عمالقه

عمالقه یا عمالیق، جمع عملق، گروهی از جباران و بازماندگان قوم عاد بودند که در شام، مکه و نواحی اطراف آن زندگی می‌کردند. بر پایه منابع، در زمان ورود ابراهیم، هاجر و اسماعیل به مکه، عمالقه در نواحی شمالی این سرزمین ساکن بودند. این قوم در نبردی با یوشع بن نون و به سبب دعای او نابود شدند.

لغت‌شناسی

بابلیان این قوم را «مالیق» می‌نامیدند. عبریان واژه «عم» را که به معنای امت است به آن افزودند و آن را «عم‌مالیق» خواندند که در زبان عربی به صورت عمالیق تلفظ شد. در منابع آمده است که عمالقه جبارانی از باقی‌مانده قوم عاد بودند که در سرزمین شام سکونت داشتند.

تاریخچه

هنگامی که ابراهیم در سال ۱۸۹۲ پیش از میلاد همراه همسرش هاجر و فرزندش اسماعیل به فرمان الهی به سرزمین مکه هجرت کرد، کسی در محل کعبه سکونت نداشت زیرا آب در آنجا کمیاب بود. در آن دوران، عمالقه در وادی شمالی آن منطقه که «حجون» نامیده می‌شد زندگی می‌کردند. آنان قومی بودند که از سمت بحرین به این منطقه کوچ کرده بودند و قلمرو حکومتشان تا شبه‌جزیره سینا امتداد داشت.

در دعای سمات به نبرد یوشع بن نون با عمالقه اشاره شده است. بر پایه این دعا، یوشع بن نون خدا را به نامی خواند که سبب شکست و نابودی کامل عمالقه شد؛ به گونه‌ای که تشبیه شده‌اند به تنه درختان خرمایی که توخالی و فرو افتاده باشند.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عمالقه». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.