|
مسابقه دانشدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
خشونت علیه زنان: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:MURDER-SCALE-4-2019.jpg|بندانگشتی|آمار قتل زنان در جهان]]{{ | [[پرونده:MURDER-SCALE-4-2019.jpg|بندانگشتی|آمار قتل زنان در جهان]]'''خشونت علیه زنان'''، اصطلاحی تخصصی است که مانند جنایت برپایه بیزاری، برای توصیف کلی کارهای خشونتآمیز علیه زنان به کار میرود. این شکل از خشونت علیه گروه خاصی از مردم اعمال میشود و جنسیت قربانی، پایه اصلی خشونت است. سازمانها و کشورهای جهان میکوشند با برنامههای گوناگون با خشونت علیه زنان مبارزه کنند. [[سازمان ملل متحد و کشورهای اسلامی|سازمان ملل متحد]] روز ۲۵ نوامبر (چهارم یا پنجم آذر) را روز بینالمللی مبارزه با خشونت علیه زنان اعلام کردهاست.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=ویکی پدیا|نشانی=https://fa.wikipedia.org/wiki|عنوان=خشونت علیه زنان}}</ref> | ||
== | == انواع خشونت علیه زنان == | ||
=== خشونت فیزیکی === | |||
خشونت فیزیکی شامل رفتارهایی همچون کتکزدن، شکنجه، قتل و دیگر آسیبهای عمدی به بدن است. این نوع خشونت میتواند بهصورت ضربات بدنی آغاز شده و تا آزار جسمانی و تجاوز جنسی ادامه یابد. پیامدهای آن ممکن است شامل شکستگی استخوانها، پارگی، زخم، بریدگی، کبودی، جراحات داخلی، ضربه مغزی، آسیب اعضای بدن، سقط جنین غیرایمن و در موارد شدید مرگ باشد .در برخی مطالعات، با استناد به فرهنگ و باورهای دینی حاکم بر جوامع اسلامی، ادعا شده است که پدیده خشونت علیه زنان، بهویژه موارد منجر به قتل توسط همسر، در مقایسه با جوامع غربی کمتر مشاهده میشود. با این حال، این ادعا نیازمند بررسیهای تطبیقی و مبتنی بر دادههای گسترده است.<ref name=":0">{{یادکرد وب|نویسنده=فاطمهزهرا و مرضیه السادات سجادی|وبگاه=پرتال جامع علوم انسانی|نشانی=https://ensani.ir/file/download/article/1601463791-10302-1-12.pdf|عنوان=اسلام و نقش آن در کاهش خشونت خانگی عليه زنان}}</ref> | |||
تنبیه بدنی زنان مسئلهای اجتماعی که در اسلام ممنوع شده و در مورد زنان [[ناشزه]] (زنانی که از انجام وظایف زناشویی خودداری کنند) در اصل حکم و جزئیات آن اختلاف وجود دارد. | |||
مشهور عالمان مسلمان مسئله تنبیه زنان ناشزه را به واژه «وَاضْرِبُوهُنَّ» در [[آیه ۳۴ سوره نساء]] مستند کردهاند؛ با این حال در چگونگی آن اختلاف داشته و حتی آنرا به زدن با چوب مسواک محدود کردهاند. این حکم مخالفانی نیز دارد؛ پژوهشگرانی از جمله [[محمدهادی معرفت]] معتقدند این حکم مانند مسئله [[بردهداری]] بوده و اسلام بهصورت گام به گام درصدد برچیده شدن آن بوده است. برخی نیز بر این باورند که واژه ضرب در آیه ۳۴ سوره نساء به معنای تلطیف و مهربانی با زن یا ترک خانه از طرف شوهر است. اختصاص داشتن این حکم به شرایط بحرانی [[جنگ احد]] و نسخ آن با رفع آن شرایط و یا ارتباط آن با شرایط فرهنگی جوامع از دیگر نظرات در این مسئله است.<ref name=":1" /> | |||
=== خشونت جنسی === | |||
