یوم الشک: تفاوت میان نسخه‌ها

از اسلامیکال
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(ابرابزار)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
== یوم الشک ==
[[پرونده:استهلال در قم.jpg|بندانگشتی|هیئت [[استهلال]] هلال ماه [[رمضان]]/[[شوال]] جهت مشخص کردن روز اول ماه قمری در شهر [[قم]]]]
با توجه به این‌که تعداد روزهای ماه‌های قمری ممکن است ۲۹ یا ۳۰ روز باشد، در صورتی‌که در غروب روز بیست‌ونهمِ ماه قمری، به دلیل ابری‌بودن آسمان یا بروز اختلاف در رؤیت هلال ماه، رؤیت به‌صورت قطعی انجام نگیرد، آن روز را «یوم‌الشک» می‌نامند.<ref>بحرانی، الحدائق الناضرة، ۱۴۰۵ق، ج ۱۳, ص ۴۲</ref>
با توجه به این‌که تعداد روزهای ماه‌های قمری ممکن است ۲۹ یا ۳۰ روز باشد، در صورتی‌که در غروب روز بیست‌ونهمِ ماه قمری، به دلیل ابری‌بودن آسمان یا بروز اختلاف در رؤیت هلال ماه، رؤیت به‌صورت قطعی انجام نگیرد، آن روز را «'''یوم‌الشک'''» می‌نامند.<ref>بحرانی، الحدائق الناضرة، ۱۴۰۵ ق</ref>


«یوم‌الشک» در علم فقه دارای احکام ویژه‌ای است. بر اساس قاعدهٔ '''استصحاب'''، این روزِ مشکوک از نظر شرعی جزء ماه شعبان محسوب می‌شود؛ از این‌رو، روزه گرفتن در آن همچون دیگر روزهای ماه شعبان واجب نیست.<ref>خویی، موسوعة الإمام الخوئی، ۱۴۱۸ق، ج۲۱، ص۷۴</ref>
== احکام روزه یوم الشک ==


اگر فردی با نیت روزه مستحبی یا قضایی در روزی که مشکوک به پایان شعبان است روزه بگیرد و پس از آن مشخص شود که ماه رمضان بوده، روزه او روزه ماه رمضان محسوب می‌شود و اگر معلوم شود که همان روزِ آخر شعبان بوده، روزه او همان روزه مستحبی یا قضایی است که نیت کرده بود.<ref>علامه حلی، تحریر الأحکام، ۱۴۲۰ق، ج۱، ص۴۵۹.</ref>
=== در فقه شیعی ===
«یوم‌الشک» در علم فقه دارای احکام ویژه‌ای است. بر اساس قاعدهٔ استصحاب، این روزِ مشکوک از نظر شرعی جزء ماه شعبان محسوب می‌شود؛ از این‌رو، روزه گرفتن در آن همچون دیگر روزهای ماه شعبان واجب نیست.<ref>خویی، موسوعة الإمام الخوئی، ۱۴۱۸ق</ref> اگر فردی با نیت روزه مستحبی یا قضایی در روزی که مشکوک به پایان شعبان است روزه بگیرد و پس از آن مشخص شود که ماه رمضان بوده، روزه او روزه ماه رمضان محسوب می‌شود و اگر معلوم شود که همان روزِ آخر شعبان بوده، روزه او همان روزه مستحبی یا قضایی است که نیت کرده بود.<ref>علامه حلی، تحریر الأحکام، ۱۴۲۰ق</ref> اگر کسی روز مشکوک به پایان شعبان را به نیتِ روزه قضایی یا مستحبی بگیرد و بعد مشخص شود ماه رمضان بوده، روزه‌اش صحیح و به حساب رمضان منظور می‌شود؛ اما اگر معلوم شود همچنان در شعبان بوده، همان نیتی که کرده است (قضا یا مستحبی) برایش ثبت می‌شود.<ref>محقق حلی، المعتبر، ۱۴۰۷ ق</ref>


