چهارده معصوم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: انتقال از رده:اهل بیت به رده:اهل‌بیت رده‌انبوه

2023-11-09T02:23:23Z

انتقال از رده:اهل بیت به رده:اهل‌بیت رده‌انبوه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۲:۲۳
خط ۲۵۸:		خط ۲۵۸:
	[[رده:الهیات تشیع]]		[[رده:الهیات تشیع]]
	[[رده:امامت]]		[[رده:امامت]]
	[[رده:~~اهل بیت~~]]		[[رده:اهل‌بیت]]
	[[رده:تبارنامه‌های مسلمانان]]		[[رده:تبارنامه‌های مسلمانان]]
	[[رده:تشیع]]		[[رده:تشیع]]

Shahroudi در ‏۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۳۳

2023-07-03T06:33:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۳۳
خط ۲۵۰:		خط ۲۵۰:
	{{پایان چپ‌چین}}		{{پایان چپ‌چین}}
	{{پایان منابع}}{{امامان شیعه}}		{{پایان منابع}}{{امامان شیعه}}
	{{شیعه-افقی}}		{{شیعه دوازده‌امامی-افقی}}
	{{مباحث اسلام}}		{{مباحث اسلام}}
	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر\|نیازمند تصویر=خیر\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=خیر\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر\|نیازمند تصویر=خیر\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=خیر\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

