Shahroudi: صفحه‌ای تازه حاوی «مینیاتوری از کتاب [[مجمع التواریخ حافظ ابرو که دربارهٔ کشتی نوح و نجات جانوران است (هرات ۱۴۲۵ میلادی).[http://www.davidmus.dk/en/collections/islamic/dynasties/timurids-and-turkmen/art/8-2005]]] '''کَشتی نوح''' نام یک کشتی در داست...» ایجاد کرد

2024-10-29T03:34:13Z

صفحه‌ای تازه حاوی «300px|بندانگشتی|چپ|مینیاتوری از کتاب [[مجمع التواریخ حافظ ابرو که دربارهٔ کشتی نوح و نجات جانوران است (هرات ۱۴۲۵ میلادی).<ref>[http://www.davidmus.dk/en/collections/islamic/dynasties/timurids-and-turkmen/art/8-2005]</ref>]] '''کَشتی نوح''' نام یک کشتی در داست...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

[[پرونده:16 2-8-2005-Noahs-ark-Hafis-Abru-2.jpg|300px|بندانگشتی|چپ|مینیاتوری از کتاب [[مجمع التواریخ]] [[حافظ ابرو]] که دربارهٔ کشتی نوح و نجات جانوران است ([[هرات]] ۱۴۲۵ میلادی).<ref>[http://www.davidmus.dk/en/collections/islamic/dynasties/timurids-and-turkmen/art/8-2005]</ref>]]

'''کَشتی نوح''' نام یک کشتی در داستان‌های کتب مقدس در [[دین‌های ابراهیمی]] است. در این داستان گفته می‌شود نوح به فرمان [[یهوه]] این کشتی را ساخت تا خود، خانواده خود و چند نمونه از هر حیوان را از پیامدهای [[طوفان نوح]] نجات دهد. در بین تمدنهای میانرودان نیز داستانی مشابه وجود داشته است.

این داستان در بخش‌های ۶ تا ۹ [[کتاب پیدایش]]، اولین کتاب از [[تورات]] یهودیان و [[قرآن]] (سوره‌های ۱۱ و ۷۱) آمده و نسخه‌های دیگری از آن نیز در دیگر منابع یهودی، مسیحی و اسلامی دیده می‌شود.

== بررسی علمی ==
[[پرونده:Mount Ararat and the Araratian plain (cropped).jpg|thumb|left|450px|در ''[[سفر پیدایش]]'' در [[عهد عتیق]] از [[کوه آرارات]] به عنوان محل به خاک‌نشستن کشتی نوح پس از [[طوفان بزرگ]] یاد شده است.]]
وقوع طوفانی در مقیاس جهانی با درک امروز بشر از علومی مانند [[زمین‌شناسی]] و [[دیرینه‌شناسی]] در تضاد است.<ref dir="ltr">{{پک| Weber|1980|ک=The Fatal Flaws of Flood Geology|ص=24–37|زبان=en}}</ref><ref dir="ltr">{{پک|Montgomery|2012|ک=The Rocks Don't Lie: A Geologist Investigates Noah's Flood|ص=|زبان=en}}</ref> با این وجود، داستان طوفان بزرگی که برای نابودی نسل بشر فرستاده می‌شود، به حدی در اساطیر مردمان مختلف در سراسر جهان رایج است که به نظر می‌رسد یک ویژگی عمومی در تصورات انسانی باشد. عناصر بین‌النهرینی در روایت کتاب مقدس آشکار است<ref dir="ltr">{{پک|Whybray|2010|ک=The Pentateuch|ف=Genesis|ص=63|زبان=en}}</ref> و بیشتر محققان پذیرفته‌اند که [[طوفان بزرگ|افسانه طوفان]] ابتدا در آن سرزمین شکل گرفته است. با توجه به وابستگی زندگی مردم بین‌النهرین به دو رودخانه بزرگ [[دجله]] و [[فرات]]، سیل و طوفان و خسارات پس از آن امری رایج در منطقه بوده است و رایج شدن چنین داستانی نزد مردم دور از انتظار نیست. قدیمی‌ترین نسخه داستان باید ریشه در گذشته‌های بسیار دور و \da از اختراع [[خط (نوشتار)|خط]] داشته باشد. توصیفات جهانِ پیش از طوفان در نسخه بابلی یادآور نیزارهای جنوب عراق است که در آن، خانه‌ها و قایق‌ها از [[نی (گیاه)|نی]] ساخته می‌شدند.<ref dir="ltr">{{پک|Finkel|2014|ک=The Ark Before Noah: Decoding the Story of the Flood|ص=240|زبان=en}}</ref>

