اخفش اوسط

ابوالحسن سعید بن مسعدة مجاشعی خوارزمی بلخی، مشهور به اخفش اوسط یکی از عالمان ایرانی‌تبار علم نحو بود. وی را ایرانی‌تبار و از موالی بنی‌مجاشع بن دارم و از بصریین گزارش کرده‌اند. یاقوت در معجم البلدان گزارش کرده است که قبیلهٔ عربی که وی در آن سکنی داشت، از بنی‌تمیم بود. او از ائمه نحوی بود که در بصره می‌زیست. گفته شده است که او شاگرد سیبویه بوده و از او ادبیات آموخته است. از جمله شاگردان او می‌توان به ابوعمر الجرمی و ابوعثمان المازنی اشاره کرد. او را بعد از استادش سیبویه، ادیب‌ترین زمانش می‌خواندند.

زندگی

ابوالحسن سعید بن مسعده بلخی، معروف به اخفش اوسط، از ادیبان عرب بود. وی را از مردم بلخ گزارش کرده‌اند که بعداً به بصره مهاجرت کرد و نزد سیبویه، ادبیات عرب را آموخت. به او کتاب‌هایی چون تفسیر معانی القرآن و الملوک و القوافی را نسبت داده‌اند. سال درگذشت او را ۲۱۵ قمری گزارش کرده‌اند.

آثار

از جمله آثار منسوب به او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: کتاب الاربعة، کتاب الاشتقاق، کتاب الاصوات، کتاب الاوسط فی النحو، تفسیر معانی القرآن، صفات الغنم و الوانها و علاجها و اسبابها، کتاب العروض، کتاب القوافی، المسائل الکبیر، المسائل الصغیر، معانی الشعر، کتاب المقاییس، کتاب الملوک، وقف التام.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «اخفش». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.
• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «سعید بن مسعده». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.