Shahroudi در ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۳:۴۲

2023-04-24T03:42:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۳:۴۲
خط ۳:		خط ۳:
	'''چهارده معصوم''' چهارده شخصیت دور از اشتباه و [[گناه]] یا [[معصوم]] هستند که از سوی [[شیعیان دوازده‌امامی]] محترم شمرده می‌شوند. این چهارده نفر عبارتند از [[محمد]]، دخترش [[فاطمه زهرا]] و [[دوازده امام]]. به‌گفتهٔ [[حامد الگار]]، صفت [[عصمت]] برای امامان در اوایل نیمهٔ اول سدهٔ دوم هجری پدیدار شد و خیلی سریع به [[پیامبران]] نیز تعمیم یافت. [[شیخ صدوق]] (د. ۳۸۱ ه‍.ق)، [[شیخ مفید]] (د. ۴۱۳ ه‍.ق) و [[شریف مرتضی]] (د. ۴۳۶ ه‍.ق) به‌طور پی‌درپی، عصمت محمد و امامان را به‌شکلی فزاینده‌تر تعریف کردند، تا اینکه این نظریه برای مستثنی کردن این افراد از هر گناهی یا خطایی چه پیش و چه پس از تصدی منصب‌شان به‌وجود آمد. در مورد [[فاطمه زهرا]]، عصمت او از پیوند میان [[نبوت\|نَبُوَّت]] و [[امامت]] — دو نهادی که به عصمت شناخته می‌شوند — و نیز ارتباطش با امامان و صفات آنان در روایات بی‌شمار ناشی می‌شود. او را گاهی به‌عنوان «مَجمَعُ النّورَیْن» می‌نامند. اثبات قرآنیِ عصمت چهارده معصوم از [[آیه تطهیر\|آیهٔ تطهیر]]<ref group="یادداشت">{{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّـهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيتِ وَيُطَهِّرَِكمْ تَطْهِيرًا\|ترجمه=خدا فقط می‌خواهد آلودگی را از شما خاندان [پیامبر]بزداید و شما را پاک و پاکیزه گرداند.\|سوره=۳۳\|آیه=۳۳}}</ref> و آیهٔ ۱۲۴ سورهٔ [[بقره]]<ref group="یادداشت">{{متن قرآن\|وَإِذِ ابْتَلَي إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ ۖ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا ۖ قَالَ وَمِن ذُرِّيَّتِي ۖ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ\|ترجمه=و چون ابراهیم را پروردگارش با کلماتی بیازمود، و وی آن همه را به انجام رسانید، [خدا به او] فرمود: «من تو را پیشوای مردم قرار دادم.» [ابراهیم] پرسید: «از دودمانم [چطور]؟» فرمود: «پیمان من به بیدادگران نمی‌رسد.»\|سوره=۲\|آیه=۱۲۴}}</ref> گرفته شده‌است. ممکن است تصور شود که تعداد چهارده معصوم، گذشته‌نگر و پس از [[غیبت امام زمان\|غیبت]] [[امام دوازدهم]] بوده‌است، و بدیهی است که مدتی فاصله میان درگذشت امام یازدهم، [[حسن عسکری]] در ۲۶۰ ه‍.ق/۸۷۳ م، و ظهور اجماعی مبنی بر تکمیل خطِّ امامت با غیبت فرزند خردسالش، امام دوازدهم، وجود داشت. بااین‌حال، این موارد پیشتر در احادیث شیعه وجود داشتند که فقط از دوازده امام سخن می‌گفتند، به‌گونه‌ای‌که تبلور اعتقاد در یک سلسلهٔ دوازده‌تایی چندان مشکل‌ساز نبود.