https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AA_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%ABکتابت حدیث - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-06T06:35:09Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AA_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB&diff=147201&oldid=prevShahroudi در ۱۵ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۱2025-08-15T09:21:27Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{علوم حدیث}}</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات حدیثی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات حدیثی]]</div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AA_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB&diff=147197&oldid=prevShahroudi در ۱۵ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۵2025-08-15T09:15:44Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''کتابت حدیث''' یا '''نگارش حدیث''' به تاریخچه نگارش حدیث و تدوین کتب حدیثی اشاره دارد. حدیثنگاری تاریخچهای پر فراز و نشیب از دوران پیامبر اسلام، سپس دوران منع حدیث و سرانجام آغاز حدیثنگاری در سده ۲ قمری را شامل میشود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''کتابت حدیث''' یا '''نگارش حدیث''' به تاریخچه نگارش حدیث و تدوین کتب حدیثی اشاره دارد. حدیثنگاری تاریخچهای پر فراز و نشیب از دوران پیامبر اسلام، سپس دوران منع حدیث و سرانجام آغاز حدیثنگاری در سده ۲ قمری را شامل میشود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== در دوران حیات محمد ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== تاریخچه ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</ins>== در دوران حیات محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</ins>==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان حیات محمد، کتابت حدیث، چندان مرسوم نبوده است؛ با این وجود بر اساس برخی گزارشها از سوی مورخین و محدثین [[مسلمان]]، برخی از [[صحابه]]، کتابهایی در خصوص احادیث نگاشته بودند. [[ترمذی]] گزارش میکند که [[سعد بن عباده|سعد بن عباده انصاری]]، کتابی را از احادیث و سنن محمد نگاشته بود که بعدها، فرزندانش از آن کتاب نقل میکردند. همچنین [[بخاری]] از کتاب [[عبدالله بن اوفی]] یاد میکند که از ان نسخههایی منتشر شده بود. گفته شده که [[جابر بن عبدالله انصاری]] نیز کتابی از احادیث نبوی داشته است و [[قتادة بن دعامه]] نیز مدعی ود که این کتاب را حفظ کرده است. کتاب ''[[صحیفه صادقه]]'' که اثر [[عبدالله بن عمرو بن العاص]] بوده نیز از کتابهای حدیثی مشهور در زمان حیات محمد است. [[ابناثیر]] مدعی است که در این کتاب بیش از هزار حدیث نقل شده است. همچنین گفته شده است که [[عبدالله بن عباس]] نیز مقداری از احادیث نبوی را بر تخته چوبی نگاشته بود و با خود حمل میکرد.<ref>{{پک|صالح|۱۳۹۱|ک=علوم حدیث و اصطلاحات آن|ص=۲۲-۲۵}}</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان حیات محمد، کتابت حدیث، چندان مرسوم نبوده است؛ با این وجود بر اساس برخی گزارشها از سوی مورخین و محدثین [[مسلمان]]، برخی از [[صحابه]]، کتابهایی در خصوص احادیث نگاشته بودند. [[ترمذی]] گزارش میکند که [[سعد بن عباده|سعد بن عباده انصاری]]، کتابی را از احادیث و سنن محمد نگاشته بود که بعدها، فرزندانش از آن کتاب نقل میکردند. همچنین [[بخاری]] از کتاب [[عبدالله بن اوفی]] یاد میکند که از ان نسخههایی منتشر شده بود. گفته شده که [[جابر بن عبدالله انصاری]] نیز کتابی از احادیث نبوی داشته است و [[قتادة بن دعامه]] نیز مدعی ود که این کتاب را حفظ کرده است. کتاب ''[[صحیفه صادقه]]'' که اثر [[عبدالله بن عمرو بن العاص]] بوده نیز از کتابهای حدیثی مشهور در زمان حیات محمد است. [[ابناثیر]] مدعی است که در این کتاب بیش از هزار حدیث نقل شده است. همچنین گفته شده است که [[عبدالله بن عباس]] نیز مقداری از احادیث نبوی را بر تخته چوبی نگاشته بود و با خود حمل میکرد.