حرام: تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
منتظران ظهور (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''حرام''' اصطلاحی در [[فقه|فقه اسلامی]] و یکی از احکام پنجگانه است. حرام برای توصیف اعمالی به کار میرود که نباید انجام شوند و انجام آنها مستوجب مجازات در [[آخرت]] است. کارهای حرام دایره گستردهای از اعمال فردی، اخلاقی، عبادات و معاملات را در بر میگیرد. ترک کردن [[واجبات]] هم در فقه اسلامی حرام است. بعضی از کارهای حرام در این دنیا نیز مجازاتی از جنس [[حد|حَدّ]] یا [[تعزیر]] دارند. | |||
== فهرست حرامها در اسلام == | |||
{| class="wikitable" style="width:100%; text-align:right;" | {| class="wikitable" style="width:100%; text-align:right;" | ||
|- | |- | ||
| خط ۵: | خط ۸: | ||
! style="font-weight:bold; width:40%;" | توضیح و شرایط | ! style="font-weight:bold; width:40%;" | توضیح و شرایط | ||
|- | |- | ||
| عبادات حرام در برخی موقعیتها | | rowspan="8" | عبادات حرام در برخی موقعیتها | ||
| نماز یا روزه مستحبی فرزندی که والدینش او را از روزه گرفتن نهی کرده باشند | | نماز یا روزه مستحبی فرزندی که والدینش او را از روزه گرفتن نهی کرده باشند | ||
| اگر والدین فرزند را از روزه گرفتن نهی کنند، انجام این عبادت مستحب برای فرزند حرام میشود.<ref>انصاری، المکاسب المحرمه، ۱۴۱۵ق.</ref> | | اگر والدین فرزند را از روزه گرفتن نهی کنند، انجام این عبادت مستحب برای فرزند حرام میشود.<ref>انصاری، المکاسب المحرمه، ۱۴۱۵ق.</ref> | ||
|- | |- | ||
| نماز و روزه مستحبی زن ناسازگار با حق شوهر | | نماز و روزه مستحبی زن ناسازگار با حق شوهر | ||
| انجام این عبادات اگر با حقوق شوهر در تضاد باشد، حرام است.<ref>طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.</ref> | | انجام این عبادات اگر با حقوق شوهر در تضاد باشد، حرام است.<ref>طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.</ref> | ||
|- | |- | ||
| روزه کسی که یقین دارد یا احتمال عقلایی میدهد که روزه برایش مضّر است | | روزه کسی که یقین دارد یا احتمال عقلایی میدهد که روزه برایش مضّر است | ||
| ضرر جسمی قطعی یا محتمل باعث حرمت روزه میشود.<ref>طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.</ref> | | ضرر جسمی قطعی یا محتمل باعث حرمت روزه میشود.<ref>طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.</ref> | ||
|- | |- | ||
| روزه ایام تشریق برای کسانی که در سرزمین منا هستند | | روزه ایام تشریق برای کسانی که در سرزمین منا هستند | ||
| روزه در این ایام و مکان طبق شریعت ممنوع است.<ref>طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.</ref> | | روزه در این ایام و مکان طبق شریعت ممنوع است.<ref>طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.</ref> | ||
|- | |- | ||
| روزه عید فطر و عید قربان | | روزه عید فطر و عید قربان | ||
| روزه در این روزهای عید شرعاً حرام است.<ref>طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.</ref> | | روزه در این روزهای عید شرعاً حرام است.<ref>طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.</ref> | ||