<ref>{{پک\|Algar\|1990\|ف=Čahārdah Maʿṣūm\|ک=Iranica\|زبان=en}}</ref>		'''چهارده معصوم''' چهارده شخصیت دور از اشتباه و [[گناه]] یا [[معصوم]] هستند که از سوی [[شیعیان دوازده‌امامی]] محترم شمرده می‌شوند. این چهارده نفر عبارتند از [[محمد]]، دخترش [[فاطمه زهرا]] و [[دوازده امام]]. به‌گفتهٔ [[حامد الگار]]، صفت [[عصمت]] برای امامان در اوایل نیمهٔ اول سدهٔ دوم هجری پدیدار شد و خیلی سریع به [[پیامبران]] نیز تعمیم یافت. [[شیخ صدوق]] (د. ۳۸۱ ه‍.ق)، [[شیخ مفید]] (د. ۴۱۳ ه‍.ق) و [[شریف مرتضی]] (د. ۴۳۶ ه‍.ق) به‌طور پی‌درپی، عصمت محمد و امامان را به‌شکلی فزاینده‌تر تعریف کردند، تا اینکه این نظریه برای مستثنی کردن این افراد از هر گناهی یا خطایی چه پیش و چه پس از تصدی منصب‌شان به‌وجود آمد. در مورد [[فاطمه زهرا]]، عصمت او از پیوند میان [[نبوت\|نَبُوَّت]] و [[امامت]] — دو نهادی که به عصمت شناخته می‌شوند — و نیز ارتباطش با امامان و صفات آنان در روایات بی‌شمار ناشی می‌شود. او را گاهی به‌عنوان «مَجمَعُ النّورَیْن» می‌نامند. اثبات قرآنیِ عصمت چهارده معصوم از [[آیه تطهیر\|آیهٔ تطهیر]]<ref group="یادداشت">{{متن قرآن\|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّـهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيتِ وَيُطَهِّرَِكمْ تَطْهِيرًا\|ترجمه=خدا فقط می‌خواهد آلودگی را از شما خاندان [پیامبر]بزداید و شما را پاک و پاکیزه گرداند.\|سوره=۳۳\|آیه=۳۳}}</ref> و آیهٔ ۱۲۴ سورهٔ [[بقره]]<ref group="یادداشت">{{متن قرآن\|وَإِذِ ابْتَلَي إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ ۖ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا ۖ قَالَ وَمِن ذُرِّيَّتِي ۖ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ\|ترجمه=و چون ابراهیم را پروردگارش با کلماتی بیازمود، و وی آن همه را به انجام رسانید، [خدا به او] فرمود: «من تو را پیشوای مردم قرار دادم.» [ابراهیم] پرسید: «از دودمانم [چطور]؟» فرمود: «پیمان من به بیدادگران نمی‌رسد.»\|سوره=۲\|آیه=۱۲۴}}</ref> گرفته شده‌است. ممکن است تصور شود که تعداد چهارده معصوم، گذشته‌نگر و پس از [[غیبت امام زمان\|غیبت]] [[امام دوازدهم]] بوده‌است، و بدیهی است که مدتی فاصله میان درگذشت امام یازدهم، [[حسن عسکری]] در ۲۶۰ ه‍.ق/۸۷۳ م، و ظهور اجماعی مبنی بر تکمیل خطِّ امامت با غیبت فرزند خردسالش، امام دوازدهم، وجود داشت. بااین‌حال، این موارد پیشتر در احادیث شیعه وجود داشتند که فقط از دوازده امام سخن می‌گفتند، به‌گونه‌ای‌که تبلور اعتقاد در یک سلسلهٔ دوازده‌تایی چندان مشکل‌ساز نبود.<ref>{{پک\|Algar\|1990\|ف=Čahārdah Maʿṣūm\|ک=Iranica\|زبان=en}}</ref>

