گسترش اسلام - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: + رده:جهان اسلام (هات‌کت)

2023-11-03T18:42:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۴۲
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	[[رده:فتوحات مسلمانان]]		[[رده:فتوحات مسلمانان]]
	[[رده:گرویدن به اسلام]]		[[رده:گرویدن به اسلام]]
			[[رده:جهان اسلام]]

Shahroudi: /* منابع */

2023-11-03T18:41:12Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۴۱
خط ۳۲:		خط ۳۲:

	{{موضوعات اسلام}}		{{موضوعات اسلام}}
	{{~~قرون وسطی~~}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:همسان‌سازی فرهنگی]]		[[رده:همسان‌سازی فرهنگی]]
	[[رده:فتوحات مسلمانان]]		[[رده:فتوحات مسلمانان]]
	[[رده:گرویدن به اسلام]]		[[رده:گرویدن به اسلام]]

Shahroudi در ‏۳ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۳۹

2023-11-03T18:39:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	'''گسترش اسلام''' به عنوان یک سیاست از جانب [[محمد]]، پیامبر اسلام پیش گرفته شد و با زمینه‌سازی‌های صورت گرفته در این خصوص، تا دوران حیات پیامبر اسلام، تمام [[شبه‌جزیره عربستان]] به دین [[اسلام]] گروید.		{{اسلام\|history}}
			'''گسترش اسلام''' به عنوان یک سیاست از جانب [[محمد]]، پیامبر اسلام پیش گرفته شد و با زمینه‌سازی‌های صورت گرفته در این خصوص، تا دوران حیات پیامبر اسلام، تمام [[شبه‌جزیره عربستان]] به دین [[اسلام]] گروید. این سیاست‌ها به شکل‌های دیگری در دوران پس از محمد ادامه داشت و فتوحات مسلمانان در عصر [[فهرست خلفای راشدین\|خلفای راشدین]] شکل گرفت. در این دوران‌ها، [[ایران]]، [[ترکستان]]، [[شام]] و [[مصر]] نیز به قلمروی اسلام ملحق شدند. بعدها سرزمین‌های دیگری از [[هند]] تا غرب [[اروپا]] به [[جهان اسلام]] ملحق شدند که ماندگار نماند.

