عبدالله بن سعد بن ابی‌سرح

عبداللّه بن سعد بن ابی‌سرح از بنی‌عامر بن لؤی و برادر رضاعی عثمان بن عفان بود. او در دوره‌ای به عنوان کاتب وحی فعالیت داشت، اما بعدها مرتد شد و به مکه گریخت. وی پس از اسلام آوردن دوباره، در دوران خلافت عمر و عثمان ولایت مصر را بر عهده گرفت و فتوحاتی را در شمال آفریقا به انجام رساند.

زندگی

عبداللّه بن سعد بن ابی‌سرح بن حارث بن حبیب قرشی عامری، برادر رضاعی عثمان بن عفان، مدتی برای محمد کتابت وحی می‌کرد. او در نوشتن آیات دخل و تصرف می‌کرد؛ به گونه‌ای که اگر به او گفته می‌شد بنویسد «علیماً حکیماً»، او می‌نوشت «غفوراً رحیماً» یا برعکس. وی پس از مدتی مرتد شد و به مکه بازگشت و ادعا کرد که می‌تواند آیاتی مانند قرآن بیاورد. برخی مفسران شأن نزول آیه ۹۳ سوره انعام را دربارهٔ او دانسته‌اند.

عمر بن خطاب عبداللّه را بر بخش صعید مصر گماشت و در دوره خلافت عثمان، تمام سرزمین مصر در قلمرو ولایت او قرار گرفت. او فرماندهی سپاهی را بر عهده داشت که چهره‌هایی چون حسن، حسین، عبداللّه بن عباس و عقبة بن نافع در آن حضور داشتند. این سپاه توانست مناطقی از طرابلس غرب تا طنجه را فتح کند و بخش‌های وسیعی از شمال آفریقا را تحت فرمان درآورد. عبداللّه بن سعد سرانجام در سال ۳۷ هجری به مرگ ناگهانی در عسقلان درگذشت.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عبداللّه بن سعد بن ابی سرح». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.