عمیر بن عدی بن خرشه

عمیر بن عدی بن خرشه، صحابی مشهور محمد، در سال دوم هجری در جریان عملیاتی برای از میان برداشتن عصماء بنت مروان، زنی یهودی که با اشعار و ناسزا، مسلمانان و پیامبر اسلام را مورد اهانت قرار می‌داد، به هدف خود دست یافت؛ این واقعه با گفتار محمد، «لا ینتطح فیها عنزان»، که نخستین مَثَل در اسلام به‌شمار می‌رود، همراه شد.

زندگی

سریه عمیر

در سال دوم هجری، عملیاتی (سریه) توسط عمیر بن عدی انجام شد تا با آزارهای عصماء بنت مروان مقابله کند. عصماء زنی یهودی بود که همواره با سرزنش و سرودن اشعار، مسلمانان را مورد توهین قرار می‌داد و نسبت به پیامبر اسلام جسارت می‌ورزید. عمیر در شب به خانه وی نفوذ کرد؛ در حالی که فرزندان یتیم عصماء گرد او بودند و او مشغول شیر دادن به کودکش بود، عمیر برای انجام مأموریت، کودک را کنار زد و با شمشیر به سینه او ضربه زد که تیغه از پشت بیرون آمد و وی جان سپرد. پس از انجام مأموریت، عمیر به سمت مدینه بازگشت و توانست نماز صبح را در کنار پیامبر اسلام به‌جا آورد. هنگامی که محمد از او پرسید که آیا دختر مروان را کشته است یا خیر، عمیر پاسخ مثبت داد. در این هنگام، محمد با بیان عبارت «لا ینتطح فیها عنزان» (دو بز بر سر کشته او شاخ بشاخ نشوند)، بر بی‌ارزش بودن اعمال و جایگاه آن زن تأکید کرد؛ به این معنا که ارزش او چنان ناچیز است که حتی دو حیوان بی‌مقدار نیز بر سر او نزاع نمی‌کنند. این عبارت، نخستین مَثلی بود که محمد در زبان راند و پس از آن شهرت بیشتری یافت.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عمیر بن عدی بن خرشه». دایره‌المعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.