بهائیت در ایران: تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش |
(− 4 رده، + 4 رده (هاتکت)، ابرابزار) |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''بهائیت''' جریانی مذهبی-سیاسی است که در قرن سیزدهم هجری (نوزدهم میلادی) توسط حسینعلی نوری پایهگذاری شد. وی از پیروان علیمحمد شیرازی (بنیانگذار جنبش بابیه) بود. آموزههای بهائیت بر «وحدت ادیان» تأکید دارد و پیروان آن معتقدند در هر مذهبی بخشی از حقیقت وجود دارد. منتقدان، مبانی فکری این جریان را ترکیبی از مفاهیم تصوف و عرفانهای غیراسلامی توصیف میکنند.<ref>پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.</ref> | '''بهائیت''' جریانی مذهبی-سیاسی است که در قرن سیزدهم هجری (نوزدهم میلادی) توسط حسینعلی نوری پایهگذاری شد. وی از پیروان علیمحمد شیرازی (بنیانگذار جنبش بابیه) بود. آموزههای بهائیت بر «وحدت ادیان» تأکید دارد و پیروان آن معتقدند در هر مذهبی بخشی از حقیقت وجود دارد. منتقدان، مبانی فکری این جریان را ترکیبی از مفاهیم تصوف و عرفانهای غیراسلامی توصیف میکنند.<ref>پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.</ref> | ||
== روابط و | == روابط و پیوندهای سیاسی == | ||
بررسیهای تاریخی و دیدگاههای پژوهشی بر بهرهبرداری دولتهای بیگانه از این فرقه در دورههای قاجار و پهلوی تأکید دارند. این جریان در ادبیات سیاسی مخالفان، به وابستگی به قدرتهایی نظیر بریتانیا، ایالات متحده آمریکا و اسرائیل متهم شده است. در دوران پهلوی، حضور برخی پیروان این فرقه در مناصب حساس دولتی، واکنشهای گستردهای را در میان جامعه مذهبی و روحانیون برانگیخت. روحالله خمینی از جمله منتقدان جدی این جریان بود که بهائیت را «مولود سیاستهای استعماری» و ابزاری برای تأمین منافع قدرتهای خارجی و اسرائیل قلمداد میکرد.<ref>پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.</ref> | بررسیهای تاریخی و دیدگاههای پژوهشی بر بهرهبرداری دولتهای بیگانه از این فرقه در دورههای قاجار و پهلوی تأکید دارند. این جریان در ادبیات سیاسی مخالفان، به وابستگی به قدرتهایی نظیر بریتانیا، ایالات متحده آمریکا و اسرائیل متهم شده است. در دوران پهلوی، حضور برخی پیروان این فرقه در مناصب حساس دولتی، واکنشهای گستردهای را در میان جامعه مذهبی و روحانیون برانگیخت. روحالله خمینی از جمله منتقدان جدی این جریان بود که بهائیت را «مولود سیاستهای استعماری» و ابزاری برای تأمین منافع قدرتهای خارجی و اسرائیل قلمداد میکرد.<ref>پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.</ref> | ||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
با پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، تحولات عمدهای در وضعیت این جریان رخ داد: | با پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، تحولات عمدهای در وضعیت این جریان رخ داد: | ||
# خروج رهبران: بسیاری از اعضای کادر رهبری و تشکیلاتی بهائیت از ایران خارج شدند.<ref>پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.</ref> | # خروج رهبران: بسیاری از اعضای کادر رهبری و تشکیلاتی بهائیت از ایران خارج شدند.<ref>پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.</ref> | ||
# برخورد قضایی: تعدادی از سران این تشکیلات بازداشت و به اتهاماتی نظیر «جاسوسی برای بیگانگان» محاکمه و به حبس یا اعدام محکوم شدند.<ref>پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.</ref> | # برخورد قضایی: تعدادی از سران این تشکیلات بازداشت و به اتهاماتی نظیر «جاسوسی برای بیگانگان» محاکمه و به حبس یا اعدام محکوم شدند.<ref>پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.</ref> | ||
# ممنوعیت فعالیت: فعالیتهای تشکیلاتی و سازمانیافته بهائیت در ایران | # ممنوعیت فعالیت: فعالیتهای تشکیلاتی و سازمانیافته بهائیت در ایران بهطور رسمی غیرقانونی اعلام شد.<ref>پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.</ref> | ||
== هدف و ماهیت بهائیت == | == هدف و ماهیت بهائیت == | ||
