|
مسابقه دانشدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
الگوی سوم زن مسلمان
الگوی سوم زن مسلمان در جمهوری اسلامی ایران، مفهومی است که ترکیبی از نقشهای خانوادگی و اجتماعی زنان را در بر میگیرد و بر اساس آموزههای اسلامی، زن را بهعنوان یک موجود مستقل، با هویتی انسانی و الهی معرفی میکند. این الگو بهویژه در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی و سخنان سید علی خامنهای، رهبر وقت جمهوری اسلامی، مورد تأکید قرار گرفته است و زنان را بهعنوان محور خانواده و مؤثرترین نیروهای اجتماعی معرفی میکند.
در اندیشه سید علی خامنهای
مفهوم «الگوی سوم زن مسلمان» در گفتمان جمهوری اسلامی ایران الگویی میان تصویر سنتی و تصویر غربی از زن معرفی میشود. این الگو بر عفاف، استقلال، ایمان و حضور اجتماعی زنان مسلمان ایرانی تأکید دارد و پس از انقلاب ۱۳۵۷ بهعنوان رویکردی تازه در مباحث مربوط به جایگاه زن مطرح شد. در تاریخ اسلام، چهرههایی چون فاطمه الزهرا و زینب نمونههایی از نقش اجتماعی و رهبری فکری زنان معرفی شدهاند. برخی پژوهشگران بر این باورند که این شخصیتها در شکلدهی به الگوهای زن مسلمان در دورههای معاصر نقش مؤثر داشتهاند.[۱][۲] رهبران جمهوری اسلامی ایران این الگو را با شاخصههایی چون استقلال، ایمان، عفت و حجاب توضیح دادهاند.
استقلال؛ نه شرقی، نه غربی
در این چارچوب، استقلال زن مسلمان به معنای فاصله گرفتن از الگوهای شرقی و غربی تعریف شده است. این نگاه، زن را نه موجودی در حاشیه و منفعل، و نه ابزاری جنسی در خدمت سرمایهداری، بلکه بازیگری فعال در عرصههای اجتماعی و خانوادگی معرفی میکند.[۳][۴]
ایمان و عفت
ایمان و عفت از مهمترین ویژگیهای زن مسلمان در این گفتمان شمرده میشوند. بر اساس این رویکرد، زن میتواند با بهرهگیری از ویژگیهای زنانه و ترکیب آن با معنویت و پایبندی اخلاقی، نقش اجتماعی ویژهای ایفا کند.[۵] عفاف تنها به معنای پرهیز از بیبندوباری جنسی نیست، بلکه به معنای خویشتنداری در برابر گناه و ناپاکی در حوزههای مختلف دانسته میشود. در این چارچوب، عفت بهعنوان یکی از محورهای اصلی رشد معنوی زن معرفی شده است.[۶]
حجاب
حجاب در این گفتمان نماد هویت زن مسلمان ایرانی تلقی میشود. این ویژگی نشانهای از استقلال فرهنگی و هویتی زنان معرفی شده و در عین حال با مشارکت فعال آنان در عرصههای اجتماعی و سیاسی همراه دانسته میشود.[۷]
در متن و مرکز بودن
یکی دیگر از ویژگیهای این الگو، نقشآفرینی زنان در «متن و مرکز» تحولات اجتماعی معرفی میشود. بر اساس این دیدگاه، زنان نه در حاشیه بلکه در کانون تغییرات قرار دارند و در سه عرصه اصلی تعریف میشوند: رشد فردی، مدیریت خانواده و کنش اجتماعی.
منابع
- ↑ سید رضی، محمد (۱۳۹۲). الگوی سوم زن مسلمان. مجله تاریخ و فرهنگ، شماره ۲۳.
- ↑ نایینی میرزایی، سید رضا (۱۳۹۵). الگوی سوم زن مسلمان.
- ↑ بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم، ۱۳۸۴/۳/۲۵
- ↑ پیام به کنگره «هفت هزار زن شهید کشور»، ۱۳۹۱/۱۲/۱۶
- ↑ بیانات در جمعی از بانوان نخبه، ۱۳۹۱/۱/۳۰
- ↑ سخنرانی در دیدار جمعی از بانوان، مهر ۱۳۷۶
- ↑ سخنرانی در دیدار جمعی از مداحان، ۱۳۹۶/۱۲/۱۷