اشتغال زنان: تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
Maliheh.mgh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
جز (ویرایشهای یا لثارات الحسین (بحث) به آخرین تغییری که Shahroudi انجام داده بود واگردانده شد) برچسب: واگردانی |
||
| (۱۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
اشتغال زن | '''اشتغال زنان''' در خارج از منزل، از موضوعات حائز اهمیت در جوامع مذهبی و اسلامی محسوب میشود، بهویژه در قرون اخیر که نقش اجتماعی [[زن در اسلام|زنان]] بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس دیدگاه رایج میان اندیشمندان اسلامی، مشارکت زنان در عرصههای شغلی و اجتماعی، در چارچوب اصول شرعی و با رعایت برخی محدودیتها پذیرفته شده است. فقیهان شیعه، اصل اشتغال بانوان را مجاز دانستهاند و در مواردی که خروج از منزل برای تحقق آن ضروری باشد، کسب رضایت همسر را الزامی میدانند. | ||
اشتغال زنان در | == تاریخچه == | ||
سابقه اشتغال زنان در فعالیتهای اقتصادی همچون کشاورزی و صنایع دستی، همزمان با تاریخ شکلگیری زندگی اجتماعی انسان تلقی میشود. با وقوع انقلاب صنعتی در اروپای غربی و دگرگونی نظام تولید از کارگاههای خانگی به کارخانههای صنعتی، نیروی انسانی تا حد زیادی جای خود را به ماشینآلات داد. این تحول منجر به تغییر بنیادین در مفهوم کار شد و موجب شد اشتغال زنان در قبال دریافت دستمزد، از محیط خانه به حوزههای تولیدی و صنعتی منتقل شود.<ref name=":0">{{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=جاراللهی|صفحات=249|عنوان=عصر ایران|نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/146450/اشتغال-زنان-در-گذر-تاريخ}}</ref> | |||
== اهمیت و ضرورت == | |||
امروزه اشتغال زنان از مسائل مبتلا به و مهم میباشد. و در مواجهه با این موضوع دو نظر وجود دارد :نظر افراطی که با ترغیب بیش از حد جوامع صنعتی به مقوله اشتغال زنان باعث آسیبهای متعدد همچون از هم پاشیدگی خانواده و مشکلات اخلاقی و جنسی فرزندان شده است و در مقابل نظر تفریطی که جوامع سنتی اشتغال زنان را غیر متعارف و قبیح میدانستند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=حقوق زن در کشاکش سنت و تجدد|نام=محمد|نام خانوادگی=حکیم پور|سال اصلی=1384}}</ref> | |||
اشتغال زنان پدیدهای نو در جوامع معاصر است که دارای پیامدهای مثبت و منفی میباشد. برخی اندیشمندان با نگرشی منفی، پیامدهای اشتغال زنان را رد میکنند، در حالی که طرفداران آن دیدگاهی مثبت دارند. گروهی نیز با دیدی معتدل، اشتغال پارهوقت زنان را به عنوان راهکاری میپذیرند. | |||
== پیامدها == | |||
* '''اقتصادی:''' افزایش درآمد خانوار، کاهش فقر و توسعه اقتصادی جامعه؛ افزایش مشارکت اقتصادی زنان موجب شکاف درآمدی جنسیتی کمتر میشود<ref name=":1">{{یادکرد ژورنال|نام۱=محبوبه|نام خانوادگی۱=رنجبر|نام۲=نیرومند|نام خانوادگی۲=پوراندخت|سال=1393|دوره=2|شماره=8|عنوان=ملاحظاتی بر عوامل و شیوههای مؤثر درتوانمندسازی زنان و اشتغال آنان در ایران با تأکید بر آموزشهای مهارتی}}</ref> | |||
