https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%82%D8%AFچارقد - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T07:48:56Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%82%D8%AF&diff=168890&oldid=prevShahroudi در ۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۵۰2026-02-12T07:50:17Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۵۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چارقد قالبی با نشاسته آهار داده میشد تا به اندازه قالب صورت درآید. این کار با جوشاندن آب و نشاسته، خیسکردن پارچه و خشککردن تدریجی آن زیر آفتاب انجام میشد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=لباس زنان ایران از سده سیزدهم هجری تا امروز|سال=1336|نام=یحیی|نام خانوادگی=ذکاء|ناشر=اداره کل هنرهای زیبا، اداره موزهها و فرهنگ عامه|مکان=تهران|صفحه=28}}</ref> این نوع چارقد بیشتر در مهمانیها و مراسم عروسی کاربرد داشت و قالبگیری آن نیازمند مهارت ویژه بود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی|سال=1384|نام=مهرآسا|نام خانوادگی=غیبی|ناشر=هیرمند|مکان=تهران|صفحه=563}}</ref> اجرت قالبگیری بسته به نوع چارقد متفاوت بود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=از خشت تا خشت|سال=1387|نام=محمود|نام خانوادگی=کتیرایی|ناشر=ثالث|مکان=تهران|صفحه=362–363}}</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چارقد قالبی با نشاسته آهار داده میشد تا به اندازه قالب صورت درآید. این کار با جوشاندن آب و نشاسته، خیسکردن پارچه و خشککردن تدریجی آن زیر آفتاب انجام میشد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=لباس زنان ایران از سده سیزدهم هجری تا امروز|سال=1336|نام=یحیی|نام خانوادگی=ذکاء|ناشر=اداره کل هنرهای زیبا، اداره موزهها و فرهنگ عامه|مکان=تهران|صفحه=28}}</ref> این نوع چارقد بیشتر در مهمانیها و مراسم عروسی کاربرد داشت و قالبگیری آن نیازمند مهارت ویژه بود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی|سال=1384|نام=مهرآسا|نام خانوادگی=غیبی|ناشر=هیرمند|مکان=تهران|صفحه=563}}</ref> اجرت قالبگیری بسته به نوع چارقد متفاوت بود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=از خشت تا خشت|سال=1387|نام=محمود|نام خانوادگی=کتیرایی|ناشر=ثالث|مکان=تهران|صفحه=362–363}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منابع ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حجاب اسلامی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حجاب اسلامی]]</div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%82%D8%AF&diff=167075&oldid=prevSeyed Ehsan: + رده:حجاب اسلامی (هاتکت)2026-01-28T01:26:26Z<p>+ <a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C" title="رده:حجاب اسلامی">رده:حجاب اسلامی</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۲۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22">خط ۲۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== طرز تهیه چارقد قالبی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== طرز تهیه چارقد قالبی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چارقد قالبی با نشاسته آهار داده میشد تا به اندازه قالب صورت درآید. این کار با جوشاندن آب و نشاسته، خیسکردن پارچه و خشککردن تدریجی آن زیر آفتاب انجام میشد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=لباس زنان ایران از سده سیزدهم هجری تا امروز|سال=1336|نام=یحیی|نام خانوادگی=ذکاء|ناشر=اداره کل هنرهای زیبا، اداره موزهها و فرهنگ عامه|مکان=تهران|صفحه=28}}</ref> این نوع چارقد بیشتر در مهمانیها و مراسم عروسی کاربرد داشت و قالبگیری آن نیازمند مهارت ویژه بود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی|سال=1384|نام=مهرآسا|نام خانوادگی=غیبی|ناشر=هیرمند|مکان=تهران|صفحه=563}}</ref> اجرت قالبگیری بسته به نوع چارقد متفاوت بود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=از خشت تا خشت|سال=1387|نام=محمود|نام خانوادگی=کتیرایی|ناشر=ثالث|مکان=تهران|صفحه=362–363}}</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چارقد قالبی با نشاسته آهار داده میشد تا به اندازه قالب صورت درآید. این کار با جوشاندن آب و نشاسته، خیسکردن پارچه و خشککردن تدریجی آن زیر آفتاب انجام میشد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=لباس زنان ایران از سده سیزدهم هجری تا امروز|سال=1336|نام=یحیی|نام خانوادگی=ذکاء|ناشر=اداره کل هنرهای زیبا، اداره موزهها و فرهنگ عامه|مکان=تهران|صفحه=28}}</ref> این نوع چارقد بیشتر در مهمانیها و مراسم عروسی کاربرد داشت و قالبگیری آن نیازمند مهارت ویژه بود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی|سال=1384|نام=مهرآسا|نام خانوادگی=غیبی|ناشر=هیرمند|مکان=تهران|صفحه=563}}</ref> اجرت قالبگیری بسته به نوع چارقد متفاوت بود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=از خشت تا خشت|سال=1387|نام=محمود|نام خانوادگی=کتیرایی|ناشر=ثالث|مکان=تهران|صفحه=362–363}}</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:حجاب اسلامی]]</ins></div></td></tr>
</table>Seyed Ehsanhttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%82%D8%AF&diff=167074&oldid=prevSeyed Ehsan: ابرابزار2026-01-28T01:26:07Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''چارقد''' یکی از انواع پوششهای سنتی سر [[زنان در ایران]] است که برای رعایت [[حجاب اسلامی]] در دورههای مختلف تاریخی، بهویژه عصر [[قاجار]]، کاربرد گستردهای داشته است. این پوشش در مناطق گوناگون ایران با شکلها، جنسها و نامهای متفاوت استفاده میشده است.<br />
<br />
== تعریف ==<br />
چارقد پارچهای مربعشکل از نخ یا ابریشم است که آن را از قطر تا کرده، بر سر میگذاشتند و زیر چانه با سنجاق محکم میکردند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=پوشاک در ایران زمین|سال=1382|مترجم=پیمان متین|ناشر=امیرکبیر|مکان=تهران|صفحه=372}}</ref><br />
<br />
== تاریخچه ==<br />
در دوره [[ناصرالدینشاه]]، چارقد یکی از اصلیترین پوششهای زنان بود. این پارچه نازک حریر به شکل مربع تا شده و به صورت مثلث روی سر قرار میگرفت، بهگونهای که جلو، سینه و شانهها و پشت تا کمر را میپوشاند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=نگار زن: تاریخ مصور لباس زن در ایران|سال=1352|ناشر=انجمن بینالمللی زنان در ایران|مکان=تهران|صفحه=11}}</ref> سنجاق چارقد از جنس طلا، نقره یا فلزات دیگر ساخته میشد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=شهر من فسا از نگاهی دیگر|سال=1387|نام=غلامرضا|نام خانوادگی=رضایی|ناشر=نوید شیراز|مکان=شیراز|صفحه=392}}</ref><br />
<br />
چارقد نهتنها در مهمانیها بلکه در فضای منزل نیز استفاده میشد. رنگ آن اغلب سفید و معمولاً برودریدوزیشده بود و از جنس نخ، ابریشم، شال یا تور تهیه میشد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=پوشاک در ایران زمین|سال=1382|مترجم=پیمان متین|ناشر=امیرکبیر|مکان=تهران|صفحه=373}}</ref> در برخی مناطق، چارقد همراه با کلاه پوشیده میشد و در شمال ایران گاه آن را پشت سر گره میزدند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی|سال=1384|نام=مهرآسا|نام خانوادگی=غیبی|ناشر=هیرمند|مکان=تهران|صفحه=561}}</ref><br />
<br />
== انواع ==<br />
چارقد قالبی از انواع رایج در عصر ناصری بود که زنان اندرونی شاه آن را ابداع کردند. در این نوع، سر چارقد با نشاسته قالبگیری میشد تا سفت و خوشفرم بایستد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=نگار زن: تاریخ مصور لباس زن در ایران|سال=1352|ناشر=انجمن بینالمللی زنان در ایران|مکان=تهران|صفحه=11}}</ref> زنان بخشی از موی جلوی سر را که کوتاه بود بیرون میگذاشتند که «طره» نام داشت و آن را با زیوری به نام «جغه» میآراستند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=لباس زنان ایران از سده سیزدهم هجری تا امروز|سال=1336|نام=یحیی|نام خانوادگی=ذکاء|ناشر=اداره کل هنرهای زیبا، اداره موزهها و فرهنگ عامه|مکان=تهران|صفحه=35}}</ref><br />
<br />
امروزه نیز زنان روستایی و [[آیین زرتشتگان|زرتشتی]] چارقدهای بزرگی استفاده میکنند که گاه تا پا میرسد. این چارقدها معمولاً دارای نقش گلهای درشت هستند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=جامعهشناسی پوشاک سنتی و زیورآلات زنان ایران زمین|سال=1398|نام=معصومه|نام خانوادگی=محمدی سیف|ناشر=اندیشه احسان|مکان=تهران|صفحه=50}}</ref><br />
<br />
در مازندران، چارقدها اغلب روشن و گلدار و از جنس وال، ململ، چیت یا ابریشماند و گاه با زیور نقرهای «سرچنگک» تزئین میشوند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=جامعهشناسی پوشاک سنتی و زیورآلات زنان ایران زمین|سال=1398|نام=معصومه|نام خانوادگی=محمدی سیف|ناشر=اندیشه احسان|مکان=تهران|صفحه=67}}</ref><br />
<br />
چارقد زنان ترکمن روسری بزرگی با رنگهای تند و نقوش متنوع است که دورتادور آن شرابهدوزی میشود و به آن «پورچوک» یا «پورچیک» میگویند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=پوشاک و زیورآلات مردم ترکمن|سال=1388|نام=رامونا|نام خانوادگی=محمدی|ناشر=جمال هنر|مکان=تهران|صفحه=82}}</ref><br />
<br />
روسریای که زنان شهری میپوشند، نوعی چارقد کوچک است که زیر گلو گره زده میشود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=پوشاک در ایران زمین|سال=1382|مترجم=پیمان متین|ناشر=امیرکبیر|مکان=تهران|صفحه=372}}</ref><br />
<br />
== طرز تهیه چارقد قالبی ==<br />
چارقد قالبی با نشاسته آهار داده میشد تا به اندازه قالب صورت درآید. این کار با جوشاندن آب و نشاسته، خیسکردن پارچه و خشککردن تدریجی آن زیر آفتاب انجام میشد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=لباس زنان ایران از سده سیزدهم هجری تا امروز|سال=1336|نام=یحیی|نام خانوادگی=ذکاء|ناشر=اداره کل هنرهای زیبا، اداره موزهها و فرهنگ عامه|مکان=تهران|صفحه=28}}</ref> این نوع چارقد بیشتر در مهمانیها و مراسم عروسی کاربرد داشت و قالبگیری آن نیازمند مهارت ویژه بود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی|سال=1384|نام=مهرآسا|نام خانوادگی=غیبی|ناشر=هیرمند|مکان=تهران|صفحه=563}}</ref> اجرت قالبگیری بسته به نوع چارقد متفاوت بود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=از خشت تا خشت|سال=1387|نام=محمود|نام خانوادگی=کتیرایی|ناشر=ثالث|مکان=تهران|صفحه=362–363}}</ref></div>Seyed Ehsan