به رفتارهایی گفته میشود که با قصد تهدید، تحمیل یا سوءاستفاده جنسی انجام میگیرد. مصادیق آن شامل تجارت جنسی، زنای با محارم، آزار و اذیت جنسی، تجاوز به عنف، مزاحمت جسمانی و قاچاق افراد است.<ref name=":0" /> | |||
=== خشونت اقتصادی === | |||
شامل خودداری از تأمین هزینههای زندگی، نفقه و همچنین تصرف یا نابودی اموال شخصی فرد است که میتواند آسیبهای روانی شدیدی ایجاد کند. از عوامل مؤثر در افزایش این نوع خشونت میتوان به محرومیت آموزشی در برخی جوامع، نبود فرصتهای برابر شغلی، درآمد کمتر نسبت به مردان و عدم امنیت شغلی پس از مرخصی زایمان اشاره کرد.<ref name=":0" /> | |||
=== خشونت روانی === | |||
شامل رفتارهایی مانند تحقیر، تمسخر، توهین، فحاشی، متلک، تهدید به طلاق و دیگر اقداماتی است که منجر به خدشهدار شدن احساسات، آبرو و حیثیت فرد میشود. قربانیان این نوع خشونت ممکن است به دلیل نیاز به حفظ اسرار خانواده، برای مدتطولانی در چرخه سوءاستفاده باقی بمانند و بهتدریج احساس پوچی عمیقی را تجربه کنند.<ref name=":0" /> | |||
== تنبیه بدنی زنان در اجتماع == | == تنبیه بدنی زنان در اجتماع == | ||
تنبیه بدنی زنان مسئلهای اجتماعی که در اسلام ممنوع شده و در مورد زنان [[ناشزه]] (زنانی که از انجام وظایف زناشویی خودداری کنند) در اصل حکم و جزئیات آن اختلاف وجود دارد. | تنبیه بدنی زنان مسئلهای اجتماعی که در اسلام ممنوع شده و در مورد زنان [[ناشزه]] (زنانی که از انجام وظایف زناشویی خودداری کنند) در اصل حکم و جزئیات آن اختلاف وجود دارد. | ||
مشهور عالمان مسلمان مسئله تنبیه زنان ناشزه را به واژه «وَاضْرِبُوهُنَّ» در [[آیه ۳۴ سوره نساء]] مستند کردهاند؛ با این حال در چگونگی آن اختلاف داشته و حتی آنرا به زدن با چوب مسواک محدود کردهاند. این حکم مخالفانی نیز دارد؛ پژوهشگرانی از جمله [[محمدهادی معرفت]] معتقدند این حکم مانند مسئله [[بردهداری]] بوده و اسلام بهصورت گام به گام درصدد برچیده شدن آن بوده است. برخی نیز بر این باورند که واژه ضرب در آیه ۳۴ سوره نساء به معنای تلطیف و مهربانی با زن یا ترک خانه از طرف شوهر است. اختصاص داشتن این حکم به شرایط بحرانی [[جنگ احد]] و نسخ آن با رفع آن شرایط و یا ارتباط آن با شرایط فرهنگی جوامع از دیگر نظرات در این مسئله است.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=ویکی شیعه|نشانی=https://fa.wikishia.net|عنوان=تنبیه بدنی زنان}}</ref> | مشهور عالمان مسلمان مسئله تنبیه زنان ناشزه را به واژه «وَاضْرِبُوهُنَّ» در [[آیه ۳۴ سوره نساء]] مستند کردهاند؛ با این حال در چگونگی آن اختلاف داشته و حتی آنرا به زدن با چوب مسواک محدود کردهاند. این حکم مخالفانی نیز دارد؛ پژوهشگرانی از جمله [[محمدهادی معرفت]] معتقدند این حکم مانند مسئله [[بردهداری]] بوده و اسلام بهصورت گام به گام درصدد برچیده شدن آن بوده است. برخی نیز بر این باورند که واژه ضرب در آیه ۳۴ سوره نساء به معنای تلطیف و مهربانی با زن یا ترک خانه از طرف شوهر است. اختصاص داشتن این حکم به شرایط بحرانی [[جنگ احد]] و نسخ آن با رفع آن شرایط و یا ارتباط آن با شرایط فرهنگی جوامع از دیگر نظرات در این مسئله است.<ref name=":1">{{یادکرد وب|وبگاه=ویکی شیعه|نشانی=https://fa.wikishia.net|عنوان=تنبیه بدنی زنان}}</ref> | ||
