Shahroudi: − رده:حوادث و سوانح کیش‌ایر (هات‌کت)

2024-11-09T13:58:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۸
خط ۱۱۸:		خط ۱۱۸:
	{{پایان چپچین}}		{{پایان چپچین}}

	~~[[رده:حوادث و سوانح کیش‌ایر]]~~
	[[رده:روابط ایران و اسرائیل]]		[[رده:روابط ایران و اسرائیل]]
	[[رده:رویدادهای مرتبط با وزارت اطلاعات]]		[[رده:رویدادهای مرتبط با وزارت اطلاعات]]
	[[رده:هواپیماربایی هواپیمای مسافربری]]		[[رده:هواپیماربایی هواپیمای مسافربری]]

Shahroudi: − رده:کیش ایر (هات‌کت)

2024-11-09T13:45:44Z

− رده:کیش ایر (هات‌کت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۵
خط ۱۲۱:		خط ۱۲۱:
	[[رده:روابط ایران و اسرائیل]]		[[رده:روابط ایران و اسرائیل]]
	[[رده:رویدادهای مرتبط با وزارت اطلاعات]]		[[رده:رویدادهای مرتبط با وزارت اطلاعات]]
	~~[[رده:کیش ایر]]~~
	[[رده:هواپیماربایی هواپیمای مسافربری]]		[[رده:هواپیماربایی هواپیمای مسافربری]]

Shahroudi: ابرابزار

2024-11-09T13:41:22Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{جعبه سوانح هواپیما
|occurrence_type = هواپیماربایی
|name = پرواز شماره ۷۰۷ کیش ایر
|date = ۲۸ شهریور ۱۳۷۴{{سخ}}[[۱۹ سپتامبر]] [[۱۹۹۵ (میلادی)|۱۹۹۵]]
|image = D68-082.jpg
|image_size = 300px
|caption =تصویری از [[بوئینگ ۷۰۷]] [[هواپیمایی کیش|کیش ایر]]، در [[پایگاه هوایی عوودا]]، [[عوودا (اسرائیل)|عوودا]]، [[صحرای نگب|صحرای نقب]]
|type = [[هواپیماربایی]]
|stopover = پایگاه نظامی اُودا، [[اسرائیل]]<ref>{{پک|Mickolus|2009|ک=The Terrorist List|ف=Reza Jabbari|زبان=en|ص=305}}</ref>
|origin = [[فرودگاه بین‌المللی مهرآباد]]، [[تهران]]<ref>{{پک|Mickolus|2009|ک=The Terrorist List|ف=Reza Jabbari|زبان=en|ص=305}}</ref>
|destination = [[فرودگاه بین‌المللی کیش]]، [[جزیره کیش]]<ref>{{پک|Mickolus|2009|ک=The Terrorist List|ف=Reza Jabbari|زبان=en|ص=305}}</ref>
|passengers = ۱۶۱{{رچ}}<ref>{{پک|ماهنامه صنایع هوایی}}</ref>
|crew = ۱۴ (شامل هواپیماربا)<ref>{{پک|ماهنامه صنایع هوایی}}</ref>
|injuries = ۰{{رچ}}<ref>{{پک|Miller|1995|ک=Los Angeles Times|زبان=en}}</ref>
|fatalities = ۰{{رچ}}<ref>{{پک|Miller|1995|ک=Los Angeles Times|زبان=en}}</ref>
|aircraft_type = [[بوئینگ ۷۰۷]]{{رچ}}<ref>{{پک|Mickolus|2009|ک=The Terrorist List|ف=Reza Jabbari|زبان=en|ص=305}}</ref>
|operator = [[هواپیمایی کیش]]
|tail_number = EP-SHE{{رچ}}<ref>{{پک|ماهنامه صنایع هوایی}}</ref>
}}
'''پرواز شماره ۷۰۷ کیش ایر''' قرار بود در ساعت ۹ صبح<ref>{{پک|Miller|1995|ک=Los Angeles Times|زبان=en}}</ref> روز سه‌شنبه ۲۸ شهریور ۱۳۷۴ از [[فرودگاه مهرآباد]] در [[تهران]] به مقصد [[جزیره کیش]] انجام گیرد اما هواپیما در حین سفر ربوده شد و سرانجام در یک پایگاه نظامی در خاک [[اسرائیل]] فرود آمد.<ref>{{پک|Mickolus|2009|ک=The Terrorist List|ف=Reza Jabbari|زبان=en|ص=305}}</ref> [[هواپیماربایی|هواپیماربا]]، یکی از [[مهماندار هواپیما|مهمانداران]] هواپیمای ربوده‌شده، مردی ۳۶ ساله<ref>{{پک|Cockburn|1995|ک=The Independent|زبان=en}}</ref> به نام «[[رضا جباری (هواپیماربا)|رضا جابری]]» و تبعه [[ایران]] بود.<ref>{{پک|Mickolus|2009|ک=The Terrorist List|ف=Reza Jabbari|زبان=en|ص=305}}</ref> هواپیمای ربوده شده از نوع [[بوئینگ ۷۰۷]]، متعلق به [[هواپیمایی ساها]] و در اجاره [[کیش ایر]] بوده است.<ref>{{پک|ماهنامه صنایع هوایی}}</ref> با وجود نبود [[روابط ایران و اسرائیل|رابطه دیپلماتیک میان ایران و اسرائیل]] و این که رباینده هواپیما ظاهراً هیچگونه هدف سیاسی از کار خود نداشته است،{{نیازمند منبع}} ماجرا به سرعت رنگ سیاست به خود گرفت.<ref>{{پک|Miller|1995|ک=Los Angeles Times|زبان=en}}</ref>

