نگرش مذهبی خیام - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi در ‏۳ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۵

2023-10-03T05:25:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۵
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	{{خیام}}		{{خیام}}
			{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:خیام]]		[[رده:خیام]]
	[[رده:نگرش مذهبی بر پایه فرد]]		[[رده:نگرش مذهبی بر پایه فرد]]

Shahroudi: /* پانویس */ ابرابزار

2023-10-03T05:03:12Z

پانویس: ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۰۳
خط ۸:		خط ۸:

	== پانویس ==		== پانویس ==
			=== یادداشت‌ها ===
			{{پانویس\|گروه=یادداشت\|اندازه=کوچک\|۲}}

			=== ارجاعات ===
			{{پانویس\|۳\|اندازه=ریز}}

			=== منابع ===
			* {{یادکرد ژورنال\|عنوان=نظام فکری خیام\|ژورنال=پژوهش‌های ادبی\|مکان=تهران\|شماره=۲۰\|تاریخ=۱۳۸۷\|صفحه=۶۱–۹۰\|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/982107/\|دسترسی پیوند=آبونمان\|توسط=[[نورمگز]]\|نام۱=مهبود\|نام خانوادگی۱=فاضلی}}
			* {{یادکرد ژورنال\|نام خانوادگی۲=زعیمیان\|نام۱=عزت\|نام خانوادگی۱=ملاابراهیمی\|نام۲=تغرید\|عنوان=مقایسه تطبیقی آرای اعتقادی عمر خیام و ابوالعلای معری\|ژورنال=پژوهش‌های اعتقادی کلامی\|مکان=ساوه\|شماره=۲۳\|تاریخ=۱۳۹۵\|صفحه=۹۵–۱۱۲\|پیوند=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1290559\|دسترسی پیوند=آبونمان\|توسط=[[نورمگز]]}}
			* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=Mousavian\|مکان=\|ناشر=plato.stanford.edu\|سال=2023\|دانشنامه=The Stanford Encyclopedia of Philosophy\|نام=Seyed N\|مدخل=Umar Khayyam\|پیوند مدخل=https://plato.stanford.edu/entries/umar-khayyam/\|زبان=en\|نام۲=Suzanne\|نام۳=Mehdi\|نام۴=Glen Van\|نام خانوادگی۲=Sumner\|نام خانوادگی۳=Aminrazavi\|نام خانوادگی۴=Brummelen}}
			* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی۱=Aminrazavi\|نام۱=Mehdi\|عنوان=Wine of Wisdom: The Life, Poetry and Philosophy of Omar Khayyam\|سال=۲۰۰۵\|ناشر=University of Mary Washington\|شابک=1-85168-355-0\|زبان=en}}

			{{خیام}}

	[[رده:خیام]]		[[رده:خیام]]
			[[رده:نگرش مذهبی بر پایه فرد]]

Roshana در ‏۲۹ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۰۲

2023-08-29T20:02:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۰۲
خط ۲:		خط ۲:

	== باورها در خصوص نگرش مذهبی خیام ==		== باورها در خصوص نگرش مذهبی خیام ==
	باورهای مذهبی و عرفانی خیام، همواره مورد اختلاف خیام‌پژوهان بوده است. [[محمدتقی جعفری]] در این خصوص گفته است که: «شخصیت خیام، در مجرای داوری‌های قرون متمادی تا روزگار ما، از کفر مطلق تا عرفان والای ملکوتی در نوسان بوده است.» بنابراین شناخت شخصیت دینی و عرفانی خیام، در ~~حاله‌ای~~ از ابهام است که تردیدها در انتساب برخی از اشعار به او، بر این ابهام افزوده است. در این میان، کسانی چون فیتز جرالد، خیام را شخصی [[لاادری]] و لذت‌گرا توصیف کرده است. امام محمد بغدادی — که داماد خیام بود — نیز وی را [[مسلمان\|مسلمانی]] مؤمن گزارش می‌کند. [[صادق هدایت]] نیز با استناد به اشعار خیام، بر این باور است که او بی‌اعتنا به شریعت، دهری و شرابخوار بوده است. در مقابل صدیقی نخجوانی نیز با استناد به رباعیات خیام، او را عارفی دیندار توصیف می‌کند.<ref>{{پک\|1=فاضلی\|2=۱۳۸۷\|ک=پژوهش‌های ادبی\|ف=نظام فکری خیام\|ص=۶۳–۶۴}}</ref> در میان این دیدگاه‌ها گروهی نیز خیام را با توجه به مضامین برخی اشعارش همچون [[سماع]]، [[قلندری]] و…، به [[تصوف]] متهم کرده‌اند.<ref>{{پک\|1=فاضلی\|2=۱۳۸۷\|ک=پژوهش‌های ادبی\|ف=نظام فکری خیام\|ص=۷۱}}</ref> هرچند وی در کتاب در ''علم کلیات وجود،'' صوفیان را در ضمن فیلسوفان و متکلمان، از طالبان خدا می‌داند ولی با این وجود هیچ گزارشی مبنی بر ورود او به طریقت‌های صوفیانه وجود ندارد.<ref>{{پک\|1=فاضلی\|2=۱۳۸۷\|ک=پژوهش‌های ادبی\|ف=نظام فکری خیام\|ص=۷۳–۷۴}}</ref> او در گزارشش در این کتاب، طریقه صوفیان را بهترین راه از میان دیگر راه‌ها دانسته است.<ref>{{پک\|1=Aminrazavi\|2=۲۰۰۵\|ک=Wine of Wisdom\|زبان=en\|ص=۸}}</ref> در این میان صوفیانی نیز نسبت به خیام ابراز انزجار و مخالفت داشتند که عبارتند از [[نجم‌الدین رازی]]، [[عطار نیشابوری]] و [[شمس تبریزی]].<ref>{{پک\|1=فاضلی\|2=۱۳۸۷\|ک=پژوهش‌های ادبی\|ف=نظام فکری خیام\|ص=۷۵}}</ref> به هر صورت اگر او صوفی نیز باشد، به اندازه صوفیان زمانه خود چون [[حلاج]] و [[احمد غزالی]]، به صوفیه گرایش نداشته است.<ref>{{پک\|1=Aminrazavi\|2=۲۰۰۵\|ک=Wine of Wisdom\|زبان=en\|ص=۸}}</ref>		باورهای مذهبی و عرفانی خیام، همواره مورد اختلاف خیام‌پژوهان بوده است. [[محمدتقی جعفری]] در این خصوص گفته است که: «شخصیت خیام، در مجرای داوری‌های قرون متمادی تا روزگار ما، از کفر مطلق تا عرفان والای ملکوتی در نوسان بوده است.» بنابراین شناخت شخصیت دینی و عرفانی خیام، در هاله‌ای از ابهام است که تردیدها در انتساب برخی از اشعار به او، بر این ابهام افزوده است. در این میان، کسانی چون فیتز جرالد، خیام را شخصی [[لاادری]] و لذت‌گرا توصیف کرده است. امام محمد بغدادی — که داماد خیام بود — نیز وی را [[مسلمان\|مسلمانی]] مؤمن گزارش می‌کند. [[صادق هدایت]] نیز با استناد به اشعار خیام، بر این باور است که او بی‌اعتنا به شریعت، دهری و شرابخوار بوده است. در مقابل صدیقی نخجوانی نیز با استناد به رباعیات خیام، او را عارفی دیندار توصیف می‌کند.<ref>{{پک\|1=فاضلی\|2=۱۳۸۷\|ک=پژوهش‌های ادبی\|ف=نظام فکری خیام\|ص=۶۳–۶۴}}</ref> در میان این دیدگاه‌ها گروهی نیز خیام را با توجه به مضامین برخی اشعارش همچون [[سماع]]، [[قلندری]] و…، به [[تصوف]] متهم کرده‌اند.<ref>{{پک\|1=فاضلی\|2=۱۳۸۷\|ک=پژوهش‌های ادبی\|ف=نظام فکری خیام\|ص=۷۱}}</ref> هرچند وی در کتاب در ''علم کلیات وجود،'' صوفیان را در ضمن فیلسوفان و متکلمان، از طالبان خدا می‌داند ولی با این وجود هیچ گزارشی مبنی بر ورود او به طریقت‌های صوفیانه وجود ندارد.<ref>{{پک\|1=فاضلی\|2=۱۳۸۷\|ک=پژوهش‌های ادبی\|ف=نظام فکری خیام\|ص=۷۳–۷۴}}</ref> او در گزارشش در این کتاب، طریقه صوفیان را بهترین راه از میان دیگر راه‌ها دانسته است.<ref>{{پک\|1=Aminrazavi\|2=۲۰۰۵\|ک=Wine of Wisdom\|زبان=en\|ص=۸}}</ref> در این میان صوفیانی نیز نسبت به خیام ابراز انزجار و مخالفت داشتند که عبارتند از [[نجم‌الدین رازی]]، [[عطار نیشابوری]] و [[شمس تبریزی]].<ref>{{پک\|1=فاضلی\|2=۱۳۸۷\|ک=پژوهش‌های ادبی\|ف=نظام فکری خیام\|ص=۷۵}}</ref> به هر صورت اگر او صوفی نیز باشد، به اندازه صوفیان زمانه خود چون [[حلاج]] و [[احمد غزالی]]، به صوفیه گرایش نداشته است.<ref>{{پک\|1=Aminrazavi\|2=۲۰۰۵\|ک=Wine of Wisdom\|زبان=en\|ص=۸}}</ref>