== آمار قتل زنان در آفریقا و آمریکا == | == آمار قتل زنان در آفریقا و آمریکا == | ||
| خط ۳۴: | خط ۴۸: | ||
6- آخرین سخنی که هنگام وفات از رسول خدا شنیدند، سه سخن بود؛ «نماز را بر پای دارید و مراقب حقوق بردگان باشید و ستم نکنید؛ خدا را خدا را درباره زنان که در دست شمایند. با زنانتان نیکو زندگی کنید و حریم آنان را نگاه دارید».<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=حوزه نت|نشانی=https://hawzah.net/fa/Article/View/113900/|عنوان=زدن زن}}</ref> | 6- آخرین سخنی که هنگام وفات از رسول خدا شنیدند، سه سخن بود؛ «نماز را بر پای دارید و مراقب حقوق بردگان باشید و ستم نکنید؛ خدا را خدا را درباره زنان که در دست شمایند. با زنانتان نیکو زندگی کنید و حریم آنان را نگاه دارید».<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=حوزه نت|نشانی=https://hawzah.net/fa/Article/View/113900/|عنوان=زدن زن}}</ref> | ||
== | == راهکارهای اسلام برای کاهش خشونت خانگی علیه زنان == | ||
اسلام به عنوان یک دین جامعنگر، تأکید فراوانی بر [[کرامت انسانی]]، عدالت و رعایت حقوق افراد در روابط اجتماعی و خانوادگی دارد. خشونت خانگی علیه زنان نیز به صراحت در آموزههای اسلامی نکوهش شده و راهکارهای متعددی برای پیشگیری و مقابله با آن ارائه شده است. این راهکارها بر پایه [[اصول اخلاقی]]، تربیتی، حقوقی و معنوی استوارند.<ref name=":0" /> | |||
=== تأکید بر اخلاق و معاشرت نیکو === | |||
اسلام بر «معاشرت به معروف» (رفتار شایسته) میان زن و شوهر تأکید فراوان دارد. در آیه ۱۹ [[سوره نساء]] آمده است: «وَ عَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ» (و با آنان [زنان] به طرز شایستهای رفتار کنید). | |||
این مفهوم، هرگونه بدرفتاری، تحقیر، توهین و خشونت کلامی یا فیزیکی را نفی میکند. پیامبر اسلام نیز در حدیثی میگوید: «بهترین شما کسانی هستند که با خانواده خود بهترین رفتار را دارند».<ref name=":0" /> | |||
=== تکریم جایگاه زن === | |||
اسلام جایگاه زن را به عنوان همسر و مادر ارج نهاده و او را «ریحانه» (گل) خانه معرفی کرده است. در حدیثی از پیامبر آمده: «جنت زیر پای مادران است». همچنین در روایات، آزار زن توسط شوهر عملی ناپسند و گناه شمرده شده است.<ref name=":0" /> | |||
=== آموزش و تربیت اخلاقی === | |||
اسلام بر لزوم آموزش مردان و زنان درباره حقوق متقابل زناشویی و مهارتهای زندگی تأکید دارد. از جمله:<ref name=":0" /> | |||
* آموزش مدیریت خشم از طریق توکل به خدا، صبر و تفکر در عواقب دنیوی و اخروی خشونت. | |||
* تقویت معنویت به عنوان عاملی بازدارنده از رفتارهای خشونتآمیز. | |||
* یادآوری مسئولیتها در قبال خانواده و تشویق به مشارکت مرد در امور خانه. | |||
=== اصلاح نگرش نسبت به مسئولیتهای زن و شوهر === | |||
در اسلام، تقسیم کار خانگی تنها بر عهده زن نیست. [[پیامبر اسلام]] خود، در امور خانه مشارکت میکرد و این رفتار را الگویی برای مردان مسلمان قرار داد. در روایتی آمده که کمک کردن مرد به همسر در کارهای خانه، ثواب معنوی فراوانی دارد.<ref name=":0" /> | |||
