Shahroudi: ابرابزار

2023-11-09T03:06:07Z

ابرابزار

Shahroudi در ‏۹ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۳:۰۳

2023-11-09T03:03:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۳:۰۳
خط ۱۳۹:		خط ۱۳۹:
	{{وابسته\|آرامگاه یعقوب لیث}}		{{وابسته\|آرامگاه یعقوب لیث}}
	[[پرونده:آرامگاه یعقوب لیث.jpg\|250px\|بندانگشتی\|چپ\|آرامگاهی در روستای شاه آباد دزفول که برخی به یعقوب لیث منتسب می‌کنند]]		[[پرونده:آرامگاه یعقوب لیث.jpg\|250px\|بندانگشتی\|چپ\|آرامگاهی در روستای شاه آباد دزفول که برخی به یعقوب لیث منتسب می‌کنند]]
	یعقوب در سال ۲۶۵ قمری در [[گندی‌شاپور (شهر)\|گندی‌شاپور]] در اثر [[قولنج کلیوی]] درگذشت. برخی احتمال داده‌اند آرامگاه شاه ابوالقاسم که در روستایی به نام [[جندی شاپور (دزفول)\|شاه آباد]] (شاه ابوالقاسم یا اسلام‌آباد) قرار دارد، همان آرامگاه یعقوب لیث باشد.<ref>{{یادکرد وب \|نشانی=http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/119/html/119_7.htm \|عنوان=امام شوشتری، محمدعلی. "تاریخ جغرافیایی خوزستان. ص ۲۲۷" \|بازبینی=۱۲ نوامبر ۲۰۲۰ \|archive-date=۷ مارس ۲۰۱۳ \|archive-url=https://web.archive.org/web/20130307213853/http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/119/html/119_7.htm \|url-status=dead}}</ref><ref>{{یادکرد وب \|نشانی=http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/119/html/119_7.htm \|عنوان=دبیری نژاد، بدیع‌الله. "جندی شاپور". دوره ۱۰، ش ۱۱۹و۱۲۰ (شهریور و مهر۵۱): ۷–۹. \|بازبینی=۱۲ نوامبر ۲۰۲۰ \|archive-date=۷ مارس ۲۰۱۳ \|archive-url=https://web.archive.org/web/20130307213853/http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/119/html/119_7.htm \|url-status=dead}}</ref><ref>{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.academia.edu/7854304/_نامواژهٔ_جندیشاپور_معنا_و_مفهوم_آن_مجلهٔ_پژوهش_های_تاریخی_ایران_و_اسلام_شمارهٔ_۱۱_پاییز_و_زمستان_۱۳۹۱_ص_۴۹-۶۲ \|عنوان=جلیلیان، شهرام. "نامواره جندی شاپور". مجلهٔ پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام، شمارهٔ ۱۱، پاییز و زمستان ۱۳۹۱، ص ۴۹–۶۲ \|بازبینی=۲۵ اوت ۲۰۲۰ \|archive-date=۲۲ ژوئن ۲۰۲۰ \|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622011940/https://www.academia.edu/7854304/_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87%D9%94_%D8%AC%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85_%D8%A2%D9%86_%D9%85%D8%AC%D9%84%D9%87%D9%94_%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94_%DB%B1%DB%B1_%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%B2_%D9%88_%D8%B2%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B1_%D8%B5_%DB%B4%DB%B9-%DB%B6%DB%B2 \|url-status=live}}</ref> این نظریه از سوی برخی پژوهشگران رد شده‌است.<ref>اقتداری، احمد. آثار و بناهای تاریخی خوزستان (دیار شهریاران). جلد اول. نشر انجمن آثار ملی (۱۳۵۴)، نشر اشاره (۱۳۷۵)، ص ۳۳۶ تا ص ۳۴۹</ref><ref>{{یادکرد وب \|نشانی=http://jhr.ui.ac.ir/article_16501.html \|عنوان=خدایی، محمدزمان. نگاهی نو به شهری کهن، مجله علمی پژوهشی دانشگاه اصفهان \|بازبینی=۲۰ ژوئن ۲۰۲۰ \|archive-date=۲۲ آوریل ۲۰۱۹ \|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422112519/http://jhr.ui.ac.ir/article_16501.html \|url-status=live}}</ref><ref>{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.cgie.org.ir/fa/news/116042 \|عنوان=خامه یار، احمد. بقعه شاه ابوالقاسم دزفول مدفن کیست؟ مرکز جامع دائرةالمعارف اسلامی \|بازبینی=۲۳ ژوئن ۲۰۲۰ \|archive-date=۲۴ ژوئن ۲۰۲۰ \|archive-url=https://web.archive.org/web/20200624084944/https://www.cgie.org.ir/fa/news/116042 \|url-status=live}}</ref>		یعقوب در سال ۲۶۵ قمری در [[گندی‌شاپور (شهر)\|گندی‌شاپور]] در اثر [[قولنج کلیوی]] درگذشت. برخی احتمال داده‌اند آرامگاه شاه ابوالقاسم که در روستایی به نام [[جندی شاپور (دزفول)\|شاه آباد]] (شاه ابوالقاسم یا اسلام‌آباد) قرار دارد، همان آرامگاه یعقوب لیث باشد.