قانون مدنی'''~~]]، نفقۀ زن مشروط به فقر او یا تمکن مرد نیست. زن هرچند ثروتمند باشد، می تواند از شوهر نفقه بخواهد و در صورت خودداری شوهر از دادن نفقه و عدم امکان الزام او به انفاق، حق دارد از دادگاه تقاضای [[طلاق در اسلام\|~~'''~~طلاق~~'''~~]] نماید؛ لیکن طبق مادۀ ۱۱۹۸ قانون مدنی، در نفقۀ زن، وضع اقتصادی شوهر در نظر گرفته نمی شود، در حالی که نفقۀ اقارب با توجه به وضع اقتصادی منفق تعیین می گردد.		# طلب زن بابت نفقۀ یک طلاب ممتاز است، همان طور که گذشت و در صورت ورشکستگی یا فوت شوهر و عدم کفایت اموال او برای پرداخت دیون، نفقۀ همسر بر سایر بدهی ها مقدم خواهد شد.

	۴- نفقۀ زوچه یک تکلیف یک جانبه می باشد، در جالی که نفقۀ اقارب یک تکلیف متقابل است.

	۵- طلب زن بابت نفقۀ یک طلاب ممتاز است، همان طور که گذشت و در صورت ورشکستگی یا فوت شوهر و عدم کفایت اموال او برای پرداخت دیون، نفقۀ همسر بر سایر بدهی ها مقدم خواهد شد.

	~~== نفقۀ زوجه مریض ==~~
	بیماری و حیض، دو مانع برای ارتباط جنسی هستند، ولی نفقه به واسطۀ این دو مورد ساقط نمی شود. [[صاحب جواهر\|'''صاحب جواهر''']] این حکم را اتفاقی دانسته و استدلال کرده است: «زیرا عذر،‌ شرعی و یا عقلی است». <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=جواهرالکلام\|عنوان کتاب=جواهرالکلام\|سال=۱۹۸۱\|نام=محمدحسن\|نام خانوادگی=نجفی\|ناشر=دارالاحیاء\|جلد=۳۱\|صفحه=۱۹۶\|مکان=بیروت\|دیگران=تحقیق: محمود قوچانی}}</ref>

	~~== شرایط وجوب نفقه ==~~
	۱- دائمی بودن همسر: نفقه زوجه دائمی بر شوهر واجب است،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref> و در استحقاق زن برای دریافت نفقه، فقر و نیاز او شرط نیست. از این جهت، زن بر شوهرش حق نفقه دارد؛ اگر چه از بی نیازترین و داراترین مردم باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=319}}</ref> در [[ازدواج موقت\|'''ازدواج موقت''']]، زن نفقه ندارد؛<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref> مگر اینکه دادن نفقه، شرط شده یا عقد مبنی بر آن جاری شده باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=قانون مدنی}}</ref>

	~~۲- اطاعت از شوهر:~~ نفقه ~~همسر دائمی وقتی بر شوهر واجب می‌شود که زن در اموری که فرمانبری‌اش واجب است از شوهرش اطاعت کند~~. بر این ~~پایه، زن ناشزه، نفقه ندارد~~.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=~~تحریرالوسییله~~\|نام=~~روح‌الله~~\|نام خانوادگی=~~خمینی~~\|جلد=2\|صفحه=~~313~~}}</ref>		=== نفقۀ زوجه مریض ===
			بیماری و حیض، دو مانع برای ارتباط جنسی هستند، ولی نفقه به واسطۀ این دو مورد ساقط نمی شود. [[صاحب جواهر]] این حکم را اتفاقی دانسته و استدلال کرده است: «زیرا عذر،‌ شرعی و یا عقلی است». <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=جواهرالکلام\|عنوان کتاب=جواهرالکلام\|سال=۱۹۸۱\|نام=محمدحسن\|نام خانوادگی=نجفی\|ناشر=دارالاحیاء\|جلد=۳۱\|صفحه=۱۹۶\|مکان=بیروت\|دیگران=تحقیق: محمود قوچانی}}</ref>

	۳- عدم ارتداد: بر پایه این شرط، اگر زن مرتد شود و از اسلام برگردد، استحقاق نفقه ندارد؛ مگر اینکه در [[ایام عدّه\|'''ایام عدّه''']] دوباره به اسلام برگردد که در این صورت استحقاق نفقه نیز برمی‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=~~تحریرالوسیله\|نام~~=~~روح‌الله\|نام خانوادگی~~=~~خمینی\|جلد~~=~~2\|صفحه~~=~~314}}</ref>~~		=== شرایط وجوب نفقه ===

