خواجوی کرمانی: تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
(صفحهای تازه حاوی «'''خواجوی کرمانی''' (۶۷۹–۷۵۳ ق) با نام اصلی '''کمالالدین ابوالعطا محمود بن علی کرمانی'''، شاعر برجسته سده هشتم و از ارادتمندان علاءالدین سمنانی بود. او با حاکمان آلمظفر و ابواسحاق اینجو معاصر بود و در شیراز با حافظ معاشرت داشت. مهمت...» ایجاد کرد) |
(+رده:اهالی کاشان، +رده:زادگان ۶۷۹ (قمری)، +رده:درگذشتگان ۷۵۳ (قمری)، +رده:شاعران اهل ایران، +رده:شاعران غزلسرا، +رده:اهالی شیراز (هاتکت)، ابرابزار) |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
== زندگی == | == زندگی == | ||
کمالالدین ابوالعطا محمود بن علی کرمانی، متخلص به خواجو، شاعر و عارف سده هشتم هجری است. او در [[تقویم:۱۵ شوال ۶۷۹ قمری|۱۵ شوال ۶۷۹ قمری]] در [[کرمان]] زاده شد. خواجو پس از فراگیری دانشهای زمانه در زادگاهش، به سیر و سیاحت در سرزمینهای مختلف پرداخت و با بزرگان و طوایف گوناگون دیدار کرد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک= | کمالالدین ابوالعطا محمود بن علی کرمانی، متخلص به خواجو، شاعر و عارف سده هشتم هجری است. او در [[تقویم:۱۵ شوال ۶۷۹ قمری|۱۵ شوال ۶۷۹ قمری]] در [[کرمان]] زاده شد. خواجو پس از فراگیری دانشهای زمانه در زادگاهش، به سیر و سیاحت در سرزمینهای مختلف پرداخت و با بزرگان و طوایف گوناگون دیدار کرد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=خواجوی کرمانی}}</ref> | ||
خواجو با حاکمان معاصر خود از جمله [[ابوسعید بهادرخان]] (ایلخانی) و وزیرش غیاثالدین محمد، و همچنین برخی سلاطین آلمظفر در ارتباط بود و آنها را مدح کرد. او مدتی در شیراز اقامت داشت و با بزرگان آن شهر از جمله حافظ معاشرت میکرد. حافظ در غزلسرایی به شیوه سخن خواجو نظر داشته و از آن تأثیر پذیرفته است. از دیگر ممدوحان او میتوان به ابواسحاق اینجو و وزیرش [[شمسالدین محمود صاین]]، و همچنین [[تاجالدین احمد عراقی]] از بزرگان کرمان اشاره کرد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک= | خواجو با حاکمان معاصر خود از جمله [[ابوسعید بهادرخان]] (ایلخانی) و وزیرش غیاثالدین محمد، و همچنین برخی سلاطین آلمظفر در ارتباط بود و آنها را مدح کرد. او مدتی در شیراز اقامت داشت و با بزرگان آن شهر از جمله حافظ معاشرت میکرد. حافظ در غزلسرایی به شیوه سخن خواجو نظر داشته و از آن تأثیر پذیرفته است. از دیگر ممدوحان او میتوان به ابواسحاق اینجو و وزیرش [[شمسالدین محمود صاین]]، و همچنین [[تاجالدین احمد عراقی]] از بزرگان کرمان اشاره کرد.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=خواجوی کرمانی}}</ref> | ||
== سفرها و گرایشهای عرفانی == | == سفرها و گرایشهای عرفانی == | ||
او در طول سفرهای خود به دیدار علاءالدین سمنانی، از بزرگان [[صوفیه]]، رفت و به او ارادت پیدا کرد. خواجو در اشعار خود به این ارادت اشاره کرده و در [[رباعی]] مشهوری، پیروی از راه [[علی بن ابیطالب]] را مایه رسیدن به سرچشمه حیات و رهایی از وسوسه [[شیطان]]، همانند مرشد خود سمنانی، دانسته است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=خواجوی کرمانی}}</ref> | |||
او در طول سفرهای خود به دیدار علاءالدین سمنانی، از بزرگان [[صوفیه]]، رفت و به او ارادت پیدا کرد. خواجو در اشعار خود به این ارادت اشاره کرده و در [[رباعی]] مشهوری، پیروی از راه [[علی بن ابیطالب]] را مایه رسیدن به سرچشمه حیات و رهایی از وسوسه [[شیطان]]، همانند مرشد خود سمنانی، دانسته است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک= | |||
== آثار == | == آثار == | ||
خواجو علاوه بر دیوان اشعار، خمسهای به سبک [[نظامی گنجوی]] سروده است که شامل مثنویهای زیر است:<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=خواجوی کرمانی}}</ref> | |||
خواجو علاوه بر دیوان اشعار، خمسهای به سبک [[نظامی گنجوی]] سروده است که شامل مثنویهای زیر است:<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک= | |||
* همای و همایون: داستانی عاشقانه که در سال ۷۳۲ ق در بغداد به پایان رسید. در این اثر تأثیر سبک شاهنامه فردوسی نیز دیده میشود. | * همای و همایون: داستانی عاشقانه که در سال ۷۳۲ ق در بغداد به پایان رسید. در این اثر تأثیر سبک شاهنامه فردوسی نیز دیده میشود. | ||