<ref>{{یادکرد وب \|نشانی=http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/119/html/119_7.htm \|عنوان=امام شوشتری، محمدعلی. "تاریخ جغرافیایی خوزستان. ص ۲۲۷" \|بازبینی=۱۲ نوامبر ۲۰۲۰ \|archive-date=۷ مارس ۲۰۱۳ \|archive-url=https://web.archive.org/web/20130307213853/http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/119/html/119_7.htm \|url-status=dead}}</ref><ref>{{یادکرد وب \|نشانی=http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/119/html/119_7.htm \|عنوان=دبیری نژاد، بدیع‌الله. "جندی شاپور". دوره ۱۰، ش ۱۱۹و۱۲۰ (شهریور و مهر۵۱): ۷–۹. \|بازبینی=۱۲ نوامبر ۲۰۲۰ \|archive-date=۷ مارس ۲۰۱۳ \|archive-url=https://web.archive.org/web/20130307213853/http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/119/html/119_7.htm \|url-status=dead}}</ref><ref>{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.academia.edu/7854304/_نامواژهٔ_جندیشاپور_معنا_و_مفهوم_آن_مجلهٔ_پژوهش_های_تاریخی_ایران_و_اسلام_شمارهٔ_۱۱_پاییز_و_زمستان_۱۳۹۱_ص_۴۹-۶۲ \|عنوان=جلیلیان، شهرام. "نامواره جندی شاپور". مجلهٔ پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام، شمارهٔ ۱۱، پاییز و زمستان ۱۳۹۱، ص ۴۹–۶۲ \|بازبینی=۲۵ اوت ۲۰۲۰ \|archive-date=۲۲ ژوئن ۲۰۲۰ \|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622011940/https://www.academia.edu/7854304/_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87%D9%94_%D8%AC%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85_%D8%A2%D9%86_%D9%85%D8%AC%D9%84%D9%87%D9%94_%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85_%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94_%DB%B1%DB%B1_%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%B2_%D9%88_%D8%B2%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B1_%D8%B5_%DB%B4%DB%B9-%DB%B6%DB%B2 \|url-status=live}}</ref> این نظریه از سوی برخی پژوهشگران رد شده‌است.<ref>{{یادکرد وب \|نشانی=http://jhr.ui.ac.ir/article_16501.html \|عنوان=خدایی، محمدزمان. نگاهی نو به شهری کهن، مجله علمی پژوهشی دانشگاه اصفهان \|بازبینی=۲۰ ژوئن ۲۰۲۰ \|archive-date=۲۲ آوریل ۲۰۱۹ \|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422112519/http://jhr.ui.ac.ir/article_16501.html \|url-status=live}}</ref><ref>{{یادکرد وب \|نشانی=https://www.cgie.org.ir/fa/news/116042 \|عنوان=خامه یار، احمد. بقعه شاه ابوالقاسم دزفول مدفن کیست؟ مرکز جامع دائرةالمعارف اسلامی \|بازبینی=۲۳ ژوئن ۲۰۲۰ \|archive-date=۲۴ ژوئن ۲۰۲۰ \|archive-url=https://web.archive.org/web/20200624084944/https://www.cgie.org.ir/fa/news/116042 \|url-status=live}}</ref>
	کمتر از ۴۰۰ سال پیش فتحعلی‌خان حاکم [[شوشتر]] در [[دوره صفوی\|دورهٔ صفوی]] برای بزرگداشت عارفی به نام شاه ابوالقاسم یکی از مریدان شیخ [[اسماعیل قصری]] ساختمانی بر قبر او ساخت.<ref>{{یادکرد وب \|نشانی=http://jhr.ui.ac.ir/article_16501.html \|عنوان=خدایی، محمدزمان. نگاهی نو به شهری کهن، مجله علمی پژوهشی دانشگاه اصفهان \|بازبینی=۲۰ ژوئن ۲۰۲۰ \|archive-date=۲۲ آوریل ۲۰۱۹ \|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422112519/http://jhr.ui.ac.ir/article_16501.html \|url-status=live}}</ref> قدمت این آرامگاه، به دوره صفوی تا قاجار می‌رسد. آرامگاه با گنبد [[گنبد#انواع_گنبد\|مضرس]] ساخته شده و در دوره‌های مختلف مرمت شده‌است.		کمتر از ۴۰۰ سال پیش فتحعلی‌خان حاکم [[شوشتر]] در [[دوره صفوی\|دورهٔ صفوی]] برای بزرگداشت عارفی به نام شاه ابوالقاسم یکی از مریدان شیخ [[اسماعیل قصری]] ساختمانی بر قبر او ساخت.<ref>{{یادکرد وب \|نشانی=http://jhr.ui.ac.ir/article_16501.html \|عنوان=خدایی، محمدزمان. نگاهی نو به شهری کهن، مجله علمی پژوهشی دانشگاه اصفهان \|بازبینی=۲۰ ژوئن ۲۰۲۰ \|archive-date=۲۲ آوریل ۲۰۱۹ \|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422112519/http://jhr.ui.ac.ir/article_16501.html \|url-status=live}}</ref>