* '''اجتماعی و فرهنگی:''' تغییر نقشها و هنجارهای سنتی و افزایش قدرت اجتماعی زنان؛ ورود زنان به فعالیتهای اجتماعی و بهرهمندی از آموزش موجب افزایش سن ازدواج و تغییر ساختار خانواده شده است<ref name=":2">{{یادکرد کتاب|عنوان=مجموعه مقالات (اشتغال زنان؛ عوامل، پیامدها و رویکردها (از نگاه مدیریت اجتماعی)|نام=محمد رضا|نام خانوادگی=زیبایی نژاد|ناشر=مرکز امور زنان و خانواده}}</ref> | |||
* '''روانشناختی:''' اشتغال زنان میتواند رضایتمندی شخصی و هویت زنان را تقویت کند، اما فشارهای اجتماعی میتواند به اضطراب و ناهنجاریهای رفتاری منجر شود.<ref>{{یادکرد ژورنال|نام۱=بتول|نام خانوادگی۱=موسوی|سال=1378|عنوان=پایاننامه بررسی اشتغال زنان متأهل و مشکلات آنان (با نگاهی به تأثیرات اشتغال زنان در خانواده)}}</ref> | |||
== راهکارها == | |||
* '''توانمندسازی از طریق آموزش مهارتی:''' آموزشهای تخصصی و مهارتهای فردی موجب افزایش قابلیت رقابت زنان در بازار کار میشود.<ref name=":1"/> | |||
* '''اصلاح قوانین و سیاستها:''' بایستی قوانین حمایتی زنان شاغل تقویت و محیطهای کاری امن و بدون تبعیض ایجاد شوند.<ref name=":2"/> | |||
* '''ترویج اشتغال انعطافپذیر و مشاغل خانگی:''' این مدلها به زنان امکان میدهند با تعهدات خانوادگی تطابق پیدا کنند.<ref name=":2"/> | |||
* '''آگاهیرسانی و تغییر نگرشها:''' فرهنگسازی برای پذیرش نقشهای جدید زنان در جامعه و کاهش کلیشهها اهمیت زیادی دارد.<ref>{{یادکرد ژورنال|نام۱=یوسف|نام خانوادگی۱=خیری|سال=1385|شماره=9|عنوان=اشتغال زنان}}</ref> | |||
* '''تسهیل دسترسی به منابع مالی:''' پشتیبانی از فعالیتهای اقتصادی و کارآفرینی زنان، به ویژه در مناطق روستایی و اقشار محروم.<ref>{{یادکرد ژورنال|نام۱=زهره|نام خانوادگی۱=مدرسی عالم|نام۲=آزاده|نام خانوادگی۲=داوودی|نام۳=سهیلا|نام خانوادگی۳=ویردی زاده|سال=1396|شماره=9 و 10|عنوان=واکاوی مشارکت زنان در ایران}}</ref> | |||
== منابع == | |||
{{پانویس|۲}} | |||
[[رده:حقوق زنان در اسلام]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۹
اشتغال زنان در خارج از منزل، از موضوعات حائز اهمیت در جوامع مذهبی و اسلامی محسوب میشود، بهویژه در قرون اخیر که نقش اجتماعی زنان بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس دیدگاه رایج میان اندیشمندان اسلامی، مشارکت زنان در عرصههای شغلی و اجتماعی، در چارچوب اصول شرعی و با رعایت برخی محدودیتها پذیرفته شده است. فقیهان شیعه، اصل اشتغال بانوان را مجاز دانستهاند و در مواردی که خروج از منزل برای تحقق آن ضروری باشد، کسب رضایت همسر را الزامی میدانند.