<ref>{{پک|صالح|۱۳۹۱|ک=علوم حدیث و اصطلاحات آن|ص=۲۲-۲۵}}</ref></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== در دوران خلافت راشدین ===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با درگذشت محمد و آغاز خلافت [[فهرست خلفای راشدین|خلفای راشدین]]، نگارش حدیث، همچون سابق اجرا میشد. [[ابوبکر]] دستور به جمعآوری احادیث کرد؛ هرچند بعدها از این کار پشیمان شد و احادیث جمعآوری شده را سوزاند. [[عمر بن خطاب]] نیز در ابتدای [[خلافت عمر بن خطاب|خلافتش]]، به جمعآوری احادیث تاکید داشت اما بعدها، با مشورتهایی که نمود، با این ادعا که قوم [[یهود]]، پس از جمعاوری احادیث، [[تورات|کتاب آسمانی]] خود را فراموش کردند، از این کار منصرف شد. [[خطیب بغدادی]] در این خصوص گزارش میکند که صحابه در این دوران به کتابت حدیث، روی خوش نشان نمیدادند چون نمیخواستند همسنگ [[قرآن]]، کتابی تدوین شود. صبحی صالح معتقد است که برخی از صحابه و تابعین نیز، برای آنکه دچار سانسور در نقل حدیث نشوند و برخی احادیث که در طعن صاحب منصبان آن زمان را ننویسند، از کتابت حدیث صرف نظر کردند.<ref>{{پک|صالح|۱۳۹۱|ک=علوم حدیث و اصطلاحات آن|ص=۳۲-۳۴}}</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== دوران عمر بن عبدالعزیز ===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در دوران خلافت [[عمر بن عبدالعزیز]]، رویکرد حکومت اسلامی در قبال کتابت حدیث، تغییر کرد و جواز و دستور کتابت صادر شد. گفته شده است که عمر بن عبدالعزیز این کار را پس از مشورت با عالمان مسلمان ترتیب داد. در دستور کتبی او به حاکم مدینه، گفته شده است که ترس از درگذشت محدثان سبب شده است که چنین دستوری صادر شود. از این دوران عصر کتابت حدیث در اسلام، به صورت رسمی آغاز شد.<ref>{{پک|صالح|۱۳۹۱|ک=علوم حدیث و اصطلاحات آن|ص=۳۶-۳۹}}</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AA_%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB&diff=147195&oldid=prevShahroudi: صفحهای تازه حاوی «'''کتابت حدیث''' یا '''نگارش حدیث''' به تاریخچه نگارش حدیث و تدوین کتب حدیثی اشاره دارد. حدیثنگاری تاریخچهای پر فراز و نشیب از دوران پیامبر اسلام، سپس دوران منع حدیث و سرانجام آغاز حدیثنگاری در سده ۲ قمری را شامل میشود. == در دوران حیات محمد...» ایجاد کرد2025-08-15T09:01:28Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''کتابت حدیث''' یا '''نگارش حدیث''' به تاریخچه نگارش حدیث و تدوین کتب حدیثی اشاره دارد. حدیثنگاری تاریخچهای پر فراز و نشیب از دوران پیامبر اسلام، سپس دوران منع حدیث و سرانجام آغاز حدیثنگاری در سده ۲ قمری را شامل میشود. == در دوران حیات محمد...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''کتابت حدیث''' یا '''نگارش حدیث''' به تاریخچه نگارش حدیث و تدوین کتب حدیثی اشاره دارد. حدیثنگاری تاریخچهای پر فراز و نشیب از دوران پیامبر اسلام، سپس دوران منع حدیث و سرانجام آغاز حدیثنگاری در سده ۲ قمری را شامل میشود.<br />
<br />
== در دوران حیات محمد ==<br />
در زمان حیات محمد، کتابت حدیث، چندان مرسوم نبوده است؛ با این وجود بر اساس برخی گزارشها از سوی مورخین و محدثین [[مسلمان]]، برخی از [[صحابه]]، کتابهایی در خصوص احادیث نگاشته بودند. [[ترمذی]] گزارش میکند که [[سعد بن عباده|سعد بن عباده انصاری]]، کتابی را از احادیث و سنن محمد نگاشته بود که بعدها، فرزندانش از آن کتاب نقل میکردند. همچنین [[بخاری]] از کتاب [[عبدالله بن اوفی]] یاد میکند که از ان نسخههایی منتشر شده بود. گفته شده که [[جابر بن عبدالله انصاری]] نیز کتابی از احادیث نبوی داشته است و [[قتادة بن دعامه]] نیز مدعی ود که این کتاب را حفظ کرده است. کتاب ''[[صحیفه صادقه]]'' که اثر [[عبدالله بن عمرو بن العاص]] بوده نیز از کتابهای حدیثی مشهور در زمان حیات محمد است. [[ابناثیر]] مدعی است که در این کتاب بیش از هزار حدیث نقل شده است. همچنین گفته شده است که [[عبدالله بن عباس]] نیز مقداری از احادیث نبوی را بر تخته چوبی نگاشته بود و با خود حمل میکرد.<ref>{{پک|صالح|۱۳۹۱|ک=علوم حدیث و اصطلاحات آن|ص=۲۲-۲۵}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = صالح| نام = صبحی| پیوند نویسنده = صبحی صالح| عنوان = علو حدیث و اصطلاحات آن| ترجمه = عادل نادر علی| سری = پنجم| سال = ۱۳۹۱| ناشر = اسوه| مکان = قم| زبان = فارسی| شابک = ۶۷۸۹۶۴۸۶۵۳۰۰۷}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}<br />
<br />
[[رده:اصطلاحات حدیثی]]</div>Shahroudi