	== صفاریان پس از یعقوب ==		== صفاریان پس از یعقوب ==
خط ۱۵۸:		خط ۱۵۸:
	با همهٔ این‌ها، سیاست ضدخلیفهٔ او بسیار آشکار است. کتاب تاریخ سیستان نقل می‌کند که یعقوب عباسیان را «دروغگو» خطاب کرده‌است. در ادامهٔ این نقل‌قول آمده‌است:		با همهٔ این‌ها، سیاست ضدخلیفهٔ او بسیار آشکار است. کتاب تاریخ سیستان نقل می‌کند که یعقوب عباسیان را «دروغگو» خطاب کرده‌است. در ادامهٔ این نقل‌قول آمده‌است:
	{{گفتاورد\|آیا ندیدید که آنان با ابوسلمه، ابومسلم، برمکیان و فضل ابن سهل، باوجود همه کارهایی که آن مردان برای این سلسله انجام دادند چه کردند؟ نباید گذاشت دیگر کسی به آنان اعتماد کند!\|یعقوب لیث\|برگرفته از [[تاریخ سیستان\|کتاب تاریخ سیستان]]}}		{{گفتاورد\|آیا ندیدید که آنان با ابوسلمه، ابومسلم، برمکیان و فضل ابن سهل، باوجود همه کارهایی که آن مردان برای این سلسله انجام دادند چه کردند؟ نباید گذاشت دیگر کسی به آنان اعتماد کند!\|یعقوب لیث\|برگرفته از [[تاریخ سیستان\|کتاب تاریخ سیستان]]}}

