|
مسابقه دانشدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
فمینیسم در ایران: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
== قبل از انقلاب == | |||
در دوره صفویه اولین تماسهای ایرانیان با غرب صورت گرفت، در این دوره تحولات مغرب زمین مورد توجه قرار نگرفت ولی در دوره قاجاریه، نخبگان جامعه ایرانی تحت تآثیر آن تحولات قرار گرفته و آن را مثبت ارزیابی کردند تا جایی که خواستار شبهاروپایی شدن ایران شدند. در این بین، به سبب برپایی نهضت مشروطه و نقش زن در آن و تحت تأثیر قرار گرفتن آرمانها نسبت به تحولات اجتماعی، وضعیت زنان همپای سایر تحولات اجتماعی تغییر کرد.نخستین گروه زنان در زمان ناصرالدین شاه قاجار در سال ۱۲۷۸ ش توسط سه نفر از دختران شاه به وجود آمد. این گروه به صورت مرتب هر دو هفته یکبار جلسه تشکیل میداد و در جهت آمادهکردن زنان برای بحث و گفتگو درباره مسائل پیرامون خود و بیان افکارشان، تلاش میکرد.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب|عنوان=جنسیت و تربیت از منظر اسلام و فمینیسم لیبرال|سال=۱۳۹۳|نام=سید علی|نام خانوادگی=حسینیزاده|صفحه=۳۶}}</ref> | در دوره صفویه اولین تماسهای ایرانیان با غرب صورت گرفت، در این دوره تحولات مغرب زمین مورد توجه قرار نگرفت ولی در دوره قاجاریه، نخبگان جامعه ایرانی تحت تآثیر آن تحولات قرار گرفته و آن را مثبت ارزیابی کردند تا جایی که خواستار شبهاروپایی شدن ایران شدند. در این بین، به سبب برپایی نهضت مشروطه و نقش زن در آن و تحت تأثیر قرار گرفتن آرمانها نسبت به تحولات اجتماعی، وضعیت زنان همپای سایر تحولات اجتماعی تغییر کرد.نخستین گروه زنان در زمان ناصرالدین شاه قاجار در سال ۱۲۷۸ ش توسط سه نفر از دختران شاه به وجود آمد. این گروه به صورت مرتب هر دو هفته یکبار جلسه تشکیل میداد و در جهت آمادهکردن زنان برای بحث و گفتگو درباره مسائل پیرامون خود و بیان افکارشان، تلاش میکرد.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب|عنوان=جنسیت و تربیت از منظر اسلام و فمینیسم لیبرال|سال=۱۳۹۳|نام=سید علی|نام خانوادگی=حسینیزاده|صفحه=۳۶}}</ref> | ||
یک سال بعد از آن یعنی در سال ۱۲۷۹ توسط عدهای از زنان مترقی انجمنی تحت عنوان «انجمن مخدرات وطن» تأسیس شد که نسبت به تهدید روسیه علیه ایران از مردم درخواست استفاده از پارچههای ایرانی کرد.<ref name=":0" /> | یک سال بعد از آن یعنی در سال ۱۲۷۹ توسط عدهای از زنان مترقی انجمنی تحت عنوان «انجمن مخدرات وطن» تأسیس شد که نسبت به تهدید روسیه علیه ایران از مردم درخواست استفاده از پارچههای ایرانی کرد.<ref name=":0" /> | ||
در همان سال ۱۲۷۹ در تبریز اقدام مسلحانه در برابر واگذاری امتیاز تنباکو به انگلیس و حمایت از اعتصاب علما در مسجد شاه اقدام مسلحانه زینب پاشا از جانب زنان صورت گرفت. در دوره مشروطه نیز با تشکیل مجلس شورای ملی، زنان خواستار این شدند که دستاوردهای مشروطه مشمول آنها نیز شود. | در همان سال ۱۲۷۹ در تبریز اقدام مسلحانه در برابر واگذاری امتیاز تنباکو به انگلیس و حمایت از اعتصاب علما در مسجد شاه اقدام مسلحانه زینب پاشا از جانب زنان صورت گرفت. در دوره مشروطه نیز با تشکیل مجلس شورای ملی، زنان خواستار این شدند که دستاوردهای مشروطه مشمول آنها نیز شود. در این زمان به دنبال تحولات فکری صورت گرفته در غرب موضع زنان ایران با عناوینی مثل آزادی، حضور در انتخابات و حق رأی و حق تحصیل، در مجلس و روزنامهها مطرح بود. همچنین ضرورت تحصیلات و بهداشت زنان به عنوان اولویت اول و حقوق زنان در مرتبه دوم، توسط نویسندگان مقالات و اشعار، مطرح شد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=فمینیسم اسلامی؛ واقعیتها و چالشها|سال=۱۳۸۰|نام=رضا|نام خانوادگی=متمسک|جلد=۱|صفحه=۴۵۱}}</ref> در سال ۱۲۸۶ ش اتحاد غیبی نسوان در تهران و کمیته زنان در تبریز تأسیس شد. در سال ۱۲۹۳ ش پیرامون روزنامه شکوفه، سازمان جدیدالتأسیسی با اهدافی چون توسعه محصولات ایرانی، توسعه آموزش صنعت بین دختران و پسران و تحصیل آزاد برای همه در رشتههای علوم و هنر تأسیس شد. در سال ۱۳۰۷ ش گروه پیک سعادت نسوان در رشت مستقر شد و برای اولین بار روز ۸ مارس را در ایران جشن گرفت.