قاسم بن محمد بن ابوبکر

قاسم بن محمد بن ابوبکر، مکنی به ابومحمد، از بزرگان تابعین، یکی از هفت فقیه معروف مدینه و از فاضل‌ترین مردم زمان خود بود. او از جمعی از صحابه روایت کرده و گروهی از بزرگان تابعین نیز از او روایت کرده‌اند. قاسم از یاران مورد اعتماد سجاد، امام چهارم شیعیان امامیه دانسته شده و در سال‌های مختلفی میان ۱۰۱ تا ۱۱۲ در قدید درگذشته است.

زندگی

قاسم بن محمد بن ابی‌بکر، مکنی به ابومحمد، از بزرگان تابعین، یکی از هفت فقیه معروف مدینه و از فاضل‌ترین مردم زمان خود بود. او از جمعی از اصحاب محمد روایت کرده و گروهی از بزرگان تابعین نیز از او روایت کرده‌اند. یحیی بن سعید گفته است که کسی را برتر از او نیافته و مالک بن انس نیز قاسم را از فقیهان این امت دانسته است. قاسم خاله‌زاده سجاد بود. مادر این دو و مادر سالم بن عمر، هر سه دختران یزدجرد بودند. قاسم در سال‌های ۱۰۱، ۱۰۲، ۱۰۸ یا ۱۱۲ در قدید، واقع در میان مکه و مدینه، درگذشت و ۷۰ یا ۷۲ سال عمر کرد.

شیخ طوسی او را از اصحاب سجاد و باقر دانسته است. همچنین از صادق نقل شده است که سعید بن مسیب، قاسم بن محمد بن ابی‌بکر و ابوخالد کابلی از یاران مورد اعتماد سجاد بوده‌اند.

بنا بر نقلی، روزی از قاسم مسئله‌ای پرسیده شد و او گفت که نمی‌داند. سائل گفت که نزد او آمده و جز او کسی را نمی‌شناسد. قاسم پاسخ داد که به ریش دراز او و جمعیتی که پیرامونش گرد آمده‌اند ننگرد و سوگند یاد کرد که پاسخ آن مسئله را نمی‌داند. پیرمردی از قریش که در کنار او نشسته بود به قاسم گفت که این روش را ادامه دهد و سوگند یاد کرد که هیچ روزی او را عاقل‌تر از آن روز ندیده است. قاسم نیز گفت که اگر زبانش بریده شود، برای او بهتر از آن است که سخنی بر زبان آورد که به آن علم ندارد.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «قاسم بن محمد بن ابوبکر». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.