	~~=== احیای زبان فارسی ===~~
	یعقوب لیث را نخستین شهریار ایرانیِ احیاگر [[زبان پارسی]]، پس از فروپاشی شاهنشاهی ساسانیان می‌دانند. وقتی شاعری بنا بر رسم زمان قصیده‌ای به عربی در مدح او سرود، وی او را ملامت کرد که چرا به زبانی که نمی‌فهمد برایش شعر سروده‌است: «چیزی که من اندر نیابم چرا باید گفت». با شنیدن این سخن، محمد بن وصیف که ادارهٔ امور دیوان یعقوب را بر عهده داشت، قصیده‌ای به فارسی در مدحش سرود و این قصیده (براساس روایت مؤلف ناشناس تاریخ سیستان که قصیده را نقل نموده‌است) آغاز سرودن شعر درباری به این زبان گردید.<ref name="yarshater1">{{یادکرد ژورنال \| نام خانوادگی =یارشاطر \| نام =احسان \| پیوند نویسنده=احسان یارشاطر \| عنوان =رستاخیز ایران و ظهور زبان و ادبیات ملی \| ژورنال =ایران‌شناسی \| مکان = \| ناشر =بنیاد مطالعات ایران \| دوره = \| شماره =۵۰ \| سال =تابستان ۱۳۸۰ \| صفحه =۲۷۳ تا ۲۸۸ \| پیوند =http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/531087 \| تاریخ بازبینی =۲۰۱۲-۱۲-۲۷ \| doi =}}</ref>

	این نظریه که نخستین شعر فارسی در زمان صفّاریان سروده شده‌است، درست نیست. نمونه‌هایی از اشعار فارسی که در زمان طاهریان سروده شده مانند دو قطعه از [[حنظلهٔ بادغیسی]] در دست است و احتمالاً زودتر از آن هم کوشش‌هایی برای سرودن شعر به اوزان محلی یا در قالب شعر عربی به‌طور پراکنده صورت گرفته باشد؛ اما از آن‌ها چیزی به دست ما نرسیده‌است. اقدام یعقوب محرّکی در سرودن شعر فارسی شد و آغاز سنتی گردید که سامانیان، پیشروان راستین رستاخیز ادبی ایران، آن را برگرفته و گسترش دادند.<ref name="yarshater1"/>

	== سکه‌شناسی ==		== سکه‌شناسی ==

Shahroudi: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات شخص سلطنتی |name = یعقوب لیث |title = |image = Statue of Amir Yaqub Laith Saffari in Zabol (cropped).jpg |caption = تندیس یعقوب لیث صفاری در ورودی زابل |reign = ۲۴۷ – ۲۶۵ ه‍.ق {{سخ}} ۸۶۱ – ۸۷۹ م |coronation = |full name = |birth_date = ۲۲۵ ه‍.ق {{سخ}} ۸۴۰ م |birth_place = سیستا...» ایجاد کرد

2023-11-09T02:56:48Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات شخص سلطنتی |name = یعقوب لیث |title = |image = Statue of Amir Yaqub Laith Saffari in Zabol (cropped).jpg |caption = تندیس یعقوب لیث صفاری در ورودی زابل |reign = ۲۴۷ – ۲۶۵ ه‍.ق {{سخ}} ۸۶۱ – ۸۷۹ م |coronation = |full name = |birth_date = ۲۲۵ ه‍.ق {{سخ}} ۸۴۰ م |birth_place = سیستا...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات

یعقوب لیث - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: ابرابزار

Shahroudi در ‏۹ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۳:۰۳