صفوان بن امیه

صَفوان بن اُمَیّه بن خَلَف قُرَشی جُمَحی، مکنی به ابووَهْب، از بزرگان قریش و از مخالفان نخستین دعوت محمد بود.

زندگی

صفوان از سران قریش به‌شمار می‌رفت و در آغاز ظهور اسلام با محمد به مخالفت برخاست. پس از شکست مشرکان در جنگ بدر، او عمیر بن وهب را برانگیخت تا به مدینه رود و محمد را به قتل برساند. صفوان به او وعده داد که اگر این کار را انجام دهد، بدهی‌های او را بپردازد و خانواده‌اش را تأمین کند. عمیر بن وهب با شمشیری بر گردن وارد مسجد مدینه شد. محمد از او دربارهٔ علت آمدنش پرسید. عمیر گفت برای آزاد کردن اسیری که نزد مسلمانان است آمده است. محمد از او دربارهٔ شمشیری که همراه داشت پرسید و سپس به پیمانی اشاره کرد که میان او و صفوان در حجر اسماعیل بسته شده بود. عمیر پس از شنیدن این سخن اظهار کرد که محمد پیامبر است و اسلام آورد. سپس اسیرش آزاد شد و به او آموزش قرآن داده شد. عمیر پس از بازگشت به مکه، گروهی را به اسلام دعوت کرد.

پس از فتح مکه

در هنگام فتح مکه، همسر صفوان، «بغوم بنت معدّل»، اسلام آورد؛ اما صفوان از مکه گریخت و در یکی از دره‌ها پنهان شد. عمیر بن وهب که برای او از محمد امان گرفته بود، به جستجوی او رفت و پس از نشان دادن نشانهٔ امان، وی را نزد محمد آورد. صفوان از محمد خواست که برای تصمیم‌گیری دربارهٔ پذیرش اسلام به او مهلت دهد و محمد نیز به او چهار ماه مهلت داد.

صفوان در برخی رویدادها از جمله جنگ حنین و محاصره طائف در کنار محمد حضور داشت، اما در آن زمان هنوز اسلام نیاورده بود. بنابر گزارشی، پس از بازگشت سپاه به جعرانه، هنگامی که غنایم فراوانی در آنجا گرد آمده بود، محمد مقدار زیادی از آن اموال را به صفوان بخشید. گفته شده است که این بخشش سبب شد صفوان اسلام آورد.

درگذشت

گفته شده است که صفوان در دوران خلافت معاویه بن ابی‌سفیان درگذشت.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «صفوان». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.