عبید زاکانی

نظام‌الدین عبیدالله زاکانی، متخلص به عبید، از شاعران، نویسندگان و دانشمندان سده هشتم هجری بود که از روستای زاکان در نزدیکی قزوین برخاست. وی با سرودن اشعار طنزآمیز و نوشتن آثار انتقادی، به عنوان یکی از چهره‌های برجسته ادبیات فارسی در حوزه مطایبات و هزلیات شناخته می‌شود. کلیات اشعار و منظومه «موش و گربه» از مشهورترین آثار اوست.

زندگی

نظام‌الدین عبیدالله زاکانی از اهل زاکان، روستایی از توابع قزوین بود. وی در زمره دانشمندان، نویسندگان و شاعران قرار داشت. آثار او، از جمله کلیات اشعار و منظومه «موش و گربه»، نشان‌دهنده طبع روان و ذهن تیزبین اوست. این آثار که بخشی از آن‌ها به مطایبات و هزلیات اختصاص دارد، گویای نگاه انتقادی و آزادمنشانه وی به مسائل زمانه خویش است.

اثر مقامات

از دیگر آثار وی، کتاب «مقامات» است که مورد توجه صاحب‌نظران بوده است. میرزا عبدالله افندی در کتاب «ریاض العلماء» و نویسنده «تاج العروس» از آن یاد کرده‌اند. میرزا عبدالله افندی با اشاره به در دسترس داشتن نسخه‌ای از این کتاب، آن را ستوده و سبک نگارش آن را مشابه مقامات حریری اما به زبان فارسی دانسته است.

درگذشت

عبید زاکانی در حدود سال ۷۷۲ قمری درگذشت.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عبید زاکانی». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.