	== گسترش اسلام در صدر اسلام ==		== گسترش اسلام در صدر اسلام ==
	[[مکه]] در پیدایش و گسترش دین [[~~محمد~~]]، همواره نقش مرکزیت داشته است.<ref>{{پک\|1=Wang\|2=2016\|ف=The Origins of Islam in the Arabian Context\|ک=University of Bergen\|زبان=en}}</ref> پس از ظهور اسلام در منطقه [[شبه‌جزیره عربستان]]، گسترش اسلام با فرستادن [[مبلغان اسلام\|مبلغانی]] از جانب محمد آغاز شد. [[مصعب بن عمیر]] اولین فرستاده محمد به [[مدینه\|یثرب]] بود تا آموزه‌های اسلامی را در آن منطقه نشر دهد. بازگشت دو تن از اهالی قبیله عبدالقیس به قبیله خود که در بحرین ساکن بودند، سبب مسلمان شدن این قبیله گردید. پس از [[هجرت محمد\|هجرت]] به یثرب، اقدامات نظامی نیز به عنوان عاملی برای [[گسترش اسلام]] مورد تجویز قرار گرفت و زمینه جدیدی برای تبلیغ اسلام فراهم شد.<ref>{{پک\|حاج‌منوچهری\|۱۳۸۸\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=گسترش تاریخی اسلام‌}}</ref> نخستین جامعه اسلامی توسط محمد در همین شهر شکل گرفت.<ref>{{پک\|مومن\|۱۳۸۳\|ک=دانشنامه جهان اسلام\|ف=جهان اسلام}}</ref> مسلمان شدن قبایل اطراف مدینه در بین سال‌های پنجم تا دهم هجری گامی دیگر در گسترش اسلام در منطقه بود. [[یهودیان]] ساکن مدینه از سه تیره [[بنی‌قینقاع]]، [[بنی‌نضیر]] و [[بنی‌قریظه]]، از اقدام علیه اسلام ابایی نداشتند و این اقدامات سبب درگیری‌های مسلمانان با آنها و اخراجشان از منطقه شد. در سال هفتم ه‍. ق، نواحی شمالی مدینه نیز با صلح یا [[عنوه]] به تصرف مسلمانان درآمد. سال هشتم برای مسلمانان [[فتح مکه]] را در پی داشت که با پذیرش اسلام توسط [[ابوسفیان بن حرب\|ابوسفیان]]، پایان مقاومت مشرکان مکه در مقابل اسلام را رقم زد. پس از فتح مکه، مناطقی جنوبی‌تر همچون [[طائف]] نیز به تصرف مسلمانان درآمد. در سال نهم با لشکرکشی مسلمانان برای مقابله با حمله احتمالی قوای روم ([[امپراتوری بیزانس\|بیزانس]])، منجر به عقد پیمان‌نامه‌هایی شد که عملاً نواحی شمالی مدینه تا [[شام (سرزمین)\|شام]] را در اختیار مسلمانان قرار داد. در سال دهم، سایر قبایل شبه جزیره عربستان و قبایل [[یمن\|یمنی]] نیز با عقد پیام‌نامه‌هایی به اسلام گرویدند.<ref>{{پک\|حاج‌منوچهری\|۱۳۸۸\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=گسترش تاریخی اسلام‌}}</ref>		[[مکه]] در پیدایش و گسترش دین [[اسلام]]، همواره نقش مرکزیت داشته است.<ref>{{پک\|1=Wang\|2=2016\|ف=The Origins of Islam in the Arabian Context\|ک=University of Bergen\|زبان=en}}</ref> پس از ظهور اسلام در منطقه [[شبه‌جزیره عربستان]]، گسترش اسلام با فرستادن [[مبلغان اسلام\|مبلغانی]] از جانب محمد آغاز شد. [[مصعب بن عمیر]] اولین فرستاده محمد به [[مدینه\|یثرب]] بود تا آموزه‌های اسلامی را در آن منطقه نشر دهد. بازگشت دو تن از اهالی قبیله عبدالقیس به قبیله خود که در بحرین ساکن بودند، سبب مسلمان شدن این قبیله گردید. پس از [[هجرت محمد\|هجرت]] به یثرب، اقدامات نظامی نیز به عنوان عاملی برای گسترش اسلام مورد تجویز قرار گرفت و زمینه جدیدی برای تبلیغ اسلام فراهم شد.<ref>{{پک\|حاج‌منوچهری\|۱۳۸۸\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=گسترش تاریخی اسلام‌}}</ref> نخستین جامعه اسلامی توسط محمد در همین شهر شکل گرفت.<ref>{{پک\|مومن\|۱۳۸۳\|ک=دانشنامه جهان اسلام\|ف=جهان اسلام}}</ref> مسلمان شدن قبایل اطراف مدینه در بین سال‌های پنجم تا دهم هجری گامی دیگر در گسترش اسلام در منطقه بود. [[یهودیان]] ساکن مدینه از سه تیره [[بنی‌قینقاع]]، [[بنی‌نضیر]] و [[بنی‌قریظه]]، از اقدام علیه اسلام ابایی نداشتند و این اقدامات سبب درگیری‌های مسلمانان با آنها و اخراجشان از منطقه شد. در سال هفتم ه‍. ق، نواحی شمالی مدینه نیز با صلح یا [[عنوه]] به تصرف مسلمانان درآمد. سال هشتم برای مسلمانان [[فتح مکه]] را در پی داشت که با پذیرش اسلام توسط [[ابوسفیان بن حرب\|ابوسفیان]]، پایان مقاومت مشرکان مکه در مقابل اسلام را رقم زد. پس از فتح مکه، مناطقی جنوبی‌تر همچون [[طائف]] نیز به تصرف مسلمانان درآمد. در سال نهم با لشکرکشی مسلمانان برای مقابله با حمله احتمالی قوای روم ([[امپراتوری بیزانس\|بیزانس]])، منجر به عقد پیمان‌نامه‌هایی شد که عملاً نواحی شمالی مدینه تا [[شام (سرزمین)\|شام]] را در اختیار مسلمانان قرار داد. در سال دهم، سایر قبایل شبه جزیره عربستان و قبایل [[یمن\|یمنی]] نیز با عقد پیام‌نامه‌هایی به اسلام گرویدند.<ref>{{پک\|حاج‌منوچهری\|۱۳۸۸\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=گسترش تاریخی اسلام‌}}</ref>

	طبق روایات تاریخی مسلمانان، محمد از سال ۶ و ۷ هجری نامه‌هایی را برای سران حکومت‌های همسایه شامل [[هراکلیتوس]]، امپراتور [[امپراتوری بیزانس\|بیزانس]]، [[نجاشی]] شاه [[اتیوپی\|حبشه]]، [[خسرو پرویز]] شاهنشاه [[شاهنشاهی ساسانی\|ساسانی]] و چند تن دیگر فرستاد و آن‌ها را دعوت به دین اسلام کرد.<ref>{{پک\|Robinson\|2011\|زبان=en\|ک=The New Cambridge History of Islam\|ص=192}}</ref> همچنین گزارش شده است که محمد در سال هشتم نیز نامه‌هایی به پادشاهان مناطق اطراف فرستاد. در پی این دعوت‌ها، [[عمرو عاص\|عمروعاص]] به سوی [[جیفر]] و [[عیاذ بن جلندی]] — پادشاهان [[عمان]] — گسیل و با پاسخ مثبت آنها مواجه شد. [[منذر بن ساوی]]، حاکم [[بحرین]] نیز در پاسخ به دعوت‌نامه محمد، پاسخ مثبت داد. پادشاه منطقه [[یمامه\|یمانه]] — واقع در غرب بحرین — نسبت به دعوت‌نامه محمد برخورد مساعدی نکرد و به فرستادن دو نماینده به مدینه اکتفا کرد. دو نماینده او مسلمان شدند اما اسلام آنان و بازگشتشان به یمانه، تأثیری بر گسترش اسلام بر این منطقه نداشت. مهم‌ترین قبیله منطقه یمانه در سال دهم به اسلام گرویدند. در میان این مناطق پادشاهی، [[نجد]] از درون فروپاشید و قبایل آن به صورت تک تک به اسلام گرویدند و سرآخر تماماً به جهان اسلام پیوست.<ref>{{پک\|حاج‌منوچهری\|۱۳۸۸\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=گسترش تاریخی اسلام‌}}</ref> نامه دیگر محمد به خسروپرویز شاه ساسانی ایران بود که با عکس‌العمل تند خسروپرویز مواجه شد و در فرمانی، [[باذان]] فرمانده یمن را به سمت مدینه گیسل کرد تا محمد را به ایران بفرستد. باذان با شنیدن خبر مرگ خسروپرویز از جانب محمد، اسلام پذیرفت و زمینه‌ساز سیطره مسلمانان بر یمن شد.<ref>{{پک\|سجادی\|۱۳۸۸\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=اسلام در ایران}}</ref>		طبق روایات تاریخی مسلمانان، محمد از سال ۶ و ۷ هجری نامه‌هایی را برای سران حکومت‌های همسایه شامل [[هراکلیتوس]]، امپراتور [[امپراتوری بیزانس\|بیزانس]]، [[نجاشی]] شاه [[اتیوپی\|حبشه]]، [[خسرو پرویز]] شاهنشاه [[شاهنشاهی ساسانی\|ساسانی]] و چند تن دیگر فرستاد و آن‌ها را دعوت به دین اسلام کرد.<ref>{{پک\|Robinson\|2011\|زبان=en\|ک=The New Cambridge History of Islam\|ص=192}}</ref> همچنین گزارش شده است که محمد در سال هشتم نیز نامه‌هایی به پادشاهان مناطق اطراف فرستاد. در پی این دعوت‌ها، [[عمرو عاص\|عمروعاص]] به سوی [[جیفر]] و [[عیاذ بن جلندی]] — پادشاهان [[عمان]] — گسیل و با پاسخ مثبت آنها مواجه شد. [[منذر بن ساوی]]، حاکم [[بحرین]] نیز در پاسخ به دعوت‌نامه محمد، پاسخ مثبت داد. پادشاه منطقه [[یمامه\|یمانه]] — واقع در غرب بحرین — نسبت به دعوت‌نامه محمد برخورد مساعدی نکرد و به فرستادن دو نماینده به مدینه اکتفا کرد. دو نماینده او مسلمان شدند اما اسلام آنان و بازگشتشان به یمانه، تأثیری بر گسترش اسلام بر این منطقه نداشت. مهم‌ترین قبیله منطقه یمانه در سال دهم به اسلام گرویدند. در میان این مناطق پادشاهی، [[نجد]] از درون فروپاشید و قبایل آن به صورت تک تک به اسلام گرویدند و سرآخر تماماً به جهان اسلام پیوست.<ref>{{پک\|حاج‌منوچهری\|۱۳۸۸\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=گسترش تاریخی اسلام‌}}</ref> نامه دیگر محمد به خسروپرویز شاه ساسانی ایران بود که با عکس‌العمل تند خسروپرویز مواجه شد و در فرمانی، [[باذان]] فرمانده یمن را به سمت مدینه گیسل کرد تا محمد را به ایران بفرستد. باذان با شنیدن خبر مرگ خسروپرویز از جانب محمد، اسلام پذیرفت و زمینه‌ساز سیطره مسلمانان بر یمن شد.<ref>{{پک\|سجادی\|۱۳۸۸\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=اسلام در ایران}}</ref>
خط ۲۵:		خط ۲۶:
	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=پاکتچی\|نام=احمد\|ویراستار=\|مقاله=اسلام در ماوراءالنهر و ترکستان\|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|سال=۱۳۸۸\|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|مکان=تهران\|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=پاکتچی\|نام=احمد\|ویراستار=\|مقاله=اسلام در ماوراءالنهر و ترکستان\|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|سال=۱۳۸۸\|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|مکان=تهران\|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217}}
	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=خراسانی\|نام=شرف‌الدین\|ویراستار=\|مقاله=نفوذ فرهنگ اسلامی در اروپا\|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|سال=۱۳۸۸\|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|مکان=تهران\|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=خراسانی\|نام=شرف‌الدین\|ویراستار=\|مقاله=نفوذ فرهنگ اسلامی در اروپا\|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|سال=۱۳۸۸\|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|مکان=تهران\|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217}}

	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=زرین‌کوب\|نام=عبدالحسین\|ویراستار=\|مقاله=اسلام و ادبیات فارسی\|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|سال=۱۳۸۸\|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|مکان=تهران\|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217\|پیوند نویسنده=عبدالحسین زرین‌کوب}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=زرین‌کوب\|نام=عبدالحسین\|ویراستار=\|مقاله=اسلام و ادبیات فارسی\|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|سال=۱۳۸۸\|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|مکان=تهران\|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217\|پیوند نویسنده=عبدالحسین زرین‌کوب}}
	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=رحیم‌لو\|نام=یوسف\|ویراستار=\|مقاله=اسلام در شمال آفریقا، اندلس، سیسیل و کرت\|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|سال=۱۳۸۸\|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|مکان=تهران\|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=رحیم‌لو\|نام=یوسف\|ویراستار=\|مقاله=اسلام در شمال آفریقا، اندلس، سیسیل و کرت\|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|سال=۱۳۸۸\|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|مکان=تهران\|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217}}

	* {{یادکرد کتاب\|عنوان=The New Cambridge History of Islam, Volume 1\|سال=2011\|نام=Chase F.\|نام خانوادگی=Robinson\|پیوند نویسنده=چیز رابینسون\|ناشر=Cambridge University Press\|جلد=1\|زبان=en\|شابک=9780521515368}}		* {{یادکرد کتاب\|عنوان=The New Cambridge History of Islam, Volume 1\|سال=2011\|نام=Chase F.\|نام خانوادگی=Robinson\|پیوند نویسنده=چیز رابینسون\|ناشر=Cambridge University Press\|جلد=1\|زبان=en\|شابک=9780521515368}}
	* {{یادکرد ژورنال\|نام خانوادگی۱=Wang\|نام۱=Shutao\|تاریخ=2016\|عنوان=Religious Roots of Europe Master's Thesis: The Origins of Islam in the Arabian Context\|پیوند=https://bora.uib.no/bora-xmlui/bitstream/handle/1956/12367/144806851.pdf\|ژورنال=University of Bergen\|کد زبان=en}}		* {{یادکرد ژورنال\|نام خانوادگی۱=Wang\|نام۱=Shutao\|تاریخ=2016\|عنوان=Religious Roots of Europe Master's Thesis: The Origins of Islam in the Arabian Context\|پیوند=https://bora.uib.no/bora-xmlui/bitstream/handle/1956/12367/144806851.pdf\|ژورنال=University of Bergen\|کد زبان=en}}

			{{موضوعات اسلام}}
			{{قرون وسطی}}

			[[رده:همسان‌سازی فرهنگی]]
			[[رده:فتوحات مسلمانان]]
			[[رده:گرویدن به اسلام]]

Aboammar: صفحه‌ای تازه حاوی «'''گسترش اسلام''' به عنوان یک سیاست از جانب محمد، پیامبر اسلام پیش گرفته شد و با زمینه‌سازی‌های صورت گرفته در این خصوص، تا دوران حیات پیامبر اسلام، تمام شبه‌جزیره عربستان به دین اسلام گروید. == گسترش اسلام در صدر اسلام == مکه در پیدایش و...» ایجاد کرد

2023-11-02T08:21:17Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''گسترش اسلام''' به عنوان یک سیاست از جانب محمد، پیامبر اسلام پیش گرفته شد و با زمینه‌سازی‌های صورت گرفته در این خصوص، تا دوران حیات پیامبر اسلام، تمام شبه‌جزیره عربستان به دین اسلام گروید. == گسترش اسلام در صدر اسلام == مکه در پیدایش و...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''گسترش اسلام''' به عنوان یک سیاست از جانب [[محمد]]، پیامبر اسلام پیش گرفته شد و با زمینه‌سازی‌های صورت گرفته در این خصوص، تا دوران حیات پیامبر اسلام، تمام [[شبه‌جزیره عربستان]] به دین [[اسلام]] گروید.

== گسترش اسلام در صدر اسلام ==
[[مکه]] در پیدایش و گسترش دین [[محمد]]، همواره نقش مرکزیت داشته است.<ref>{{پک|1=Wang|2=2016|ف=The Origins of Islam in the Arabian Context|ک=University of Bergen|زبان=en}}</ref> پس از ظهور اسلام در منطقه [[شبه‌جزیره عربستان]]، گسترش اسلام با فرستادن [[مبلغان اسلام|مبلغانی]] از جانب محمد آغاز شد. [[مصعب بن عمیر]] اولین فرستاده محمد به [[مدینه|یثرب]] بود تا آموزه‌های اسلامی را در آن منطقه نشر دهد. بازگشت دو تن از اهالی قبیله عبدالقیس به قبیله خود که در بحرین ساکن بودند، سبب مسلمان شدن این قبیله گردید. پس از [[هجرت محمد|هجرت]] به یثرب، اقدامات نظامی نیز به عنوان عاملی برای [[گسترش اسلام]] مورد تجویز قرار گرفت و زمینه جدیدی برای تبلیغ اسلام فراهم شد.<ref>{{پک|حاج‌منوچهری|۱۳۸۸|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=گسترش تاریخی اسلام‌}}</ref> نخستین جامعه اسلامی توسط محمد در همین شهر شکل گرفت.<ref>{{پک|مومن|۱۳۸۳|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=جهان اسلام}}</ref> مسلمان شدن قبایل اطراف مدینه در بین سال‌های پنجم تا دهم هجری گامی دیگر در گسترش اسلام در منطقه بود. [[یهودیان]] ساکن مدینه از سه تیره [[بنی‌قینقاع]]، [[بنی‌نضیر]] و [[بنی‌قریظه]]، از اقدام علیه اسلام ابایی نداشتند و این اقدامات سبب درگیری‌های مسلمانان با آنها و اخراجشان از منطقه شد. در سال هفتم ه‍. ق، نواحی شمالی مدینه نیز با صلح یا [[عنوه]] به تصرف مسلمانان درآمد. سال هشتم برای مسلمانان [[فتح مکه]] را در پی داشت که با پذیرش اسلام توسط [[ابوسفیان بن حرب|ابوسفیان]]، پایان مقاومت مشرکان مکه در مقابل اسلام را رقم زد. پس از فتح مکه، مناطقی جنوبی‌تر همچون [[طائف]] نیز به تصرف مسلمانان درآمد. در سال نهم با لشکرکشی مسلمانان برای مقابله با حمله احتمالی قوای روم ([[امپراتوری بیزانس|بیزانس]])، منجر به عقد پیمان‌نامه‌هایی شد که عملاً نواحی شمالی مدینه تا [[شام (سرزمین)|شام]] را در اختیار مسلمانان قرار داد. در سال دهم، سایر قبایل شبه جزیره عربستان و قبایل [[یمن|یمنی]] نیز با عقد پیام‌نامه‌هایی به اسلام گرویدند.<ref>{{پک|حاج‌منوچهری|۱۳۸۸|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=گسترش تاریخی اسلام‌}}</ref>

طبق روایات تاریخی مسلمانان، محمد از سال ۶ و ۷ هجری نامه‌هایی را برای سران حکومت‌های همسایه شامل [[هراکلیتوس]]، امپراتور [[امپراتوری بیزانس|بیزانس]]، [[نجاشی]] شاه [[اتیوپی|حبشه]]، [[خسرو پرویز]] شاهنشاه [[شاهنشاهی ساسانی|ساسانی]] و چند تن دیگر فرستاد و آن‌ها را دعوت به دین اسلام کرد.<ref>{{پک|Robinson|2011|زبان=en|ک=The New Cambridge History of Islam|ص=192}}</ref> همچنین گزارش شده است که محمد در سال هشتم نیز نامه‌هایی به پادشاهان مناطق اطراف فرستاد. در پی این دعوت‌ها، [[عمرو عاص|عمروعاص]] به سوی [[جیفر]] و [[عیاذ بن جلندی]] — پادشاهان [[عمان]] — گسیل و با پاسخ مثبت آنها مواجه شد. [[منذر بن ساوی]]، حاکم [[بحرین]] نیز در پاسخ به دعوت‌نامه محمد، پاسخ مثبت داد. پادشاه منطقه [[یمامه|یمانه]] — واقع در غرب بحرین — نسبت به دعوت‌نامه محمد برخورد مساعدی نکرد و به فرستادن دو نماینده به مدینه اکتفا کرد. دو نماینده او مسلمان شدند اما اسلام آنان و بازگشتشان به یمانه، تأثیری بر گسترش اسلام بر این منطقه نداشت. مهم‌ترین قبیله منطقه یمانه در سال دهم به اسلام گرویدند. در میان این مناطق پادشاهی، [[نجد]] از درون فروپاشید و قبایل آن به صورت تک تک به اسلام گرویدند و سرآخر تماماً به جهان اسلام پیوست.<ref>{{پک|حاج‌منوچهری|۱۳۸۸|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=گسترش تاریخی اسلام‌}}</ref> نامه دیگر محمد به خسروپرویز شاه ساسانی ایران بود که با عکس‌العمل تند خسروپرویز مواجه شد و در فرمانی، [[باذان]] فرمانده یمن را به سمت مدینه گیسل کرد تا محمد را به ایران بفرستد. باذان با شنیدن خبر مرگ خسروپرویز از جانب محمد، اسلام پذیرفت و زمینه‌ساز سیطره مسلمانان بر یمن شد.<ref>{{پک|سجادی|۱۳۸۸|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=اسلام در ایران}}</ref>

=== پس از محمد ===
پس از درگذشت محمد، [[خلفای راشدین|خلفایی]] که پس از او به حکومت جامعه اسلامی رسیدند، اقدام به فتوحات نظامی کردند. به‌طور کلی در علت و انگیزه خلفا در فتوحات اختلاف‌هایی بین نظریه‌پردازان و تحلیلگران تاریخی وجود دارد. برخی از مورخان چون [[احمد بن یحیی بلاذری|بلاذری]] دلیل این فتوحات را پیکار با [[ارتداد|مرتدان]] دانسته‌اند که [[واقعه رده]] را شکل دادند اما دست‌یابی به منابع حیاتی نیز در تصمیم آنان بی‌تاثیر نبود. به هر روی مناطق مختلفی در دوران خلفای اسلامی با جنگ یا صلح به حکومت اسلامی اضافه شد.<ref>{{پک|سجادی|۱۳۸۸|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=اسلام در مصر و شام}}</ref> بیشترین تاریخ‌پژوهان مدرن، اقدامات محمد در ارسال نامه به سران کشورهای منطقه را منشأ [[فتوحات مسلمانان|فتوحات بعدی مسلمانان]] می‌دانند.<ref>{{پک|Robinson|2011|زبان=en|ک=The New Cambridge History of Islam|ص=192}}</ref>

== تصرف ایران و ترکستان ==
پس از ماجرای رده و سرکوب مخالفان توسط حکومت و همزمان با شورش‌های داخلی در [[شاهنشاهی ساسانی|ایران ساسانی]] پس از مرگ خسروپرویز و ایجاد فضایی ناامن در ایران، ایرانیان پذیرای هرگونه تحول بنیادین شدند؛ حملاتی از جانب اعراب مناطق یمن به مرزهای جنوبی و جنوب‌غربی ایران صورت گرفت. [[خالد بن ولید]] از جانب ابوبکر مکلف شد تا به [[عراق]] — از مناطق تحت امر حکومت ایران ساسانی — لشکرکشی کند. خالد توانست در این حملات آبادی‌های بسیاری را با صلح و معاهده تصرف کرد و موفق شد تا [[حیره]] را نیز با صلح و جزیه به تصرف درآورد. سرآخر سپاهیان خالد مجبور شدند تا با سپاهیان ایران و اعراب مسیحی هم‌پیمان با آنان، بجنگد تا سایر بلاد حیره را نیز به تصرف درآورد. نتیجه این نزاع، شکست سپاه ایرانی و تصرف کامل حیره توسط مسلمانان بود. پس از تصرف حیره، خالد، اهالی [[مدائن|مداین]] را نیز به اسلام فراخواند و همزمان [[عین التمر|عین‌التمر]] را نیز تصرف کرد. پس از آن تا دوره عمر لشکرکشی‌های دیگری نیز رخ داد و در طی آن [[بغداد]]، [[ابله (شهر)|ابله]]، [[مذار]]، [[شهرستان دشت آزادگان|دشت میشان]] و [[ابرقباد]] به تصرف مسلمانان درآمد. در همین دوره نبرد بزرگ [[نبرد قادسیه|قادیسه]] رخ داد که با شکست سپاه ایرانی به پایان رسید. به دستور خلیفه مسلمانان تمام بازماندگان قادسیه که با سپاه ایرانی همکاری می‌کردند امان یافتند و همین امر سبب گرایش به اسلام را در منطقه فراهم آورد. ورود اسلام به ایران از جنبه‌های مختلفی قابل بررسی است و نتیجه عوامل مختلفی اعم از سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بوده است. پس از نبرد قادسیه، مدائن نیز به تصرف مسلمانان درآمد. با این فتح و فرار [[یزدگرد سوم|یزدگرد]] پادشاه وقت ساسانی، آغاز ورود اسلام به سرزمین اصلی ایران فراهم شد. عمر بن خطاب با این فتح از ادامه جنگ خودداری کرد، اما در اقدامی خودسرانه، [[علاء بن الحضرمی|علاء بن حضرمی]] از بحرین به سمت [[استان خوزستان|خوزستان]] و [[اصطخر|اصطخرِ فارس]] تازید و موجب حمله ایرانیان به خود را فراهم کرد. سرانجام در سال‌های ۱۷ تا ۲۰ ه‍. ق، [[پارس (سرزمین)|فارس]] نیز به تصرف مسلمانان درآمد. با فتح‌های بعدی، عمر جواز تصرف تمام ایران را صادر کرد. [[نبرد نهاوند]] نیز دیگر نبرد بزرگ بین اعراب و ایرانیان بود که با شکست ایرانیان، مقاومت ایرانیان درهم شکست و شهرهای دیگر ایران یکی پس از دیگری به تصرف مسلمانان درآمد. این تصرفات به جنگ و صلح صورت می‌گرفت و تا [[خراسان]] ادامه یافت.<ref>{{پک|سجادی|۱۳۸۸|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=اسلام در ایران}}</ref> تا سال ۲۲ ه‍.ق سیطره مسلمانان بر [[آمویه|آمو]] ادامه یافت و پس از آن در سال ۵۴ سال، والیان خراسان جنگ‌هایی را با مناطق شمالی خود آغاز کردند که تا سال ۹۰ ه‍.ق ادامه یافت. در نهایت در سالهای ۹۶ ه‍.ق بود که تسلطی نسبی بر مناطق [[تاشکند|چاچ]] و [[فرغانه]] حاصل شد. پس از آن به تدریج [[ترکستان]] به تصرف مسلمانان درآمد و تا قرن دوم ثبات بر منطقه حاکم شد. [[ترکستان شرقی]] در قرن چهارم به تصرف مسلمانان درآمد.<ref>{{پک|پاکتچی|۱۳۸۸|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=اسلام در ماوراءالنهر و ترکستان‌}}</ref> آشنایی ترکان با اسلام، به واسطه پیش‌روی صلح‌آمیز مسلمانان در طی چهار سده نخست هجری صورت پذیرفته است و عموماً با مهاجرت قبایل مختلف ترک به سرزمین‌های اسلامی با اسلام آشنایی صورت گرفت. بر اساس گزارش‌هایی، ترکان محمد را با لقب «سافجی» به معنای پیامبر و علی بن ابی‌طالب را با لقب «بثیر» به معنای پهلوان می‌شناختند.<ref>{{پک|زرین‌کوب|۱۳۸۸|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=اسلام و ادبیات فارسی‌}}</ref>

== تصرف شام، مصر و مناطق اروپایی ==
آغاز ورود اسلام به شام مربوط به زمان حیات محمد بود که گروهی از شامیان به اسلام گرویدند. فتح شام برای اعراب مسلمان، به جهت قرابت مذهبی و زبانی و نژادی کار آسانی بود و با مقبولیت عمومی همراه شد. به فرمان ابوبکر لشکرهایی از مسلمانان پس یا در حین فتح ایران به سمت شام در حرکت شدند و نخستین درگیری‌ها در [[غزه (شهر)|غزه]] رخ داد. دیری نپایید که رومیان حاکم بر منطقه شام، از شهرهای مختلف می‌گریختند و شهرها و آبادی‌ها به تصرف مسلمانان درمی‌آمد. در نهایت رومیان به [[دمشق]] گریختند و در آنجا به محاصره مسلمانان درآمدند. در همین بین بود که خلیفه درگذشت و [[عمر بن خطاب|عمر]] به خلافت رسید. در نهایت در سال ۱۴ ه‍.ق دمشق نیز با صلح و جنگ فتح شد. در سال ۱۵ ه‍.ق در [[نبرد یرموک]]، رومیان به‌طور کامل شکست خوردند و سرزمین شام به دست مسلمانان افتاد. با فرار رومیان به [[قسطنطنیه]]، مسلمانان به سمت [[بیت‌المقدس|قدس]] در حرکت شدند و در سال ۱۶ تا ۱۸ موفق به فتح آن با صلح شدند. پس از این فتح بود که مسلمانان به سمت شرق به پیشروی ادامه دادند و [[مصر]] را نیز فتح کردند.<ref>{{پک|سجادی|۱۳۸۸|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=اسلام در مصر و شام}}</ref> پس فتح مصر، نظر فاتحان به سمت غرب معطوف شد و با پیشروی نیروهای تازه مسلمان، [[طرابلس]] نیز فتح شد. خلیفه با هجوم به [[افریقیه]] موافقت نکرد. با به خلافت رسیدن [[عثمان بن عفان|عثمان]]، خلیفه دستور فتح افریقیه را نیز صادر کرد. با وقوع جنگ‌های داخلی در عصر عثمان و علی بن ابی‌طالب، فتح‌ها کمرنگ‌تر شدند و فتح افریقیه تا زمان خلافت [[معاویة بن ابی‌سفیان|معاویه]] به تعویق افتاد. حکومت اموری موفق شد تا افریقیه را فتح کند و نظر فاتحان را به سمت [[اندلس]] جلب کرد.<ref>{{پک|رحیم‌لو|۱۳۸۸|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=اسلام در شمال آفریقا، اندلس، سیسیل و کرت‌}}</ref> مسلمانان توانستند در بین سال‌های ۹۱ تا ۹۵ ه‍.ق [[شبه‌جزیره ایبریا|شبه جزیره ایبری]] که شامل [[پرتغال]] و [[اسپانیا]] بود را فتح کردند. پس از آن سلسله‌های متعددی از مسلمانان از جمله امویان، [[خلافت موحدون|موحدان]]، [[مرابطون|مرابطان]] و [[ملوک الطوایف]] بر این مناطق حکمرانی کردند. بعدها با تلاش مسیحیان کاستیل و آراگون و در طی سده‌های دوم تا نهم ه‍.ق این مناطق از سیطره مسلمانان خارج شد.<ref>{{پک|خراسانی|۱۳۸۸|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=نفوذ فرهنگی اسلام در اروپا}}</ref> با فتح اندلس، در سال ۱۰۰ ه‍.ق مقدمات هجوم به جنوب [[فرانسه]] (سرزمین فرنگ) فراهم شد. دیری نپایید که تا اواخر ۱۱۴ ه‍.ق نیمی از مناطق جنوبی فرانسه به دست مسلمانان فتح شد. با شکست مسلمانان در جنگی که در شعبان ۱۱۴ ه‍.ق رخ داد، پیشروی مسلمانان در مناطق فرنگ به پایان رسید. به عقیده بسیاری از تاریخ‌پژوهان غربی، شکست مسلمانان در این نبرد موجب رهایی اروپا و مسیحیت از سلطهٔ اسلام و عرب شد. به مرور بسیاری از این مناطق با اختلافات داخلی مسلمانان از دست آنان خارج شد.<ref>{{پک|رحیم‌لو|۱۳۸۸|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=اسلام در شمال آفریقا، اندلس، سیسیل و کرت‌}}</ref> جزیره [[سیسیل]] نیز از مناطق تحت حکمرانی مسلمانان بود که در سال ۴۸۹ ه‍.ق از سیطره آنان خارج شد.<ref>{{پک|خراسانی|۱۳۸۸|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=نفوذ فرهنگی اسلام در اروپا}}</ref>
==پانویس==
===ارجاعات===
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}
===منابع===

* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=حاج‌منوچهری|نام=فرامرز|ویراستار=|مقاله=گسترش تاریخی اسلام|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|سال=۱۳۸۸|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217|پیوند نویسنده=فرامرز حاج‌منوچهری}}
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=مومن|نام=مصطفی|مقاله=جهان اسلام|دانشنامه=[[دانشنامه جهان اسلام]]|عنوان جلد=دانشنامه جهان اسلام|سال=۱۳۸۳|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|مکان=تهران|پیوند مدخل=http://lib.eshia.ir/23019/1/5261}}
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=سجادی|نام=صادق|ویراستار=|مقاله=اسلام در ایران|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|سال=۱۳۸۸|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217}}
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=سجادی|نام=صادق|ویراستار=|مقاله=اسلام در شام و مصر|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|سال=۱۳۸۸|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217}}
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=پاکتچی|نام=احمد|ویراستار=|مقاله=اسلام در ماوراءالنهر و ترکستان|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|سال=۱۳۸۸|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217}}
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=خراسانی|نام=شرف‌الدین|ویراستار=|مقاله=نفوذ فرهنگ اسلامی در اروپا|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|سال=۱۳۸۸|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217}}

* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=زرین‌کوب|نام=عبدالحسین|ویراستار=|مقاله=اسلام و ادبیات فارسی|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|سال=۱۳۸۸|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217|پیوند نویسنده=عبدالحسین زرین‌کوب}}
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=رحیم‌لو|نام=یوسف|ویراستار=|مقاله=اسلام در شمال آفریقا، اندلس، سیسیل و کرت|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|سال=۱۳۸۸|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://www.cgie.org.ir/fa/article/237217}}

* {{یادکرد کتاب|عنوان=The New Cambridge History of Islam, Volume 1|سال=2011|نام=Chase F.|نام خانوادگی=Robinson|پیوند نویسنده=چیز رابینسون|ناشر=Cambridge University Press|جلد=1|زبان=en|شابک=9780521515368}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=Wang|نام۱=Shutao|تاریخ=2016|عنوان=Religious Roots of Europe Master's Thesis: The Origins of Islam in the Arabian Context|پیوند=https://bora.uib.no/bora-xmlui/bitstream/handle/1956/12367/144806851.pdf|ژورنال=University of Bergen|کد زبان=en}}