=== مشاوره و اصلاح رابطه === | |||
اسلام به اصلاح رابطه زناشویی از طریق گفتوگو و [[مشورت]] تأکید کرده و در صورت بروز اختلاف، حضور شخص سوم به عنوان مصلح توصیه شده است.<ref name=":0" /> | |||
=== حمایت قانونی و قضایی === | |||
در [[فقه|فقه اسلامی]]، زن حق دارد در صورت خشونت یا ترس از آسیب، از دادگاه درخواست طلاق (خلع) کند. همچنین مردی که مرتکب خشونت شود، علاوه بر مجازات اخروی، ممکن است بر اساس قوانین شرعی و عرفی مورد بازخواست قضایی قرار گیرد.<ref name=":0" /> | |||
=== ترویج فرهنگ احترام از طریق مساجد و رسانه === | |||
اسلام بر نقش [[مساجد]]، ائمه جماعات و مراکز فرهنگی در ترویج رفتار عادلانه با زنان تأکید دارد. استفاده از خطبهها، جلسات آموزشی و تولید محتوای دینی مناسب میتواند در کاهش خشونت مؤثر باشد.<ref name=":0" /> | |||
=== تقویت اقتصاد خانواده === | |||
از آنجا که فقر و بیکاری از عوامل افزایش خشونت خانگی هستند، اسلام بر تأمین نفقه و رفع نیازهای اقتصادی خانواده توسط مرد تأکید کرده و آن را وظیفه شرعی او میداند.<ref name=":0" /> | |||
=== الگوسازی از زندگی اهل بیت === | |||
سیره پیامبر اسلام و امامان شیعه در برخورد محترمانه و عاطفی با همسران، به عنوان الگوی عملی برای جامعه اسلامی معرفی شده است.<ref name=":0" /> | |||
== منابع == | |||
<references /> | <references />{{تبعیض}} | ||
[[رده:خشونت علیه زنان]] | [[رده:خشونت علیه زنان]] | ||
[[رده:خشونت خانگی]] | [[رده:خشونت خانگی]] | ||
[[رده:حقوق زنان]] | [[رده:حقوق زنان]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۱
خشونت علیه زنان، اصطلاحی تخصصی است که مانند جنایت برپایه بیزاری، برای توصیف کلی کارهای خشونتآمیز علیه زنان به کار میرود. این شکل از خشونت علیه گروه خاصی از مردم اعمال میشود و جنسیت قربانی، پایه اصلی خشونت است. سازمانها و کشورهای جهان میکوشند با برنامههای گوناگون با خشونت علیه زنان مبارزه کنند. سازمان ملل متحد روز ۲۵ نوامبر (چهارم یا پنجم آذر) را روز بینالمللی مبارزه با خشونت علیه زنان اعلام کردهاست.[۱]
انواع خشونت علیه زنان
خشونت فیزیکی
خشونت فیزیکی شامل رفتارهایی همچون کتکزدن، شکنجه، قتل و دیگر آسیبهای عمدی به بدن است. این نوع خشونت میتواند بهصورت ضربات بدنی آغاز شده و تا آزار جسمانی و تجاوز جنسی ادامه یابد. پیامدهای آن ممکن است شامل شکستگی استخوانها، پارگی، زخم، بریدگی، کبودی، جراحات داخلی، ضربه مغزی، آسیب اعضای بدن، سقط جنین غیرایمن و در موارد شدید مرگ باشد .در برخی مطالعات، با استناد به فرهنگ و باورهای دینی حاکم بر جوامع اسلامی، ادعا شده است که پدیده خشونت علیه زنان، بهویژه موارد منجر به قتل توسط همسر، در مقایسه با جوامع غربی کمتر مشاهده میشود. با این حال، این ادعا نیازمند بررسیهای تطبیقی و مبتنی بر دادههای گسترده است.[۲] تنبیه بدنی زنان مسئلهای اجتماعی که در اسلام ممنوع شده و در مورد زنان ناشزه (زنانی که از انجام وظایف زناشویی خودداری کنند) در اصل حکم و جزئیات آن اختلاف وجود دارد.
