الگوی مصرف

مطلق اضرار به نفس دلیل بر حرمت ندارد و اهدای عضو جهت پیوند به بدن شخص دیگر از مصادیق اضرار به نفس به نحو کلی نیست؛ زیرا ممکن است برای کثیری از افراد ضرر به همراه نداشته باشد و در اهدای عضو جهت پیوند فرقی نیست که گیرنده مسلمانِ هم مذهب باشد یا غیر مسلمان، و اگر نجات جان گیرندهٔ مسلمان متوقف بر پیوند عضو باشد، چنانچه برای دهنده ضرر معتنابه نداشته باشد، چه بسا واجب است که اهدا کند یا بفروشد.

الگوی مصرف در آموزه‌های دینی

اصلاح الگوی مصرف بدین معناست که منابع و کالاها، به جا و به اندازه لازم به کار رفته و به صورت بهینه و با بیشترین بازدهی مورد استفاده قرار گیرد؛ بنابراین، اصلاح الگوی مصرف به معنای مصرف نکردن و حتی لزوماً به مفهوم کم مصرف کردن نیست. از این رو، تحقق آن موجب می‌گردد ضمن تأمین نیازهای فرد در ابعاد گوناگون، از هدر رفتن منابع و بروز مشکلات اقتصادی برای خانوار و جامعه جلوگیری شود و سرمایه‌ها به سمت تولید و پیشرفت سوق داده شود و نتیجه آن نیز، رفاه اقتصادی و امکانات بیشتر برای افراد جامعه خواهد بود.

نیک روشن است که تحقق این مهم، نیازمند آگاهی افراد از چگونگی مصرف صحیح و بهینه و آشنایی با راهکارهای آن و سپس عزم جدی برای اجرایی کردن آن است.

تعیین الگوی مصرف صحیح

ابعاد مادّی و معنوی انسان، هر یک منشأ پیدایش نیازهایی است که در آموزه‌های واقع گرایانه و فطْرت مدار اسلام، به آنها توجه شده است. این نیازها، در ابعاد گونا گونی جای می‌گیرند که محدوده و چند و چون آن‌ها در آیات و روایات، بیان گردیده است.

تحلیل آموزه‌های دینی در این باره، می‌تواند الگوی مصرف مورد نظر اسلام را درعرصه‌های مختلف نیاز آدمی، نمایان سازد. الگویی که رعایت نکردن آن، نکوهیده و ناشایست است.

نهادینه شدن الگوی مصرف در جامعه

نهادینه شدن الگوی صحیح مصرف در جامعه، یکی از مهم‌ترین راهکارهایی است که در اسلام بدان اشاره شده است و می‌تواند بستر اقتصاد آرمانی را شکل دهد. بدین نحو که میانه‌روی، کم را زیاد می‌کند و اسراف، منابع فراوان را نابود می‌سازد. از این رو است که ائمه (ع) همواره مردم را به قناعت فرا می‌خواندند. به عنوان نمونه از امام رضا علیه السلام نقل شده است: بر شخص صاحب مال، واجب است بر مخارج زندگی خانواده وسعت بخشد.