	۴- قابلیت کامجویی: شرط دیگر وجوب نفقه آن است که برای زن و شوهر، امکان استمتاع و التذاذ جنسی از یکدیگر وجود داشته باشد؛ ولی اگر زوج و زوجه به حدّی خردسال باشند که این امکان وجود نداشته باشد، ظاهراً نفقه واجب نمی‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=314}}</ref>		# دائمی بودن همسر: نفقه زوجه دائمی بر شوهر واجب است،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref> و در استحقاق زن برای دریافت نفقه، فقر و نیاز او شرط نیست. از این جهت، زن بر شوهرش حق نفقه دارد؛ اگر چه از بی نیازترین و داراترین مردم باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=319}}</ref> در [[ازدواج موقت]]، زن نفقه ندارد؛<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref> مگر اینکه دادن نفقه، شرط شده یا عقد مبنی بر آن جاری شده باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=قانون مدنی}}</ref>
			# اطاعت از شوهر: نفقه همسر دائمی وقتی بر شوهر واجب می‌شود که زن در اموری که فرمانبری‌اش واجب است از شوهرش اطاعت کند. بر این پایه، زن ناشزه، نفقه ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسییله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref>
			# عدم ارتداد: بر پایه این شرط، اگر زن مرتد شود و از اسلام برگردد، استحقاق نفقه ندارد؛ مگر اینکه در [[ایام عدّه]] دوباره به اسلام برگردد که در این صورت استحقاق نفقه نیز برمی‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=314}}</ref>
			# قابلیت کامجویی: شرط دیگر وجوب نفقه آن است که برای زن و شوهر، امکان استمتاع و التذاذ جنسی از یکدیگر وجود داشته باشد؛ ولی اگر زوج و زوجه به حدّی خردسال باشند که این امکان وجود نداشته باشد، ظاهراً نفقه واجب نمی‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=314}}</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari در ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۱

2025-08-02T17:51:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۱
خط ۷:		خط ۷:
	== ماهیت حقوقی نفقه ==		== ماهیت حقوقی نفقه ==
	منظور از ماهیت حقوقی نفقه یا طبیعت حق زن بر نفقه، ریشه ها و نیروهای الزام آور حقوقی است که می تواند سرچشمه های مختلفی باشد که ببینیم آیا زن آنچه را که شوهر به عنوان نفقه به او می دهد مالک می شود یا فقط اذن در انتفاع به زن داده شده و او می تواند از آن استفاده نماید. وجوب نفقه از مسلمات فقه و حقوق اسلامی است. شارع و قانونگذار مرد را موظف به تأمین معاش خانواده از جمله همسر می داند (ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی). تکلیف شوهر به دادن نفقه از توابع ریاست و قوامیت او است. در '''[[نکاح]]''' دائم این وظیفه ناشی از حکم شارع است و ریشۀ قراردادی ندارد. به همین علت، دو طرف نمی توانند ضمن عقد '''[[نکاح]]''' یا پس از آن، تکلیف مرد را ساقط کنند. کسی که از نفقه دادن (با آنکه بر او واجب است) امتناع ورزد، حاکم شرع او را بر دادن نفقه مجبور می کند و اگر مالی داشته باشد، حاکم شرع آن را می فروشد و نفقه را از آن می پردازد. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۷\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>		منظور از ماهیت حقوقی نفقه یا طبیعت حق زن بر نفقه، ریشه ها و نیروهای الزام آور حقوقی است که می تواند سرچشمه های مختلفی باشد که ببینیم آیا زن آنچه را که شوهر به عنوان نفقه به او می دهد مالک می شود یا فقط اذن در انتفاع به زن داده شده و او می تواند از آن استفاده نماید. وجوب نفقه از مسلمات فقه و حقوق اسلامی است. شارع و قانونگذار مرد را موظف به تأمین معاش خانواده از جمله همسر می داند (ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی). تکلیف شوهر به دادن نفقه از توابع ریاست و قوامیت او است. در '''[[نکاح]]''' دائم این وظیفه ناشی از حکم شارع است و ریشۀ قراردادی ندارد. به همین علت، دو طرف نمی توانند ضمن عقد '''[[نکاح]]''' یا پس از آن، تکلیف مرد را ساقط کنند. کسی که از نفقه دادن (با آنکه بر او واجب است) امتناع ورزد، حاکم شرع او را بر دادن نفقه مجبور می کند و اگر مالی داشته باشد، حاکم شرع آن را می فروشد و نفقه را از آن می پردازد. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۷\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>