به گفته [[اروین فینکل]]، شباهت روایت سفر پیدایش و لوح ۱۱ از ''حماسه گیلگمش'' به اندازه‌ای زیاد است که مستقل دانستن دو روایت از یکدیگر غیرممکن است. نظر معمول این است که متن عبری از یک نسخه [[خط میخی]] بابلی گرفته شده است. احتمالاً نیاز یهودیان به یک تاریخ مکتوب سبب شده آن‌ها بخش‌هایی از برخی داستان‌های بابلی دربارهٔ زمان‌های اولیه را وام بگیرند، زیرا داستان‌های سنتی خودشان ناکافی بوده است.<ref dir="ltr">{{پک|Finkel|2014|ک=The Ark Before Noah: Decoding the Story of the Flood|ص=241|زبان=en}}</ref> وجود یک واسطه میان متن بابلی و روایت کتاب مقدس منتفی نیست. [[هوری‌ها|مردم هوری]]، از ساکنان بین‌النهرین شمالی، [[آناتولی]] و [[سوریه]]، می‌توانند واسطه مورد نظر باشند. نسخه [[زبان هوری|هوری]] داستان طوفان تنها به صورت پراکنده موجود است اما در همین متون پراکنده، نامی به صورت Na-aḥ-ma-su-le-el وجود دارد که نوح ممکن است مخفف آن باشد، گر چه رابطه میان این دو نام قطعی نیست.<ref dir="ltr">{{پک|Young|2007|ک=Encyclopaedia Judaica|رف=CITEREFJudaica2007|ف=Noah|ص=287|زبان=en}}</ref>
[[پرونده:Noahs Ark.jpg|چپ|بندانگشتی|250px|یک نگاره اثر [[ادوارد هیکس]] آمریکایی که در آن حیوانات جفت جفت در حال سوار شدن به کشتی نوح ترسیم شده‌اند.]]
در نظر مایکل کوگان، روایت کتاب مقدس از طوفان آشکارترین نمونه وابستگی مستقیم آن به دیگر افسانه‌های باستانی است و بیشتر جزئیات آن شباهت قابل تشخیصی با روایات بین‌النهرینی، به خصوص ''[[حماسه گیلگمش|گیلگمش]]'' و ''اترهسیس''، دارند. مانند ''[[فهرست پادشاهان سومری]]'' و منابع سنتی [[بین النهرین|بین‌النهرینی]]، تاریخ اولیه بشر در [[کتاب مقدس]] نیز به دو دوره قبل از طوفان و بعد از طوفان تقسیم شده است. عهد قبل از طوفان، در بر گیرنده گذشته‌ای دور است که ادعا شده در آن انسان‌ها طول عمری دراز و غیر معمول داشتند.<ref dir="ltr">{{پک|Coogan|1999|ک=The Oxford History of the Biblical World|ص=21|زبان=en}}</ref> در روایت [[بروص (کاهن)|بروص]]، قهرمان داستان دهمین پادشاه بابل قبل از طوفان است و به‌طور مشابه، نوح دهمین شه‌پدر [[پیش از طوفان]] است.<ref dir="ltr">{{پک|Young|2007|ک=Encyclopaedia Judaica|رف=CITEREFJudaica2007|ف=Noah|ص=287|زبان=en}}</ref> در هر دو سنت روایی، خدایی به قهرمان داستان از طوفانی قریب‌الوقوع خبر می‌دهد. او شروع به ساختن کشتی می‌کند و با وقوع طوفان، به اتفاق خانواده‌اش و همه گونه‌های حیوانی سوار آن می‌شود. در پایان، کشتی بر کوهی می‌نشیند و قهرمان داستان سه پرنده به اطراف می‌فرستد تا مطمئن شود زمان پایین آمدن فرا رسیده است.<ref dir="ltr">{{پک|Coogan|1999|ک=The Oxford History of the Biblical World|ص=21|زبان=en}}</ref>
{{col-begin}}
{{col-break}}
''[[حماسه گیلگمش]]''{{سخ}}
آنگاه که هفتمین روز رسید،{{سخ}}کبوتری بیرون نگه داشتم و او را رها کردم. کبوتر پرید و بازگشت، جای آسایشی نیافته بود و برگشت.{{سخ}}پرستویی بیرون نگه داشتم و او را رها کردم. پرستو پرید و بازگشت، جای آسایشی نیافته بود و برگشت.{{سخ}}زاغی بیرون نگه داشتم و او را رها کردم. زاغ رفت و آب را دید که فرومی‌نشیند… و برنگشت.{{سخ}}همه چیز را بیرون نهادم و قربانی کردم… خدایان که بوی خوشی استشمام کرده بودند، مثل مگس گرد قربانی جمع شدند.
{{col-break}}
[[سفر پیدایش]]{{سخ}}
آنگاه (بعد از یافتن خشکی توسط پرنده) نوح برای یهوه قربانگاهی ساخت{{سخ}} و همه حیوانات پاک و همه پرندگان پاک را به قربانگاه پیشکش کرد.{{سخ}} زمانی که یهوه بوی خوش را استشمام کرد، در قلب خود گفت:{{سخ}} «دیگر هرگز زمین را به خاطر انسان‌ها نفرین نخواهم کرد.»
{{col-end}}