بهائیت از دیدگاه نویسنده دارای دو چهره است: | بهائیت از دیدگاه نویسنده دارای دو چهره است: | ||
* هدف ظاهری: مبارزه با شرک و بتپرستی؛ ادعایی برای اصلاح دینی و اجتماعی.<ref>پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.</ref> | * هدف ظاهری: مبارزه با شرک و بتپرستی؛ ادعایی برای اصلاح دینی و اجتماعی.<ref>پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.</ref> | ||
* هدف باطنی: همکاری پنهانی با جریانهای استعماری، فراماسونری و امپریالیسم جهانی؛ جهت تضعیف وحدت مذهبی و ملی ایرانیان. بهائیت به عنوان جنبشی وانمودگر، از این هدف ظاهری برای جذب عوامالناس و فریب افراد سادهدل استفاده کرده است.<ref>پایگاه | * هدف باطنی: همکاری پنهانی با جریانهای استعماری، فراماسونری و امپریالیسم جهانی؛ جهت تضعیف وحدت مذهبی و ملی ایرانیان. بهائیت به عنوان جنبشی وانمودگر، از این هدف ظاهری برای جذب عوامالناس و فریب افراد سادهدل استفاده کرده است.<ref>پایگاه اطلاعرسانی حوزه، بهاییت و باورسازیهای کاذب، 7/11/1391.</ref> | ||
== منشأ و تعریف فرقه == | == منشأ و تعریف فرقه == | ||
بهائیت | بهائیت زادهٔ آیین بابی است؛ و بابیگری خود از مکتب شیخیه برآمد. مکتب شیخیه محوریت فلسفی، عرفانی و تأویلی در نگاه شیعی داشت و زمینه را برای ظهور فرقههایی با ادعاهای خاص دینی مثل بابیت و بهائیت فراهم کرد.<ref>پایگاه اطلاعرسانی حوزه، بهاییت و باورسازیهای کاذب، 7/11/1391.</ref> | ||
== بنیانگذار و سیر تاریخی == | == بنیانگذار و سیر تاریخی == | ||
| خط ۳۰: | خط ۲۸: | ||
* این جنبش در قرن سیزدهم هجری (قرن نوزدهم میلادی) در ایران آغاز شد؛ در دورهای که جامعه با ضعف سیاسی، نفوذ غرب و بحرانهای فکری پس از جنگهای ایران و روس مواجه بود. | * این جنبش در قرن سیزدهم هجری (قرن نوزدهم میلادی) در ایران آغاز شد؛ در دورهای که جامعه با ضعف سیاسی، نفوذ غرب و بحرانهای فکری پس از جنگهای ایران و روس مواجه بود. | ||
بهائیت در این شرایط تاریخی، به عنوان حرکتی اصلاحطلب و به ظاهر نوگرای مذهبی، اما در کنار استعمارگران و مخالف فرهنگ | بهائیت در این شرایط تاریخی، به عنوان حرکتی اصلاحطلب و به ظاهر نوگرای مذهبی، اما در کنار استعمارگران و مخالف فرهنگ ملیـاسلامی، تداوم یافت.<ref>پایگاه اطلاعرسانی حوزه، بهاییت و باورسازیهای کاذب، 7/11/1391.</ref> | ||
== نقش استعمار در شکلگیری == | == نقش استعمار در شکلگیری == | ||
دولتهای استعماری، به ویژه انگلیس، در | دولتهای استعماری، به ویژه انگلیس، در شکلدادن به جنبشهای مذهبی انحرافی برای تخریب دین اصیل نقش داشتند.<ref>پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.</ref> | ||
هدف اساسی آنان: | هدف اساسی آنان: | ||
* جداسازی مردم از مراجع تقلید و نهاد روحانیت. | * جداسازی مردم از مراجع تقلید و نهاد روحانیت. | ||
* ترویج مکتبهای بشری به جای دین الهی. | * ترویج مکتبهای بشری به جای دین الهی. | ||
* تضعیف پیوند مردم با اندیشه مهدویت.<ref>پایگاه | * تضعیف پیوند مردم با اندیشه مهدویت.<ref>پایگاه اطلاعرسانی حوزه، ویژه نامه بهاییت از آغاز تا کنون، 26/6/1399.</ref> | ||
== زمینههای اجتماعی == | == زمینههای اجتماعی == | ||
پس از شکست ایران در جنگهای با روسیه و آشفتگی اقتصادی، بحران اقتدار میان مردم و حکومت پدید آمد. استعمارگران | پس از شکست ایران در جنگهای با روسیه و آشفتگی اقتصادی، بحران اقتدار میان مردم و حکومت پدید آمد. استعمارگران نقطهٔ قوت مردم ایران را در پیروی از دین و روحانیت دانستند و برای شکستن آن، ساخت فرقههایی حول اندیشه مهدویت را طراحی کردند.<ref>پایگاه اطلاعرسانی حوزه، ویژه نامه بهاییت از آغاز تا کنون، 26/6/1399.</ref> | ||
== | == رابطهٔ بهائیت با مکتب شیخیه و بابیه == | ||
در فضای فکری دوران قاجار، شیخیه با تأکید بر رؤیا و مکاشفه، راه را برای ادعاهای پیوند با معصومین باز کرد. | در فضای فکری دوران قاجار، شیخیه با تأکید بر رؤیا و مکاشفه، راه را برای ادعاهای پیوند با معصومین باز کرد. | ||
