https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D9%82%D9%87 2026-09-04T22:22:01Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D9%82%D9%87&diff=154389&oldid=prev 2025-10-08T03:29:42Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۲۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== '''''تبیین جایگاه هوش مصنوعی در فقه''''' ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{جعبه اطلاعات|توضیح=هوش مصنوعی|عنوان=تبیین جایگاه هوش مصنوعی در فقه|توسعه دهنده=نهادهای فقهی - پژوهشگران|زبان=فارسی|حوزه کاربرد=پژوهش}}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:212.jpg|بندانگشتی|هوش مصنوعی فناوری نوین در فقه]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری پیشرفته ی در حال گسترش در زمینه‌های مختلفی از جمله پزشکی، حقوق خدمات اجتماعی ، فقهی و....  است. از منظر فقهی، این فناوری با توجه به سرعت پیشرفت آن نیازمند مطالعه ی پیوسته می باشد .از این رو در صدد برآمدیم با نگاهی جامع آن را مورد واکاوی قرار دهیم . </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>هوش مصنوعی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>به عنوان یک فناوری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیشرفته ی </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حال گسترش </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمینه‌های مختلفی از جمله پزشکی، حقوق خدمات اجتماعی ، فقهی </del>و.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">...  است. </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظر فقهی، </del>این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فناوری با توجه به سرعت پیشرفت آن نیازمند مطالعه ی پیوسته </del>می باشد .<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از این رو در صدد برآمدیم با نگاهی جامع </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را مورد واکاوی قرار دهیم . </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>هوش مصنوعی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هوش مصنوعی (AI) </ins>به عنوان یک فناوری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوین، </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برابر هوش طبیعی انسان قرار می گیرد.تمامی انسانها دارای هوش طبیعی می باشند یعنی اگر چه انسان ها دارای فرهنگ،شعور و سطح فکر متفاوت هستند و ممکن است از دیگران مشورت بگیرنداما </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نهایت خودشان تصمیم گرفته </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اقدام می کنند</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اگر وسیله، ابزار، مکانیزم، ربات و یا کامپیوتری بتواند بخشی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژگی های هوش انسان مانند تفکر، تصمیم گیری و ابتکار را داشته باشد می گوییم </ins>این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسیله دارای هوش مصنوعی </ins>می باشد.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;{{یادکرد ژورنال|language=فارسی|نام۱=محمدرضا.|نام خانوادگی۱=زائری،|سال=1401|عنوان=مجله فقه و حقوق( احکام فقهی هوش مصنوعی و چالش‌های </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== هوش مصنوعی : ===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= کاربرد هوش مصنوعی در فقه </ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از نظر فقهی، استفاده از هوش مصنوعی و تصمیم‌گیری‌های آن به چالش‌های جدیدی منجر شده است. این فناوری به دلیل توانایی در پردازش داده‌ها و اتخاذ تصمیمات خودکار، در حوزه‌های مختلفی از جمله [[پزشکی، حقوق،  اقتصاد]]  و... به کار گرفته می‌شود. یکی از مسائل اصلی در این زمینه، تعیین [[مسئولیت‌های حقوقی و اخلاقی]] ناشی از تصمیمات هوش مصنوعی است. به طور خاص، در [[فقه اسلامی]]، این سوال مطرح است که آیا می‌توان تصمیمات اتخاذ شده توسط سیستم‌های </ins>هوش مصنوعی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را به عنوان تصمیمات معتبر و اخلاقی تلقی کرد و در صورت بروز خطا، مسئولیت آن بر عهده چه کسی خواهد بود؟ برخی فقیهان بر این باورند که باید اصول و قواعد مشخصی برای استفاده از هوش مصنوعی تدوین شود تا از بروز مشکلات حقوقی و اخلاقی جلوگیری گردد. به عنوان مثال، در فقه اسلامی، مسأله مسئولیت حقوقی و اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی اهمیت زیادی دارد. آیا تصمیماتی که توسط سیستم‌های هوش مصنوعی اتخاذ می‌شود، می‌تواند به عنوان تصمیمات اخلاقی و قانونی معتبر شناخته شود؟ همچنین، مسأله [[حلال و حرام]] بودن کاربردهای مختلف هوش مصنوعی، مانند استفاده از آن در حوزه‌های پزشکی، نظامی، و اجتماعی، نیازمند بررسی دقیق فقهی است. برخی فقیهان بر این باورند که هوش مصنوعی می‌تواند به عنوان یک ابزار مفید در خدمت انسان‌ها باشد، در حالی که دیگران نسبت به پیامدهای آن نگران هستند و بر لزوم نظارت و کنترل بر این فناوری تأکید می‌کنند. با توجه به این چالش‌ها، برخی از محققان و فقیهان تلاش کرده‌اند تا اصول کلی را برای استفاده از هوش مصنوعی در چارچوب فقه اسلامی تدوین کنند. به عنوان مثال، در مقاله‌ای تحت عنوان “Artificial Intelligence and Islamic Law</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">A Framework for Ethical Considerations” (2020) نویسندگان به بررسی ابعاد اخلاقی و فقهی هوش مصنوعی پرداخته‌اند و اصولی را برای استفاده از این فناوری در راستای حفظ ارزش‌های اسلامی پیشنهاد داده‌اند. این مقاله تأکید می‌کند که برای بهره‌برداری صحیح از هوش مصنوعی، لازم است که فقیهان و متخصصان فناوری به همکاری بپردازند تا بتوانند به راهکارهای مناسبی برای مسائل فقهی مرتبط با این فناوری دست یابند .&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=هوش مصنوعی|عنوان کتاب=اصول ومبانی هوش مصنوعی|سال=1402|نام=محمود|نام خانوادگی</ins>=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرگر|ناشر</ins>=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتشارات ابرون|صفحه</ins>=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">28}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هوش مصنوعی (AI)]] به عنوان یک فناوری نوین، در برابر هوش طبیعی انسان قرار می گیرد.تمامی انسانها دارای هوش طبیعی می باشند یعنی اگر چه انسان ها دارای فرهنگ،شعور و سطح فکر متفاوت هستند و ممکن است از دیگران مشورت بگیرنداما در نهایت خودشان تصمیم گرفته و اقدام می کنند.اگر وسیله، ابزار، مکانیزم، ربات و یا کامپیوتری بتواند بخشی از ویژگی های هوش انسان مانند تفکر، تصمیم گیری و ابتکار را داشته باشد می گوییم این وسیله دارای هوش مصنوعی می باشد.&lt;ref&gt;{{یادکرد ژورنال|language</del>=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی|نام۱</del>=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا.|نام خانوادگی۱</del>=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زائری،|سال</del>=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1401|عنوان=مجله فقه و حقوق( احکام فقهی هوش مصنوعی و چالش‌های آن )}}&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پانویس </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== هوش مصنوعی در فقه : ===</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ارجاعات ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از نظر فقهی، استفاده از هوش مصنوعی و تصمیم‌گیری‌های آن به چالش‌های جدیدی منجر شده است. این فناوری به دلیل توانایی در پردازش داده‌ها و اتخاذ تصمیمات خودکار، در حوزه‌های مختلفی از جمله [[پزشکی، حقوق،  اقتصاد]]  و... به کار گرفته می‌شود. یکی از مسائل اصلی در این زمینه، تعیین [[مسئولیت‌های حقوقی و اخلاقی]] ناشی از تصمیمات هوش مصنوعی است. به طور خاص، در [[فقه اسلامی]]، این سوال مطرح است که آیا می‌توان تصمیمات اتخاذ شده توسط سیستم‌های هوش مصنوعی را به عنوان تصمیمات معتبر و اخلاقی تلقی کرد و در صورت بروز خطا، مسئولیت آن بر عهده چه کسی خواهد بود؟ برخی فقیهان بر این باورند که باید اصول و قواعد مشخصی برای استفاده از هوش مصنوعی تدوین شود تا از بروز مشکلات حقوقی و اخلاقی جلوگیری گردد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به عنوان مثال، در فقه اسلامی، مسأله مسئولیت حقوقی و اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی اهمیت زیادی دارد. آیا تصمیماتی که توسط سیستم‌های هوش مصنوعی اتخاذ می‌شود، می‌تواند به عنوان تصمیمات اخلاقی و قانونی معتبر شناخته شود؟ همچنین، مسأله [[حلال و حرام]] بودن کاربردهای مختلف هوش مصنوعی، مانند استفاده از آن در حوزه‌های پزشکی، نظامی، و اجتماعی، نیازمند بررسی دقیق فقهی است. برخی فقیهان بر این باورند که هوش مصنوعی می‌تواند به عنوان یک ابزار مفید در خدمت انسان‌ها باشد، در حالی که دیگران نسبت به پیامدهای آن نگران هستند و بر لزوم نظارت و کنترل بر این فناوری تأکید می‌کنند.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با توجه به این چالش‌ها، برخی از محققان و فقیهان تلاش کرده‌اند تا اصول کلی را برای استفاده از هوش مصنوعی در چارچوب فقه اسلامی تدوین کنند. به عنوان مثال، در مقاله‌ای تحت عنوان “Artificial Intelligence and Islamic Law: A Framework for Ethical Considerations” (2020) نویسندگان به بررسی ابعاد اخلاقی و فقهی هوش مصنوعی پرداخته‌اند و اصولی را برای استفاده از این فناوری در راستای حفظ ارزش‌های اسلامی پیشنهاد داده‌اند. این مقاله تأکید می‌کند که برای بهره‌برداری صحیح از هوش مصنوعی، لازم است که فقیهان و متخصصان فناوری به همکاری بپردازند تا بتوانند به راهکارهای مناسبی برای مسائل فقهی مرتبط با این فناوری دست یابند .&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=هوش مصنوعی|عنوان کتاب=اصول ومبانی هوش مصنوعی|سال=1402|نام=محمود|نام خانوادگی=زرگر|ناشر=انتشارات ابرون|صفحه=28}}&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ارجاعات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> : </del>===</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== منابع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: </del>===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== منابع ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* زائری ، محمد رضا ، مجله فقه وحقوق ،نسخه ی الکترونیکی ، 1401.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* زائری ، محمد رضا ، مجله فقه وحقوق ،نسخه ی الکترونیکی ، 1401.</div></td></tr> </table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D9%82%D9%87&diff=154388&oldid=prev 2025-10-08T03:28:38Z

<p>Shahroudi صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D9%82%D9%87&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="کاربر:هوش مصنوعی و فقه (صفحه وجود ندارد)">کاربر:هوش مصنوعی و فقه</a> را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به <a href="/fa/%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D9%82%D9%87" title="هوش مصنوعی و فقه">هوش مصنوعی و فقه</a> منتقل کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۲۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr></table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D9%82%D9%87&diff=154387&oldid=prev 2025-10-08T03:28:28Z