			== عصمت ==
	عصمت پیامبر، [[علی بن ابی‌طالب]]، [[حسن مجتبی]] و [[حسین بن علی]] و نُه نفر از فرزندان حسین که نام‌شان برده نشده‌است، در روایتی منتسب به پیامبر آمده‌است. در روایتی دیگر، که پیامبر خطاب به [[سلمان فارسی]] دارد، این نُه نفر به‌روشنی یاد شده‌اند و فاطمه زهرا نیز نام برده شده‌است. در همین روایت آمده‌است که پیامبر، فاطمه زهرا و دوازده امام، «پیش از [[آفرینش‌گرایی\|خلقت]]» از نور آفریده شده‌اند. تفسیر [[آیه نور\|آیهٔ نور]]<ref group="یادداشت">{{متن قرآن\|اللَّـهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ ۖ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ ۖ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِن شَجَرَةٍ مُّبَارَكَةٍ زَيتُونَةٍ لَّا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ ۚ نُّورٌ عَلَي نُورٍ ۗ يَهْدِي اللَّـهُ لِنُورِهِ مَن يَشَاءُ ۚ وَيَضْرِبُ اللَّـهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ ۗ وَاللَّـهُ بِكُلِّ شَيءٍ عَلِيمٌ\|ترجمه=خدا نور آسمانها و زمین است. مَثَل نور او چون چراغدانی است که در آن چراغی، و آن چراغ در شیشه‌ای است. آن شیشه گویی اختری درخشان است که از درخت خجسته زیتونی که نه شرقی است و نه غربی، افروخته می‌شود. نزدیک است که روغنش -هر چند بدان آتشی نرسیده باشد- روشنی بخشد. روشنیِ بر روی روشنی است. خدا هر که را بخواهد با نور خویش هدایت می‌کند، و این مَثَلها را خدا برای مردم می‌زند و خدا به هر چیزی داناست.\|سوره=۲۴\|آیه=۳۵}}</ref> در رابطه با این سرچشمهٔ نوری چهارده معصوم است. درواقع، تقریباً هر مرجع [[قرآنی]] به نور، اشاره به آنان دارد. به‌گفتهٔ [[جعفر صادق]]، خلقت چهارده معصوم از نور، تا چهارده‌هزار سال مقدّم بر همهٔ موجودات دیگر بود. در روایات دیگر آمده‌است که چهارده معصوم از «[[طینت\|طینَتی]] عِلّیّین»، «طینتی سفید»، «طینتی از جوهرهٔ زیر [[عرش]]» و «طینتی عرشی» خلق شده‌اند.<ref>{{پک\|Algar\|1990\|ف=Čahārdah Maʿṣūm\|ک=Iranica\|زبان=en}}</ref>		عصمت پیامبر، [[علی بن ابی‌طالب]]، [[حسن مجتبی]] و [[حسین بن علی]] و نُه نفر از فرزندان حسین که نام‌شان برده نشده‌است، در روایتی منتسب به پیامبر آمده‌است. در روایتی دیگر، که پیامبر خطاب به [[سلمان فارسی]] دارد، این نُه نفر به‌روشنی یاد شده‌اند و فاطمه زهرا نیز نام برده شده‌است. در همین روایت آمده‌است که پیامبر، فاطمه زهرا و دوازده امام، «پیش از [[آفرینش‌گرایی\|خلقت]]» از نور آفریده شده‌اند. تفسیر [[آیه نور\|آیهٔ نور]]<ref group="یادداشت">{{متن قرآن\|اللَّـهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ ۖ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ ۖ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِن شَجَرَةٍ مُّبَارَكَةٍ زَيتُونَةٍ لَّا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ ۚ نُّورٌ عَلَي نُورٍ ۗ يَهْدِي اللَّـهُ لِنُورِهِ مَن يَشَاءُ ۚ وَيَضْرِبُ اللَّـهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ ۗ وَاللَّـهُ بِكُلِّ شَيءٍ عَلِيمٌ\|ترجمه=خدا نور آسمانها و زمین است. مَثَل نور او چون چراغدانی است که در آن چراغی، و آن چراغ در شیشه‌ای است. آن شیشه گویی اختری درخشان است که از درخت خجسته زیتونی که نه شرقی است و نه غربی، افروخته می‌شود. نزدیک است که روغنش -هر چند بدان آتشی نرسیده باشد- روشنی بخشد. روشنیِ بر روی روشنی است. خدا هر که را بخواهد با نور خویش هدایت می‌کند، و این مَثَلها را خدا برای مردم می‌زند و خدا به هر چیزی داناست.\|سوره=۲۴\|آیه=۳۵}}</ref> در رابطه با این سرچشمهٔ نوری چهارده معصوم است. درواقع، تقریباً هر مرجع [[قرآنی]] به نور، اشاره به آنان دارد. به‌گفتهٔ [[جعفر صادق]]، خلقت چهارده معصوم از نور، تا چهارده‌هزار سال مقدّم بر همهٔ موجودات دیگر بود. در روایات دیگر آمده‌است که چهارده معصوم از «[[طینت\|طینَتی]] عِلّیّین»، «طینتی سفید»، «طینتی از جوهرهٔ زیر [[عرش]]» و «طینتی عرشی» خلق شده‌اند.<ref>{{پک\|Algar\|1990\|ف=Čahārdah Maʿṣūm\|ک=Iranica\|زبان=en}}</ref>