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=زنان ایران در جنبش مشروطیت|سال=۱۳۶۰|نام=عبدالحسین|نام خانوادگی=ناهید|ناشر=احیاء|مکان=تبریز}}</ref> «جمعیت انقلاب نسوان» نیز در همان سال در شیراز تأسیس شد و نشریه دختران ایران توسط همین گروه منتشر شد و در راستای افزایش حقوق زنان به تأسیس کتابخانه، مدارس رایگان و تشکیل سازمانهایی که جهت تجمع زنان، پرداخت و طرحهایی در این زمینه به دولت و مجلس پیشنهاد داد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=زندخت|سال=۱۳۴۶|نام=طلعت|نام خانوادگی=انصاری|ناشر=طهوری|مکان=تهران}}</ref> | ||
منابع | اوج غربگرایی زنان در دوره پهلوی اول و دوم بود؛ به طوری که در این دوره برای نخستین بار زنی به نام آفاق پارسا به مقام وزارت آموزش و پرورش رسید. در دوره پهلوی اول در سال ۱۳۰۴ ش رضاشاه دستور به منحلشدن گروههای زنان و ادغامشدن آنان در کانون بانوان به سرپرستی و ریاست دخترش داد. و | ||
== منابع == | |||
نسخهٔ ۲۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۵۰
قبل از انقلاب
در دوره صفویه اولین تماسهای ایرانیان با غرب صورت گرفت، در این دوره تحولات مغرب زمین مورد توجه قرار نگرفت ولی در دوره قاجاریه، نخبگان جامعه ایرانی تحت تآثیر آن تحولات قرار گرفته و آن را مثبت ارزیابی کردند تا جایی که خواستار شبهاروپایی شدن ایران شدند. در این بین، به سبب برپایی نهضت مشروطه و نقش زن در آن و تحت تأثیر قرار گرفتن آرمانها نسبت به تحولات اجتماعی، وضعیت زنان همپای سایر تحولات اجتماعی تغییر کرد.نخستین گروه زنان در زمان ناصرالدین شاه قاجار در سال ۱۲۷۸ ش توسط سه نفر از دختران شاه به وجود آمد. این گروه به صورت مرتب هر دو هفته یکبار جلسه تشکیل میداد و در جهت آمادهکردن زنان برای بحث و گفتگو درباره مسائل پیرامون خود و بیان افکارشان، تلاش میکرد.[۱]
یک سال بعد از آن یعنی در سال ۱۲۷۹ توسط عدهای از زنان مترقی انجمنی تحت عنوان «انجمن مخدرات وطن» تأسیس شد که نسبت به تهدید روسیه علیه ایران از مردم درخواست استفاده از پارچههای ایرانی کرد.[۱]
در همان سال ۱۲۷۹ در تبریز اقدام مسلحانه در برابر واگذاری امتیاز تنباکو به انگلیس و حمایت از اعتصاب علما در مسجد شاه اقدام مسلحانه زینب پاشا از جانب زنان صورت گرفت. در دوره مشروطه نیز با تشکیل مجلس شورای ملی، زنان خواستار این شدند که دستاوردهای مشروطه مشمول آنها نیز شود. در این زمان به دنبال تحولات فکری صورت گرفته در غرب موضع زنان ایران با عناوینی مثل آزادی، حضور در انتخابات و حق رأی و حق تحصیل، در مجلس و روزنامهها مطرح بود. همچنین ضرورت تحصیلات و بهداشت زنان به عنوان اولویت اول و حقوق زنان در مرتبه دوم، توسط نویسندگان مقالات و اشعار، مطرح شد.[۲] در سال ۱۲۸۶ ش اتحاد غیبی نسوان در تهران و کمیته زنان در تبریز تأسیس شد. در سال ۱۲۹۳ ش پیرامون روزنامه شکوفه، سازمان جدیدالتأسیسی با اهدافی چون توسعه محصولات ایرانی، توسعه آموزش صنعت بین دختران و پسران و تحصیل آزاد برای همه در رشتههای علوم و هنر تأسیس شد. در سال ۱۳۰۷ ش گروه پیک سعادت نسوان در رشت مستقر شد و برای اولین بار روز ۸ مارس را در ایران جشن گرفت.[۳] «جمعیت انقلاب نسوان» نیز در همان سال در شیراز تأسیس شد و نشریه دختران ایران توسط همین گروه منتشر شد و در راستای افزایش حقوق زنان به تأسیس کتابخانه، مدارس رایگان و تشکیل سازمانهایی که جهت تجمع زنان، پرداخت و طرحهایی در این زمینه به دولت و مجلس پیشنهاد داد.[۴]
اوج غربگرایی زنان در دوره پهلوی اول و دوم بود؛ به طوری که در این دوره برای نخستین بار زنی به نام آفاق پارسا به مقام وزارت آموزش و پرورش رسید. در دوره پهلوی اول در سال ۱۳۰۴ ش رضاشاه دستور به منحلشدن گروههای زنان و ادغامشدن آنان در کانون بانوان به سرپرستی و ریاست دخترش داد. و