https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%3A%D8%A8%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%AB%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D9%92%D8%A2%D9%81%D9%8E%D8%A7%D9%82 2026-07-01T03:37:39Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A8%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%AB%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D9%92%D8%A2%D9%81%D9%8E%D8%A7%D9%82&diff=155136&oldid=prev 2025-10-14T05:11:51Z

<p>صفحه را خالی کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= دیگردوستی در الهیات ابراهیمی: مبانی خداشناختی و اخلاقی =</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگردوستی در ادیان ابراهیمی ریشه در شناخت خداوند دارد؛ زیرا خدا سرچشمهٔ رحمت و محبت است و انسان، به‌عنوان جلوه‌ای از او، موظف است همان رحمت را در رفتار با دیگران و طبیعت بازتاب دهد. در یهودیت، مسیحیت و اسلام، خدمت به خلق جلوه‌ای از عبادت خدا و راهی برای تقرب به او دانسته می‌شود.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مقدمه ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگردوستی یا ''محبت به دیگری'' از بنیادی‌ترین مفاهیم اخلاقی در ادیان توحیدی است. این مفهوم در هر سه دین ابراهیمی ـ یهودیت، [[مسیحیت و اسلام]] ـ نه صرفاً به‌عنوان یک فضیلت اخلاقی، بلکه به‌مثابه نشانه‌ای از شناخت خداوند و تخلق به صفات او مطرح است. در واقع، انسان در پرتو رابطهٔ خود با خداوند، می‌آموزد که نسبت به همنوعان و همهٔ آفریدگان رفتار محبت‌آمیز و رحیمانه داشته باشد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== تعریف دیگردوستی ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژهٔ «دیگردوستی» معادل فارسی ''Altruism''، از ریشهٔ لاتینی ''alter'' به معنای «دیگری» است. در سنت اخلاقی و دینی، این اصطلاح به معنای '''توجه، مهربانی و فداکاری برای دیگری بدون انتظار پاداش''' به کار می‌رود. در متون اسلامی و عبری، مفاهیمی چون '''احسان، شفقت، محبت، ایثار و رحمت''' با این معنا هم‌پوشانی دارند.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در نگاه الهیاتی، دیگردوستی نوعی «تجلی صفات الهی در وجود انسان» است؛ زیرا همان‌گونه که خداوند نسبت به مخلوقات خود رحمت و لطف دارد، انسان نیز باید در روابط انسانی و طبیعی، بازتابی از همان محبت الهی باشد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== دیگردوستی در ادیان ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== دیگردوستی در یهودیت ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در '''کتاب مقدس عبری ([[تورات]])'''، انسان به «صورت خدا» آفریده شده است (پیدایش ۱:۲۷) و از این‌رو دارای کرامت ذاتی است. یهودیان مأمورند که همانند خداوند رفتار نیک داشته باشند:&lt;blockquote&gt;«همسایه‌ات را چون خودت دوست بدار» (لاویان ۱۹:۱۸).&lt;/blockquote&gt;رحمت الهی در [[یهودیت]] با ''[[ابوت الهی]]'' (رابطهٔ پدرانهٔ خداوند با بشر) پیوند دارد. خداوند پدر همهٔ [[بنی‌اسرائیل]] است و محبت او در رفتار با بیوه‌ها، یتیمان و بیگانگان تجلی می‌یابد (تثنیه ۱۰:۱۸-۱۹).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در [[تلمود]] نیز آمده است: «کسی که هم با خدا و هم با مردم نیکوست، نیکوکار حقیقی است.» بنابراین، خدمت به خلق در یهودیت نوعی '''عبادت عملی''' و نشانهٔ عشق به خالق است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== دیگردوستی در مسیحیت ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در مسیحیت، محور الهیات اخلاقی، مفهوم «محبت» است. در [[انجیل]] آمده است:&lt;blockquote&gt;«خدا محبت است» (اول [[یوحنا]] ۴:۸).&lt;/blockquote&gt;خداوند سرچشمهٔ عشق است و انسان در صورتی می‌تواند خدا را دوست بدارد که همنوع خود را نیز دوست بدارد. [[عیسی|عیسی مسیح]] فرمان می‌دهد:&lt;blockquote&gt;«همان‌گونه که من شما را دوست داشتم، یکدیگر را دوست بدارید» (یوحنا ۱۵:۱۲).