صلوات: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''صلوات''' | '''صلوات بر محمد و آل محمد''' به معنای درود فرستادن بر [[محمد|پیامبر اسلام]] و خاندان او است. این عمل در قرآن و حدیث مورد تأکید قرار گرفته و از اعمال عبادی و مستحب در میان مسلمانان بهشمار میآید. | ||
== | == مفهومشناسی == | ||
«صلوات» جمع صلاة از ریشه «ص ل و» به معنی دعا، [[تبریک]] و [[تمجید]] است<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مفردات ألفاظ القرآن|عنوان کتاب=مفردات ألفاظ القرآن|نام=حسین بن محمد|نام خانوادگی=راغب اصفهانی|جلد=1|صفحه=490}}</ref>و [[نماز]] را به جهت این که شامل دعا میشود، '''«[[صلاة]]»''' میگویند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=لسان العرب|عنوان کتاب=لسان العرب|نام خانوادگی=ابن منظور|پیوند نویسنده=ابن منظور|جلد=14|صفحه=465}}</ref> صلوات از اذکار [[قرآنی]] و شعایر [[برهان تجربه دینی|دینی]] در اسلام است<ref name=":0">{{یادکرد کتاب|عنوان=صلوات، احکام و آثار آن|عنوان کتاب=صلوات، احکام و آثار آن|نام=سید رضا|نام خانوادگی=موسوی|پیوند نویسنده=موسوی|ناشر=1387 ش|صفحه=3}}</ref> در [[صلوات|آیهٔ صلوات]]<ref>آیه ۵۶ سوره احزاب</ref> [[مؤمنان]] را به فرستادن صلوات امر شدهاند. به گفته [[علامه طباطبایی]]، صلوات اگر به [[خدا]] نسبت داده شود، به معنای [[رحمت]]، اگر به ملائکه نسبت داده شود، به معنای [[استغفار]] و اگر به انسانها نسبت داده شود، به معنای دعا است<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=المیزان|عنوان کتاب=المیزان|نام=سید محمدحسین|نام خانوادگی=طباطبایی|پیوند نویسنده=طباطبایی|جلد=۱۶|صفحه=۳۲۹}}</ref> که با گفتن صلوات از خدا درخواست میکنند، [[محمد: پیامبری برای زمان ما|پیامبر]] و [[خاندانش|خاندان]] او را اکرام کند.<ref name=":0" /> | |||
در اصطلاح دینی، درود خاص بر [[پیامبر اسلام]] را | در اصطلاح دینی، درود خاص بر [[پیامبر اسلام]] را صلوات میگویند. با ذکر صلوات از [[خداوند]] خواسته میشود که [[محمد]] [[وخاندان]] پاکش را مشمول ثنای نیکو، رحمت، [[برکت]] و [[تحیت]] خود گرداند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=المیزان|عنوان کتاب=المیزان|نام=محمدحسین|نام خانوادگی=طباطبایی|جلد=16|صفحه=507}}</ref> | ||
== | == کیفیت صلوات == | ||
در برخی روایات نقل شده است که مسلمانان از پیامبر دربارهٔ چگونگی صلوات پرسیدند. او فرمود بگویند: «اللهم صلّ علی محمد و آل محمد کما صلّیت علی آل ابراهیم إنک حمید مجید، اللهم بارک علی محمد و آل محمد کما بارکت علی آل ابراهیم إنک حمید مجید». این روایت در منابع حدیثی اهل سنت و شیعه نقل شده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صلوات بر محمد و آل محمد}}</ref> | |||
== منابع == | == در منابع اسلامی == | ||
=== در قرآن === | |||
در [[قرآن]] به صراحت بر درود فرستادن بر پیامبر تأکید شده است: | |||
«إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِیِّ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیمًا» (احزاب: ۵۶). در این آیه آمده است که خداوند و فرشتگان بر پیامبر درود میفرستند و مؤمنان نیز به انجام این کار فراخوانده شدهاند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صلوات بر محمد و آل محمد}}</ref> | |||
=== در روایات === | |||
در روایات اسلامی بر فضیلت صلوات تأکید فراوان شده است. از پیامبر نقل شده است که هر کس نام او را بشنود و بر او درود نفرستد از رحمت الهی دور میشود. همچنین در روایتی آمده است که صلوات سبب سنگینی کفهٔ حسنات در قیامت میشود.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صلوات بر محمد و آل محمد}}</ref> از [[پیامبر اسلام]] روایت شده: [[جبرئیل]] خبر آورد که وقتی فردی از امت تو صلوات بر محمد و [[خاندان محمد]] بفرستد، درهای [[آسمان]] به روی آن باز میشود و حوریان بهشتی بر او هفتاد بار صلوات میفرستند و اگر [[گناهی]] مرتکب شود آن گناه مانند برگ درخت، روی زمین ریخته میشود سپس [[خداوند]] ندا میدهد: [[«لبیک و سعدیک»]] و به ملائکه امر میکند: شما ای ملائکه بر او صلوات بفرستید و من هفتصد باربر او صلوات میفرستم.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=آثار و برکات صلوات|عنوان کتاب=آثار و برکات صلوات|سال=1390|نام=محمد رضا|نام خانوادگی=جعفری نیا|پیوند نویسنده=جعفری نیا|ناشر=انتشارات نسیم کوثر}}</ref> | |||
از [[جعفر صادق]] نیز روایت شده است که هنگامی که نام پیامبر برده میشود، شایسته است بسیار بر او صلوات فرستاده شود؛ زیرا خداوند و فرشتگان بر کسی که بر پیامبر درود میفرستد درود میفرستند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صلوات بر محمد و آل محمد}}</ref> در روایتی دیگر از پیامبر آمده است که دعا تا زمانی که بر محمد و آل محمد صلوات فرستاده نشود در حجاب میماند. از این رو در بسیاری از متون دینی توصیه شده است که دعا با صلوات آغاز و پایان یابد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صلوات بر محمد و آل محمد}}</ref> | |||
== پیشینه == | |||
گزارش شده است که در سال ۱۸۱ق [[هارون الرشید]] دستور داد در آغاز نامههای رسمی صلوات بر پیامبر نوشته شود. این امر نشانهای از رواج و اهمیت این سنت در میان مسلمانان دانسته شده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صلوات بر محمد و آل محمد}}</ref> | |||
== پانویس == | |||
=== ارجاعات === | |||
{{پانویس|۲|اندازه=ریز}} | |||
=== منابع === | |||
* {{یادکرد دانشنامه|نام=عباسعلی|نام خانوادگی=اختری|مقاله=صلوات بر محمد و آل محمد|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}} | |||
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی}} | |||
[[رده:صلوات| ]] | |||
[[رده:اصطلاحات قرآنی]] | |||
[[رده:دعا در اسلام]] | |||
[[رده:دعاهای شیعه دوازدهامامی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۲۳
صلوات بر محمد و آل محمد به معنای درود فرستادن بر پیامبر اسلام و خاندان او است. این عمل در قرآن و حدیث مورد تأکید قرار گرفته و از اعمال عبادی و مستحب در میان مسلمانان بهشمار میآید.