			== طبیعت حقوقی زن نسبت به نفقه ==
			نفقۀ زن برای اعاشه و زندگانی اوست، لذا باید قبل از وقت احتیاج آماده باشد تا زن در موقع لازم بتواند از آن بهره مند گردد، اشیایی که شوهر به عنوان نفقه به زن خود می دهد مختلف است، بعضی را شوهر تحت اختیار او می گذارد تا از آن منتفع گردد، مانند: مسکن، فرش و امثال آن و بعضی را به او می دهد تا مصرف نماید از قبیل خوراکی ها و آشامیدنی ها، لذا نحوۀ رابطۀ حقوقی زن نسبت به آنها متفاوت است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=حقوق مدنی\|عنوان کتاب=حقوق مدنی\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=سیدحسن\|نام خانوادگی=امامی\|ناشر=اسلامیه\|جلد=۴\|صفحه=۵۰۶\|مکان=تهران}}</ref>

	== ویژگی های نفقۀ زن ==		== ویژگی های نفقۀ زن ==

Heydari در ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۳

2025-08-02T17:43:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۳
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	۲- زن می تواند نفقۀ زمان گذشتۀ خود را مطالبه نماید؛ به این معنا که نفقۀ زن در صورتی که پرداخت نشده باشد قضا می شود، ولی نفقۀ اقارب جبران نمی شود؛ به این علت که آنها برای رفع نیاز است نه تملیک. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۶\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>		۲- زن می تواند نفقۀ زمان گذشتۀ خود را مطالبه نماید؛ به این معنا که نفقۀ زن در صورتی که پرداخت نشده باشد قضا می شود، ولی نفقۀ اقارب جبران نمی شود؛ به این علت که آنها برای رفع نیاز است نه تملیک. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۶\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>

	۳- طبق مادۀ ۱۱۱۹ [[قانون مدنی\|'''قانون مدنی''']]، نفقۀ زن مشروط به فقر او یا تمکن مرد نیست. زن هرچند ثروتمند باشد، می تواند از شوهر نفقه بخواهد و در صورت خودداری شوهر از دادن نفقه و عدم امکان الزام او به انفاق، حق دارد از دادگاه تقاضای طلاق نماید؛ لیکن طبق مادۀ ۱۱۹۸ قانون مدنی، در نفقۀ زن، وضع اقتصادی شوهر در نظر گرفته نمی شود، در حالی که نفقۀ اقارب با توجه به وضع اقتصادی منفق تعیین می گردد.		۳- طبق مادۀ ۱۱۱۹ [[قانون مدنی\|'''قانون مدنی''']]، نفقۀ زن مشروط به فقر او یا تمکن مرد نیست. زن هرچند ثروتمند باشد، می تواند از شوهر نفقه بخواهد و در صورت خودداری شوهر از دادن نفقه و عدم امکان الزام او به انفاق، حق دارد از دادگاه تقاضای [[طلاق در اسلام\|'''طلاق''']] نماید؛ لیکن طبق مادۀ ۱۱۹۸ قانون مدنی، در نفقۀ زن، وضع اقتصادی شوهر در نظر گرفته نمی شود، در حالی که نفقۀ اقارب با توجه به وضع اقتصادی منفق تعیین می گردد.

	۴- نفقۀ زوچه یک تکلیف یک جانبه می باشد، در جالی که نفقۀ اقارب یک تکلیف متقابل است.		۴- نفقۀ زوچه یک تکلیف یک جانبه می باشد، در جالی که نفقۀ اقارب یک تکلیف متقابل است.
خط ۲۲:		خط ۲۲:

	== نفقۀ زوجه مریض ==		== نفقۀ زوجه مریض ==
	بیماری و حیض، دو مانع برای ارتباط جنسی هستند، ولی نفقه به واسطۀ این دو مورد ساقط نمی شود. صاحب جواهر این حکم را اتفاقی دانسته و استدلال کرده است: «زیرا عذر،‌ شرعی و یا عقلی است». <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=جواهرالکلام\|عنوان کتاب=جواهرالکلام\|سال=۱۹۸۱\|نام=محمدحسن\|نام خانوادگی=نجفی\|ناشر=دارالاحیاء\|جلد=۳۱\|صفحه=۱۹۶\|مکان=بیروت\|دیگران=تحقیق: محمود قوچانی}}</ref>		بیماری و حیض، دو مانع برای ارتباط جنسی هستند، ولی نفقه به واسطۀ این دو مورد ساقط نمی شود. [[صاحب جواهر\|'''صاحب جواهر''']] این حکم را اتفاقی دانسته و استدلال کرده است: «زیرا عذر،‌ شرعی و یا عقلی است». <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=جواهرالکلام\|عنوان کتاب=جواهرالکلام\|سال=۱۹۸۱\|نام=محمدحسن\|نام خانوادگی=نجفی\|ناشر=دارالاحیاء\|جلد=۳۱\|صفحه=۱۹۶\|مکان=بیروت\|دیگران=تحقیق: محمود قوچانی}}</ref>