&lt;/blockquote&gt;محبت در مسیحیت نه احساس صرف، بلکه نوعی '''عمل آگاهانه در خدمت به دیگران''' است. فداکاری عیسی بر صلیب، نماد کامل این نوع محبت است. از این منظر، محبت به همنوع معیار صداقت ایمان به خدا محسوب می‌شود.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== دیگردوستی در اسلام ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در اسلام، محبت و رحمت از صفات اساسی خداوند است:&lt;blockquote&gt;«بسم‌الله الرحمن الرحیم» – رحمان و رحیم بودن خداوند، آغاز و اساس جهان هستی است.&lt;/blockquote&gt;رحمت الهی دو گونه است:</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''رحمت عام (رحمانیه):''' شامل همهٔ مخلوقات، نیک و بد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''رحمت خاص (رحیمیه):''' ویژهٔ مؤمنان و نیکوکاران.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انسان مؤمن موظف است با تأسی به صفات الهی، نسبت به دیگران مهربان و نیکوکار باشد:&lt;blockquote&gt;«خدا نیکوکاران را دوست دارد» (بقره ۱۹۵).&lt;/blockquote&gt;در احادیث نیز آمده است:&lt;blockquote&gt;«بر زمین رحم کنید تا آن‌که در آسمان است بر شما رحم کند» (نهج‌الفصاحه).&lt;/blockquote&gt;در نتیجه، خدمت به مردم و دستگیری از نیازمندان در اسلام نوعی '''شکرگزاری از خداوند''' و راهی برای تقرب به اوست. قرآن کریم میان رحمت الهی و رحمت انسانی پیوندی دوسویه برقرار می‌کند: هر که به خلق رحم کند، مشمول رحمت خالق می‌شود.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== پیوند خداشناسی و دیگردوستی ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در هر سه دین ابراهیمی، محبت به همنوع از '''شناخت خداوند''' سرچشمه می‌گیرد. خدا در رأس مثلثی قرار دارد که دو ضلع دیگر آن انسان و طبیعت‌اند. انسان به‌عنوان خلیفهٔ خداوند بر زمین، موظف است در برابر مخلوقات الهی ـ چه انسان و چه طبیعت ـ با مهربانی، عدالت و رعایت حقوق رفتار کند.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌بیان دیگر، '''محبت به مخلوق، آیینهٔ محبت به خالق است.'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== نتیجه‌گیری ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگردوستی در الهیات ابراهیمی، صرفاً توصیه‌ای اخلاقی نیست بلکه بنیانی خداشناختی دارد. خداوند، سرچشمهٔ عشق و رحمت است و انسان با تخلق به صفات الهی، رسالت خود را در عالم معنا می‌بخشد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از منظر دینی، نیکی به دیگران، خدمت به خداست و بی‌رحمی نسبت به انسان یا طبیعت، نوعی ناسپاسی در برابر نعمت الهی.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنابراین، یهودیت، مسیحیت و اسلام هر سه در این اصل مشترک‌اند که '''شناخت خدا بدون محبت به دیگری، ناقص است.'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== منابع: ===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''چناری، یعقوب‌علی''' و '''شرفی، محسن''' (۱۴۰۲). ''بررسی تطبیقی مبانی خداشناختی دیگردوستی در ادیان ابراهیمی.'' [https://raj.smc.ac.ir/ فصلنامهٔ علمی‌پژوهشی «دینی‌پژوه انسان»]، سال بیستم، شماره ۴۹، صص ۲۱۷–۲۳۶.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ''کتاب مقدس''، ترجمهٔ قدیم ([https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7_%D9%88_%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C انجمن پخش کتب مقدسه]، لندن).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ''قرآن کریم''، ترجمهٔ مهدی فولادوند، قم: نشر دارالقرآن، ۱۳۹۰.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ''عهد جدید''، ترجمهٔ پیروز سیار، تهران: نشر نی، ۱۳۸۷.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># [https://fa.wikishia.net/view/%D8%AA%D9%88%D8%B4%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%DB%8C%DA%A9%D9%88_%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%88%D8%AA%D8%B3%D9%88 ایزوتسو]، توشیهیکو (۱۳۷۸). ''مفاهیم اخلاقی در قرآن مجید.'' تهران: نشر فرزان‌روز.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># راغب اصفهانی (۱۴۱۲ق). ''مفردات الفاظ القرآن.'' بیروت: دارالقلم.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