هر چند داستان کتاب مقدس باید از متن [[تمدن بابل|بابلی]] گرفته شده باشد اما دیدگاه اسرائیلیان در آن غالب است. در داستان بابلی، خدایان به دلیل افزایش سر و صدا (یعنی افزایش جمعیت انسان‌ها) که خوابشان را مختل می‌کرد، تصمیم می‌گیرند انسان‌ها را نابود کنند اما یکی از خدایان به قهرمان داستان اطلاع می‌دهد که قایقی بسازد و خانواده‌اش و حیوانات را نجات دهد. سرانجام، خدایان به این نتیجه می‌رسند که عجولانه عمل کرده‌اند و تصمیم می‌گیرند دیگر چنین نکنند. اما در [[سفر پیدایش]]، یهوه طوفان را به عنوان مجازات ظلم و شرارت می‌فرستد و همان خدا نیز نوح و خانواده‌اش را نجات می‌دهد.<ref dir="ltr">{{پک|Van Seters|1998|ک=The Hebrew Bible Today: Critical Issues|ص=25|زبان=en}}</ref>

اسناد باستانی دربارهٔ طغیان دجله و فرات در بین‌النهرین وجود دارد اما هیچ مدرکی دربارهٔ وقوع سیل و طوفان جهانی یافت نشده است. همچنین هیچ مدرکی دربارهٔ روی دادن چنین طوفانی در منطقه فلسطین نیز موجود نیست. با این حال، داستان نوح را نیز در همان بین‌النهرین قرار داده‌اند زیرا کشتی بر کوه آرارات استراحت می‌کند. علاوه بر دجله و فرات، [[باستان‌شناسی|باستان‌شناسان]] یافته‌هایی دربارهٔ طوفان بزرگ حاصل از [[دریای سیاه]] نیز پیدا کرده‌اند که شاید الهام‌بخش داستان کتاب مقدس باشد.<ref dir="ltr">{{پک|Bandstra|2008|ک=Reading the Old Testament|ص=62|زبان=en}}</ref>