|- | |- | ||
| روزه سکوت و روزه وصال | | روزه سکوت و روزه وصال | ||
| این نوع روزهها در اسلام تشریع نشده و حرام محسوب میشوند.<ref>طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.</ref> | | این نوع روزهها در اسلام تشریع نشده و حرام محسوب میشوند.<ref>طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.</ref> | ||
|- | |- | ||
| روزه مسافر | | روزه مسافر | ||
| مسافر اجازه دارد روزه نگیرد و گرفتن روزه در سفر ممنوع نیست اما مستحب نیست و در مواردی حرام میشود.<ref>انصاری، المکاسب المحرمه، ۱۴۱۵ق.</ref> | | مسافر اجازه دارد روزه نگیرد و گرفتن روزه در سفر ممنوع نیست اما مستحب نیست و در مواردی حرام میشود.<ref>انصاری، المکاسب المحرمه، ۱۴۱۵ق.</ref> | ||
|- | |- | ||
| نماز و روزه زن حائض | | نماز و روزه زن حائض | ||
| انجام نماز و روزه در ایام حیض حرام است.<ref>خمینی، کتاب البیع، ج۳، ۱۴۱۰ق.</ref> | | انجام نماز و روزه در ایام حیض حرام است.<ref>خمینی، کتاب البیع، ج۳، ۱۴۱۰ق.</ref> | ||
|- | |- | ||
| معاملات حرام (مکاسب محرمه) | | rowspan="4" | معاملات حرام (مکاسب محرمه) | ||
| معامله کردن چیزهای نجس (سگ، خوک، مردار، شراب) | | معامله کردن چیزهای نجس (سگ، خوک، مردار، شراب) | ||
| خرید و فروش این موارد حرام است مگر به قصد استفاده حلال مانند خون برای بیمارستان.<ref>خمینی، کتاب البیع، ج۳، ۱۴۱۰ق.</ref> | | خرید و فروش این موارد حرام است مگر به قصد استفاده حلال مانند خون برای بیمارستان.<ref>خمینی، کتاب البیع، ج۳، ۱۴۱۰ق.</ref> | ||
|- | |- | ||
| خرید و فروش ابزار و آلات قمار، موسیقی لهوی، ظرفهای طلا و نقره، صلیب، بت | | خرید و فروش ابزار و آلات قمار، موسیقی لهوی، ظرفهای طلا و نقره، صلیب، بت | ||
| اگر کاربرد آنها حرام باشد، معامله آنها نیز حرام است.<ref>مکارم شیرازی، دائرة المعارف فقه مقارن، ۱۳۸۵ش.</ref> | | اگر کاربرد آنها حرام باشد، معامله آنها نیز حرام است.<ref>مکارم شیرازی، دائرة المعارف فقه مقارن، ۱۳۸۵ش.</ref> | ||
|- | |- | ||
| خرید و فروش چیزهای فاقد فایده عقلانی (مار، عقرب) | | خرید و فروش چیزهای فاقد فایده عقلانی (مار، عقرب) | ||
| اگر در موقعیت خاصی فایده عقلایی داشته باشند مثل پاکسازی مزرعه، جایز است.<ref>مکارم شیرازی، دائرة المعارف فقه مقارن، ۱۳۸۵ش.</ref> | | اگر در موقعیت خاصی فایده عقلایی داشته باشند مثل پاکسازی مزرعه، جایز است.<ref>مکارم شیرازی، دائرة المعارف فقه مقارن، ۱۳۸۵ش.</ref> | ||
|- | |- | ||
| کسب درآمد از کارهای حرام (کمفروشی، رشوه، سحر، قمار) | | کسب درآمد از کارهای حرام (کمفروشی، رشوه، سحر، قمار) | ||
| درآمد از این کارها حرام است و بهطور کلی معامله حرام محسوب میشود.<ref>حسینی طهرانی، معادشناسی.</ref> | | درآمد از این کارها حرام است و بهطور کلی معامله حرام محسوب میشود.<ref>حسینی طهرانی، معادشناسی.</ref> | ||
| خط ۵۷: | خط ۵۰: | ||
| اینها گناههای فردی و اخلاقی هستند که انجام آنها حرام است.<ref>مطهری، مجموعه آثار.</ref> | | اینها گناههای فردی و اخلاقی هستند که انجام آنها حرام است.<ref>مطهری، مجموعه آثار.</ref> | ||
|- | |- | ||