مشهور عالمان مسلمان مسئله تنبیه زنان ناشزه را به واژه «وَاضْرِبُوهُنَّ» در آیه ۳۴ سوره نساء مستند کردهاند؛ با این حال در چگونگی آن اختلاف داشته و حتی آنرا به زدن با چوب مسواک محدود کردهاند. این حکم مخالفانی نیز دارد؛ پژوهشگرانی از جمله محمدهادی معرفت معتقدند این حکم مانند مسئله بردهداری بوده و اسلام بهصورت گام به گام درصدد برچیده شدن آن بوده است. برخی نیز بر این باورند که واژه ضرب در آیه ۳۴ سوره نساء به معنای تلطیف و مهربانی با زن یا ترک خانه از طرف شوهر است. اختصاص داشتن این حکم به شرایط بحرانی جنگ احد و نسخ آن با رفع آن شرایط و یا ارتباط آن با شرایط فرهنگی جوامع از دیگر نظرات در این مسئله است.[۳]
خشونت جنسی
به رفتارهایی گفته میشود که با قصد تهدید، تحمیل یا سوءاستفاده جنسی انجام میگیرد. مصادیق آن شامل تجارت جنسی، زنای با محارم، آزار و اذیت جنسی، تجاوز به عنف، مزاحمت جسمانی و قاچاق افراد است.[۲]
خشونت اقتصادی
شامل خودداری از تأمین هزینههای زندگی، نفقه و همچنین تصرف یا نابودی اموال شخصی فرد است که میتواند آسیبهای روانی شدیدی ایجاد کند. از عوامل مؤثر در افزایش این نوع خشونت میتوان به محرومیت آموزشی در برخی جوامع، نبود فرصتهای برابر شغلی، درآمد کمتر نسبت به مردان و عدم امنیت شغلی پس از مرخصی زایمان اشاره کرد.[۲]
خشونت روانی
شامل رفتارهایی مانند تحقیر، تمسخر، توهین، فحاشی، متلک، تهدید به طلاق و دیگر اقداماتی است که منجر به خدشهدار شدن احساسات، آبرو و حیثیت فرد میشود. قربانیان این نوع خشونت ممکن است به دلیل نیاز به حفظ اسرار خانواده، برای مدتطولانی در چرخه سوءاستفاده باقی بمانند و بهتدریج احساس پوچی عمیقی را تجربه کنند.[۲]
تنبیه بدنی زنان در اجتماع
تنبیه بدنی زنان مسئلهای اجتماعی که در اسلام ممنوع شده و در مورد زنان ناشزه (زنانی که از انجام وظایف زناشویی خودداری کنند) در اصل حکم و جزئیات آن اختلاف وجود دارد.
مشهور عالمان مسلمان مسئله تنبیه زنان ناشزه را به واژه «وَاضْرِبُوهُنَّ» در آیه ۳۴ سوره نساء مستند کردهاند؛ با این حال در چگونگی آن اختلاف داشته و حتی آنرا به زدن با چوب مسواک محدود کردهاند. این حکم مخالفانی نیز دارد؛ پژوهشگرانی از جمله محمدهادی معرفت معتقدند این حکم مانند مسئله بردهداری بوده و اسلام بهصورت گام به گام درصدد برچیده شدن آن بوده است. برخی نیز بر این باورند که واژه ضرب در آیه ۳۴ سوره نساء به معنای تلطیف و مهربانی با زن یا ترک خانه از طرف شوهر است. اختصاص داشتن این حکم به شرایط بحرانی جنگ احد و نسخ آن با رفع آن شرایط و یا ارتباط آن با شرایط فرهنگی جوامع از دیگر نظرات در این مسئله است.[۳]
آمار قتل زنان در آفریقا و آمریکا
طبق گزارش سازمان ملل، هر روز در سرتاسر جهان ۱۴۰ دختر و زن به دست شریک زندگی یا اعضای خانواده خود به قتل میرسند. قارههای آفریقا و آمریکا در صدر فهرست قتل زنان در جهان هستند.
اعمال فیزیکی، جنسی، آسیب روحی و هر چه که باعث رنج کشیدن زنان شود ،محسوب میشود. در این میان «زنکُشی» شاید فاجعهبارترین خشونت از این نوع باشد. گزارش نهاد زنان سازمان ملل حاکی از آن است که در سال ۲۰۲۳ میلادی ۸۵۰۰۰ زن و دختر به طور عمدی توسط مردان کشته شدهاند که ۶۰ درصد (۵۱۱۰۰) از این مرگها توسط افراد نزدیک به قربانی انجام شده است. این گزارش تأکید دارد که ارقام نشان میدهد در سطح جهانی، خطرناکترین مکان برای یک زن در خانه اوست! جایی که اکثریت زنان به دست مردان میمیرند. گزارشی که پیش روی شماست نشان میدهد که این خشونتها لزوماً در مناطقی از جهان نیست که در رسانههای اصلی غرب متهم به نقض «حقوق بشر» و «حقوق زنان» هستند که با تعجب میتوان بیان کرد قتل زنان در این کشورها بیشتر است.
