بئرمعونه

در ادامه، متن ارسالی شما طبق اصول دانشنامه‌ای بازنویسی و استانداردسازی شده است.

عمرو بن امیه ضمری

عمرو بن امیه ضمری از افراد شجاع و از نظامیان مکه بود که در جنگ‌های بدر و احد در صف مشرکین قریش علیه مسلمانان مشارکت داشت. او پس از بازگشت از احد اسلام آورد و به مدینه هجرت کرد. عمرو علاوه بر فعالیت‌های نظامی، به عنوان فردی هوشمند و خردمند شناخته می‌شد؛ چنان‌که مسئولیت ابلاغ نامه محمد به نجاشی، پادشاه حبشه، به وی سپرده شد. او در ماموریت‌های مختلف، از جمله وقایع بئر معونه و اعزام به قبیله بنی‌دیل، حضور داشت و گزارش‌های متعددی از فعالیت‌های جاسوسی و نظامی او در منابع ثبت شده است. عمرو بن امیه در نهایت به عنوان یکی از صحابه فعال در امور اطلاعاتی و نظامیِ دوره حضور محمد شناخته می‌شود.

زندگی و فعالیت‌های نظامی

عمرو بن امیه ضمری در نبردهای اولیه میان قریش و مسلمانان، در صف نیروهای قریش قرار داشت. پس از تغییر رویکرد و پذیرش اسلام، او به مدینه مهاجرت کرد و در اقدامات سیاسی و نظامیِ حکومتِ نوپای مدینه نقش یافت. به دلیل توانمندی‌هایش، او برای ابلاغ نامه‌های دیپلماتیک به پادشاهان و حاکمان مناطق مجاور برگزیده شد و ماموریت رساندن نامه محمد به نجاشی را با موفقیت انجام داد. شرح این ماموریت در منابعی همچون طبقات ابن سعد ذکر شده است.

اولین رویارویی او با مسلمانان در قالب جبهه خودی، واقعه بئر معونه بود که در آن اسیر شد. عامر بن طفیل او را به تلافی خون مادرش آزاد کرد. در سال هشتم هجری، او به ماموریتی نزد قبیله بنی‌دیل فرستاده شد. محمد پیش‌بینی کرده بود که اهالی این قبیله با سخنان عمرو اسلام خواهند آورد و همان‌طور نیز شد.

وقایع جاسوسی و اطلاعاتی

منابع تاریخی، از جمله تاریخ ابن اثیر، گزارش‌های مفصلی از ماموریت‌های اطلاعاتی عمرو بن امیه نقل کرده‌اند. پس از واقعه رجیع و کشته شدن تعدادی از مسلمانان، محمد، عمرو بن امیه و همراهی دیگر را به مکه فرستاد تا ابوسفیان را ترور کنند. عمرو بن امیه روایت می‌کند که به همراه هم‌سفرش به نزدیکی مکه رسیدند و در شکاف کوهی پناه گرفتند. در جریان شناسایی و طواف در مسجدالحرام، قریشیان متوجه حضور او شدند و وی ناچار به عقب‌نشینی شد. در مسیر بازگشت، عثمان بن مالک تیمی را در اطراف غار کشت و پس از دو روز مخفی ماندن، به سراغ پیکر خبیب بن عدی رفت تا آن را بازگرداند، اما به دلیل تعقیب مشرکین موفق نشد.

در ادامه این سفر، عمرو بن امیه در غار ضجنان با مردی از قبیله دئل مواجه شد. آن فرد اشعاری در انکار دین اسلام خواند:

{شعر}

{ب|ولست بمسلم ما دمت حیا|ولست ادین دین المسلمینا}

{پایان شعر}

عمرو بن امیه پس از به خواب رفتن آن فرد، او را کشت و به مسیر خود ادامه داد. در راه بازگشت، دو تن از جاسوسان قریش را دید که علیه مسلمانان فعالیت می‌کردند؛ یکی را با تیر هدف قرار داد و دیگری را اسیر کرده و به مدینه آورد. گزارش شده است که محمد پس از شنیدن شرح این وقایع، برای او دعای خیر کرد.

ارجاعات

{پانویس|3|اندازه=ریز}

منابع

اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عمرو بن امیه ضمری». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.

{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=خیر|نیازمند مقابله با دانشنامه‌ها=خیر|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}