اگر کسی روز مشکوک به پایان شعبان را به نیتِ روزه قضایی یا مستحبی بگیرد و بعد مشخص شود ماه رمضان بوده، روزه‌اش صحیح و به حساب رمضان منظور می‌شود؛ اما اگر معلوم شود همچنان در شعبان بوده، همان نیتی که کرده است (قضا یا مستحبی) برایش ثبت می‌شود.<ref>محقق حلی، المعتبر، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۶۵۲</ref>
سید علی خامنه‌ای،‌ از فقیهان شیعه، در پاسخ به این سؤال که اگر پیش از ظهر اعلام کردند که امروز اول ماه رمضان است؛ تکلیف روزه آن روز چه می‌شود؟ فرموده‌اند: اگر مبطلات روزه را مرتکب نشده، بنابر احتیاط واجب باید نیت روزه کند و روزه بگیرد و بعداً نیز آن روز را قضا کند و اگر یکی از آن‌ها را مرتکب شده، روزه او باطل است؛ ولی (به احترام ماه رمضان) باید تا اذان مغرب از کاری که روزه را باطل می‌کند، خودداری نموده و بعد از ماه رمضان آن روز را قضا کند<ref><nowiki>https://www.yjc.ir/fa/amp/news/6916697</nowiki></ref> مکارم شیرازی، دیگر فقیه شیعه در پاسخ پرسشی که گفته است، آیا می‌توان در روزی که شک بین اوّل ماه رمضان و آخر شعبان داریم، روزه را به نیت اوّل ماه رمضان گرفت؟ گفته است: روزی که انسان شک دارد که آخر ماه شعبان است یا اوّل ماه رمضان، اگر می‌خواهد روزه بگیرد باید به‌قصد آخر شعبان.<ref name=":0">https://www.shahrekhabar.com/news/173817954068487</ref> سید علی سیستانی،‌ دیگر فقیه شیعه نیز گفته است که اگر در یوم الشک روزه به نیت روزه قضا یا مستحبی گرفته شود و در طول روز مشخص شود که این روز اول ماه رمضان بوده است، باید نیت خود را به روزه رمضان تغییر دهد.<ref name=":0" /> نوری همدانی از فقیهان شیعه در اینباره معتقد است که در روز یوم الشک، روزه گرفتن واجب نیست. اگر نیت روزه قضا یا مستحبی کنید و در طول روز بفهمید که این روز اول ماه رمضان بوده، باید نیت خود را به روزه رمضان تغییر دهید.<ref name=":0" /> و صافی گلپایگانی نیز گفته است اگر در روز یوم الشک روزه به نیت ماه شعبان گرفته شود و سپس مشخص شود که این روز اول رمضان بوده، باید نیت خود را به روزه رمضان تغییر دهد.<ref name=":0" />


== منابع ==
== پانویس ==
=== ارجاعات ===
{{پانویس|۲}}
 
=== منابع ===
 
* لناضرة، ۱۴۰۵ق، ج ۱۳, ص ۴۲
* خویی، موسوعة الإمام الخوئی، ۱۴۱۸ق، ج۲۱، ص۷۴
* علامه حلی، تحریر الأحکام، ۱۴۲۰ق، ج۱، ص۴۵۹
* محقق حلی، المعتبر، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۶۵۲
* شهر خبر،<nowiki>https://www.shahrekhabar.com</nowiki> ،۱۰، بهمن ۱۴۰۳–۲۳:۰۵
{{ماه رمضان}}
 
[[رده:رمضان]]
[[رده:روزه]]
[[رده:اصطلاحات فقهی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۴۲

هیئت استهلال هلال ماه رمضان/شوال جهت مشخص کردن روز اول ماه قمری در شهر قم

با توجه به این‌که تعداد روزهای ماه‌های قمری ممکن است ۲۹ یا ۳۰ روز باشد، در صورتی‌که در غروب روز بیست‌ونهمِ ماه قمری، به دلیل ابری‌بودن آسمان یا بروز اختلاف در رؤیت هلال ماه، رؤیت به‌صورت قطعی انجام نگیرد، آن روز را «یوم‌الشک» می‌نامند.[۱]