	== بیان عقاید در آثار خیام ==		== بیان عقاید در آثار خیام ==

Shahroudi: + رده:خیام (هات‌کت)

2023-08-29T03:16:52Z

+ رده:خیام (هات‌کت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۳:۱۶
خط ۸:		خط ۸:

	== پانویس ==		== پانویس ==

			[[رده:خیام]]

Shahroudi: صفحه‌ای تازه حاوی «نگرش مذهبی خیام، از مسائل اختلافی در بین خیام‌پژوهان است۔ == باورها در خصوص نگرش مذهبی خیام == باورهای مذهبی و عرفانی خیام، همواره مورد اختلاف خیام‌پژوهان بوده است. محمدتقی جعفری در این خصوص گفته است که: «شخصیت خیام، در مجرای داوری‌های قرو...» ایجاد کرد

2023-08-29T03:16:43Z

صفحه‌ای تازه حاوی «نگرش مذهبی خیام، از مسائل اختلافی در بین خیام‌پژوهان است۔ == باورها در خصوص نگرش مذهبی خیام == باورهای مذهبی و عرفانی خیام، همواره مورد اختلاف خیام‌پژوهان بوده است. محمدتقی جعفری در این خصوص گفته است که: «شخصیت خیام، در مجرای داوری‌های قرو...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