در ابتدای روایت به رابطه جنسی خدایان و زنان آدمیان و تولد قهرمانان از ایشان اشاره شده است؛ چنین چیزی در داستان بابلی دیده نمی‌شود اما مشابه آن در [[اساطیر یونانی]] وجود دارد. در [[عصر قهرمانی یونانی]] نیز قهرمانان فرزندان نیمه‌الهی متولد شده از آمیزش خدایان و موجودات فانی هستند و دقیقاً مشابه باب ۱۰ سفر پیدایش، مردمانی که نسلشان به این قهرمانان می‌رسد نام برده شده‌اند. بدین ترتیب داستان طوفان بابلی در این چارچوب قرار داده شده تا نشان‌دهنده قضاوت خدا دربارهٔ دوران قهرمانان باشد<ref dir="ltr">{{پک|Van Seters|1998|ک=The Hebrew Bible Today: Critical Issues|ص=25|زبان=en}}</ref> اما تناسبی میان جرم و مجازات دیده نمی‌شود و به همین دلیل، با گسترش و تفسیر متن تلاش کرده‌اند آن را توجیه کنند.<ref dir="ltr">{{پک|Beltz|1990|ص=47|ک=Gott und die Götter: Biblische Mythologie|زبان=en}}</ref> پسران خدا در سایر بخش‌های [[تنخ]] موجوداتی الهی و حاضر در دربار خدا هستند. در اساطیر کنعانی، تمام خدایانی که تحت سلطه [[ال (خدا)|ال]] بودند را «بنو ایلی» (پسران خدا) می‌نامیدند.<ref dir="ltr">{{پک|Attridge|Meeks|2017|ف=Genesis 6|ک=The HarperCollins Study Bible|زبان=en}}</ref> بخش آغازین داستان نوح همچنین نشان می‌دهد نویسنده این قسمت از تورات با داستان آدم و حوا و رانده‌شدن آن‌ها از [[باغ عدن]] آشنایی نداشته، زیرا جهانی را توصیف کرده که در آن هنوز رابطه صلح‌آمیز خدایان و آدمیان (در اثر نافرمانی آدم و حوا) از بین نرفته است.<ref dir="ltr">{{پک|Beltz|1990|ص=47|ک=Gott und die Götter: Biblische Mythologie|زبان=en}}</ref> در نظر والتر بلتس، داستان تجاوز پسران خدا به دختران آدمیان در واقع توصیف‌کننده مرحله انتقال از [[زن‌سالاری]] به [[پدرسالاری|مردسالاری]] در تمدن بشر است.<ref dir="ltr">{{پک|Beltz|1990|ص=47|ک=Gott und die Götter: Biblische Mythologie|زبان=en}}</ref>

در ۷:۱۶ نوشته شده که خدا در کشتی را بست. [[انسان‌انگاری]] سنت حماسی قدیمی (یهوه‌ای) در این خط حفظ شده تا «سادگی نسبتاً کودکانه» را با پیامی عمیق دینی ترکیب کند. در نسخه بابلی، [[اوتنپیشتیم]] خود در را می‌بندد اما در نسخه [[کتاب مقدس]]، تنها یهوه می‌تواند چنین کند. در ۸:۴ کشتی بر [[کوه آرارات]] استراحت می‌کند؛ این بازی با کلمات است زیرا کلمه عبری استفاده شده (nwh) با نام نوح (به معنای استراحت) از نظر زبانی ریشه مشترک دارد. در ۵:۲۹ نیز گفته شده که نوح برای بشر «تسلی» آورد که موردی مشابه است.<ref dir="ltr">{{پک|Arnold|2008|ک=Genesis|ف=The Primeval History|ص=104|زبان=en}}</ref>

در [[تاریخ باستان|عهد باستان]]، ناخداها از پرندگان برای یافتن خشکی استفاده می‌کردند. نوح نیز به همان شیوه از آنان استفاده می‌کند. روایت نسخه بابلی داستان هم همین‌گونه است، منتها آنجا از زاغ، پرستو و کبوتر استفاده می‌شود، هر چند ارتباط دو روایت غیرقابل انکار است. مانند نسخه بابلی، قربانی و عبادت بلافاصله از زمان پیاده شدن آغاز می‌شود. اما میان دو نسخه تفاوت وجود دارد؛ خدایان ''[[حماسه گیلگمش]]'' گرسنه هستند و مثل مگس جمع می‌شوند.<ref dir="ltr">{{پک|Arnold|2008|ک=Genesis|ف=The Primeval History|ص=105–108|زبان=en}}</ref>

== مکان‌های نسبت داده‌شده به کشتی نوح ==
طبق بسیاری از روایات یهودیان مسیحیان و مسلمانان نیز محل فرود این کشتی در [[کوه جودی]] در ترکیه است.