بَحْثُ الْآفَاق https://www.islamical.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A8%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%AB%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D9%92%D8%A2%D9%81%D9%8E%D8%A7%D9%82&diff=155133&oldid=prev 2025-10-14T05:08:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۰۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= دیگردوستی در الهیات ابراهیمی: مبانی خداشناختی و اخلاقی =</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگردوستی در ادیان ابراهیمی ریشه در شناخت خداوند دارد؛ زیرا خدا سرچشمهٔ رحمت و محبت است و انسان، به‌عنوان جلوه‌ای از او، موظف است همان رحمت را در رفتار با دیگران و طبیعت بازتاب دهد. در یهودیت، مسیحیت و اسلام، خدمت به خلق جلوه‌ای از عبادت خدا و راهی برای تقرب به او دانسته می‌شود.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مقدمه ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگردوستی یا ''محبت به دیگری'' از بنیادی‌ترین مفاهیم اخلاقی در ادیان توحیدی است. این مفهوم در هر سه دین ابراهیمی ـ یهودیت، [[مسیحیت و اسلام]] ـ نه صرفاً به‌عنوان یک فضیلت اخلاقی، بلکه به‌مثابه نشانه‌ای از شناخت خداوند و تخلق به صفات او مطرح است. در واقع، انسان در پرتو رابطهٔ خود با خداوند، می‌آموزد که نسبت به همنوعان و همهٔ آفریدگان رفتار محبت‌آمیز و رحیمانه داشته باشد.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== تعریف دیگردوستی ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژهٔ «دیگردوستی» معادل فارسی ''Altruism''، از ریشهٔ لاتینی ''alter'' به معنای «دیگری» است. در سنت اخلاقی و دینی، این اصطلاح به معنای '''توجه، مهربانی و فداکاری برای دیگری بدون انتظار پاداش''' به کار می‌رود. در متون اسلامی و عبری، مفاهیمی چون '''احسان، شفقت، محبت، ایثار و رحمت''' با این معنا هم‌پوشانی دارند.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در نگاه الهیاتی، دیگردوستی نوعی «تجلی صفات الهی در وجود انسان» است؛ زیرا همان‌گونه که خداوند نسبت به مخلوقات خود رحمت و لطف دارد، انسان نیز باید در روابط انسانی و طبیعی، بازتابی از همان محبت الهی باشد.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== دیگردوستی در ادیان ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== دیگردوستی در یهودیت ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در '''کتاب مقدس عبری ([[تورات]])'''، انسان به «صورت خدا» آفریده شده است (پیدایش ۱:۲۷) و از این‌رو دارای کرامت ذاتی است. یهودیان مأمورند که همانند خداوند رفتار نیک داشته باشند:&lt;blockquote&gt;«همسایه‌ات را چون خودت دوست بدار» (لاویان ۱۹:۱۸).&lt;/blockquote&gt;رحمت الهی در [[یهودیت]] با ''[[ابوت الهی]]'' (رابطهٔ پدرانهٔ خداوند با بشر) پیوند دارد. خداوند پدر همهٔ [[بنی‌اسرائیل]] است و محبت او در رفتار با بیوه‌ها، یتیمان و بیگانگان تجلی می‌یابد (تثنیه ۱۰:۱۸-۱۹).</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در [[تلمود]] نیز آمده است: «کسی که هم با خدا و هم با مردم نیکوست، نیکوکار حقیقی است.» بنابراین، خدمت به خلق در یهودیت نوعی '''عبادت عملی''' و نشانهٔ عشق به خالق است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== دیگردوستی در مسیحیت ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در مسیحیت، محور الهیات اخلاقی، مفهوم «محبت» است. در [[انجیل]] آمده است:&lt;blockquote&gt;«خدا محبت است» (اول [[یوحنا]] ۴:۸).&lt;/blockquote&gt;خداوند سرچشمهٔ عشق است و انسان در صورتی می‌تواند خدا را دوست بدارد که همنوع خود را نیز دوست بدارد. [[عیسی|عیسی مسیح]] فرمان می‌دهد:&lt;blockquote&gt;«همان‌گونه که من شما را دوست داشتم، یکدیگر را دوست بدارید» (یوحنا ۱۵:۱۲).