	== شرایط وجوب نفقه ==		== شرایط وجوب نفقه ==
	۱- دائمی بودن همسر: نفقه زوجه دائمی بر شوهر واجب است،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref> و در استحقاق زن برای دریافت نفقه، فقر و نیاز او شرط نیست. از این جهت، زن بر شوهرش حق نفقه دارد؛ اگر چه از بی نیازترین و داراترین مردم باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=319}}</ref> در ازدواج ~~موقت،~~ زن نفقه ندارد؛<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref> مگر اینکه دادن نفقه، شرط شده یا عقد مبنی بر آن جاری شده باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=قانون مدنی}}</ref>		۱- دائمی بودن همسر: نفقه زوجه دائمی بر شوهر واجب است،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref> و در استحقاق زن برای دریافت نفقه، فقر و نیاز او شرط نیست. از این جهت، زن بر شوهرش حق نفقه دارد؛ اگر چه از بی نیازترین و داراترین مردم باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=319}}</ref> در [[ازدواج موقت\|'''ازدواج موقت''']]، زن نفقه ندارد؛<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref> مگر اینکه دادن نفقه، شرط شده یا عقد مبنی بر آن جاری شده باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=قانون مدنی}}</ref>

	۲- اطاعت از شوهر: نفقه همسر دائمی وقتی بر شوهر واجب می‌شود که زن در اموری که فرمانبری‌اش واجب است از شوهرش اطاعت کند. بر این پایه، زن ناشزه، نفقه ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسییله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref>		۲- اطاعت از شوهر: نفقه همسر دائمی وقتی بر شوهر واجب می‌شود که زن در اموری که فرمانبری‌اش واجب است از شوهرش اطاعت کند. بر این پایه، زن ناشزه، نفقه ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسییله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=313}}</ref>

	۳- عدم ارتداد: بر پایه این شرط، اگر زن مرتد شود و از اسلام برگردد، استحقاق نفقه ندارد؛ مگر اینکه در ایام عدّه دوباره به اسلام برگردد که در این صورت استحقاق نفقه نیز برمی‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=314}}</ref>		۳- عدم ارتداد: بر پایه این شرط، اگر زن مرتد شود و از اسلام برگردد، استحقاق نفقه ندارد؛ مگر اینکه در [[ایام عدّه\|'''ایام عدّه''']] دوباره به اسلام برگردد که در این صورت استحقاق نفقه نیز برمی‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=314}}</ref>

	۴- قابلیت کامجویی: شرط دیگر وجوب نفقه آن است که برای زن و شوهر، امکان استمتاع و التذاذ جنسی از یکدیگر وجود داشته باشد؛ ولی اگر زوج و زوجه به حدّی خردسال باشند که این امکان وجود نداشته باشد، ظاهراً نفقه واجب نمی‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=314}}</ref>		۴- قابلیت کامجویی: شرط دیگر وجوب نفقه آن است که برای زن و شوهر، امکان استمتاع و التذاذ جنسی از یکدیگر وجود داشته باشد؛ ولی اگر زوج و زوجه به حدّی خردسال باشند که این امکان وجود نداشته باشد، ظاهراً نفقه واجب نمی‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|نام=روح‌الله\|نام خانوادگی=خمینی\|جلد=2\|صفحه=314}}</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari در ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۰

2025-08-02T17:40:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۰
خط ۶:		خط ۶:

	== ماهیت حقوقی نفقه ==		== ماهیت حقوقی نفقه ==
	منظور از ماهیت حقوقی نفقه یا طبیعت حق زن بر نفقه، ریشه ها و نیروهای الزام آور حقوقی است که می تواند سرچشمه های مختلفی باشد که ببینیم آیا زن آنچه را که شوهر به عنوان نفقه به او می دهد مالک می شود یا فقط اذن در انتفاع به زن داده شده و او می تواند از آن استفاده نماید. وجوب نفقه از مسلمات فقه و حقوق اسلامی است. شارع و قانونگذار مرد را موظف به تأمین معاش خانواده از جمله همسر می داند (ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی). تکلیف شوهر به دادن نفقه از توابع ریاست و قوامیت او است. در '''[[نکاح]]''' دائم این وظیفه ناشی از حکم شارع است و ریشۀ قراردادی ندارد. به همین علت، دو طرف نمی توانند ضمن عقد نکاح یا پس از آن، تکلیف مرد را ساقط کنند. کسی که از نفقه دادن (با آنکه بر او واجب است) امتناع ورزد، حاکم شرع او را بر دادن نفقه مجبور می کند و اگر مالی داشته باشد، حاکم شرع آن را می فروشد و نفقه را از آن می پردازد. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۷\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>		منظور از ماهیت حقوقی نفقه یا طبیعت حق زن بر نفقه، ریشه ها و نیروهای الزام آور حقوقی است که می تواند سرچشمه های مختلفی باشد که ببینیم آیا زن آنچه را که شوهر به عنوان نفقه به او می دهد مالک می شود یا فقط اذن در انتفاع به زن داده شده و او می تواند از آن استفاده نماید. وجوب نفقه از مسلمات فقه و حقوق اسلامی است. شارع و قانونگذار مرد را موظف به تأمین معاش خانواده از جمله همسر می داند (ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی). تکلیف شوهر به دادن نفقه از توابع ریاست و قوامیت او است. در '''[[نکاح]]''' دائم این وظیفه ناشی از حکم شارع است و ریشۀ قراردادی ندارد. به همین علت، دو طرف نمی توانند ضمن عقد '''[[نکاح]]''' یا پس از آن، تکلیف مرد را ساقط کنند. کسی که از نفقه دادن (با آنکه بر او واجب است) امتناع ورزد، حاکم شرع او را بر دادن نفقه مجبور می کند و اگر مالی داشته باشد، حاکم شرع آن را می فروشد و نفقه را از آن می پردازد. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۷\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>

	== ویژگی های نفقۀ زن ==		== ویژگی های نفقۀ زن ==
	نفقۀ زن در مقام مقایسه با نفقه اقارب دارای مزایایی است.		نفقۀ زن در مقام مقایسه با نفقه اقارب دارای مزایایی است.

	۱- نفقه زن بر نفقۀ اقارب مانند پدر و مادر مقدم می باشد. فقها تصریح کرده اند که در صورت فقر و اعسار زوج، حق ~~نقدم~~ با نفخۀ زوجه است. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|عنوان کتاب=تحریرالوسیله\|نام=سیدروح الله\|نام خانوادگی=موسوی خمینی\|ناشر=مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان\|جلد=۲\|صفحه=۳۱۹\|مکان=قم}}</ref> ماده ۱۲۰۳ قانون مدنی نیز اعلام کرده است: «در صورت بودن زوجه، و یک یا چند نفر واجب النفقۀ دیگر، زوجه مقدم بر سایرین خواهد بود».		۱- نفقه زن بر نفقۀ اقارب مانند پدر و مادر مقدم می باشد. فقها تصریح کرده اند که در صورت فقر و اعسار زوج، حق تقدم با نفخۀ زوجه است. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریرالوسیله\|عنوان کتاب=تحریرالوسیله\|نام=سیدروح الله\|نام خانوادگی=موسوی خمینی\|ناشر=مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان\|جلد=۲\|صفحه=۳۱۹\|مکان=قم}}</ref> ماده ۱۲۰۳ قانون مدنی نیز اعلام کرده است: «در صورت بودن زوجه، و یک یا چند نفر واجب النفقۀ دیگر، زوجه مقدم بر سایرین خواهد بود».

	۲- زن می تواند نفقۀ زمان گذشتۀ خود را مطالبه نماید؛ به این معنا که نفقۀ زن در صورتی که پرداخت نشده باشد قضا می شود، ولی نفقۀ اقارب جبران نمی شود؛ به این علت که آنها برای رفع نیاز است نه تملیک. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۶\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>		۲- زن می تواند نفقۀ زمان گذشتۀ خود را مطالبه نماید؛ به این معنا که نفقۀ زن در صورتی که پرداخت نشده باشد قضا می شود، ولی نفقۀ اقارب جبران نمی شود؛ به این علت که آنها برای رفع نیاز است نه تملیک. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۶\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>

Heydari در ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۸

2025-08-02T17:38:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۸
خط ۶:		خط ۶:

	== ماهیت حقوقی نفقه ==		== ماهیت حقوقی نفقه ==
	منظور از ماهیت حقوقی نفقه یا طبیعت حق زن بر نفقه، ریشه ها و نیروهای الزام آور حقوقی است که می تواند سرچشمه های مختلفی باشد که ببینیم آیا زن آنچه را که شوهر به عنوان نفقه به او می دهد مالک می شود یا فقط اذن در انتفاع به زن داده شده و او می تواند از آن استفاده نماید. وجوب نفقه از مسلمات فقه و حقوق اسلامی است. شارع و قانونگذار مرد را موظف به تأمین معاش خانواده از جمله همسر می داند (ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی). تکلیف شوهر به دادن نفقه از توابع ریاست و قوامیت او است. در نکاح دائم این وظیفه ناشی از حکم شارع است و ریشۀ قراردادی ندارد. به همین علت، دو طرف نمی توانند ضمن عقد نکاح یا پس از آن، تکلیف مرد را ساقط کنند. کسی که از نفقه دادن (با آنکه بر او واجب است) امتناع ورزد، حاکم شرع او را بر دادن نفقه مجبور می کند و اگر مالی داشته باشد، حاکم شرع آن را می فروشد و نفقه را از آن می پردازد. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۷\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>		منظور از ماهیت حقوقی نفقه یا طبیعت حق زن بر نفقه، ریشه ها و نیروهای الزام آور حقوقی است که می تواند سرچشمه های مختلفی باشد که ببینیم آیا زن آنچه را که شوهر به عنوان نفقه به او می دهد مالک می شود یا فقط اذن در انتفاع به زن داده شده و او می تواند از آن استفاده نماید. وجوب نفقه از مسلمات فقه و حقوق اسلامی است. شارع و قانونگذار مرد را موظف به تأمین معاش خانواده از جمله همسر می داند (ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی). تکلیف شوهر به دادن نفقه از توابع ریاست و قوامیت او است. در '''[[نکاح]]''' دائم این وظیفه ناشی از حکم شارع است و ریشۀ قراردادی ندارد. به همین علت، دو طرف نمی توانند ضمن عقد نکاح یا پس از آن، تکلیف مرد را ساقط کنند. کسی که از نفقه دادن (با آنکه بر او واجب است) امتناع ورزد، حاکم شرع او را بر دادن نفقه مجبور می کند و اگر مالی داشته باشد، حاکم شرع آن را می فروشد و نفقه را از آن می پردازد. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۷\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>

	== ویژگی های نفقۀ زن ==		== ویژگی های نفقۀ زن ==
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	۲- زن می تواند نفقۀ زمان گذشتۀ خود را مطالبه نماید؛ به این معنا که نفقۀ زن در صورتی که پرداخت نشده باشد قضا می شود، ولی نفقۀ اقارب جبران نمی شود؛ به این علت که آنها برای رفع نیاز است نه تملیک. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۶\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>		۲- زن می تواند نفقۀ زمان گذشتۀ خود را مطالبه نماید؛ به این معنا که نفقۀ زن در صورتی که پرداخت نشده باشد قضا می شود، ولی نفقۀ اقارب جبران نمی شود؛ به این علت که آنها برای رفع نیاز است نه تملیک. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۶\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>

	۳- طبق مادۀ ۱۱۱۹ [[قانون مدنی]]، نفقۀ زن مشروط به فقر او یا تمکن مرد نیست. زن هرچند ثروتمند باشد، می تواند از شوهر نفقه بخواهد و در صورت خودداری شوهر از دادن نفقه و عدم امکان الزام او به انفاق، حق دارد از دادگاه تقاضای طلاق نماید؛ لیکن طبق مادۀ ۱۱۹۸ قانون مدنی، در نفقۀ زن، وضع اقتصادی شوهر در نظر گرفته نمی شود، در حالی که نفقۀ اقارب با توجه به وضع اقتصادی منفق تعیین می گردد.		۳- طبق مادۀ ۱۱۱۹ [[قانون مدنی\|'''قانون مدنی''']]، نفقۀ زن مشروط به فقر او یا تمکن مرد نیست. زن هرچند ثروتمند باشد، می تواند از شوهر نفقه بخواهد و در صورت خودداری شوهر از دادن نفقه و عدم امکان الزام او به انفاق، حق دارد از دادگاه تقاضای طلاق نماید؛ لیکن طبق مادۀ ۱۱۹۸ قانون مدنی، در نفقۀ زن، وضع اقتصادی شوهر در نظر گرفته نمی شود، در حالی که نفقۀ اقارب با توجه به وضع اقتصادی منفق تعیین می گردد.

	۴- نفقۀ زوچه یک تکلیف یک جانبه می باشد، در جالی که نفقۀ اقارب یک تکلیف متقابل است.		۴- نفقۀ زوچه یک تکلیف یک جانبه می باشد، در جالی که نفقۀ اقارب یک تکلیف متقابل است.