== شرح حادثه ==
{{Location map+ |Middle East2|width=330 |caption=نقاط مهم در هواپیماربایی:
{{زیرنویس نقشه|#00FF00|مبدا: تهران}}
{{زیرنویس نقشه|#191970|مقصد: جزیره کیش}}
{{زیرنویس نقشه|#8B0000|درخواست فرود: ظهران، اردن، تل‌آویو}}
{{زیرنویس نقشه|#F0E68C|محل فرود: اودا}}
|places=
{{Location map~ | Middle East2
| label =
| lat_deg = ۳۵٫۴۱۴۶
| lon_deg = ۵۱٫۲۵۲۳
| position = right
| mark = Green pog.svg
| alt = Pag is on an island. }}
{{Location map~ | Middle East2
| label =
| lat_deg = ۲۶٫۳۲
| lon_deg = ۵۳٫۵۸
| mark = blue pog.svg
| position = right
| alt = Pag is on an island. }}
{{Location map~ | Middle East2
| label =
| lat_deg = ۲۶٫۱۶
| lon_deg = ۵۰٫۰۹
| position = right}}
{{Location map~ | Middle East2
| label =
| lat_deg = ۳۱٫۵۶۵۹
| lon_deg = ۳۷ }}
{{Location map~ | Middle East2
| label =
| lat_deg = ۳۲٫۴
| lon_deg = ۳۶
| position = right}}
{{Location map~ | Middle East2
| label =
| lat_deg = ۳۰
| lon_deg = ۳۵٫۸
| mark = yellow pog.svg
| position = right}}
}}هواپیماربا قصد داشت هواپیما را به اروپا ببرد، اما هواپیما سوخت کافی برای پرواز تا این مقصدها را نداشت.<ref>{{پک|Segal|1995|ف=Bound for resort, hijacked Iranians get taste of Israel|ک=San Francisco Jewish Community Publications Inc.|زبان=en}}</ref> هواپیماربا درخواست نشستن هواپیما در فرودگاه [[ظهران]] در [[عربستان سعودی]] را کرد اما این درخواست از سوی عربستان رد شد.<ref>{{پک|Mickolus|2009|ک=The Terrorist List|ف=Reza Jabbari|زبان=en|ص=305}}</ref> سپس هواپیما درخواست فرود در [[اردن]] را کرد، اما اردن نیز اجازه فرود به هواپیما نداد و [[ملک حسین]] (پادشاه وقت اردن) به [[اسحاق رابین]] ([[نخست‌وزیر اسرائیل|نخست‌وزیر وقت اسرائیل]]) دربارهٔ این هواپیما پیام هشداری فرستاد.<ref>{{پک|Miller|1995|ک=Los Angeles Times|زبان=en}}</ref> سرانجام هواپیماربا تصمیم گرفت تا هواپیما را در [[فرودگاه بین‌المللی بن گوریون]] در [[تل‌آویو]] بنشاند اما دولت اسرائیل اجازه فرود به هواپیما را نداد.<ref>{{پک|Miller|1995|ک=Los Angeles Times|زبان=en}}</ref> در حالی که سوخت هواپیما در حال اتمام بود (و طبیعتاً هواپیما سقوط می‌کرد)،<ref>{{پک|Miller|1995|ک=Los Angeles Times|زبان=en}}</ref> هواپیما با همراهی یک هواپیمای جنگنده اسرائیلی به سمت یک پایگاه هوایی [[نیروی هوایی اسرائیل]] در نزدیکی [[ایلات]]، هدایت و نشانده شد.<ref>{{پک|Segal|1995|ف=Bound for resort, hijacked Iranians get taste of Israel|ک=San Francisco Jewish Community Publications Inc.|زبان=en}}</ref>