«نیارادزای گمبونزواندا»، معاون مدیر اجرائی زنان سازمان ملل متحد، گفته است: «آنچه دادهها به ما میگویند این است که حوزه خصوصی و خانگی زندگی زنان که آنها باید در آن ایمن و به دور از خطر باشند امن نیست و بسیاری از آنها در معرض خشونت مرگبار قرار میگیرند.» با اینکه آمار زنکشی در دنیا به طور کلی کاهشی است اما زنکشی به دست افراد نزدیک درحال افزایش است. دادههای آژانس سازمان ملل که به برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان اختصاص دارد نشان میدهد که آفریقا بالاترین نرخهای زنانکشی مرتبط با شریک جنسی را با حدود ۲۱۷۰۰ قربانی در سال ۲۰۲۳ ثبت کرده است و پس از آن قاره آمریکا و سپس اقیانوسیه قرار دارند.
در اروپا و قاره آمریکا، بیشتر زنان توسط شرکای صمیمی کشته میشدند، در حالی که در جاهای دیگر، اعضای نزدیک خانواده عامل اصلی این آمار هستند. بیشتر این زنان نیز قبل از قتل انواعی از خشونت را تحمل کرده بودند. آنچه در این گزارش به خصوص نیامده است، اما منابع دیگر تأیید میکند این است که همچنین ۷۸ هزار و ۳۴۱ مورد از این دست در سال ۲۰۲۳ گزارش شده بود که در مقایسه با سال قبل ۶.۷ درصد بیشتر است. آمارهای جدید نشان میدهد که بحران خشونت خانگی در کشورهای اروپایی بر مدار افزایشی قرار گرفته است و بهعنوان نمونه، هر روز ۷۰۰ نفر در آلمان خشونت را از سوی شریک زندگی یا اعضای خانواده خود تجربه میکنند. این آمارها واقعیت کشورهای مدعی «حقوق بشر» به طور عام و «حقوق زنان» به طور خاص را برملا و عیان میکند.[۴]
نظر آیات و روایات راجب تنبیه بدنی زن
در این باره روایات فراوانی وجود دارد که به جند نمونه زیر اکتفا می کنیم:
1- محمد بن عبدالله پیامبر اسلام فرمود: «من در شگفتم از کسی که زن خود را می زند؛ در حالی که خودش برای کتک خوردن، سزاوارتر است! زنانتان را نزنید که قصاص دارد».
2- همچنین فرمود: «زنان بر مرد کریم، غالب می شوند و مرد لئیم، بر زنان مسلّط می گردد. من دوست دارم کریم مغلوب باشم؛ نه لئیم غالب».
3- علی بن محمد امام ششم شیعیان از پدرش چنین روایت کرده است: «وقتی با زنی ازدواج می کنید، احترامش کنید. او، مایه آرامش شماست. زنان را آزار ندهید و حقوق آنان را ضایع نکنید».
4- پیامبر اسلام فرمود: «هر مردی که بر بد اخلاقی همسرش صبر کند، خدا اجر داوود پیامبر را به او می دهد و به هر زنی که بر بداخلاقی مردش صبر کند، اجری همچون اجر آسیه که با فرعون کنار آمد، عطا می کند».
5- علی بن ابی طالب امام اول شیعیان می فرماید: «در هر حال با زنت مدارا کن و با او به نیکی رفتار نما؛ تا زندگی لبریز از صفا و صمیمیت باشد».
6- آخرین سخنی که هنگام وفات از رسول خدا شنیدند، سه سخن بود؛ «نماز را بر پای دارید و مراقب حقوق بردگان باشید و ستم نکنید؛ خدا را خدا را درباره زنان که در دست شمایند. با زنانتان نیکو زندگی کنید و حریم آنان را نگاه دارید».[۵]
راهکارهای اسلام برای کاهش خشونت خانگی علیه زنان
اسلام به عنوان یک دین جامعنگر، تأکید فراوانی بر کرامت انسانی، عدالت و رعایت حقوق افراد در روابط اجتماعی و خانوادگی دارد. خشونت خانگی علیه زنان نیز به صراحت در آموزههای اسلامی نکوهش شده و راهکارهای متعددی برای پیشگیری و مقابله با آن ارائه شده است. این راهکارها بر پایه اصول اخلاقی، تربیتی، حقوقی و معنوی استوارند.[۲]
تأکید بر اخلاق و معاشرت نیکو
اسلام بر «معاشرت به معروف» (رفتار شایسته) میان زن و شوهر تأکید فراوان دارد. در آیه ۱۹ سوره نساء آمده است: «وَ عَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ» (و با آنان [زنان] به طرز شایستهای رفتار کنید).