	توالی چهارده معصوم بر روی زمین، بازتاب [[عهد الست\|عهدی]] در نظر گرفته می‌شود که در [[ابدیت\|اَزَل]] در پاسخ به پرسش الهی بستند که «آیا من سَرورِ شما نیستم؟»<ref group="یادداشت">{{متن قرآن\|وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِن بَنِي آدَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَي أَنفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ ۖ قَالُوا بَلَي ۛ شَهِدْنَا ۛ أَن تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَـٰذَا غَافِلِينَ\|ترجمه=و هنگامی را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، ذریه آنان را برگرفت و ایشان را بر خودشان گواه ساخت که آیا پروردگار شما نیستم؟ گفتند: «چرا، گواهی دادیم» تا مبادا روز قیامت بگویید ما از این [امر] غافل بودیم.\|سوره=۷\|آیه=۱۷۲}}</ref>؛ و خطِّ نسلیِ پیوند میان آنان، به‌عنوان نشانه‌ای قابل مشاهده از منشأ مشترک آنان به‌عنوان یک عنصر نورانی تلقی می‌شود. حتی نطفه‌های به‌وجودآورندهٔ آنان از سرچشمه‌ای آسمانی بودند. با توجه به اینکه [[محمدباقر مجلسی]] لازم دید اعتقاد به [[تفویض\|تَفویضِ]] وظیفهٔ خلقت به چهارده معصوم را نفی کند، نتیجه گرفته می‌شود که ظاهراً این تمایل وجود داشته‌است. بااین‌حال گفته می‌شود که چهارده معصوم، شاهد خلقت بوده‌اند؛ و حدیثی منسوب به [[محمد باقر]]، امام پنجم، بیان می‌کند: «ما امامان یا چهارده معصوم وسیله (سبب) برای خلقت هستیم.» میان دانشمندان شیعه توافقی کلی وجود دارد که همهٔ چهارده معصوم بر دیگر آفریدگان حتّی [[اولوالعزم\|پیامبران اولوالعزم]] برتری دارند.<ref>{{پک\|Algar\|1990\|ف=Čahārdah Maʿṣūm\|ک=Iranica\|زبان=en}}</ref>		توالی چهارده معصوم بر روی زمین، بازتاب [[عهد الست\|عهدی]] در نظر گرفته می‌شود که در [[ابدیت\|اَزَل]] در پاسخ به پرسش الهی بستند که «آیا من سَرورِ شما نیستم؟»<ref group="یادداشت">{{متن قرآن\|وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِن بَنِي آدَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَي أَنفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ ۖ قَالُوا بَلَي ۛ شَهِدْنَا ۛ أَن تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَـٰذَا غَافِلِينَ\|ترجمه=و هنگامی را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، ذریه آنان را برگرفت و ایشان را بر خودشان گواه ساخت که آیا پروردگار شما نیستم؟ گفتند: «چرا، گواهی دادیم» تا مبادا روز قیامت بگویید ما از این [امر] غافل بودیم.\|سوره=۷\|آیه=۱۷۲}}</ref>؛ و خطِّ نسلیِ پیوند میان آنان، به‌عنوان نشانه‌ای قابل مشاهده از منشأ مشترک آنان به‌عنوان یک عنصر نورانی تلقی می‌شود. حتی نطفه‌های به‌وجودآورندهٔ آنان از سرچشمه‌ای آسمانی بودند. با توجه به اینکه [[محمدباقر مجلسی]] لازم دید اعتقاد به [[تفویض\|تَفویضِ]] وظیفهٔ خلقت به چهارده معصوم را نفی کند، نتیجه گرفته می‌شود که ظاهراً این تمایل وجود داشته‌است. بااین‌حال گفته می‌شود که چهارده معصوم، شاهد خلقت بوده‌اند؛ و حدیثی منسوب به [[محمد باقر]]، امام پنجم، بیان می‌کند: «ما امامان یا چهارده معصوم وسیله (سبب) برای خلقت هستیم.» میان دانشمندان شیعه توافقی کلی وجود دارد که همهٔ چهارده معصوم بر دیگر آفریدگان حتّی [[اولوالعزم\|پیامبران اولوالعزم]] برتری دارند.<ref>{{پک\|Algar\|1990\|ف=Čahārdah Maʿṣūm\|ک=Iranica\|زبان=en}}</ref>