احکام روزه یوم الشک

در فقه شیعی

«یوم‌الشک» در علم فقه دارای احکام ویژه‌ای است. بر اساس قاعدهٔ استصحاب، این روزِ مشکوک از نظر شرعی جزء ماه شعبان محسوب می‌شود؛ از این‌رو، روزه گرفتن در آن همچون دیگر روزهای ماه شعبان واجب نیست.[۲] اگر فردی با نیت روزه مستحبی یا قضایی در روزی که مشکوک به پایان شعبان است روزه بگیرد و پس از آن مشخص شود که ماه رمضان بوده، روزه او روزه ماه رمضان محسوب می‌شود و اگر معلوم شود که همان روزِ آخر شعبان بوده، روزه او همان روزه مستحبی یا قضایی است که نیت کرده بود.[۳] اگر کسی روز مشکوک به پایان شعبان را به نیتِ روزه قضایی یا مستحبی بگیرد و بعد مشخص شود ماه رمضان بوده، روزه‌اش صحیح و به حساب رمضان منظور می‌شود؛ اما اگر معلوم شود همچنان در شعبان بوده، همان نیتی که کرده است (قضا یا مستحبی) برایش ثبت می‌شود.[۴]

سید علی خامنه‌ای،‌ از فقیهان شیعه، در پاسخ به این سؤال که اگر پیش از ظهر اعلام کردند که امروز اول ماه رمضان است؛ تکلیف روزه آن روز چه می‌شود؟ فرموده‌اند: اگر مبطلات روزه را مرتکب نشده، بنابر احتیاط واجب باید نیت روزه کند و روزه بگیرد و بعداً نیز آن روز را قضا کند و اگر یکی از آن‌ها را مرتکب شده، روزه او باطل است؛ ولی (به احترام ماه رمضان) باید تا اذان مغرب از کاری که روزه را باطل می‌کند، خودداری نموده و بعد از ماه رمضان آن روز را قضا کند[۵] مکارم شیرازی، دیگر فقیه شیعه در پاسخ پرسشی که گفته است، آیا می‌توان در روزی که شک بین اوّل ماه رمضان و آخر شعبان داریم، روزه را به نیت اوّل ماه رمضان گرفت؟ گفته است: روزی که انسان شک دارد که آخر ماه شعبان است یا اوّل ماه رمضان، اگر می‌خواهد روزه بگیرد باید به‌قصد آخر شعبان.[۶] سید علی سیستانی،‌ دیگر فقیه شیعه نیز گفته است که اگر در یوم الشک روزه به نیت روزه قضا یا مستحبی گرفته شود و در طول روز مشخص شود که این روز اول ماه رمضان بوده است، باید نیت خود را به روزه رمضان تغییر دهد.[۶] نوری همدانی از فقیهان شیعه در اینباره معتقد است که در روز یوم الشک، روزه گرفتن واجب نیست. اگر نیت روزه قضا یا مستحبی کنید و در طول روز بفهمید که این روز اول ماه رمضان بوده، باید نیت خود را به روزه رمضان تغییر دهید.[۶] و صافی گلپایگانی نیز گفته است اگر در روز یوم الشک روزه به نیت ماه شعبان گرفته شود و سپس مشخص شود که این روز اول رمضان بوده، باید نیت خود را به روزه رمضان تغییر دهد.[۶]

پانویس

ارجاعات

  1. بحرانی، الحدائق الناضرة، ۱۴۰۵ ق
  2. خویی، موسوعة الإمام الخوئی، ۱۴۱۸ق
  3. علامه حلی، تحریر الأحکام، ۱۴۲۰ق
  4. محقق حلی، المعتبر، ۱۴۰۷ ق
  5. https://www.yjc.ir/fa/amp/news/6916697
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ https://www.shahrekhabar.com/news/173817954068487

منابع

  • لناضرة، ۱۴۰۵ق، ج ۱۳, ص ۴۲
  • خویی، موسوعة الإمام الخوئی، ۱۴۱۸ق، ج۲۱، ص۷۴
  • علامه حلی، تحریر الأحکام، ۱۴۲۰ق، ج۱، ص۴۵۹
  • محقق حلی، المعتبر، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۶۵۲
  • شهر خبر،https://www.shahrekhabar.com ،۱۰، بهمن ۱۴۰۳–۲۳:۰۵