== پس از فرود ==
=== سرنوشت رباینده ===
رباینده، که خودش مهماندار هواپیما بود، پس از پیاده شدن از هواپیما، محاصره شد<ref>{{پک|Segal|1995|ف=Fate of missing Israeli pilot fuels hijacking drama|ک=San Francisco Jewish Community Publications Inc.|زبان=en}}</ref> و بدون درگیری تسلیم گشت. او از اسرائیل درخواست [[پناهندگی سیاسی]] کرد،<ref>{{پک|Mickolus|2009|ک=The Terrorist List|ف=Reza Jabbari|زبان=en|ص=305}}</ref> البته او در ابتدا قصد داشت پناهنده [[ایالات متحده آمریکا]] شود.<ref>{{پک|Miller|1995|ک=Los Angeles Times|زبان=en}}</ref> رباینده پس از فرود هواپیما دستگیر شد و به مدت ۱۵ روز در بازداشت به سر برد. رضا جابری در دادگاه به خاطر ۴ اتهام خود، یعنی دزدی هوایی، هواپیماربایی، حمل غیرقانونی اسلحه گرم و ورود غیرقانونی به خاک اسرائیل به ۸ سال زندان محکوم شد.<ref>{{پک|Mickolus|2009|ک=The Terrorist List|ف=Reza Jabbari|زبان=en|ص=305}}</ref><ref name="haaretz"/>
[[هاآرتص]] در سال ۲۰۰۶ او را ''[[ریدا گراری]]'' {{انگلیسی|Rida Garari}} نامید و نوشت که دولت [[کانادا]] در سال ۱۹۹۸ به او پناهندگی داده است.<ref name="haaretz"/>
جابری پس از ۱۲ سال از گذشت حادثه، [[شهروند]] [[اسرائیل]] شد و در سال ۲۰۰۷ از [[اسلام]] به [[یهودیت]] گروید. او در مصاحبه‌ای با یک روزنامه اسرائیلی گفت: «با وجود این که مشکلات بسیاری به خاطر گرفتن شهروندی اسرائیل تحمل کردم، شما خیلی صمیمانه با من برخورد کردید. من به شما احساس دِین می‌کنم و به خاطر همین تصمیم گرفتم که تغییر دین دهم».<ref>{{پک|ف=Iranian Muslim converts to Judaism|2007|ک= Daily Time|زبان=en}}</ref>

=== سرنوشت مسافران ===
مسافران این هواپیما دو روز در خاک اسرائیل نگه داشته شدند. از این رو پس از ۳۰ ساعت توقف در خاک اسرائیل به ایران بازگردانده شدند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اقامه نماز خلبان ایرانی در قلب اسرائیل|نشانی=https://hawzah.net/fa/Note/View/75943/اقامه-نماز-خلبان-ایرانی-در-قلب-اسرائیل|وبگاه=hawzah.net|بازبینی=2021-11-14}}</ref>