Heydari در ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۴

2025-08-02T17:34:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۴
خط ۱:		خط ۱:

	[[پرونده:نفقه3.jpg\|جایگزین=نفقه\|بندانگشتی\|'''''<u><big>نفقه</big></u>''''']]		[[پرونده:نفقه3.jpg\|جایگزین=نفقه\|بندانگشتی\|'''''<u><big>نفقه</big></u>''''']]
	~~نفقه،~~ چیزی است که زن به‌طور متعارف برای گذران زندگی خود به آن نیاز دارد. بر این پایه، اموری که شامل نفقه واجب می‌شود و شوهر از نظر شرعی مکلف می‌باشد برای همسرش فراهم کند، عبارتند از: خوراک، پوشاک، مسکن، اثاث منزل، خدمتکار در صورتی که به داشتن آن عادت داشته باشد و دیگر امور ضروری و لازم از قبیل تهیه وسایل سرما و گرما، داروهایی که به‌طور متعارف کمتر کسی در طول ماه و سال از آنها بی‌نیاز باشد و امثال آن.		[[نفقه]]، چیزی است که زن به‌طور متعارف برای گذران زندگی خود به آن نیاز دارد. بر این پایه، اموری که شامل نفقه واجب می‌شود و شوهر از نظر شرعی مکلف می‌باشد برای همسرش فراهم کند، عبارتند از: خوراک، پوشاک، مسکن، اثاث منزل، خدمتکار در صورتی که به داشتن آن عادت داشته باشد و دیگر امور ضروری و لازم از قبیل تهیه وسایل سرما و گرما، داروهایی که به‌طور متعارف کمتر کسی در طول ماه و سال از آنها بی‌نیاز باشد و امثال آن.

	تأمین دیگر نیازهای زن، غیر از آنچه ذکر شد، مانند دادن پول برای خرید کتاب، انفاق به فقیران و هدیه دادن، بر شوهر واجب نیست.		تأمین دیگر نیازهای زن، غیر از آنچه ذکر شد، مانند دادن پول برای خرید کتاب، انفاق به فقیران و هدیه دادن، بر شوهر واجب نیست.

Heydari در ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۳

2025-08-02T17:33:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۳
خط ۶:		خط ۶:

	== ماهیت حقوقی نفقه ==		== ماهیت حقوقی نفقه ==
	منظور از ماهیت حقوقی نفقه یا طبیعت حق زن بر نفقه، ریشه ها و نیروهای الزام آور حقوقی است که می تواند سرچشمه های مختلفی باشد که ببینیم آیا زن آنچه را که شوهر به عنوان نفقه به او می دهد مالک می شود یل فقط اذن در انتفاع به زن داده شده و او می تواند از آن استفاده نماید. وجوب نفقه از مسلمات فقه و حقوق اسلامی است. شارع و قانونگذار مرد را موظف به تأمین معاش خانواده از جمله همسر می داند (ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی). تکلیف شوهر به دادن نفقه از توابع ریاست و قوامیت او است. در نکاح دائم این وظیفه ناشی از حکم شارع است و ریشۀ قراردادی ندارد. به همین علت، دو طرف نمی توانند ضمن عقد نکاح یا پس از آن، تکلیف مرد را ساقط کنند. کسی که از نفقه دادن (با آنکه بر او واجب است) امتناع ورزد، حاکم شرع او را بر دادن نفقه مجبور می کند و اگر مالی داشته باشد، حاکم شرع آن را می فروشد و نفقه را از آن می پردازد. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۷\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>		منظور از ماهیت حقوقی نفقه یا طبیعت حق زن بر نفقه، ریشه ها و نیروهای الزام آور حقوقی است که می تواند سرچشمه های مختلفی باشد که ببینیم آیا زن آنچه را که شوهر به عنوان نفقه به او می دهد مالک می شود یا فقط اذن در انتفاع به زن داده شده و او می تواند از آن استفاده نماید. وجوب نفقه از مسلمات فقه و حقوق اسلامی است. شارع و قانونگذار مرد را موظف به تأمین معاش خانواده از جمله همسر می داند (ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی). تکلیف شوهر به دادن نفقه از توابع ریاست و قوامیت او است. در نکاح دائم این وظیفه ناشی از حکم شارع است و ریشۀ قراردادی ندارد. به همین علت، دو طرف نمی توانند ضمن عقد نکاح یا پس از آن، تکلیف مرد را ساقط کنند. کسی که از نفقه دادن (با آنکه بر او واجب است) امتناع ورزد، حاکم شرع او را بر دادن نفقه مجبور می کند و اگر مالی داشته باشد، حاکم شرع آن را می فروشد و نفقه را از آن می پردازد. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۷\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>