&lt;/blockquote&gt;محبت در مسیحیت نه احساس صرف، بلکه نوعی '''عمل آگاهانه در خدمت به دیگران''' است. فداکاری عیسی بر صلیب، نماد کامل این نوع محبت است. از این منظر، محبت به همنوع معیار صداقت ایمان به خدا محسوب می‌شود.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== دیگردوستی در اسلام ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در اسلام، محبت و رحمت از صفات اساسی خداوند است:&lt;blockquote&gt;«بسم‌الله الرحمن الرحیم» – رحمان و رحیم بودن خداوند، آغاز و اساس جهان هستی است.&lt;/blockquote&gt;رحمت الهی دو گونه است:</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''رحمت عام (رحمانیه):''' شامل همهٔ مخلوقات، نیک و بد.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''رحمت خاص (رحیمیه):''' ویژهٔ مؤمنان و نیکوکاران.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انسان مؤمن موظف است با تأسی به صفات الهی، نسبت به دیگران مهربان و نیکوکار باشد:&lt;blockquote&gt;«خدا نیکوکاران را دوست دارد» (بقره ۱۹۵).&lt;/blockquote&gt;در احادیث نیز آمده است:&lt;blockquote&gt;«بر زمین رحم کنید تا آن‌که در آسمان است بر شما رحم کند» (نهج‌الفصاحه).&lt;/blockquote&gt;در نتیجه، خدمت به مردم و دستگیری از نیازمندان در اسلام نوعی '''شکرگزاری از خداوند''' و راهی برای تقرب به اوست. قرآن کریم میان رحمت الهی و رحمت انسانی پیوندی دوسویه برقرار می‌کند: هر که به خلق رحم کند، مشمول رحمت خالق می‌شود.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== پیوند خداشناسی و دیگردوستی ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در هر سه دین ابراهیمی، محبت به همنوع از '''شناخت خداوند''' سرچشمه می‌گیرد. خدا در رأس مثلثی قرار دارد که دو ضلع دیگر آن انسان و طبیعت‌اند. انسان به‌عنوان خلیفهٔ خداوند بر زمین، موظف است در برابر مخلوقات الهی ـ چه انسان و چه طبیعت ـ با مهربانی، عدالت و رعایت حقوق رفتار کند.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌بیان دیگر، '''محبت به مخلوق، آیینهٔ محبت به خالق است.'''</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== نتیجه‌گیری ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگردوستی در الهیات ابراهیمی، صرفاً توصیه‌ای اخلاقی نیست بلکه بنیانی خداشناختی دارد. خداوند، سرچشمهٔ عشق و رحمت است و انسان با تخلق به صفات الهی، رسالت خود را در عالم معنا می‌بخشد.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از منظر دینی، نیکی به دیگران، خدمت به خداست و بی‌رحمی نسبت به انسان یا طبیعت، نوعی ناسپاسی در برابر نعمت الهی.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنابراین، یهودیت، مسیحیت و اسلام هر سه در این اصل مشترک‌اند که '''شناخت خدا بدون محبت به دیگری، ناقص است.'''</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== منابع: ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''چناری، یعقوب‌علی''' و '''شرفی، محسن''' (۱۴۰۲). ''بررسی تطبیقی مبانی خداشناختی دیگردوستی در ادیان ابراهیمی.'' [https://raj.smc.ac.ir/ فصلنامهٔ علمی‌پژوهشی «دینی‌پژوه انسان»]، سال بیستم، شماره ۴۹، صص ۲۱۷–۲۳۶.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ''کتاب مقدس''، ترجمهٔ قدیم ([https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3_%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7_%D9%88_%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C انجمن پخش کتب مقدسه]، لندن).</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ''قرآن کریم''، ترجمهٔ مهدی فولادوند، قم: نشر دارالقرآن، ۱۳۹۰.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ''عهد جدید''، ترجمهٔ پیروز سیار، تهران: نشر نی، ۱۳۸۷.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># [https://fa.wikishia.net/view/%D8%AA%D9%88%D8%B4%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%DB%8C%DA%A9%D9%88_%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%88%D8%AA%D8%B3%D9%88 ایزوتسو]، توشیهیکو (۱۳۷۸). ''مفاهیم اخلاقی در قرآن مجید.'' تهران: نشر فرزان‌روز.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># راغب اصفهانی (۱۴۱۲ق). ''مفردات الفاظ القرآن.'' بیروت: دارالقلم.</ins></div></td></tr> </table>