از درون این بستر: سید علیمحمد باب ظهور کرد و خود را «باب امام زمان» معرفی نمود. بعدها ادعای پیغمبری و الوهیت نمود، در زندان کتاب ''بیان'' را نوشت و پیروانش دین را منسوخ اعلام کردند.<ref>پایگاه | از درون این بستر: سید علیمحمد باب ظهور کرد و خود را «باب امام زمان» معرفی نمود. بعدها ادعای پیغمبری و الوهیت نمود، در زندان کتاب ''بیان'' را نوشت و پیروانش دین را منسوخ اعلام کردند.<ref>پایگاه اطلاعرسانی حوزه، ویژه نامه بهاییت از آغاز تا کنون، 26/6/1399.</ref> پس از مرگ باب، پیروان به دو شاخه تقسیم شدند: ازلیه: وفادار به آموزههای باب. بهائیه: به رهبری حسینعلی نوری، که دین و کتاب جدید ساخت و احکام اروپاییگرایانه را وارد دین کرد تا جذابیت عمومی بیابد.<ref>پایگاه اطلاعرسانی حوزه، ویژه نامه بهاییت از آغاز تا کنون، 26/6/1399.</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس|۲}} | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس}} | |||
[[رده: | [[رده:بهائیت در ایران| ]] | ||
[[رده:بهائیت]] | [[رده:بهائیت بر پایه کشور]] | ||
[[رده: | [[رده:بهائیت در آسیا]] | ||
[[رده: | [[رده:بهائیت در خاورمیانه]] | ||
نسخهٔ ۲۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۰
بهائیت جریانی مذهبی-سیاسی است که در قرن سیزدهم هجری (نوزدهم میلادی) توسط حسینعلی نوری پایهگذاری شد. وی از پیروان علیمحمد شیرازی (بنیانگذار جنبش بابیه) بود. آموزههای بهائیت بر «وحدت ادیان» تأکید دارد و پیروان آن معتقدند در هر مذهبی بخشی از حقیقت وجود دارد. منتقدان، مبانی فکری این جریان را ترکیبی از مفاهیم تصوف و عرفانهای غیراسلامی توصیف میکنند.[۱]
روابط و پیوندهای سیاسی
بررسیهای تاریخی و دیدگاههای پژوهشی بر بهرهبرداری دولتهای بیگانه از این فرقه در دورههای قاجار و پهلوی تأکید دارند. این جریان در ادبیات سیاسی مخالفان، به وابستگی به قدرتهایی نظیر بریتانیا، ایالات متحده آمریکا و اسرائیل متهم شده است. در دوران پهلوی، حضور برخی پیروان این فرقه در مناصب حساس دولتی، واکنشهای گستردهای را در میان جامعه مذهبی و روحانیون برانگیخت. روحالله خمینی از جمله منتقدان جدی این جریان بود که بهائیت را «مولود سیاستهای استعماری» و ابزاری برای تأمین منافع قدرتهای خارجی و اسرائیل قلمداد میکرد.[۲]
مخالفتها و تشکلهای معارض
از بدو شکلگیری بابیت و بهائیت، گروههای مختلفی از شخصیتهای مذهبی و سیاسی علیه آن فعالیت کردند. در کنار مبارزات فردی، تشکلهای سازمانیافتهای نیز برای مقابله با این جریان به وجود آمد؛ انجمن خیریه حجتیه مهدویه معروفترین تشکلی است که هدف اصلی خود را مقابله فکری و تبلیغی با بهائیت تعریف کرده بود.[۳]
وضعیت پس از انقلاب ۱۳۵۷
با پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، تحولات عمدهای در وضعیت این جریان رخ داد:
- خروج رهبران: بسیاری از اعضای کادر رهبری و تشکیلاتی بهائیت از ایران خارج شدند.[۴]
- برخورد قضایی: تعدادی از سران این تشکیلات بازداشت و به اتهاماتی نظیر «جاسوسی برای بیگانگان» محاکمه و به حبس یا اعدام محکوم شدند.[۵]
- ممنوعیت فعالیت: فعالیتهای تشکیلاتی و سازمانیافته بهائیت در ایران بهطور رسمی غیرقانونی اعلام شد.[۶]
هدف و ماهیت بهائیت
بهائیت از دیدگاه نویسنده دارای دو چهره است:
- هدف ظاهری: مبارزه با شرک و بتپرستی؛ ادعایی برای اصلاح دینی و اجتماعی.[۷]
- هدف باطنی: همکاری پنهانی با جریانهای استعماری، فراماسونری و امپریالیسم جهانی؛ جهت تضعیف وحدت مذهبی و ملی ایرانیان. بهائیت به عنوان جنبشی وانمودگر، از این هدف ظاهری برای جذب عوامالناس و فریب افراد سادهدل استفاده کرده است.[۸]
منشأ و تعریف فرقه
بهائیت زادهٔ آیین بابی است؛ و بابیگری خود از مکتب شیخیه برآمد. مکتب شیخیه محوریت فلسفی، عرفانی و تأویلی در نگاه شیعی داشت و زمینه را برای ظهور فرقههایی با ادعاهای خاص دینی مثل بابیت و بهائیت فراهم کرد.[۹]
بنیانگذار و سیر تاریخی
- بنیانگذار: میرزا حسینعلی نوری، معروف به بهاءالله، با ادعای پیامبری و سپس الهیت.