	کارکردهای کیهانی چهارده معصوم توسط [[عرفان اسلامی\|عرفان]] [[دوره صفوی\|عصر صفوی]] بسیار تبیین شده‌است. [[ملاصدرا]] (د. ۱۰۵۰ ه‍.ق) چهارده معصوم را در ~~[[کیهان‌شناسی\|~~کیهان‌شناسی]] [[ابن سینا]] یکپارچه کرد که آنان را قادر می‌سازد تا جایگزین [[عقل فعال\|عقلِ فَعّال]] به‌عنوان علل وجودی حیات شوند. [[قاضی سعید قمی]] (د. ۱۱۰۳ ه‍.ق) آنان را به‌عنوان «بَشَرُ الْعَوالی» برگزید که تا [[ابدیت\|اَبَد]] در پیرامون عرش در قالبِ شخصیت ذاتی‌شان گرد آمده‌اند. می‌توان گفت که [[~~هانری کوربن\|~~هانری کوربن]]، هر دو را منعکس کرده و این سنت صفوی را — با فراخوانی مکرّرش از «پلرومای چهارده معصوم» که تجلّیات الهی در هر سطح از هستی نمایان می‌شوند — ادامه داده‌است. چهارده معصوم همگی در سطحی از [[تقوا]] هستند که نعمات الهی به‌واسطهٔ آنان درخواست می‌شود و به‌طور کلی به‌عنوان زیارات جامعه شناخته می‌شوند. رؤیاها و الهام‌های چهارده معصوم در زندگی‌نامه‌های شیعه گاهی اوقات دیده می‌شود. به‌ویژه شاید خوابی که توسط [[حیدر آملی]] دیده شد که در آسمان و بر فراز [[بغداد]]، نام‌های چهارده معصوم در جدولی شعله‌ور با حروف آتشین و بر روی دایره‌هایی ~~[[لاجوردی\|~~لاجوردی]] در پیرامون یک مربع مرتب شده‌اند. لازم است ذکر شود که چهارده معصوم با ترتیب خاصی از سوی [[بکتاشیه\|بَکتاشیّه]] مورد ستایش قرار می‌گیرند، بدین‌ترتیب که گروهی دوم متشکل از چهارده نفر را — که شامل فرزندان مختلف امامان است — می‌افزایند تا مجموع عددی را به بیست و هشت تن برسانند.<ref>{{پک\|Algar\|1990\|ف=Čahārdah Maʿṣūm\|ک=Iranica\|زبان=en}}</ref>		== کارکردهای دیگر ==
			کارکردهای کیهانی چهارده معصوم توسط [[عرفان اسلامی\|عرفان]] [[دوره صفوی\|عصر صفوی]] بسیار تبیین شده‌است. [[ملاصدرا]] (د. ۱۰۵۰ ه‍.ق) چهارده معصوم را در کیهان‌شناسی [[ابن سینا]] یکپارچه کرد که آنان را قادر می‌سازد تا جایگزین [[عقل فعال\|عقلِ فَعّال]] به‌عنوان علل وجودی حیات شوند. [[قاضی سعید قمی]] (د. ۱۱۰۳ ه‍.ق) آنان را به‌عنوان «بَشَرُ الْعَوالی» برگزید که تا [[ابدیت\|اَبَد]] در پیرامون عرش در قالبِ شخصیت ذاتی‌شان گرد آمده‌اند. می‌توان گفت که [[هانری کوربن]]، هر دو را منعکس کرده و این سنت صفوی را — با فراخوانی مکرّرش از «پلرومای چهارده معصوم» که تجلّیات الهی در هر سطح از هستی نمایان می‌شوند — ادامه داده‌است. چهارده معصوم همگی در سطحی از [[تقوا]] هستند که نعمات الهی به‌واسطهٔ آنان درخواست می‌شود و به‌طور کلی به‌عنوان زیارات جامعه شناخته می‌شوند. رؤیاها و الهام‌های چهارده معصوم در زندگی‌نامه‌های شیعه گاهی اوقات دیده می‌شود. به‌ویژه شاید خوابی که توسط [[حیدر آملی]] دیده شد که در آسمان و بر فراز [[بغداد]]، نام‌های چهارده معصوم در جدولی شعله‌ور با حروف آتشین و بر روی دایره‌هایی لاجوردی در پیرامون یک مربع مرتب شده‌اند. لازم است ذکر شود که چهارده معصوم با ترتیب خاصی از سوی [[بکتاشیه\|بَکتاشیّه]] مورد ستایش قرار می‌گیرند، بدین‌ترتیب که گروهی دوم متشکل از چهارده نفر را — که شامل فرزندان مختلف امامان است — می‌افزایند تا مجموع عددی را به بیست و هشت تن برسانند.<ref>{{پک\|Algar\|1990\|ف=Čahārdah Maʿṣūm\|ک=Iranica\|زبان=en}}</ref>