<p>Shahroudi صفحهٔ <a href="/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:T1366&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="کاربر:T1366 (صفحه وجود ندارد)">کاربر:T1366</a> را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به <a href="/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D9%82%D9%87&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="کاربر:هوش مصنوعی و فقه (صفحه وجود ندارد)">کاربر:هوش مصنوعی و فقه</a> منتقل کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۲۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr></table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D9%82%D9%87&diff=154302&oldid=prev 2025-10-07T18:28:48Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تبیین جایگاه هوش مصنوعی در فقه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تبیین جایگاه هوش مصنوعی در فقه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات|توضیح=هوش مصنوعی|عنوان=تبیین جایگاه هوش مصنوعی در فقه|توسعه دهنده=نهادهای فقهی - پژوهشگران|زبان=فارسی|حوزه کاربرد=پژوهش}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه اطلاعات|توضیح=هوش مصنوعی|عنوان=تبیین جایگاه هوش مصنوعی در فقه|توسعه دهنده=نهادهای فقهی - پژوهشگران|زبان=فارسی|حوزه کاربرد=پژوهش}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:212.jpg|بندانگشتی|هوش مصنوعی فناوری نوین در فقه]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

T1366 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D9%82%D9%87&diff=154300&oldid=prev 2025-10-07T18:25:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تبیین جایگاه هوش مصنوعی در فقه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تبیین جایگاه هوش مصنوعی در فقه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{جعبه اطلاعات|توضیح=هوش مصنوعی|عنوان=تبیین جایگاه هوش مصنوعی در فقه|توسعه دهنده=نهادهای فقهی - پژوهشگران|زبان=فارسی|حوزه کاربرد=پژوهش}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری پیشرفته ی در حال گسترش در زمینه‌های مختلفی از جمله پزشکی، حقوق خدمات اجتماعی ، فقهی و....  است. از منظر فقهی، این فناوری با توجه به سرعت پیشرفت آن نیازمند مطالعه ی پیوسته می باشد .از این رو در صدد برآمدیم با نگاهی جامع آن را مورد واکاوی قرار دهیم .  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>هوش مصنوعی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به عنوان یک فناوری پیشرفته ی در حال گسترش در زمینه‌های مختلفی از جمله پزشکی، حقوق خدمات اجتماعی ، فقهی و....  است. از منظر فقهی، این فناوری با توجه به سرعت پیشرفت آن نیازمند مطالعه ی پیوسته می باشد .از این رو در صدد برآمدیم با نگاهی جامع آن را مورد واکاوی قرار دهیم .  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== هوش مصنوعی : ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== هوش مصنوعی : ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هوش مصنوعی (AI)]] به عنوان یک فناوری نوین، در برابر هوش طبیعی انسان قرار می گیرد.تمامی انسانها دارای هوش طبیعی می باشند یعنی اگر چه انسان ها دارای فرهنگ،شعور و سطح فکر متفاوت هستند و ممکن است از دیگران مشورت بگیرنداما در نهایت خودشان تصمیم گرفته و اقدام می کنند.اگر وسیله، ابزار، مکانیزم، ربات و یا کامپیوتری بتواند بخشی از ویژگی های هوش انسان مانند تفکر، تصمیم گیری و ابتکار را داشته باشد می گوییم این وسیله دارای هوش مصنوعی می باشد.&lt;ref&gt;{{یادکرد ژورنال|language=فارسی|نام۱=محمدرضا.|نام خانوادگی۱=زائری،|سال=1401|عنوان=مجله فقه و حقوق( احکام فقهی هوش مصنوعی و چالش‌های آن )}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== هوش مصنوعی در فقه : ===</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هوش مصنوعی (AI) به عنوان یک فناوری نوین، در برابر هوش طبیعی انسان قرار می گیرد.