بیست و نهمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

بیست و نهمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
نشان جشنواره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
اهداء برای	کتاب‌های برگزیده به زبان فارسی
پشتیبان مالی	معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
تاریخ	۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۳۹۰
محل برگزاری	مجموعه سعدآباد، تهران
کشور	ایران
نام پیشین	جایزه سلطنتی کتاب سال
پاداش(ها)	سکه بهار آزادی لوح تقدیر از طرف ریاست جمهوری
نخستین دوره	۱۳۶۳
مجموع جوایز	۱۹ اثر
کل دریافت‌کنندگان	۲۳ نفر (نویسنده) ۱۲ نفر (مترجم) ۹ نفر (مصحح) ۱۵ مؤسسه (انتشارات)
وبگاه	ketabsal.ir

مراسم بیست و نهمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در ۱۸ بهمن ۱۳۸۹ در تالار وحدت تهران برگزار شد. در این دوره از جشنواره، ۲۴۴ اثر در شاخه کلیات، ۲۱۹۹ اثر در شاخه فلسفه و روان‌شناسی، ۳۹۷۷ اثر در شاخه دین، ۳۲۲۶ اثر در شاخه علوم اجتماعی، ۲۲۸ اثر در شاخه زبان، ۵۶۲ اثر در شاخه علوم خالص، ۳۵۸۷ اثر در شاخه علوم کاربردی، ۱۲۶۸ اثر در شاخه هنر، ۵۷۹۵ اثر در شاخه ادبیات، ۲۳۹۱ اثر در شاخه تاریخ و جغرافیا و ۳۰۰۰ اثر در شاخه کودک و نوجوان شرکت کردند. از مجموع شرکت‌کنندگان، ۱۹ اثر اعم از ۲۸ نویسنده، ۱۷ مترجم، ۵ مصحح و ۱۹ موسسه انتشاراتی، برنده جایزه کتاب سال شدند. در این دوره همچنین از ۳۸‌ اثر تقدیر به عمل آمد.

جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

جشنواره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، مهم‌ترین رویداد فرهنگی در حوزه فرهنگ مکتوب در دوره جمهوری اسلامی ایران است که نخستین دوره آن در سال ۱۳۶۳ هجری شمسی برگزار شده است. تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، از سال ۱۳۳۴ هجری شمسی، جایزه‌ای تحت عنوان کتاب سال برگزار می‌شد. این جشنواره تا سال ۱۳۵۶ ادامه داشت اما در آن سال به جهت اتفاقات سیاسی در ایران، به تعویق افتاد و دیگر اجرا نشد. در اواخر سال ۱۳۶۱ موضوع گزینش بهترین کتاب‌های سال در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شد و در شهریور سال بعد آیین‌نامه اجرایی آن به تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی رسید. بر اساس این آیین‌نامه، بهترین کتاب‌های چاپ شد در موضوعات مختلف پس از بررسی استادان و صاحب‌نظران علمی و فرهنگی، انتخاب و طی مراسم به‌خصوصی در ایام مشهور به دهه فجر (۱۲ تا ۲۲ بهمن)، معرفی شوند. هر سال وزارت ارشاد از ناشران و مؤلفین تقاضا می‌کند تا نسخه‌ای از آثاری که نخستین بار در سال اخیر به چاپ رسانده‌اند را برای این جشنواره ارسال نمایند. مدیرعامل این جشنواره نیکنام حسینی‌پور، معاون فرهنگی آن سید سعید میرمحمدصادق و مدیر جشنواره، علی علی‌محمدی است. دبیری این جشنواره در طول ۳۶ دوره ابتدایی آن را آقایان علی اوجبی (سال‌های ۱۳۸۸، ۱۳۸۵–۱۳۸۴)، سید محمود یوسف‌ثانی (۱۳۷۸–۱۳۶۸)، محمدرضا سرشار (۱۳۸۹)، محمدعلی رمضانی فرانی (۱۳۸۷)، منوچهر اکبری (۱۳۸۶)، محمدعلی مهدوی راد (۱۴۰۱–۱۳۹۳)، نجفقلی حبیبی (۱۳۹۲) و مجید حمیدزاده (۱۳۹۱–۱۳۹۰) عهده‌دار بوده‌اند. هیئت داوران نیز از میان استادان دانشگاه و حوزه علمیه و همین‌طور متخصصان و صاحب‌نظران علمی و فرهنگی، از سوی دبیرخانه جشنواره انتخاب می‌شوند.

