حریز سجستانی

حریز بن عبدالله سجستانی از راویان حدیث و از اصحاب جعفر بن محمد بود که در کوفه و سجستان زندگی می‌کرد. منابع او را نویسنده مجموعه‌هایی از احادیث فقهی دانسته‌اند که روایت‌هایی از شخصیت‌های دینی در آنها نقل شده است. بر اساس برخی گزارش‌های تاریخی، او در سجستان در شرایطی زندگی می‌کرد که میان گروه‌های مختلف مذهبی تنش وجود داشت. در این گزارش‌ها آمده است که پس از بروز درگیری‌هایی میان گروه‌ها، مخالفان او را در مسجدی محاصره کردند و در جریان این رویداد او و همراهانش کشته شدند.

زندگی

حریز بن عبدالله سجستانی از راویان حدیث و از اصحاب شناخته‌شده جعفر بن محمد بود. در منابع رجالی او با نسبت سجستانی و نیز با وابستگی به قبیله ازد و سکونت در کوفه معرفی شده است. گفته شده است که این نسبت به دلیل رفت‌وآمدهای او به منطقه سجستان برای تجارت روغن و زیتون و نیز اقامت در آن ناحیه در سال‌های پایانی زندگی‌اش به او داده شده است. در برخی منابع آمده است که حریز مجموعه‌هایی از احادیث در موضوع احکام فقهی تدوین کرده و در آنها روایت‌هایی از جعفر بن محمد و دیگر شخصیت‌های دینی نقل کرده بود. این آثار در میان منابع حدیثی نخستین شیعه ذکر شده‌اند.

بر اساس گزارش‌های تاریخی، او در دوره‌ای در سجستان زندگی می‌کرد که گفته می‌شود بخش قابل توجهی از ساکنان آن منطقه به جریان خوارج وابسته بودند. در برخی نقل‌ها آمده است که گروهی از شیعیان در آن منطقه با او ارتباط داشتند و گزارش‌هایی دربارهٔ اظهارات یا رفتارهایی که نسبت به علی بن ابی‌طالب انجام می‌شد به او می‌رساندند. در این گزارش‌ها گفته شده است که درگیری‌هایی میان این گروه‌ها رخ می‌داد و در پی آن شماری از افراد کشته شدند. در ادامه این گزارش‌ها آمده است که پس از مدتی گروهی از خوارج به نقش حریز در این درگیری‌ها پی بردند. بر اساس این روایت‌ها، آنان او و همراهانش را در مسجدی محاصره کردند و در جریان این محاصره ساختمان مسجد فرو ریخت و حریز و شماری از همراهانش کشته شدند.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «حریز». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.