نگرش مذهبی خیام، از مسائل اختلافی در بین خیام‌پژوهان است۔

== باورها در خصوص نگرش مذهبی خیام ==
باورهای مذهبی و عرفانی خیام، همواره مورد اختلاف خیام‌پژوهان بوده است. [[محمدتقی جعفری]] در این خصوص گفته است که: «شخصیت خیام، در مجرای داوری‌های قرون متمادی تا روزگار ما، از کفر مطلق تا عرفان والای ملکوتی در نوسان بوده است.» بنابراین شناخت شخصیت دینی و عرفانی خیام، در حاله‌ای از ابهام است که تردیدها در انتساب برخی از اشعار به او، بر این ابهام افزوده است. در این میان، کسانی چون فیتز جرالد، خیام را شخصی [[لاادری]] و لذت‌گرا توصیف کرده است. امام محمد بغدادی — که داماد خیام بود — نیز وی را [[مسلمان|مسلمانی]] مؤمن گزارش می‌کند. [[صادق هدایت]] نیز با استناد به اشعار خیام، بر این باور است که او بی‌اعتنا به شریعت، دهری و شرابخوار بوده است. در مقابل صدیقی نخجوانی نیز با استناد به رباعیات خیام، او را عارفی دیندار توصیف می‌کند.<ref>{{پک|1=فاضلی|2=۱۳۸۷|ک=پژوهش‌های ادبی|ف=نظام فکری خیام|ص=۶۳–۶۴}}</ref> در میان این دیدگاه‌ها گروهی نیز خیام را با توجه به مضامین برخی اشعارش همچون [[سماع]]، [[قلندری]] و…، به [[تصوف]] متهم کرده‌اند.<ref>{{پک|1=فاضلی|2=۱۳۸۷|ک=پژوهش‌های ادبی|ف=نظام فکری خیام|ص=۷۱}}</ref> هرچند وی در کتاب در ''علم کلیات وجود،'' صوفیان را در ضمن فیلسوفان و متکلمان، از طالبان خدا می‌داند ولی با این وجود هیچ گزارشی مبنی بر ورود او به طریقت‌های صوفیانه وجود ندارد.<ref>{{پک|1=فاضلی|2=۱۳۸۷|ک=پژوهش‌های ادبی|ف=نظام فکری خیام|ص=۷۳–۷۴}}</ref> او در گزارشش در این کتاب، طریقه صوفیان را بهترین راه از میان دیگر راه‌ها دانسته است.<ref>{{پک|1=Aminrazavi|2=۲۰۰۵|ک=Wine of Wisdom|زبان=en|ص=۸}}</ref> در این میان صوفیانی نیز نسبت به خیام ابراز انزجار و مخالفت داشتند که عبارتند از [[نجم‌الدین رازی]]، [[عطار نیشابوری]] و [[شمس تبریزی]].<ref>{{پک|1=فاضلی|2=۱۳۸۷|ک=پژوهش‌های ادبی|ف=نظام فکری خیام|ص=۷۵}}</ref> به هر صورت اگر او صوفی نیز باشد، به اندازه صوفیان زمانه خود چون [[حلاج]] و [[احمد غزالی]]، به صوفیه گرایش نداشته است.<ref>{{پک|1=Aminrazavi|2=۲۰۰۵|ک=Wine of Wisdom|زبان=en|ص=۸}}</ref>

== بیان عقاید در آثار خیام ==
خیام از [[خدا]]، با عنوان «وجود واجب» یاد می‌کند و دلایلی برای وجود او در رسالهٔ ''فی الوجود'' بیان می‌کند. مباحث دیگری دربارهٔ خداوند که خیام به آن می‌پردازد اعم است از علم خدا به کلیات و جزئیات و ماهیت پیچیدهٔ ذات الهی است.<ref>{{پک|1=Mousavian|2=Sumner|3=Aminrazavi|4=Brummelen|5=2023|ف=Umar Khayyam|ک=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|زبان=en}}</ref> باور به [[وجود خدا]] و سخن از لطف الهی در حق بندگان، در اشعار او نیز وجود دارد. به عقیده خیام، دین‌پذیری یعنی متخلق شدن به اخلاق عالیه. خیام در اشعارش از عقل‌گرایی سخن گفته و با این وجود از ناکارآمدی عقل در برخی موضوعات یاد کرده است.<ref>{{پک|1=ملاابراهیمی|2=زعیمیان|3=۱۳۹۵|ک=پژوهش‌های اعتقادی کلامی|ف=آرای اعتقادی عمر خیام|ص=۹۹–۱۰۱}}</ref> از نظر خیام، سخت‌ترین مشکل فلسفی شرح درجه‌بندی موجودات و طرز رتبه‌بندی آنها از نظر اشراف است. او بر این باور بود که [[معاد]] انکارناپذیر است و در آثار فلسفی خود، انتقال روح به دنیا ([[تناسخ]]) را رد کرده است. اما در رباعیات منسوب به او، اشعاری در تأیید تناسخ وجود دارد. بسیاری از خیام‌پژوهان او را [[جبری]] دانسته‌اند اما در این موضوع مخالفانی نیز وجود دارند.<ref>{{پک|1=Mousavian|2=Sumner|3=Aminrazavi|4=Brummelen|5=2023|ف=Umar Khayyam|ک=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|زبان=en}}</ref>

== پانویس ==