|
مسابقه دانشدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱۵ دی تا ۲۰ بهمن، میزبان یک همایه با موضوع زنان است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی دانشدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
ابناءالرضا
سیاستهای فرهنگی ابناءالرضا (محمدبنعلیموسی، علیبنمحمدهادی، حسنبنعلیعسکری) در برابر نیازهای فرهنگی و مسائل موجود در جامعه، ابناءالرضا به اجرای سیاستهای فرهنگی مختلفی دست زدند که ناظر به مسائل فرهنگی خاص طراحی و اجرا میشد.
رشد عقلانیت دینی عمومی و معرفی مرجعیت علمی فرزندان علیبنابیطالب یکی از راهبردهای اساسی که به وسیله ابناءالرضا در مقابل جریان اعتزال از یک سو و رواج حدیث گرایی از سوی دیگر پیگیری میگشت، بهرهگیری از فرصتهای مناسب برای معرفی و روشنگری اسلام «فقاهتی» بهشمار میرود که سراسر و تمامیت ارتباط عقل و دین را به عرضه میدارد. مصادیق گوناگونی از تحلیلهای بنیادی علمهای اعتقادی و عرضه تحلیلهای نادرست فقهای برجسته آن دوره که بیشتر در دربارگاه حضور داشتند، به وسیله ابناءالرضا در این دوران وجود دارد. اثر دیگری که این برخوردها به جا مینهاد، معرفی اقتدار علمی علی و نوادگانش بود. حکومت عباسیان به هدف در هم کوبیدن بُعد علمی ابناءالرضا و مورد تردید قرار دادن علم و حتی پیشوایی آنان، جلسات مناظره و گفت و گوی علمی برپا میکرد. در واقع با این کار آنان نه تنها به منظور خویش به سرانجام نمیرسیدند، بلکه جریان آبروریزی و رسوایی خویش میشدند. به این دلیل که محمدبنعلینقی نخستین رهبری بود که در کودکی به جایگاه هدایت رسید، ایشان مناظرات و گفت و گوهایی برخوردار بوده که بسیار اساسی و کارآمد بهشمار میروند. علت ماهوی آن مناظرات این بود که از یک طرف رهبری او، به خاطر کودکی برای بسیاری از شیعیان کاملاً محرز نگردیده بود، از این رو برای آرامش قلبی و به عنوان امتحان پرسشهای متعددی از ایشان مینمودند. از طرف دیگر مکتب اعتزال و افراطی گری در تکیه بر عقل اوج گرفته بود. ۲. ۳. ترسیم الگوی کامل تقوای فردی و جمعی یکی از تدابیر تربیتی بنیادین در مبارزه با گسترش معصیت و انحطاط در محیط، ارائه نمونهها و تندیسهای پارسایی در محیط است. ابناءالرضا چنین سیاستی را به شکل برجستهای پیگیری مینمودند به طوری که عنوان «تقی» و «هادی» به رهبر دهم و یازدهم شیعی اعطا گردیده است. حکومت مرکزی، کوششی مداوم داشت تا به پندار خود ایشان را با عیاشیها و انحطاطهای دربار فاسد سازد. ابن شهر آشوب در کتاب «مناقب» از محمد بن ریان روایت نموده است که مأمون دربارهٔ محمدبنعلیموسی به هر نیرنگی دست زد تا شاید بتواند ایشان را همچون خویش دنیاپرستان نماید و به فسق و لهو گرایش دهد. مواجهه علیبنمحمدهادی در محفل آوازهخوانی که مأمون برگزار کرده بود مثال نمونهای از این دسیسهها و فعالیتها است. ۳. ۳. حفظ خط انتقال معارف و جریان زنده تعلیم و تربیت در اوضاعی که موقعیتهای تعامل ابناءالرضا در این عصر به شدت محدود میشد، مسئولیت اصلی و بنیادین ایشان که انشار و رساندن دانش حقیقی دینی است، به هر صورت مد نظر بود. رهبران این عصر نیز همچون پیشوایان گذشته، یاران را پرورش میدادند و علم خویش را به یاری آنان در محیط پخش نمودند. این کنشها از زمان محمدبنعلیموسی تا حسنبنعلیعسکری به دلیل فشارهای حکومتی و محدودیت فراوان، دولت بسیار محدود بود و بدین جهت شمار ناقلان و تربیت شدگان روش آنان نسبت به زمان جعفربنمحمدصادق تنزل پیدا کرد. با این وجود باید در نظر گرفت که در میان همین شمار یاران اندک و راویان ایشان، شخصیتهای برجسته و افراد نامداری از قبیل علی بن مهزیار، احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی، زکریا بن آدم، محمد بن اسماعیل بن بزیع، حسین بن سعید اهوازی، احمد بن محمد بن خالد برقی تربیت شدند که هر فرد در میدان دانشی و استنباطی، تکیهگاهی محسوب میشد و حتی عدهای آثار فراوانی دارا بودند. علاوه بر این، نقل کنندگان روایات محمدبنعلیموسی فقط در دانشمندان شیعی محدود نمیگردند، بلکه راویان و علمای سنی مذهبان نیز دانشها و واقعیتهای دینی را از ایشان روایت نمودهاند. به عنوان مثال احمد بن علی خطیب بغدادی روایاتی با سلسله سند خویش از ایشان روایت نموده است.