تمامی انسانها دارای هوش طبیعی می باشند یعنی اگر چه انسان ها دارای فرهنگ،شعور و سطح فکر متفاوت هستند و ممکن است از دیگران مشورت بگیرنداما در نهایت خودشان تصمیم گرفته و اقدام می کنند.اگر وسیله، ابزار، مکانیزم، ربات و یا کامپیوتری بتواند بخشی از ویژگی های هوش انسان مانند تفکر، تصمیم گیری و ابتکار را داشته باشد می گوییم این وسیله دارای هوش مصنوعی می باشد.&lt;ref&gt;{{یادکرد ژورنال|language=فارسی|نام۱=محمدرضا.|نام خانوادگی۱=زائری،|سال=1401|عنوان=مجله فقه و حقوق( احکام فقهی هوش مصنوعی و چالش‌های آن )}}&lt;/ref&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== هوش مصنوعی در فقه : ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از نظر فقهی، استفاده از هوش مصنوعی و تصمیم‌گیری‌های آن به چالش‌های جدیدی منجر شده است. این فناوری به دلیل توانایی در پردازش داده‌ها و اتخاذ تصمیمات خودکار، در حوزه‌های مختلفی از جمله [[پزشکی، حقوق،  اقتصاد]]  و... به کار گرفته می‌شود. یکی از مسائل اصلی در این زمینه، تعیین [[مسئولیت‌های حقوقی و اخلاقی]] ناشی از تصمیمات هوش مصنوعی است. به طور خاص، در [[فقه اسلامی]]، این سوال مطرح است که آیا می‌توان تصمیمات اتخاذ شده توسط سیستم‌های هوش مصنوعی را به عنوان تصمیمات معتبر و اخلاقی تلقی کرد و در صورت بروز خطا، مسئولیت آن بر عهده چه کسی خواهد بود؟ برخی فقیهان بر این باورند که باید اصول و قواعد مشخصی برای استفاده از هوش مصنوعی تدوین شود تا از بروز مشکلات حقوقی و اخلاقی جلوگیری گردد.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از نظر فقهی، استفاده از هوش مصنوعی و تصمیم‌گیری‌های آن به چالش‌های جدیدی منجر شده است. این فناوری به دلیل توانایی در پردازش داده‌ها و اتخاذ تصمیمات خودکار، در حوزه‌های مختلفی از جمله پزشکی، حقوق،  اقتصاد  و... به کار گرفته می‌شود. یکی از مسائل اصلی در این زمینه، تعیین مسئولیت‌های حقوقی و اخلاقی ناشی از تصمیمات هوش مصنوعی است. به طور خاص، در فقه اسلامی، این سوال مطرح است که آیا می‌توان تصمیمات اتخاذ شده توسط سیستم‌های هوش مصنوعی را به عنوان تصمیمات معتبر و اخلاقی تلقی کرد و در صورت بروز خطا، مسئولیت آن بر عهده چه کسی خواهد بود؟ برخی فقیهان بر این باورند که باید اصول و قواعد مشخصی برای استفاده از هوش مصنوعی تدوین شود تا از بروز مشکلات حقوقی و اخلاقی جلوگیری گردد.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به عنوان مثال، در فقه اسلامی، مسأله مسئولیت حقوقی و اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی اهمیت زیادی دارد. آیا تصمیماتی که توسط سیستم‌های هوش مصنوعی اتخاذ می‌شود، می‌تواند به عنوان تصمیمات اخلاقی و قانونی معتبر شناخته شود؟ همچنین، مسأله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حلال و حرام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بودن کاربردهای مختلف هوش مصنوعی، مانند استفاده از آن در حوزه‌های پزشکی، نظامی، و اجتماعی، نیازمند بررسی دقیق فقهی است. برخی فقیهان بر این باورند که هوش مصنوعی می‌تواند به عنوان یک ابزار مفید در خدمت انسان‌ها باشد، در حالی که دیگران نسبت به پیامدهای آن نگران هستند و بر لزوم نظارت و کنترل بر این فناوری تأکید می‌کنند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به عنوان مثال، در فقه اسلامی، مسأله مسئولیت حقوقی و اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی اهمیت زیادی دارد. آیا تصمیماتی که توسط سیستم‌های هوش مصنوعی اتخاذ می‌شود، می‌تواند به عنوان تصمیمات اخلاقی و قانونی معتبر شناخته شود؟ همچنین، مسأله حلال و حرام بودن کاربردهای مختلف هوش مصنوعی، مانند استفاده از آن در حوزه‌های پزشکی، نظامی، و اجتماعی، نیازمند بررسی دقیق فقهی است. برخی فقیهان بر این باورند که هوش مصنوعی می‌تواند به عنوان یک ابزار مفید در خدمت انسان‌ها باشد، در حالی که دیگران نسبت به پیامدهای آن نگران هستند و بر لزوم نظارت و کنترل بر این فناوری تأکید می‌کنند.