تاریخچه
سابقه اشتغال زنان در فعالیتهای اقتصادی همچون کشاورزی و صنایع دستی، همزمان با تاریخ شکلگیری زندگی اجتماعی انسان تلقی میشود. با وقوع انقلاب صنعتی در اروپای غربی و دگرگونی نظام تولید از کارگاههای خانگی به کارخانههای صنعتی، نیروی انسانی تا حد زیادی جای خود را به ماشینآلات داد. این تحول منجر به تغییر بنیادین در مفهوم کار شد و موجب شد اشتغال زنان در قبال دریافت دستمزد، از محیط خانه به حوزههای تولیدی و صنعتی منتقل شود.[۱]
اهمیت و ضرورت
امروزه اشتغال زنان از مسائل مبتلا به و مهم میباشد. و در مواجهه با این موضوع دو نظر وجود دارد :نظر افراطی که با ترغیب بیش از حد جوامع صنعتی به مقوله اشتغال زنان باعث آسیبهای متعدد همچون از هم پاشیدگی خانواده و مشکلات اخلاقی و جنسی فرزندان شده است و در مقابل نظر تفریطی که جوامع سنتی اشتغال زنان را غیر متعارف و قبیح میدانستند.[۲]
اشتغال زنان پدیدهای نو در جوامع معاصر است که دارای پیامدهای مثبت و منفی میباشد. برخی اندیشمندان با نگرشی منفی، پیامدهای اشتغال زنان را رد میکنند، در حالی که طرفداران آن دیدگاهی مثبت دارند. گروهی نیز با دیدی معتدل، اشتغال پارهوقت زنان را به عنوان راهکاری میپذیرند.
پیامدها
- اقتصادی: افزایش درآمد خانوار، کاهش فقر و توسعه اقتصادی جامعه؛ افزایش مشارکت اقتصادی زنان موجب شکاف درآمدی جنسیتی کمتر میشود[۳]
- اجتماعی و فرهنگی: تغییر نقشها و هنجارهای سنتی و افزایش قدرت اجتماعی زنان؛ ورود زنان به فعالیتهای اجتماعی و بهرهمندی از آموزش موجب افزایش سن ازدواج و تغییر ساختار خانواده شده است[۴]
- روانشناختی: اشتغال زنان میتواند رضایتمندی شخصی و هویت زنان را تقویت کند، اما فشارهای اجتماعی میتواند به اضطراب و ناهنجاریهای رفتاری منجر شود.[۵]
راهکارها
- توانمندسازی از طریق آموزش مهارتی: آموزشهای تخصصی و مهارتهای فردی موجب افزایش قابلیت رقابت زنان در بازار کار میشود.[۳]
- اصلاح قوانین و سیاستها: بایستی قوانین حمایتی زنان شاغل تقویت و محیطهای کاری امن و بدون تبعیض ایجاد شوند.[۴]
- ترویج اشتغال انعطافپذیر و مشاغل خانگی: این مدلها به زنان امکان میدهند با تعهدات خانوادگی تطابق پیدا کنند.[۴]
- آگاهیرسانی و تغییر نگرشها: فرهنگسازی برای پذیرش نقشهای جدید زنان در جامعه و کاهش کلیشهها اهمیت زیادی دارد.[۶]
- تسهیل دسترسی به منابع مالی: پشتیبانی از فعالیتهای اقتصادی و کارآفرینی زنان، به ویژه در مناطق روستایی و اقشار محروم.[۷]
منابع
- ↑ جاراللهی. «عصر ایران»: ۲۴۹.
- ↑ حکیم پور، محمد. حقوق زن در کشاکش سنت و تجدد.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ رنجبر، محبوبه؛ پوراندخت، نیرومند (۱۳۹۳). «ملاحظاتی بر عوامل و شیوههای مؤثر درتوانمندسازی زنان و اشتغال آنان در ایران با تأکید بر آموزشهای مهارتی». ۲ (۸).
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ زیبایی نژاد، محمد رضا. مجموعه مقالات (اشتغال زنان؛ عوامل، پیامدها و رویکردها (از نگاه مدیریت اجتماعی). مرکز امور زنان و خانواده.
- ↑ موسوی، بتول (۱۳۷۸). «پایاننامه بررسی اشتغال زنان متأهل و مشکلات آنان (با نگاهی به تأثیرات اشتغال زنان در خانواده)».
- ↑ خیری، یوسف (۱۳۸۵). «اشتغال زنان» (۹).
- ↑ مدرسی عالم، زهره؛ داوودی، آزاده؛ ویردی زاده، سهیلا (۱۳۹۶). «واکاوی مشارکت زنان در ایران» (۹ و ۱۰).