=== ترکیه ===
داستان مذکور منجر شده تا تحقیقات بسیاری از سوی پیروان ادیان ابراهیمی برای یافتن بقایای کشتی نوح، به خصوص در منطقه [[آرارات]] انجام شود. در سال ۲۰۰۷ تیمی با حمایت کلیسای مسیحی تکه چوب‌هایی در ارتفاعات قله آرارات در [[ترکیه]] پیدا کرد. هرچند تیم جستجوگر مدعی شد که ۹۹.۹٪ مطمئن است که کشتی نوح را یافته است ولی باستان شناسان این ادعا را با توجه به شواهد علمی موجود مورد تردید فراوان دانسته‌اند.<ref>[http://news.nationalgeographic.com/news/2010/04/100428-noahs-ark-found-in-turkey-science-religion-culture Noah's Ark Found in Turkey?]</ref>

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس}}

=== منابع ===
{{چپ‌چین}}
* {{Cite book|first1=John|last1=Van Seters|editor-last1=McKenzie|editor-first1=Stepehn L.|editor-last2=Graham|editor-first2=Matt Patrick|سال=1998|عنوان=The Hebrew Bible Today: An Introduction to Critical Issues|ناشر=Westminster John Knox Press}}
* {{Cite book|نام1=Harold W.|نام خانوادگی1=Attridge|نام2=Wayne A.|نام خانوادگی2=Meeks|عنوان=The HarperCollins Study Bible|ناشر=[[انتشارات هارپرکالینز|HarperOne]]|سال=2017}}
* {{Cite book|نام1=Michael. D|نام خانوادگی1=Coogan|عنوان=The Oxford History of the Biblical World|chapter=In the Beginning|ناشر=[[انتشارات دانشگاه آکسفورد|Oxford University Press]]|سال=1999}}
* {{Cite book|نام خانوادگی1=Bandstra|نام1=Barry L.|عنوان=Reading the Old Testament: An Introduction to the Hebrew Bible|ناشر=Wadsworth|سال=2008}}
* {{Cite book|نام1=B. T.|نام خانوادگی1=Arnold|عنوان=Genesis|url=https://archive.org/details/genesisgatttheam00irwi|chapter=Commentary Part Two|ناشر=[[انتشارات دانشگاه کمبریج|Cambridge University Press]]|سال=2008|صفحه=[https://archive.org/details/genesisgatttheam00irwi/page/n139 124]–27}}
* {{Cite book|first1=Walter|last1=Beltz|سال=1990|عنوان=Gott und die Götter: Biblische Mythologie|url=https://archive.org/details/gottunddiegotter0000belt|ناشر=Aufbau-Verlag}}
* {{Cite book|ref=CITEREFJudaica2007|نام خانوادگی1=Young|نام1=Dwight|نام خانوادگی2=Halevy|نام2=Elimelech Epstein|نام خانوادگی3=Hirschberg|نام3=Haim Z'ew|عنوان=Encyclopaedia Judaica|url=https://archive.org/details/encyclopaediajud00skol_796|ناشر=[[انتشارات مکمیلن|Macmillan Reference USA]]|سال=2007|chapter=َNoah|صفحه=[https://archive.org/details/encyclopaediajud00skol_796/page/n291 290]–287}}
* {{Cite book|last= Montgomery|first=David R.|title=The Rocks Don't Lie: A Geologist Investigates Noah's Flood|publisher=Norton|year=2012|url=https://books.google.com/books?id=92tuITDWvCYC&q=geology+rocks+creationism|isbn=978-0-393-08239-5}}
* {{cite journal|first=Christopher Gregory |last=Weber |url= http://ncse.com/cej/1/1/fatal-flaws-flood-geology |title=The Fatal Flaws of Flood Geology |journal= Creation Evolution Journal |volume=1 |number=1 |pages=24–37|year=1980}}
* {{Cite book|نام1=R. N.|نام خانوادگی1=Whybray|عنوان=The Oxford Bible Commentary: The Pentateuch|chapter=Genesis|ناشر=[[انتشارات دانشگاه آکسفورد|Oxford University Press]]|سال=2010|صفحه=92–53}}
* {{Cite book|first1=Irving|last1=Finkel|سال=2014|عنوان=The Ark Before Noah: Decoding the Story of the Flood|url=https://archive.org/details/arkbeforenoahdec0000fink|ناشر=Nan A. Talese}}
{{پایان چپ‌چین}}

{{ویکی‌انبار-رده|Noah's Ark}}{{شخصیت‌ها و اعلام قرآنی}}

[[رده:کشتی نوح| ]]
[[رده:اسطوره‌های اسلامی]]
[[رده:سفر پیدایش]]
[[رده:عبارت‌های کتاب مقدس]]
[[رده:نوح در اسلام]]

کشتی نوح - تاریخچهٔ نسخه‌ها