* گل و نوروز: مثنوی عاشقانهای بر وزن خسرو و شیرین نظامی که در سال ۷۴۲ ق به نام تاجالدین عراقی سروده شده است. | * گل و نوروز: مثنوی عاشقانهای بر وزن خسرو و شیرین نظامی که در سال ۷۴۲ ق به نام تاجالدین عراقی سروده شده است. | ||
| خط ۲۰: | خط ۱۷: | ||
* گوهرنامه: مثنوی در زمینه اخلاق و تصوف بر وزن خسرو و شیرین که در آن مبارزالدین محمد مظفر را مدح کرده است. | * گوهرنامه: مثنوی در زمینه اخلاق و تصوف بر وزن خسرو و شیرین که در آن مبارزالدین محمد مظفر را مدح کرده است. | ||
خواجو در قصاید عرفانی و غزلسرایی پیرو سبک سعدی بود. او سرانجام در سال ۷۵۳ ق درگذشت و آرامگاه او در تنگ اللهاکبر شیراز قرار دارد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک= | خواجو در قصاید عرفانی و غزلسرایی پیرو سبک سعدی بود. او سرانجام در سال ۷۵۳ ق درگذشت و آرامگاه او در تنگ اللهاکبر شیراز قرار دارد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=خواجوی کرمانی}}</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۴: | ||
=== منابع === | === منابع === | ||
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=خواجوی کرمانی|دانشنامه=[[ | * {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=خواجوی کرمانی|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}} | ||
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}} | {{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}} | ||
[[رده:اهالی شیراز]] | |||
[[رده:اهالی کاشان]] | |||
[[رده:درگذشتگان ۷۵۳ (قمری)]] | |||
[[رده:زادگان ۶۷۹ (قمری)]] | |||
[[رده:شاعران اهل ایران]] | |||
[[رده:شاعران غزلسرا]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۶
خواجوی کرمانی (۶۷۹–۷۵۳ ق) با نام اصلی کمالالدین ابوالعطا محمود بن علی کرمانی، شاعر برجسته سده هشتم و از ارادتمندان علاءالدین سمنانی بود. او با حاکمان آلمظفر و ابواسحاق اینجو معاصر بود و در شیراز با حافظ معاشرت داشت. مهمترین اثر او دیوان اشعار و خمسهای شامل پنج مثنوی به تقلید از نظامی گنجوی است. خواجو در غزلسرایی از سعدی پیروی میکرد و خود بر حافظ تأثیرگذار بود.
زندگی
کمالالدین ابوالعطا محمود بن علی کرمانی، متخلص به خواجو، شاعر و عارف سده هشتم هجری است. او در ۱۵ شوال ۶۷۹ قمری در کرمان زاده شد. خواجو پس از فراگیری دانشهای زمانه در زادگاهش، به سیر و سیاحت در سرزمینهای مختلف پرداخت و با بزرگان و طوایف گوناگون دیدار کرد.[۱]
خواجو با حاکمان معاصر خود از جمله ابوسعید بهادرخان (ایلخانی) و وزیرش غیاثالدین محمد، و همچنین برخی سلاطین آلمظفر در ارتباط بود و آنها را مدح کرد. او مدتی در شیراز اقامت داشت و با بزرگان آن شهر از جمله حافظ معاشرت میکرد. حافظ در غزلسرایی به شیوه سخن خواجو نظر داشته و از آن تأثیر پذیرفته است. از دیگر ممدوحان او میتوان به ابواسحاق اینجو و وزیرش شمسالدین محمود صاین، و همچنین تاجالدین احمد عراقی از بزرگان کرمان اشاره کرد.[۲]
سفرها و گرایشهای عرفانی
او در طول سفرهای خود به دیدار علاءالدین سمنانی، از بزرگان صوفیه، رفت و به او ارادت پیدا کرد. خواجو در اشعار خود به این ارادت اشاره کرده و در رباعی مشهوری، پیروی از راه علی بن ابیطالب را مایه رسیدن به سرچشمه حیات و رهایی از وسوسه شیطان، همانند مرشد خود سمنانی، دانسته است.[۳]
آثار
خواجو علاوه بر دیوان اشعار، خمسهای به سبک نظامی گنجوی سروده است که شامل مثنویهای زیر است:[۴]
- همای و همایون: داستانی عاشقانه که در سال ۷۳۲ ق در بغداد به پایان رسید. در این اثر تأثیر سبک شاهنامه فردوسی نیز دیده میشود.
- گل و نوروز: مثنوی عاشقانهای بر وزن خسرو و شیرین نظامی که در سال ۷۴۲ ق به نام تاجالدین عراقی سروده شده است.
- کمالنامه: مثنوی عرفانی بر وزن هفتپیکر که در سال ۷۴۴ ق به نام ابواسحاق اینجو نظم یافته است.
- روضة الانوار: به استقبال از مخزنالاسرار نظامی و در بیست مقاله که در سال ۷۴۳ ق به نام شمسالدین محمود صاین ساخته شده است.
- گوهرنامه: مثنوی در زمینه اخلاق و تصوف بر وزن خسرو و شیرین که در آن مبارزالدین محمد مظفر را مدح کرده است.
خواجو در قصاید عرفانی و غزلسرایی پیرو سبک سعدی بود. او سرانجام در سال ۷۵۳ ق درگذشت و آرامگاه او در تنگ اللهاکبر شیراز قرار دارد.[۵]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «خواجوی کرمانی». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.