| حرامهای عرضی و غیری | | rowspan="2" | حرامهای عرضی و غیری | ||
| کارهایی که ذاتاً حرام نیستند اما به دلیل نذر یا قسم حرام میشوند | | کارهایی که ذاتاً حرام نیستند اما به دلیل نذر یا قسم حرام میشوند | ||
| نذر یا قسم به ترک کاری که معمولاً مکروه یا حرام نیست آن را حرام میکند.<ref>مشکینی، واجبات و محرمات در اسلام، ۱۳۸۵ش.</ref> | | نذر یا قسم به ترک کاری که معمولاً مکروه یا حرام نیست آن را حرام میکند.<ref>مشکینی، واجبات و محرمات در اسلام، ۱۳۸۵ش.</ref> | ||
|- | |- | ||
| انجام امور مقدماتی برای کار حرام مثل کشت انگور برای شرابسازی | | انجام امور مقدماتی برای کار حرام مثل کشت انگور برای شرابسازی | ||
| این امور به عنوان «حرام غیری» شناخته میشوند و حراماند.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ۱۴۲۶ق.</ref> | | این امور به عنوان «حرام غیری» شناخته میشوند و حراماند.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ۱۴۲۶ق.</ref> | ||
|} | |} | ||
== منابع == | |||
== پانویس == | |||
=== ارجاعات === | |||
{{پانویس|۲}} | |||
=== منابع === | |||
* انصاری، مرتضی، المکاسب المحرمه، قم، کنگره جهانی شیخ انصاری، ۱۴۱۵ق. | * انصاری، مرتضی، المکاسب المحرمه، قم، کنگره جهانی شیخ انصاری، ۱۴۱۵ق. | ||
* حسینی طهرانی، سید محمدحسین، معادشناسی | * حسینی طهرانی، سید محمدحسین، معادشناسی | ||
* خمینی، | * خمینی، روحالله، کتاب البیع، ج۳، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان قم -۱۴۱۰ق. | ||
* مکارم شیرازی، ناصر، دائرة المعارف فقه مقارن، قم، مدرسة الامام علی بن ابی طالب(ع)، ۱۳۸۵ش. | * مکارم شیرازی، ناصر، دائرة المعارف فقه مقارن، قم، مدرسة الامام علی بن ابی طالب (ع)، ۱۳۸۵ش. | ||
* طباطبایی یزدی، سیدمحمد کاظم، العروة الوثقی، قم، دفتر نشر اسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۰ق. | * طباطبایی یزدی، سیدمحمد کاظم، العروة الوثقی، قم، دفتر نشر اسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۰ق. | ||
* مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، انتشارات صدرا. | * مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، انتشارات صدرا. | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۲: | ||
* هاشمی شاهرودی، سید محمود، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت، قم، ۱۴۲۶ق | * هاشمی شاهرودی، سید محمود، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت، قم، ۱۴۲۶ق | ||
[[رده:احکام | [[رده:احکام فقهی اسلام]] | ||
[[رده: | [[رده:اصطلاحات اسلامی]] | ||
[[رده: | [[رده:اصطلاحات فقهی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۳ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۳۶
حرام اصطلاحی در فقه اسلامی و یکی از احکام پنجگانه است. حرام برای توصیف اعمالی به کار میرود که نباید انجام شوند و انجام آنها مستوجب مجازات در آخرت است. کارهای حرام دایره گستردهای از اعمال فردی، اخلاقی، عبادات و معاملات را در بر میگیرد. ترک کردن واجبات هم در فقه اسلامی حرام است. بعضی از کارهای حرام در این دنیا نیز مجازاتی از جنس حَدّ یا تعزیر دارند.