	== ویژگی های نفقۀ زن ==		== ویژگی های نفقۀ زن ==

Heydari: تغییرات انجام شد

2025-08-02T17:31:03Z

تغییرات انجام شد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۱
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	۲- زن می تواند نفقۀ زمان گذشتۀ خود را مطالبه نماید؛ به این معنا که نفقۀ زن در صورتی که پرداخت نشده باشد قضا می شود، ولی نفقۀ اقارب جبران نمی شود؛ به این علت که آنها برای رفع نیاز است نه تملیک. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۶\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>		۲- زن می تواند نفقۀ زمان گذشتۀ خود را مطالبه نماید؛ به این معنا که نفقۀ زن در صورتی که پرداخت نشده باشد قضا می شود، ولی نفقۀ اقارب جبران نمی شود؛ به این علت که آنها برای رفع نیاز است نه تملیک. <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لمعه دمشقیه\|عنوان کتاب=لمعه دمشقیه\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=محمدبن مکی\|نام خانوادگی=شهید اول\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۲\|صفحه=۹۶\|مکان=قم\|دیگران=مترجم: علی شیروانی}}</ref>

	۳- طبق مادۀ ۱۱۱۹ قانون ~~مدنی،~~ نفقۀ زن مشروط به فقر او یا تمکن مرد نیست. زن هرچند ثروتمند باشد، می تواند از شوهر نفقه بخواهد و در صورت خودداری شوهر از دادن نفقه و عدم امکان الزام او به انفاق، حق دارد از دادگاه تقاضای طلاق نماید؛ لیکن طبق مادۀ ۱۱۹۸ قانون مدنی، در نفقۀ زن، وضع اقتصادی شوهر در نظر گرفته نمی شود، در حالی که نفقۀ اقارب با توجه به وضع اقتصادی منفق تعیین می گردد.		۳- طبق مادۀ ۱۱۱۹ [[قانون مدنی]]، نفقۀ زن مشروط به فقر او یا تمکن مرد نیست. زن هرچند ثروتمند باشد، می تواند از شوهر نفقه بخواهد و در صورت خودداری شوهر از دادن نفقه و عدم امکان الزام او به انفاق، حق دارد از دادگاه تقاضای طلاق نماید؛ لیکن طبق مادۀ ۱۱۹۸ قانون مدنی، در نفقۀ زن، وضع اقتصادی شوهر در نظر گرفته نمی شود، در حالی که نفقۀ اقارب با توجه به وضع اقتصادی منفق تعیین می گردد.

	۴- نفقۀ زوچه یک تکلیف یک جانبه می باشد، در جالی که نفقۀ اقارب یک تکلیف متقابل است.		۴- نفقۀ زوچه یک تکلیف یک جانبه می باشد، در جالی که نفقۀ اقارب یک تکلیف متقابل است.

Heydari: تغییرات انچام شد

2025-08-02T17:14:06Z

تغییرات انچام شد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۴
خط ۱:		خط ۱:

	~~== نفقه ==~~
	[[پرونده:نفقه3.jpg\|جایگزین=نفقه\|بندانگشتی\|'''''<u><big>نفقه</big></u>''''']]		[[پرونده:نفقه3.jpg\|جایگزین=نفقه\|بندانگشتی\|'''''<u><big>نفقه</big></u>''''']]
	نفقه، چیزی است که زن به‌طور متعارف برای گذران زندگی خود به آن نیاز دارد. بر این پایه، اموری که شامل نفقه واجب می‌شود و شوهر از نظر شرعی مکلف می‌باشد برای همسرش فراهم کند، عبارتند از: خوراک، پوشاک، مسکن، اثاث منزل، خدمتکار در صورتی که به داشتن آن عادت داشته باشد و دیگر امور ضروری و لازم از قبیل تهیه وسایل سرما و گرما، داروهایی که به‌طور متعارف کمتر کسی در طول ماه و سال از آنها بی‌نیاز باشد و امثال آن.		نفقه، چیزی است که زن به‌طور متعارف برای گذران زندگی خود به آن نیاز دارد. بر این پایه، اموری که شامل نفقه واجب می‌شود و شوهر از نظر شرعی مکلف می‌باشد برای همسرش فراهم کند، عبارتند از: خوراک، پوشاک، مسکن، اثاث منزل، خدمتکار در صورتی که به داشتن آن عادت داشته باشد و دیگر امور ضروری و لازم از قبیل تهیه وسایل سرما و گرما، داروهایی که به‌طور متعارف کمتر کسی در طول ماه و سال از آنها بی‌نیاز باشد و امثال آن.