مفهومشناسی
«صلوات» جمع صلاة از ریشه «ص ل و» به معنی دعا، تبریک و تمجید است[۱]و نماز را به جهت این که شامل دعا میشود، «صلاة» میگویند.[۲] صلوات از اذکار قرآنی و شعایر دینی در اسلام است[۳] در آیهٔ صلوات[۴] مؤمنان را به فرستادن صلوات امر شدهاند. به گفته علامه طباطبایی، صلوات اگر به خدا نسبت داده شود، به معنای رحمت، اگر به ملائکه نسبت داده شود، به معنای استغفار و اگر به انسانها نسبت داده شود، به معنای دعا است[۵] که با گفتن صلوات از خدا درخواست میکنند، پیامبر و خاندان او را اکرام کند.[۳]
در اصطلاح دینی، درود خاص بر پیامبر اسلام را صلوات میگویند. با ذکر صلوات از خداوند خواسته میشود که محمد وخاندان پاکش را مشمول ثنای نیکو، رحمت، برکت و تحیت خود گرداند.[۶]
کیفیت صلوات
در برخی روایات نقل شده است که مسلمانان از پیامبر دربارهٔ چگونگی صلوات پرسیدند. او فرمود بگویند: «اللهم صلّ علی محمد و آل محمد کما صلّیت علی آل ابراهیم إنک حمید مجید، اللهم بارک علی محمد و آل محمد کما بارکت علی آل ابراهیم إنک حمید مجید». این روایت در منابع حدیثی اهل سنت و شیعه نقل شده است.[۷]
در منابع اسلامی
در قرآن
در قرآن به صراحت بر درود فرستادن بر پیامبر تأکید شده است: «إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِیِّ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیمًا» (احزاب: ۵۶). در این آیه آمده است که خداوند و فرشتگان بر پیامبر درود میفرستند و مؤمنان نیز به انجام این کار فراخوانده شدهاند.[۸]
در روایات
در روایات اسلامی بر فضیلت صلوات تأکید فراوان شده است. از پیامبر نقل شده است که هر کس نام او را بشنود و بر او درود نفرستد از رحمت الهی دور میشود. همچنین در روایتی آمده است که صلوات سبب سنگینی کفهٔ حسنات در قیامت میشود.[۹] از پیامبر اسلام روایت شده: جبرئیل خبر آورد که وقتی فردی از امت تو صلوات بر محمد و خاندان محمد بفرستد، درهای آسمان به روی آن باز میشود و حوریان بهشتی بر او هفتاد بار صلوات میفرستند و اگر گناهی مرتکب شود آن گناه مانند برگ درخت، روی زمین ریخته میشود سپس خداوند ندا میدهد: «لبیک و سعدیک» و به ملائکه امر میکند: شما ای ملائکه بر او صلوات بفرستید و من هفتصد باربر او صلوات میفرستم.[۱۰]
از جعفر صادق نیز روایت شده است که هنگامی که نام پیامبر برده میشود، شایسته است بسیار بر او صلوات فرستاده شود؛ زیرا خداوند و فرشتگان بر کسی که بر پیامبر درود میفرستد درود میفرستند.[۱۱] در روایتی دیگر از پیامبر آمده است که دعا تا زمانی که بر محمد و آل محمد صلوات فرستاده نشود در حجاب میماند. از این رو در بسیاری از متون دینی توصیه شده است که دعا با صلوات آغاز و پایان یابد.[۱۲]
پیشینه
گزارش شده است که در سال ۱۸۱ق هارون الرشید دستور داد در آغاز نامههای رسمی صلوات بر پیامبر نوشته شود. این امر نشانهای از رواج و اهمیت این سنت در میان مسلمانان دانسته شده است.[۱۳]
پانویس
ارجاعات
- ↑ راغب اصفهانی، حسین بن محمد. مفردات ألفاظ القرآن. ج. ۱. ص. ۴۹۰.
- ↑ ابن منظور. لسان العرب. ج. ۱۴. ص. ۴۶۵.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ موسوی، سید رضا. صلوات، احکام و آثار آن. 1387 ش. ص. ۳.
- ↑ آیه ۵۶ سوره احزاب
- ↑ طباطبایی، سید محمدحسین. المیزان. ج. ۱۶. ص. ۳۲۹.
- ↑ طباطبایی، محمدحسین. المیزان. ج. ۱۶. ص. ۵۰۷.
- ↑ اختری، «صلوات بر محمد و آل محمد»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «صلوات بر محمد و آل محمد»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «صلوات بر محمد و آل محمد»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ جعفری نیا، محمد رضا (۱۳۹۰). آثار و برکات صلوات. انتشارات نسیم کوثر.
- ↑ اختری، «صلوات بر محمد و آل محمد»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «صلوات بر محمد و آل محمد»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
- ↑ اختری، «صلوات بر محمد و آل محمد»، دایرةالمعارف جامع اسلامی.
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «صلوات بر محمد و آل محمد». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.