- پدرش از رجال عهد قاجار بود و پس از تغییرات سیاسی به نور تبعید شد.
- این جنبش در قرن سیزدهم هجری (قرن نوزدهم میلادی) در ایران آغاز شد؛ در دورهای که جامعه با ضعف سیاسی، نفوذ غرب و بحرانهای فکری پس از جنگهای ایران و روس مواجه بود.
بهائیت در این شرایط تاریخی، به عنوان حرکتی اصلاحطلب و به ظاهر نوگرای مذهبی، اما در کنار استعمارگران و مخالف فرهنگ ملیـاسلامی، تداوم یافت.[۱۰]
نقش استعمار در شکلگیری
دولتهای استعماری، به ویژه انگلیس، در شکلدادن به جنبشهای مذهبی انحرافی برای تخریب دین اصیل نقش داشتند.[۱۱]
هدف اساسی آنان:
- جداسازی مردم از مراجع تقلید و نهاد روحانیت.
- ترویج مکتبهای بشری به جای دین الهی.
- تضعیف پیوند مردم با اندیشه مهدویت.[۱۲]
زمینههای اجتماعی
پس از شکست ایران در جنگهای با روسیه و آشفتگی اقتصادی، بحران اقتدار میان مردم و حکومت پدید آمد. استعمارگران نقطهٔ قوت مردم ایران را در پیروی از دین و روحانیت دانستند و برای شکستن آن، ساخت فرقههایی حول اندیشه مهدویت را طراحی کردند.[۱۳]
رابطهٔ بهائیت با مکتب شیخیه و بابیه
در فضای فکری دوران قاجار، شیخیه با تأکید بر رؤیا و مکاشفه، راه را برای ادعاهای پیوند با معصومین باز کرد.
از درون این بستر: سید علیمحمد باب ظهور کرد و خود را «باب امام زمان» معرفی نمود. بعدها ادعای پیغمبری و الوهیت نمود، در زندان کتاب بیان را نوشت و پیروانش دین را منسوخ اعلام کردند.[۱۴] پس از مرگ باب، پیروان به دو شاخه تقسیم شدند: ازلیه: وفادار به آموزههای باب. بهائیه: به رهبری حسینعلی نوری، که دین و کتاب جدید ساخت و احکام اروپاییگرایانه را وارد دین کرد تا جذابیت عمومی بیابد.[۱۵]
پانویس
- ↑ پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.
- ↑ پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.
- ↑ پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.
- ↑ پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.
- ↑ پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.
- ↑ پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.
- ↑ پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.
- ↑ پایگاه اطلاعرسانی حوزه، بهاییت و باورسازیهای کاذب، 7/11/1391.
- ↑ پایگاه اطلاعرسانی حوزه، بهاییت و باورسازیهای کاذب، 7/11/1391.
- ↑ پایگاه اطلاعرسانی حوزه، بهاییت و باورسازیهای کاذب، 7/11/1391.
- ↑ پایگاه اطلاع رسارنی امام خمینی، بهاییت، 1389 ش.
- ↑ پایگاه اطلاعرسانی حوزه، ویژه نامه بهاییت از آغاز تا کنون، 26/6/1399.
- ↑ پایگاه اطلاعرسانی حوزه، ویژه نامه بهاییت از آغاز تا کنون، 26/6/1399.
- ↑ پایگاه اطلاعرسانی حوزه، ویژه نامه بهاییت از آغاز تا کنون، 26/6/1399.
- ↑ پایگاه اطلاعرسانی حوزه، ویژه نامه بهاییت از آغاز تا کنون، 26/6/1399.