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توجه به این چالش‌ها، برخی از محققان و فقیهان تلاش کرده‌اند تا اصول کلی را برای استفاده از هوش مصنوعی در چارچوب فقه اسلامی تدوین کنند. به عنوان مثال، در مقاله‌ای تحت عنوان “Artificial Intelligence and Islamic Law: A Framework for Ethical Considerations” (2020) نویسندگان به بررسی ابعاد اخلاقی و فقهی هوش مصنوعی پرداخته‌اند و اصولی را برای استفاده از این فناوری در راستای حفظ ارزش‌های اسلامی پیشنهاد داده‌اند. این مقاله تأکید می‌کند که برای بهره‌برداری صحیح از هوش مصنوعی، لازم است که فقیهان و متخصصان فناوری به همکاری بپردازند تا بتوانند به راهکارهای مناسبی برای مسائل فقهی مرتبط با این فناوری دست یابند .&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=هوش مصنوعی|عنوان کتاب=اصول ومبانی هوش مصنوعی|سال=1402|نام=محمود|نام خانوادگی=زرگر|ناشر=انتشارات ابرون|صفحه=28}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با توجه به این چالش‌ها، برخی از محققان و فقیهان تلاش کرده‌اند تا اصول کلی را برای استفاده از هوش مصنوعی در چارچوب فقه اسلامی تدوین کنند. به عنوان مثال، در مقاله‌ای تحت عنوان “Artificial Intelligence and Islamic Law: A Framework for Ethical Considerations” (2020) نویسندگان به بررسی ابعاد اخلاقی و فقهی هوش مصنوعی پرداخته‌اند و اصولی را برای استفاده از این فناوری در راستای حفظ ارزش‌های اسلامی پیشنهاد داده‌اند. این مقاله تأکید می‌کند که برای بهره‌برداری صحیح از هوش مصنوعی، لازم است که فقیهان و متخصصان فناوری به همکاری بپردازند تا بتوانند به راهکارهای مناسبی برای مسائل فقهی مرتبط با این فناوری دست یابند .&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=هوش مصنوعی|عنوان کتاب=اصول ومبانی هوش مصنوعی|سال=1402|نام=محمود|نام خانوادگی=زرگر|ناشر=انتشارات ابرون|صفحه=28}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== ارجاعات  : ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== منابع : ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== منابع : ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* زائری ، محمد رضا ، مجله فقه وحقوق ،نسخه ی الکترونیکی ، 1401.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* محمود ،زرگری ،هوش مصنوعی ،نسخه ی الکترونیکی 1402.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:هوش مصنوعی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:هوش مصنوعی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فقه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فقه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:هوش]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:هوش]]</div></td></tr> </table>

T1366 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D9%82%D9%87&diff=151574&oldid=prev 2025-09-26T01:48:01Z

<p>تغییرمسیر به <a href="/fa/%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D9%82%D9%87" title="هوش مصنوعی و فقه">هوش مصنوعی و فقه</a> حذف شد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۱:۴۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#تغییر_مسیر [[هوش مصنوعی و فقه]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تبیین جایگاه هوش مصنوعی در فقه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تبیین جایگاه هوش مصنوعی در فقه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D9%82%D9%87&diff=150936&oldid=prev 2025-09-21T10:49:20Z

