https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85 2026-06-13T14:50:54Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85&diff=167799&oldid=prev 2026-02-01T09:50:04Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پریخان خانم (۹۵۵–۹۸۵ قمری) دختر [[شاه طهماسب یکم صفوی]]، از شاهزادگان بانفوذ و تاثیرگذار در اواخر دوره پادشاهی پدر و رقابت‌های جانشینی پس از او بود.&lt;ref name=":0"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=دانشنامه جهان اسلام|نام خانوادگی=بنیاد دائرةالمعارف اسلامی|جلد=1|صفحه=2741}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>پریخان خانم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>(۹۵۵–۹۸۵ قمری) دختر [[شاه طهماسب یکم صفوی]]، از شاهزادگان بانفوذ و تاثیرگذار در اواخر دوره پادشاهی پدر و رقابت‌های جانشینی پس از او بود.&lt;ref name=":0"&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=دانشنامه جهان اسلام|نام خانوادگی=بنیاد دائرةالمعارف اسلامی|جلد=1|صفحه=2741}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگینامه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگینامه ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نقش در مرگ شاه اسماعیل دوم ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نقش در مرگ شاه اسماعیل دوم ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اکثر منابع تاریخی هم‌عصر در نقش داشتن پریخان خانم در مرگ شاه اسماعیل دوم اتفاق نظر دارند. بر اساس این گزارش‌ها، پریخان خانم که در دوره سلطنت [[شاه اسماعیل دوم]] بی‌اعتبار شده بود، با همدستی برخی کنیزان حرم و به کمک حسن بیک حلواچی اوغلی (ندیم خاص شاه)، او را مسموم کرد که به مرگش در سال ۹۸۵ قمری انجامید.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اکثر منابع تاریخی هم‌عصر در نقش داشتن پریخان خانم در مرگ شاه اسماعیل دوم اتفاق نظر دارند. بر اساس این گزارش‌ها، پریخان خانم که در دوره سلطنت [[شاه اسماعیل دوم]] بی‌اعتبار شده بود، با همدستی برخی کنیزان حرم و به کمک حسن بیک حلواچی اوغلی (ندیم خاص شاه)، او را مسموم کرد که به مرگش در سال ۹۸۵ قمری انجامید.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منابع ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شاهزادگان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شاهزادگان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:صفویان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:صفویان]]</div></td></tr> </table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85&diff=167746&oldid=prev 2026-02-01T05:11:41Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «پریخان خانم (۹۵۵–۹۸۵ قمری) دختر <a href="/w/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%B7%D9%87%D9%85%D8%A7%D8%B3%D8%A8_%DB%8C%DA%A9%D9%85_%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="شاه طهماسب یکم صفوی (صفحه وجود ندارد)">شاه طهماسب یکم صفوی</a>، از شاهزادگان بانفوذ و تاثیرگذار در اواخر دوره پادشاهی پدر و رقابت‌های جانشینی پس از او بود.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=دانشنامه جهان اسلام|نام خانوادگی=بنیاد دائرةالمعارف اسلامی|جلد=1|صف...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>پریخان خانم (۹۵۵–۹۸۵ قمری) دختر [[شاه طهماسب یکم صفوی]]، از شاهزادگان بانفوذ و تاثیرگذار در اواخر دوره پادشاهی پدر و رقابت‌های جانشینی پس از او بود.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=دانشنامه جهان اسلام|نام خانوادگی=بنیاد دائرةالمعارف اسلامی|جلد=1|صفحه=2741}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == زندگینامه ==<br /> اطلاعات دقیقی از سال‌های آغازین زندگی پریخان خانم در دست نیست. گفته شده است او در منطقه‌ای در نزدیکی [[اهر]] یا ابهر از مادری چرکس متولد شد. وی مورد توجه خاص پدرش، شاه طهماسب، قرار داشت و به دلیل کاردانی به مشاوره او در امور دربار می‌پرداخت.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == نقش در جانشینی شاه طهماسب ==<br /> در واپسین روزهای زندگی شاه طهماسب که به بیماری سختی مبتلا بود، امیران قدرتمند قزلباش تصمیم گرفتند [[حیدرمیرزا]]، برادر ناتنی پریخان خانم، را به جانشینی برگزینند. پریخان خانم با استفاده از نفوذ خود نزد پدر، نظر وی را نسبت به حیدرمیرزا برگرداند و شاه را ترغیب کرد تا اسماعیل میرزا، برادر دیگری که در قلعه قهقهه زندانی بود، را به عنوان جانشین تعیین کند.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == درگیری پس از مرگ شاه طهماسب ==<br /> پس از مرگ شاه طهماسب در سال ۹۸۴ قمری، حیدرمیرزا شبانه خود را شاه خواند و هواداران گرجی او درهای حرمسرای شاهی را بستند و پریخان خانم را در قصر محبوس کردند. حیدرمیرزا که از مخالفت پریخان خانم آگاه بود، قصد کشتن او را داشت، اما پریخان خانم توانست با حیله از قصر خارج شود. او پس از فرار، کلید دروازه‌ها را به سلیمان میرزا (برادر دیگرش) و شمخال سلطان (دایی چرکس خود) سپرد. آنان با یاری حدود سیصد تن از چرکس‌ها به [[حرمسرای]] حیدرمیرزا یورش برده و او را کشتند. در این میان، خانه پریخان خانم به پناهگاهی برای زنان و هواداران گرجی حیدرمیرزا تبدیل شد.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == رابطه با شاه اسماعیل دوم و کاهش قدرت ==<br /> پریخان خانم کسی بود که با فرستادن امیری به قلعه قهقهه، آزادی و انتقال اسماعیل میرزا (شاه اسماعیل دوم) را به قزوین جهت تاجگذاری تسریع کرد. او امیدوار بود با این اقدام، نفوذ خود را در امور سلطنت حفظ کند، اما شاه اسماعیل دوم پس از تثبیت قدرت، به سرعت از نفوذ او کاست. او امرای قزلباش را از اطراف پریخان خانم پراکنده کرد، ملازمانش را مرخص نمود و اموالش را مصادره کرد. این اقدامات موجب شد پریخان خانم زندگی محقری در پیش گیرد. شاه اسماعیل دوم که از احتمال حمایت پریخان خانم از برادر دیگرش، سلیمان میرزا، برای به دست آوردن تاج و تخت بیم داشت، دستور قتل سلیمان میرزا را نیز صادر کرد. این قتل‌ها و خشونت‌های شاه اسماعیل دوم، باعث مخالفت سران قزلباش با او و برقراری تماس‌های پنهانی آنان با پریخان خانم شد.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == نقش در مرگ شاه اسماعیل دوم ==<br /> اکثر منابع تاریخی هم‌عصر در نقش داشتن پریخان خانم در مرگ شاه اسماعیل دوم اتفاق نظر دارند. بر اساس این گزارش‌ها، پریخان خانم که در دوره سلطنت [[شاه اسماعیل دوم]] بی‌اعتبار شده بود، با همدستی برخی کنیزان حرم و به کمک حسن بیک حلواچی اوغلی (ندیم خاص شاه)، او را مسموم کرد که به مرگش در سال ۹۸۵ قمری انجامید.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> [[رده:شاهزادگان]]<br /> [[رده:صفویان]]</div>

Balali