شیوه داوری این جشنواره، در سه مرحله تدوین شده است. در مرحله نخست، تمام آثار ارسالی به جشنواره، مورد ارزیابی اولیه توسط هیئت داوری گروه‌های مربوط قرار می‌گیرد و پس از آن، آثار با رای اکثریت به مرحله دوم مسابقه ارسال خواهند شد. در مرحله دوم، آثار توسط حداقل سه تن از داوران انتخابی از جانب هیئت داوری که در هر موضوع مشخص، معین می‌شوند بررسی می‌گردند و نتایج ارزیابی در کاربرگ‌های ویژه‌ای درج می‌گردد. کتاب‌هایی که موفق به کسب حداقل ۸۰ امتیاز از مجموع ۱۰۰ امتیاز مندرج در کاربرگ بشوند، به مرحله نهایی داوری راه می‌یابند. در مرحله نهایی، کاربرگ‌ها توسط هیئت داوران مورد بررسی قرار خواهند گرفت و در نهایت آثار برگزیده به هیئت علمی جشنواره معرفی می‌گردند. در نهایت آثاری که رای سه نفر از داوران یک اثر از میان آثار در بخش تألیف و تصحیح به شرط اتخاذ ۹۰ امتیاز یا بیشتر و در بخش ترجمه، ۹۵ امتیاز و بیشتر، به عنوان اثر برگزیده معرفی می‌شود. تا پیش از دوره چهاردهم این جشنواره، داوران از جانب هیئت علمی معرفی نمی‌شدند و پس از آن نیز در قالب کاربرگ‌ها نام برخی از داوران مشخص می‌شد. در این داوری سه نکته اساسی همواره مورد اهتمام قرار خواهد گرفت: ارتقاء بخشیدن به سطح علمی و فرهنگی کشور؛ سلیس بودن زبان اثر و رعایت قواعد دستور زبان فارسی و داشتن کیفیت مطلوب از نظر طبع و نکات فنی چاپ. در پایان جشنواره، برندگان جایزه کتاب سال، در طی مراسمی به میزبانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، موفق به کسب لوح تقدیر از ریاست جمهوری و همین‌طور جوایزی عموماً سکه طلا بهار آزادی می‌شوند.

کتاب آینه دوران که در چهلمین سال پیروزی جمهوری اسلامی برای جمع‌آوری برندگان، داوران و شایستگان تقدیر این جشنواره تهیه و منتشر شده است. این اثر در بهمن ۱۳۹۷ توسط مؤسسه خانه کتاب تهیه شده است. از مؤلفین این اثر می‌توان به علی علی‌محمدی، سحر برین‌خو، فاطمه مقدس‌زاده، مسعود بهزادی‌راد، معصومه قزلباش، مهدی ملازاده، محمودجواد احمدی‌نیا، الهه رجبی‌فر، حمیده نوروزیان و لیلا اسدیان اشاره کرد.

آثار برگزیده

^{راهنمای فهرست: (      ? = نامعین       ن/م = نداشتن مورد       و = وزیری       ر = رحلی       ق = رقعی       خ = خشتی)}

فهرست آثار برگزیده در بیست و نهمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