این مفهوم، هرگونه بدرفتاری، تحقیر، توهین و خشونت کلامی یا فیزیکی را نفی میکند. پیامبر اسلام نیز در حدیثی میگوید: «بهترین شما کسانی هستند که با خانواده خود بهترین رفتار را دارند».[۲]
تکریم جایگاه زن
اسلام جایگاه زن را به عنوان همسر و مادر ارج نهاده و او را «ریحانه» (گل) خانه معرفی کرده است. در حدیثی از پیامبر آمده: «جنت زیر پای مادران است». همچنین در روایات، آزار زن توسط شوهر عملی ناپسند و گناه شمرده شده است.[۲]
آموزش و تربیت اخلاقی
اسلام بر لزوم آموزش مردان و زنان درباره حقوق متقابل زناشویی و مهارتهای زندگی تأکید دارد. از جمله:[۲]
- آموزش مدیریت خشم از طریق توکل به خدا، صبر و تفکر در عواقب دنیوی و اخروی خشونت.
- تقویت معنویت به عنوان عاملی بازدارنده از رفتارهای خشونتآمیز.
- یادآوری مسئولیتها در قبال خانواده و تشویق به مشارکت مرد در امور خانه.
اصلاح نگرش نسبت به مسئولیتهای زن و شوهر
در اسلام، تقسیم کار خانگی تنها بر عهده زن نیست. پیامبر اسلام خود، در امور خانه مشارکت میکرد و این رفتار را الگویی برای مردان مسلمان قرار داد. در روایتی آمده که کمک کردن مرد به همسر در کارهای خانه، ثواب معنوی فراوانی دارد.[۲]
مشاوره و اصلاح رابطه
اسلام به اصلاح رابطه زناشویی از طریق گفتوگو و مشورت تأکید کرده و در صورت بروز اختلاف، حضور شخص سوم به عنوان مصلح توصیه شده است.[۲]
حمایت قانونی و قضایی
در فقه اسلامی، زن حق دارد در صورت خشونت یا ترس از آسیب، از دادگاه درخواست طلاق (خلع) کند. همچنین مردی که مرتکب خشونت شود، علاوه بر مجازات اخروی، ممکن است بر اساس قوانین شرعی و عرفی مورد بازخواست قضایی قرار گیرد.[۲]
ترویج فرهنگ احترام از طریق مساجد و رسانه
اسلام بر نقش مساجد، ائمه جماعات و مراکز فرهنگی در ترویج رفتار عادلانه با زنان تأکید دارد. استفاده از خطبهها، جلسات آموزشی و تولید محتوای دینی مناسب میتواند در کاهش خشونت مؤثر باشد.[۲]
تقویت اقتصاد خانواده
از آنجا که فقر و بیکاری از عوامل افزایش خشونت خانگی هستند، اسلام بر تأمین نفقه و رفع نیازهای اقتصادی خانواده توسط مرد تأکید کرده و آن را وظیفه شرعی او میداند.[۲]
الگوسازی از زندگی اهل بیت
سیره پیامبر اسلام و امامان شیعه در برخورد محترمانه و عاطفی با همسران، به عنوان الگوی عملی برای جامعه اسلامی معرفی شده است.[۲]
منابع
- ↑ «خشونت علیه زنان». ویکی پدیا.
- ↑ ۲٫۰۰ ۲٫۰۱ ۲٫۰۲ ۲٫۰۳ ۲٫۰۴ ۲٫۰۵ ۲٫۰۶ ۲٫۰۷ ۲٫۰۸ ۲٫۰۹ ۲٫۱۰ ۲٫۱۱ ۲٫۱۲ ۲٫۱۳ فاطمهزهرا و مرضیه السادات سجادی. «اسلام و نقش آن در کاهش خشونت خانگی عليه زنان» (PDF). پرتال جامع علوم انسانی.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ «تنبیه بدنی زنان». ویکی شیعه.
- ↑ «آفریقا و آمریکا در صدر آمار زنکُشی». خبرگزاری کیهان.
- ↑ «زدن زن». حوزه نت.
