سهل بن هارون بن راهبون

سهل بن هارون دشتمیشانی (درگذشت ۲۱۵ق) ادیب، حکیم، شاعر و نویسندهٔ فارسی‌تبار در دورهٔ عباسی بود. او به فصاحت و مهارت در نثر عربی شهرت داشت و به گرایش‌های شعوبی شناخته می‌شد. سهل بن هارون در دربار هارون الرشید و مأمون عباسی مناصب اداری و علمی مهمی بر عهده داشت.

زندگی

سهل بن هارون بن راهبون (یا راهیون)، کنیهٔ او ابوعمرو، از ایرانیان و منسوب به دشتمیشان بود. او در شمار ادیبان و نویسندگان برجستهٔ عصر عباسی قرار داشت و به فصاحت در زبان عربی، توانایی در نویسندگی و مهارت در شعر و حکمت شناخته می‌شد. سهل بن هارون از گرایش‌های شعوبی برخوردار بود و در دفاع از ایرانیان و نقد عرب‌ها آثاری نگاشت و کتاب‌هایی در بیان معایب عرب تألیف کرد. ابوعثمان جاحظ از فصاحت، دانش و توانایی ادبی او یاد کرده و به فضل و مهارت او در نویسندگی اذعان داشته است.

سهل بن هارون به دربار هارون الرشید راه یافت و نزد او جایگاه مهمی به دست آورد، چنان‌که به‌جای یحیی برمکی مسئولیت دواوین را بر عهده گرفت. پس از آن در دورهٔ خلافت مأمون عباسی نیز در دستگاه حکومت باقی ماند و ریاست خزانهٔ الحکمه در بغداد را عهده‌دار شد.

سهل بن هارون در سال ۲۱۵ هجری درگذشت.

آثار

از سهل بن هارون آثار متعددی در ادب و سیاست باقی مانده است. از جمله:

• ثعلبة و عفرة که به شیوهٔ کلیله و دمنه نوشته شده است.
• الاخوان و المسائل
• دیوان رسائل
• تدبیر الملک و السیاسة
• وامق و عذراء
• چند اثر دیگر در ادب و سیاست.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «سهل». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.