بخش	شاخه	ر	عنوان اثر	نویسنده(ها)	مترجم(ها)	مصحح(ها)	ناشر		سال نشر	مشخصات کتاب
							مکان	انتشارات		ج	ص	ط
دین	علوم قرآنی	۱	فرهنگ قرآن: کلید راهیابی به موضوعات و مفاهیم قرآن کریم	اکبر هاشمی رفسنجانی	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۳۳	؟؟؟	؟؟؟
		۲	بیولوژی نص: نشانه‌شناسی و تفسیر قرآن	علیرضا قائمی‌نیا	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۱	۶۴۰	؟؟؟
	فقه و اصول	۳	حقوق قراردادها در فقه امامیه	جلیل قنواتی	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۲	؟؟؟	؟؟؟
				سید حسن وحدتی شبیری
				ابراهیم عبدی‌پور فرد
				سید مصطفی محقق داماد
		۴	مستند الشیعة فی احکام الشریعة	احمد بن محمد مهدی نراقی	ننن	مؤسسه آل البیت علیه السلام	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۲۰	؟؟؟	؟؟؟
	سیره معصومین	۵	کفایة الطالب فی مناقب أمیرالمؤمنین علی بن أبی طالب علیه السلام	محمد بن یوسف الکنجی الشافعی	ننن	محمدکاظم محمودی	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۲	؟؟؟	؟؟؟
	کلام	۶	فرهنگ جامع فرق اسلامی: بر پایه دستنوشته‌های مرحوم آیت‌الله سید مهدی روحانی	سید حسن خمینی	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۳	؟؟؟	؟؟؟
		۷	عوامل فهم متن: در دانش هرمنوتیک و علم اصول استباط از دیدگاه پروفسور پل ریکور و محقق اصفهانی	سید حمیدرضا حسنی	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۱	۴۱۶	؟؟؟
علوم اجتماعی	علوم اجتماعی	۸	تجددشناسی و غربشناسی: حقیقتهای متضاد	حسین کچوئیان	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۱	۲۰۹	؟؟؟
	حقوق	۹	حریم خصوصی اطلاعات: مطالعه کیفری در حقوق ایران، ایالات متحده آمریکا و فقه امامیه	فرید محسنی	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۱	۶۵۴	؟؟؟
زبان	گویش‌های لهجه‌ای	۱۰	فرهنگ تطبیقی-موضوعی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو	محمدحسن‌دوست	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۲	؟؟؟	؟؟؟
علوم کاربردی	علوم پزشکی	۱۱	فرهنگ جامع همه‌گیرشناسی (اپیدمیولوژی)	کیومرث ناصری	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۱	۴۳۲	؟؟؟
	کشاورزی	۱۲	تولید و فرآوری گیاهان دارویی	رضا امیدبیگی	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۴	؟؟؟	؟؟؟
ادبیات	تاریخ و نقد ادبی	۱۳	از اشارت‌های دریا (بوطیقای روایت در مثنوی)	حمیدرضا توکلی	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۱	۷۰۷	؟؟؟
	داستان	۱۴	جاده جنگ	منصور انوری	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۵	؟؟؟	؟؟؟
	شعر معاصر	۱۵	حق‌السکوت	محمدمهدی سیار	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۱	۸۸	؟؟؟
تاریخ و جغرافیا	تاریخ	۱۶	علل و عوامل جابجایی کانون‌های تجاری در خلیج فارس	محمدباقر وثوقی	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۱	۳۳۲	؟؟؟
		۱۷	فرهنگ و تمدن ایرانی-اسلامی دکن در دورهٔ بهمنیان	محسن معصومی	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۱	۳۳۴	؟؟؟
		۱۸	نبرد سمیرم (انگلیسها، قشقاییها و جنگ دوم جهانی)	کاوه بیات	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۱	۳۸۴	؟؟؟
بخش ویژه	قرآن کریم	۱۹	ترجمه قرآن کریم	سید علی موسوی گرمارودی	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۱	۷۰۲	؟؟؟
		۲۰	ترجمه قرآن کریم	حسین استادولی	ننن	ننن	تهران		۱۳۸۹ه‍.ش	۱	۶۱۶	؟؟؟

آثار شایسته تقدیر

^{راهنمای فهرست: (      ? = نامعین       ن/م = نداشتن مورد       و = وزیری       ر = رحلی       ق = رقعی       خ = خشتی)}

فهرست آثار شایسته تقدیر در بیست و نهمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

بخش	شاخه	ر	عنوان اثر	نویسنده(ها)	مترجم(ها)	مصحح(ها)	ناشر		سال نشر	مشخصات کتاب
							مکان	انتشارات		ج	ص	ط
علوم و معارف اسلامی	علوم قرآنی	۱							۱۳۶۶ه‍.ش	۱		و
	حدیث	۲								۱		و
	عقاید و کلام	۳								۱		و
	فقه و اصول	۴								۱		و
	ریاضی	۵								۱		و
		۶								۱		و
علوم و فنون		۷								۱		و
	زمین‌شناسی	۸								۱		و
		۹								۱		و

پانویس

منابع

• جمعی از مولفین (۱۳۹۷). آینه دوران: دفتر دوم (دوره بیست و یکم تا سی و ششم). به کوشش علی علی‌محمدی، سحر برین‌خو، فاطمه مقدس‌زاده، مسعود بهزادی‌راد، معصومه قزلباش، مهدی ملازاده، محمودجواد احمدی‌نیا، الهه رجبی‌فر، حمیده نوروزیان و لیلا اسدیان. تهران: موسسه خانه کتاب. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۲۲۲-۴۸۸-۰.
• فرهادی، بهارک (۱۳۸۷). «کلیات در بیست و پنج دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران» (PDF). کتاب ماه (کلیات) (۱۳۴).