<p>تغییرمسیر به <a href="/fa/%D9%87%D9%88%D8%B4_%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C_%D9%88_%D9%81%D9%82%D9%87" title="هوش مصنوعی و فقه">هوش مصنوعی و فقه</a></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>#تغییر_مسیر [[هوش مصنوعی و فقه]]<br /> <br /> == &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تبیین جایگاه هوش مصنوعی در فقه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ==<br /> <br /> <br /> هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری پیشرفته ی در حال گسترش در زمینه‌های مختلفی از جمله پزشکی، حقوق خدمات اجتماعی ، فقهی و.... است. از منظر فقهی، این فناوری با توجه به سرعت پیشرفت آن نیازمند مطالعه ی پیوسته می باشد .از این رو در صدد برآمدیم با نگاهی جامع آن را مورد واکاوی قرار دهیم . <br /> <br /> === هوش مصنوعی : ===<br /> <br /> <br /> هوش مصنوعی (AI) به عنوان یک فناوری نوین، در برابر هوش طبیعی انسان قرار می گیرد.تمامی انسانها دارای هوش طبیعی می باشند یعنی اگر چه انسان ها دارای فرهنگ،شعور و سطح فکر متفاوت هستند و ممکن است از دیگران مشورت بگیرنداما در نهایت خودشان تصمیم گرفته و اقدام می کنند.اگر وسیله، ابزار، مکانیزم، ربات و یا کامپیوتری بتواند بخشی از ویژگی های هوش انسان مانند تفکر، تصمیم گیری و ابتکار را داشته باشد می گوییم این وسیله دارای هوش مصنوعی می باشد.&lt;ref&gt;{{یادکرد ژورنال|language=فارسی|نام۱=محمدرضا.|نام خانوادگی۱=زائری،|سال=1401|عنوان=مجله فقه و حقوق( احکام فقهی هوش مصنوعی و چالش‌های آن )}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === هوش مصنوعی در فقه : ===<br /> <br /> <br /> از نظر فقهی، استفاده از هوش مصنوعی و تصمیم‌گیری‌های آن به چالش‌های جدیدی منجر شده است. این فناوری به دلیل توانایی در پردازش داده‌ها و اتخاذ تصمیمات خودکار، در حوزه‌های مختلفی از جمله پزشکی، حقوق، اقتصاد و... به کار گرفته می‌شود. یکی از مسائل اصلی در این زمینه، تعیین مسئولیت‌های حقوقی و اخلاقی ناشی از تصمیمات هوش مصنوعی است. به طور خاص، در فقه اسلامی، این سوال مطرح است که آیا می‌توان تصمیمات اتخاذ شده توسط سیستم‌های هوش مصنوعی را به عنوان تصمیمات معتبر و اخلاقی تلقی کرد و در صورت بروز خطا، مسئولیت آن بر عهده چه کسی خواهد بود؟ برخی فقیهان بر این باورند که باید اصول و قواعد مشخصی برای استفاده از هوش مصنوعی تدوین شود تا از بروز مشکلات حقوقی و اخلاقی جلوگیری گردد.<br /> به عنوان مثال، در فقه اسلامی، مسأله مسئولیت حقوقی و اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی اهمیت زیادی دارد. آیا تصمیماتی که توسط سیستم‌های هوش مصنوعی اتخاذ می‌شود، می‌تواند به عنوان تصمیمات اخلاقی و قانونی معتبر شناخته شود؟ همچنین، مسأله حلال و حرام بودن کاربردهای مختلف هوش مصنوعی، مانند استفاده از آن در حوزه‌های پزشکی، نظامی، و اجتماعی، نیازمند بررسی دقیق فقهی است. برخی فقیهان بر این باورند که هوش مصنوعی می‌تواند به عنوان یک ابزار مفید در خدمت انسان‌ها باشد، در حالی که دیگران نسبت به پیامدهای آن نگران هستند و بر لزوم نظارت و کنترل بر این فناوری تأکید می‌کنند.<br /> <br /> با توجه به این چالش‌ها، برخی از محققان و فقیهان تلاش کرده‌اند تا اصول کلی را برای استفاده از هوش مصنوعی در چارچوب فقه اسلامی تدوین کنند. به عنوان مثال، در مقاله‌ای تحت عنوان “Artificial Intelligence and Islamic Law: A Framework for Ethical Considerations” (2020) نویسندگان به بررسی ابعاد اخلاقی و فقهی هوش مصنوعی پرداخته‌اند و اصولی را برای استفاده از این فناوری در راستای حفظ ارزش‌های اسلامی پیشنهاد داده‌اند. این مقاله تأکید می‌کند که برای بهره‌برداری صحیح از هوش مصنوعی، لازم است که فقیهان و متخصصان فناوری به همکاری بپردازند تا بتوانند به راهکارهای مناسبی برای مسائل فقهی مرتبط با این فناوری دست یابند .&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=هوش مصنوعی|عنوان کتاب=اصول ومبانی هوش مصنوعی|سال=1402|نام=محمود|نام خانوادگی=زرگر|ناشر=انتشارات ابرون|صفحه=28}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> === منابع : ===<br /> &lt;references /&gt;<br /> [[رده:هوش مصنوعی]]<br /> [[رده:فقه]]<br /> [[رده:هوش]]</div>

T1366