فهرست حرامها در اسلام
| موضوع | شرح حکم | توضیح و شرایط |
|---|---|---|
| عبادات حرام در برخی موقعیتها | نماز یا روزه مستحبی فرزندی که والدینش او را از روزه گرفتن نهی کرده باشند | اگر والدین فرزند را از روزه گرفتن نهی کنند، انجام این عبادت مستحب برای فرزند حرام میشود.[۱] |
| نماز و روزه مستحبی زن ناسازگار با حق شوهر | انجام این عبادات اگر با حقوق شوهر در تضاد باشد، حرام است.[۲] | |
| روزه کسی که یقین دارد یا احتمال عقلایی میدهد که روزه برایش مضّر است | ضرر جسمی قطعی یا محتمل باعث حرمت روزه میشود.[۳] | |
| روزه ایام تشریق برای کسانی که در سرزمین منا هستند | روزه در این ایام و مکان طبق شریعت ممنوع است.[۴] | |
| روزه عید فطر و عید قربان | روزه در این روزهای عید شرعاً حرام است.[۵] | |
| روزه سکوت و روزه وصال | این نوع روزهها در اسلام تشریع نشده و حرام محسوب میشوند.[۶] | |
| روزه مسافر | مسافر اجازه دارد روزه نگیرد و گرفتن روزه در سفر ممنوع نیست اما مستحب نیست و در مواردی حرام میشود.[۷] | |
| نماز و روزه زن حائض | انجام نماز و روزه در ایام حیض حرام است.[۸] | |
| معاملات حرام (مکاسب محرمه) | معامله کردن چیزهای نجس (سگ، خوک، مردار، شراب) | خرید و فروش این موارد حرام است مگر به قصد استفاده حلال مانند خون برای بیمارستان.[۹] |
| خرید و فروش ابزار و آلات قمار، موسیقی لهوی، ظرفهای طلا و نقره، صلیب، بت | اگر کاربرد آنها حرام باشد، معامله آنها نیز حرام است.[۱۰] | |
| خرید و فروش چیزهای فاقد فایده عقلانی (مار، عقرب) | اگر در موقعیت خاصی فایده عقلایی داشته باشند مثل پاکسازی مزرعه، جایز است.[۱۱] | |
| کسب درآمد از کارهای حرام (کمفروشی، رشوه، سحر، قمار) | درآمد از این کارها حرام است و بهطور کلی معامله حرام محسوب میشود.[۱۲] | |
| حرامهای فردی و اخلاقی | غیبت، تهمت، دروغ، تمسخر، شرابخواری، اسراف، دزدی، زنا و سایر موارد اخلاقی | اینها گناههای فردی و اخلاقی هستند که انجام آنها حرام است.[۱۳] |
| حرامهای عرضی و غیری | کارهایی که ذاتاً حرام نیستند اما به دلیل نذر یا قسم حرام میشوند | نذر یا قسم به ترک کاری که معمولاً مکروه یا حرام نیست آن را حرام میکند.[۱۴] |
| انجام امور مقدماتی برای کار حرام مثل کشت انگور برای شرابسازی | این امور به عنوان «حرام غیری» شناخته میشوند و حراماند.[۱۵] |
پانویس
ارجاعات
- ↑ انصاری، المکاسب المحرمه، ۱۴۱۵ق.
- ↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.
- ↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.
- ↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.
- ↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.
- ↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق.
- ↑ انصاری، المکاسب المحرمه، ۱۴۱۵ق.
- ↑ خمینی، کتاب البیع، ج۳، ۱۴۱۰ق.
- ↑ خمینی، کتاب البیع، ج۳، ۱۴۱۰ق.
- ↑ مکارم شیرازی، دائرة المعارف فقه مقارن، ۱۳۸۵ش.
- ↑ مکارم شیرازی، دائرة المعارف فقه مقارن، ۱۳۸۵ش.
- ↑ حسینی طهرانی، معادشناسی.
- ↑ مطهری، مجموعه آثار.
- ↑ مشکینی، واجبات و محرمات در اسلام، ۱۳۸۵ش.
- ↑ هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ۱۴۲۶ق.
منابع
- انصاری، مرتضی، المکاسب المحرمه، قم، کنگره جهانی شیخ انصاری، ۱۴۱۵ق.
- حسینی طهرانی، سید محمدحسین، معادشناسی
- خمینی، روحالله، کتاب البیع، ج۳، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان قم -۱۴۱۰ق.
- مکارم شیرازی، ناصر، دائرة المعارف فقه مقارن، قم، مدرسة الامام علی بن ابی طالب (ع)، ۱۳۸۵ش.
- طباطبایی یزدی، سیدمحمد کاظم، العروة الوثقی، قم، دفتر نشر اسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۰ق.
- مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، انتشارات صدرا.
- مشکینی، علی، واجبات و محرمات در اسلام، قم، انتشارات شفیق، ۱۳۸۵ش.
- هاشمی شاهرودی، سید محمود، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت، قم، ۱۴۲۶ق