بَحْثُ الْآفَاق https://www.islamical.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A8%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%AB%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D9%92%D8%A2%D9%81%D9%8E%D8%A7%D9%82&diff=155115&oldid=prev 2025-10-14T04:35:51Z

<p>صفحه را خالی کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۳۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''وسعت مفهومی:''' "الآفاق" (افق‌ها) به‌طور زیبایی "آزادی اندیشه" و "گستردگی پژوهش" را همزمان تداعی می‌کند. این نام نشان می‌دهد که پژوهش های ما  محدود به یک حوزه بسته نیست و به کاوش در افق‌های مختلف علم می‌پردازد.    </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''تناسب محتوایی:''' برای حوزه اسلام‌شناسی که خودش یک "افق" وسیع از معارف است، "بَحْثُ الْآفَاق" کاملاً مسما و معنادار است. این عبارت یادآور آیه «سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ...» نیز هست که بر پژوهش در جهان هستی دلالت دارد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''قدرت و رسایی:''' "بَحْثُ الْآفَاق" در عین ظرافت، قدرتمند و محکم است و برای یک پژوهشگر جدی بسیار مناسب است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''"بَحْثُ الْآفَاق":''' این نام، تلفیق کامل و باشکوهی از "تحقیق" و "آزادی اندیشه" است و برای یک محقق حوزه اسلام‌شناسی، انتخابی استراتژیک و هوشمندانه خواهد بود.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

بَحْثُ الْآفَاق https://www.islamical.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:%D8%A8%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%AB%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D9%92%D8%A2%D9%81%D9%8E%D8%A7%D9%82&diff=154740&oldid=prev 2025-10-12T06:20:50Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «# &#039;&#039;&#039;وسعت مفهومی:&#039;&#039;&#039; &quot;الآفاق&quot; (افق‌ها) به‌طور زیبایی &quot;آزادی اندیشه&quot; و &quot;گستردگی پژوهش&quot; را همزمان تداعی می‌کند. این نام نشان می‌دهد که پژوهش های ما محدود به یک حوزه بسته نیست و به کاوش در افق‌های مختلف علم می‌پردازد. # &#039;&#039;&#039;تناسب محتوایی:&#039;&#039;&#039; برای حوزه...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div># &#039;&#039;&#039;وسعت مفهومی:&#039;&#039;&#039; &quot;الآفاق&quot; (افق‌ها) به‌طور زیبایی &quot;آزادی اندیشه&quot; و &quot;گستردگی پژوهش&quot; را همزمان تداعی می‌کند. این نام نشان می‌دهد که پژوهش های ما محدود به یک حوزه بسته نیست و به کاوش در افق‌های مختلف علم می‌پردازد. <br /> # &#039;&#039;&#039;تناسب محتوایی:&#039;&#039;&#039; برای حوزه اسلام‌شناسی که خودش یک &quot;افق&quot; وسیع از معارف است، &quot;بَحْثُ الْآفَاق&quot; کاملاً مسما و معنادار است. این عبارت یادآور آیه «سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ...» نیز هست که بر پژوهش در جهان هستی دلالت دارد.<br /> # &#039;&#039;&#039;قدرت و رسایی:&#039;&#039;&#039; &quot;بَحْثُ الْآفَاق&quot; در عین ظرافت، قدرتمند و محکم است و برای یک پژوهشگر جدی بسیار مناسب است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;&quot;بَحْثُ الْآفَاق&quot;:&#039;&#039;&#039; این نام، تلفیق کامل و باشکوهی از &quot;تحقیق&quot; و &quot;آزادی اندیشه&quot; است و برای یک محقق حوزه اسلام‌شناسی، انتخابی استراتژیک و هوشمندانه خواهد بود.</div>

بَحْثُ الْآفَاق