	== شجره‌نامه ==		== شجره‌نامه ==
خط ۲۰۵:		خط ۲۰۷:
	\|}		\|}

	== یادداشت‌ها ==		== پانویس ==

			=== یادداشت‌ها ===
	{{پانویس\|گروه=یادداشت\|اندازه=کوچک\|۲}}		{{پانویس\|گروه=یادداشت\|اندازه=کوچک\|۲}}

	== ~~پانویس~~ ==		=== ارجاعات ===
	{{پانویس\|۳\|چپ‌چین=بله}}		{{پانویس\|۳\|چپ‌چین=بله}}

	== منابع ==		=== منابع ===
	{{آغاز منابع\|۲}}		{{آغاز منابع\|۲}}
	{{چپ‌چین}}		{{چپ‌چین}}
خط ۲۴۵:		خط ۲۴۹:
	* {{یادکرد دانشنامه \| نام خانوادگی = The Editors of Encyclopaedia Britannica \| نام = \| پیوند نویسنده = \| مدخل = Mahdī \| دانشنامه = [[دانشنامه بریتانیکا\|Encyclopædia Britannica Online]] \| سال = 1998 \| پیوند مدخل = https://www.britannica.com/topic/mahdi \| تاریخ بازبینی = 5 October 2019 \| زبان = en}}		* {{یادکرد دانشنامه \| نام خانوادگی = The Editors of Encyclopaedia Britannica \| نام = \| پیوند نویسنده = \| مدخل = Mahdī \| دانشنامه = [[دانشنامه بریتانیکا\|Encyclopædia Britannica Online]] \| سال = 1998 \| پیوند مدخل = https://www.britannica.com/topic/mahdi \| تاریخ بازبینی = 5 October 2019 \| زبان = en}}
	{{پایان چپ‌چین}}		{{پایان چپ‌چین}}
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}{{امامان شیعه}}

	~~== پیوند به بیرون ==~~
	{{امامان شیعه}}
	{{شیعه-افقی}}		{{شیعه-افقی}}
	{{مباحث اسلام}}		{{مباحث اسلام}}

Shahroudi: /* پیوند به بیرون */

2023-02-24T04:21:52Z

پیوند به بیرون

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۲۱
خط ۲۵۱:		خط ۲۵۱:
	{{شیعه-افقی}}		{{شیعه-افقی}}
	{{مباحث اسلام}}		{{مباحث اسلام}}
			{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر\|نیازمند تصویر=خیر\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=خیر\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:چهارده معصوم\|*]]		[[رده:چهارده معصوم\|*]]

Aboammar در ‏۲۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۵۵

2023-01-25T05:55:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۵۵
خط ۲۵۱:		خط ۲۵۱:
	{{شیعه-افقی}}		{{شیعه-افقی}}
	{{مباحث اسلام}}		{{مباحث اسلام}}
	~~{{Subject bar\|book1=اسلام\|portal1=اسلام\|portal2=تشیع\|commons=y\|commons-search=Category:Twelver imams}}~~
	~~{{داده‌های کتابخانه‌ای}}~~

	[[رده:چهارده معصوم\|*]]		[[رده:چهارده معصوم\|*]]

Aboammar در ‏۲۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۵۴

2023-01-25T05:54:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{فهرست برگزیده}}~~
	{{شیعه دوازده‌امامی\|collapsed=۱}}		{{شیعه دوازده‌امامی\|collapsed=۱}}
	[[پرونده:Ahlebeyt.JPG\|261px\|بندانگشتی\|تصویری از اسامی چهارده معصوم]]		[[پرونده:Ahlebeyt.JPG\|261px\|بندانگشتی\|تصویری از اسامی چهارده معصوم]]

Aboammar: صفحه‌ای تازه حاوی «{{فهرست برگزیده}} {{شیعه دوازده‌امامی|collapsed=۱}} تصویری از اسامی چهارده معصوم '''چهارده معصوم''' چهارده شخصیت دور از اشتباه و گناه یا معصوم هستند که از سوی شیعیان دوازده‌امامی محترم شمرده می‌شوند. این چهارده نف...» ایجاد کرد

2023-01-13T19:41:33Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{فهرست برگزیده}} {{شیعه دوازده‌امامی|collapsed=۱}} 261px|بندانگشتی|تصویری از اسامی چهارده معصوم '''چهارده معصوم''' چهارده شخصیت دور از اشتباه و گناه یا معصوم هستند که از سوی شیعیان دوازده‌امامی محترم شمرده می‌شوند. این چهارده نف...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات