https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%AF%DB%8C%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88_%D8%AE%D8%A7%D9%86 2026-06-06T21:11:12Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%DA%AF%DB%8C%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%88_%D8%AE%D8%A7%D9%86&diff=94870&oldid=prev 2024-10-29T02:45:50Z

<p>ابرابزار</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات خانواده سلطنتی<br /> | name = گیخاتو خان<br /> | title = ایلخان مغول<br /> | image = Geikhatu interrogeant Shingtûr Nuyân.jpeg<br /> | reign =۶۹۰–۶۹۴ ه‍. ق{{-}}۱۲۹۱–۱۲۹۵ م.<br /> | coronation = [[اخلاط]]<br /> | birth_date = حدود ۱۲۵۹ م.<br /> | birth_place =<br /> | death_date = ۲۱ مارس ۱۲۹۵ م.<br /> | death_place = [[دشت مغان]]<br /> | successor = [[بایدوخان]]<br /> | predecessor = [[ارغون‌خان]]<br /> | dynasty = [[ایلخانان مغول|ایلخانان]]<br /> | father = [[اباقا خان]]<br /> | issue = سه پسر و چهار دختر<br /> | house = [[بورجیگین]]<br /> | spouse = [[پادشاه خاتون]] و هفت همسر دیگر<br /> | succession = [[فهرست ایلخانان ایران|پنجمین ایلخان ایران]]<br /> |succession2= نایب السلطنه [[آناتولی]]|reign2=۱۲۸۴–۱۲۹۱|regent2=Hulachu (۱۲۸۴–۱۲۸۶)|reg-type2=Co-ruler|coronation=۲۳ ژوئیه ۱۲۹۱{{سخ}}[[اخلاط]]|successor2=[[سماگار]]|predecessor2= قونقورتای<br /> }}<br /> &#039;&#039;&#039;گیخاتو خان&#039;&#039;&#039; ({{Lang-mn|Гайхат хан‎}}) برادر [[ارغون خان]] و پنجمین شاه [[ایلخانان]] مغول در ایران بود. ارغون‌خان هنگام به پادشاهی رسیدن حکومت [[بغداد]] را به [[بایدو خان]] نوادهٔ [[هولاکو]] واگذاشت و حکومت [[روم]] را به برادر خود گیخاتو سپرد، پس از مرگ ارغون‌خان، گیخاتو در رجب ۶۹۰ قمری به سلطنت رسید. در همان آغاز فرمانروایی با شورش ترکمانان روم به رهبری [[عثمان یکم]] بر ضد مغولان آنجا مواجه شد و خود برای رفع آن شورش، لشکر به روم برد و آن فتنه را فرونشاند. وزارت خود را به [[صدرالدین زنجانی]] داد و او را صدرجهان لقب داد و قدرت فوق‌العاده‌ای به او تفویض کرد؛ حتی در عزل و نصب شاهزادگان و امراء.<br /> <br /> == زندگی ==<br /> گیخاتو بعد از نیل به فرمانروایی اوقات خود را به کلی به عیش و عشرت سپرد. بوالهوسی و ولخرجی او موجب شد که خزانه تهی شود و ناچار به تدبیر و تشویق صدرجهان به نشر و ترویج نوعی پول کاغذی به نام [[چاو (پول)|چاو]] اقدام کرد اما چاو که یک بدعت بود مورد قبول عامه واقع نشد و لاجرم متروک گردید. گیخاتو به سبب افراط در شهوت رانی مورد نفرت شدید ارکان دولت گشت وی درین کار چنان افراط کرد که به زنان و دختران امرای خویش نیز دست‌اندازی کرد. [[بایدوخان]] نوادهٔ هولاکو که به خاطر او از قبول سلطنت که بعد از ارغون به او پیشنهاد شد، خودداری کرده بود چون یک بار در مجلس او در مستی مورد اهانت شدید او واقع شد، در مقابل وی سر به شورش برداشت و امرای گیخاتو هم که از او ناخرسندی داشتند او را در [[دشت مغان]] فرو گرفتند و به بایدو تسلیم کردند. بایدو هم به قتل او فرمان داد و خود در [[همدان]] به سلطنت نشست.&lt;ref&gt;{{پک|زرین‌کوب|۱۳۹۰|ک=روزگاران|ص=۵۳۰}}&lt;/ref&gt;[[پرونده:سکه گیخاتو.jpg|بندانگشتی|سکه یک دینار گیخاتو ضرب تبریز در سال ۶۹۱ هـ ق؛ روی سکه: لا اله الا الله محمد رسول‌الله صلی الله علیه - پشت: به خط مغولی]]<br /> [[پرونده:Assassinat de Geikhatu.jpeg||بندانگشتی|نقاشی اعدام گیخاتو اثر [[هتوم پاتمیچ]]]]<br /> <br /> == پانویس ==<br /> <br /> === ارجاعات ===<br /> {{پانویس}}<br /> <br /> === منابع ===<br /> * {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=زرین‌کوب|نام= عبدالحسین|کتاب=روزگاران|سال=۱۳۹۰|ناشر=انتشارات سخن|شهر=تهران|شابک= 978-964-6961-11-1}}<br /> <br /> {{شاهان ایلخانی}}<br /> <br /> [[رده:ایلخانیان]]<br /> [[رده:بورجیگین]]<br /> [[رده:پادشاهان ایرانی کشته‌شده]]<br /> [[رده:پادشاهان بودایی مغولستان]]<br /> [[رده:حاکمان ایلخانی]]<br /> [[رده:حکم‌رانان آسیا در سده ۱۳ (میلادی)]]<br /> [[رده:درگذشتگان ۱۲۹۵ (میلادی)]]<br /> [[رده:درگذشتگان ۶۹۴ (قمری)]]<br /> [[رده:مغول‌ها]]<br /> [[رده:نوادگان چنگیز خان]]</div>

Shahroudi