== واکنش‌ها ==
* {{flagicon|Iran}} [[نظام جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی ایران]]: [[خبرگزاری جمهوری اسلامی|خبرگزاری رسمی دولت ایران]] این حادثه را توطئه اسرائیل و تائیدکننده ذات تروریست اسرائیل دانست. ایران با وجود نداشتن هیچ‌گونه رابطه دیپلماتیک با اسرائیل، خواهان بازگشت هواپیما و مسافران آن، و همچنین استرداد هواپیماربا شد.<ref>{{پک|Miller|1995|ک=Los Angeles Times|زبان=en}}</ref> [[صادق خرازی]]، نماینده ایران در [[سازمان ملل متحد]] اسرائیل را به خاطر «گروگان‌گیری مسافران هواپیما» مورد انتقاد قرار داد و این اتفاق را «نقشه از پیش‌تعیین‌شده صهیونیست‌ها» خواند. [[علی‌اکبر ناطق نوری]]، رئیس [[مجلس شورای اسلامی]] بازجویی مسافران توسط اسرائیل را محکوم کرد و نمایندگان در مجلس شعار «مرگ بر اسرائیل» سردادند.<ref>{{پک|Segal|1995|ف=Fate of missing Israeli pilot fuels hijacking drama|ک=San Francisco Jewish Community Publications Inc.|زبان=en}}</ref>
* {{flagicon|Israel}} [[دولت اسرائیل]]: اسحاق رابین، نخست‌وزیر وقت اسرائیل، گفت که به دلیل احتمال وجود بمب در هواپیما اجازه فرود در پایتخت را نداده و آن را به یک مکان غیرمسکونی برده است، اما سیاستش کمک به هواپیماربایان نیست. وی دربارهٔ علت اجازه فرود افزود: «به من گزارش دادند که سوخت هواپیما دارد تمام می‌شود و من نمی‌خواستم گناه یا مسئولیت سقوط یک هواپیمای پر از مسافر بر گردنم باشد». پس از فرود هواپیما تعدادی از نمایندگان [[پارلمان اسرائیل]]، دولت را تحت فشار گذاشتند تا هواپیما و مسافران آن را در اسرائیل نگه‌دارد و در ازای آن‌ها از ایران دربارهٔ [[رون آراد]]، (کمک‌خلبان مفقودالاثر [[ارتش اسرائیل]] که ۹ سال پیش از حادثه توسط نیروهای چریکی ایران در لبنان هواپیمایش سرنگون شد) اطلاعات دریافت کند. ژنرال آمون شاهاک از ارتش اسرائیل گفت که اسرائیل رباینده را به ایران پس نخواهد داد و او را در بازداشت خود نگه می‌دارد.<ref>{{پک|Miller|1995|ک=Los Angeles Times|زبان=en}}</ref>
* {{flagicon|USA}} [[ایالات متحده آمریکا]]: یک مقام سفارت آمریکا در تل‌آویو در پاسخ به پرسشی دربارهٔ واکنش آمریکا به درخواست پناهندگی رباینده، گفت که دادن یا ندادن پناهندگی به او، با دولت اسرائیل خواهد بود چون هواپیما در آنجا فرود آمده است.<ref>{{پک|Rowley|1995|ک=Chicago Tribune|زبان=en}}</ref>

== پسایند ==
=== ساخت فیلم از روی ماجرا ===
{{اصلی|زندانی ۷۰۷}}
در سال ۱۳۸۱، فیلم [[زندانی ۷۰۷]] به کارگردانی [[حبیب‌الله بهمنی]] از روی این ماجرا ساخته شد. این فیلم دوبله شد و در ۲۷ فروردین ۱۳۸۲ اکران شد.<ref>{{یادکرد وب| عنوان = زندانی ۷۰۷–۱۳۸۱| ناشر = [[سوره‌سینما]]| نشانی = http://iranact.com/cinema/Movies/showmovies.asp?id=135| تاریخ بازدید = ۱۳ ژانویه ۲۰۱۲| archiveurl = https://web.archive.org/web/20120719193142/http://www.iranact.com/cinema/Movies/showmovies.asp?id=135| archivedate = ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۲| dead-url = yes}}</ref> در فیلم رضا جابری (با بازی [[ابوالفضل پورعرب]]) به همراه همسرش زهره (با بازی [[آنا نعمتی]]) که هر دو از خدمه هواپیما هستند، برای انتقام برادر جان‌باخته خود به نام «عبد» و مادر درگذشته‌اش یک هواپیما را می‌رباید و به اسرائیل می‌برد. فیلم‌نامه و مسائل فنی این فیلم با انتقادهایی روبرو شد.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=ماهرو، امیر|عنوان =نقدی بر فیلم سینمایی «زندانی ۷۰۷»| ناشر = [[روزنامه جام جم]]| نشانی = http://www.jamejamonline.ir/printable.aspx?newsnum=100004195605|تاریخ= ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۲| تاریخ بازدید = ۱۳ ژانویه ۲۰۱۲}}</ref>

=== خبر دستگیری رضا جابری توسط ایران ===
به گزارش روزنامه اسرائیلی [[هاآرتص]]، در سال ۱۳۸۵ وبگاه خبری «فردا نیوز» طی خبری اعلام کرده که [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران|وزارت اطلاعات]] یک جاسوس [[موساد]] را در مرز ایران و [[ترکیه]] دستگیر کرده است. این وبگاه اعلام کرده که این جاسوس ۱۴ سال قبل (از سال ۱۳۸۵)، یک هواپیمای ایرانی را ربوده و به اسرائیل برده است. فردانیوز همچنین نوشت که «اسرائیل به این جاسوس پناهندگی داده و او را برای جاسوسی مأمور کرده است».
هاآرتص در ادامه می‌نویسد که این اتفاق در ۱۴ سال قبل نیفتاده، بلکه ۱۱ سال قبل افتاده و فردانیوز ضمن این که مشخص نکرده که این فرد در هنگام ورود به ایران دستگیر شده یا در هنگام خروج، در ادامه نیز هیچ خبری در این باره منتشر نکرده است.<ref name="haaretz">{{پک|Melman|2006|ک=Haaretz|زبان=en}}</ref>

== نگارخانه ==
<gallery mode="nolines" widths="180" heights="۱۸۰">
پرونده:D68-083.jpg|هواپیمای ایرانی ربوده شده، روی باند پایگاه هوایی [[عوودا (اسرائیل)|عوودا]] در نقب
پرونده:D68-085.jpg|بازرسی سربازان ارتش اسرائیل از هواپیمای ربوده شده ایرانی
پرونده:D68-091.jpg|مسافران هواپیمای ربوده شده ایرانی که مجبور به فرود در پایگاه نیروی هوایی عوودا شدند، در ترمینال منتظر مانده‌اند تا دوباره هواپیمای خود را سوار شوند.
پرونده:D68-088.jpg|سربازان ارتش اسرائیل در حال پذیرایی از مسافران هواپیمای ایرانی
پرونده:D68-086.jpg|گفت‌وگوی یک پلیس نظامی با مسافران
پرونده:D68-089.jpg|مسافران هواپیمای ربوده شده ایرانی در داخل پایگاه درحال [[نماز (اسلام)|نماز]] خواندن
پرونده:D68-090.jpg|مسافران هواپیمای ربوده شده ایرانی در داخل پایگاه درحال نماز
پرونده:D68-087.jpg|پزشک ارتش در حال معاینه یکی از مسافران
</gallery>

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس|۲}}

=== منابع ===
;فارسی
* {{یادکرد|نشریه=ماهنامه صنایع هوایی|تاریخ=مهر ۱۳۷۴|شماره=۵۲}}
;انگلیسی
{{چپچین}}
* {{یادکرد|کتاب=The Terrorist List: The Middle East, Volume 1: A-K, Praeger Security International Series|نویسنده =Edward F. Mickolus|ناشر =ABC-CLIO|صفحه=p 305|زبان=en|سال=۲۰۰۹|شابک=0-313-35768-4}} [http://books.google.com/books?id=dj_UiuHRT1IC&pg=PA305&lpg=PA305&dq=Kish+Air+hijacking&source=bl&ots=mHY75KaBqL&sig=cXO2c6lXhJFFU9Rk9gdtwMw5ggk&hl=fa&sa=X&ei=i0wQT-C2IoXC8gPowp3NAw&ved=0CD8Q6AEwBDgU#v=onepage&q=Kish%20Air%20hijacking&f=false GoogleBooks]
* {{یادکرد|نویسنده= Patrick Cockburn| عنوان = Hijacked Iranians held `hostage' by Israel for 30 hours |نشریه=[[ایندیپندنت|The Independent]]|تاریخ=September 21, 1995|زبان=en}} Available from: http://www.independent.co.uk/news/world/hijacked-iranians-held-hostage-by-israel-for-30-hours-1602141.html
* {{یادکرد|نویسنده=Marjorie Miller| عنوان = Hijacking Takes Iranians to Israel: Mideast: Jet from Tehran with more than 170 passengers lands at desert base after running low on fuel. Armed flight attendant and five passengers seek asylum|نشریه=[[لس‌آنجلس تایمز|Los Angeles Times]]|تاریخ=September 20, 1995|زبان=en}} Available from: http://articles.latimes.com/1995-09-20/news/mn-48004_1_flight-attendant
* {{یادکرد|نویسنده=Naomi Segal, Jewish Telegraphic Agency | عنوان = Bound for resort, hijacked Iranians get taste of Israel|نشریه=San Francisco Jewish Community Publications Inc. , dba Jewish Bulletin of Northern California|تاریخ=September 29, 1995|زبان=en}} Available from: http://www.jweekly.com/article/full/1679/bound-for-resort-hijacked-iranians-get-taste-of-israel/
* {{یادکرد|نویسنده=Naomi Segal, Jewish Telegraphic Agency | عنوان = Fate of missing Israeli pilot fuels hijacking drama|نشریه=San Francisco Jewish Community Publications Inc. , dba Jewish Bulletin of Northern California|تاریخ=September 22, 1995|زبان=en}} Available from: http://www.jweekly.com/article/full/1620/fate-of-missing-israeli-pilot-fuels-hijacking-drama/
* {{یادکرد|مقاله=Iranian Muslim converts to Judaism|نشریه=Daily Times|تاریخ=March 3, 2007|زبان=en}} Available on: https://archive.today/20120723092418/www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2007/03/03/story_3-3-2007_pg4_15
* {{یادکرد|نویسنده=Storer H. Rowley | عنوان = Hijacked Iranian Plane Lands In Israel|نشریه=[[شیکاگو تریبون|Chicago Tribune]]|تاریخ=September 20, 1995|زبان=en}} Available from: http://articles.chicagotribune.com/1995-09-20/news/9509200220_1_unidentified-hijacker-iranian-woman-israeli-officials
* {{یادکرد|نویسنده=Yossi Melman | عنوان = Iranian Web site reports capture of Israeli spy|نشریه=[[هاآرتص|Haaretz]]|تاریخ=۲۴٫۰۱٫۰۶|زبان=en}} Available from: http://www.haaretz.com/print-edition/news/iranian-web-site-reports-capture-of-israeli-spy-1.62912
{{پایان چپچین}}

[[رده:حوادث و سوانح کیش‌ایر]]
[[رده:روابط ایران و اسرائیل]]
[[رده:رویدادهای مرتبط با وزارت اطلاعات]]
[[رده:کیش ایر]]
[[رده:هواپیماربایی هواپیمای مسافربری]]

پرواز شماره ۷۰۷ کیش‌ایر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: − رده:حوادث و سوانح کیش‌ایر (هات‌کت)

Shahroudi: − رده:کیش ایر (هات‌کت)

Shahroudi: ابرابزار