فقه الحدیث

آغا بزرگ طهرانی فقه الحدیث را علمی تعریف می‌کند که با مطالعه متن حدیث، لغت‌ها و حالات آن از نظر نص یا ظاهر، عام یا خاص، مطلق یا مقید، مجمل یا مبین، معارض یا غیر معارض بودن بررسی می‌شود. قدما فقه الحدیث را با معنای عام آن یعنی درایة الحدیث یکی می‌گرفتند، ولی عالمان متأخر مطابق تعریف آغا بزرگ این دو علم را از یکدیگر تفکیک کرده‌اند.

از آنجا که راویان مختلف در گذر زمان برای نقل احادیث به افراد مختلف آن‌ها را تقطیع کرده و گاهاً احادیث طی چنین فرایندهایی دچار تحریف شده اند، لذا بخشی از فقه الحدیث که به حل چنین تعارضات و تحریف اشکالاتی می‌پردازد را مختلف الحدیث نامند.

منابع

• غروی نائینی، نهله (۱۳۸۱). «فقه الحدیث در آثار حدیث شناسان شیعه». مطالعات اسلامی (۵۸).