داریوش ارجمند

داریوش ارجمند
متولد	۵ مرداد ۱۳۲۳ ‏(۸۱ سال)
ملیت	ایرانی
تحصیلات	کارشناسی از دانشکده‌ی هنرهای تزیینی پاریس فوق لیسانس هنرهای تجسمی و فوق لیسانس گرافیک- سوربن دکترای زیبایی‌شناسی و علوم هنر- سوربن
حرفه	سینما تئاتر تلویزیون
کارهای برجسته	امام علی ستایش ناخدا خورشید اعتراض
همسر(ها)	فرشته یغمایی
فرزندان	امیریل ارجمند
جایزه(ها)	نشان فرهنگ و هنر (درجه یکم) سیمرغ بلورین تندیس حافظ

داریوش ارجمند (زادهٔ ۴ مرداد ۱۳۲۳ مشهد) بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون، عضو پیوسته فرهنگستان هنر ایران و از بازیگران سرشناس سینما و تلویزیون ایران است.

او متولد مشهد بوده و در نوجوانی تحت تأثیر آرا و اندیشه‌های علی شریعتی بوده است. همسرش فرشته یغمایی خواهر کوروش یغمایی خواننده ایرانی است و برادرش انوشیروان ارجمند از جمله بازیگران شناخته شده سینما و تلویزیون است. ارجمند دانش‌آموخته رشته تئاتر و سینما از دانشگاه سورن فرانسه است و فعالیت سینمایی خود را از شهر مشهد و کارگردانی فیلم «گفت زیر سلطه من درآیید» آغاز کرد. این کار در جشنواره فجر آن سال اکران شد و بعد از عدم موفقیت آن، ارجمند تمرکز کار هنری خود را بر بازیگری گذاشت. نخستین نقش آفرینی ارجمند در یک فیلم سینمایی حضور او در فیلم سینمایی «ناخدا خورشید» بود؛ فیلمی که مورد توجه و اقبال مخاطبان و اهالی سینما قرار گرفته و جایگیاه ارجمند را در سینمای ایران تثبیت کرد.

زندگی و تحصیلات

داریوش ارجمند ۴ مرداد سال ۱۳۲۳ در مشهد زاده شد. پدر داریوش، یک نظامی ارتشی با درجه تیمساری بود که ریاست بر بیمارستان رضاشاه و مامارضا را برعهده داشت. مادرش نیز یغمایی نام داشت که فرزند یکی از ثروتمندان مشهد بود. کوروش یغمایی خواننده سرشناس ایرانی، دایی داریوش بود. مادر داریوش نیز خود اهل هنر بود و تار می‌نواخت. او در خانواده‌ای با سه برادر و دو خواهر زندگی می‌کرد. داریوش فرزند دوم خانواده و برادر کوچکتر انوشیروان ارجمند بود. او همچنین عموی برزو ارجمند و بهار ارجمند، و پدر امیریل ارجمند است. عروس او یاسمینا باهر و دختر برادرش بهار ارجمند نیز فعالیت‌های هنری می‌کنند.

داریوش ارجمند تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه فردوسی مشهد در رشته کارشناسی تاریخ و جامعه‌شناسی سپری نمود. علی شریعتی یکی از استادان او در آن برهه بود. وی سپس برای ادامه تحصیل رهسپار پاریس شد. در پاریس مدرک کارشناسی ارشد تئاتر و سینما دریافت کرد. ارجمند در سال ۱۳۵۲ با فرشته یغمایی ازدواج کرد و صاحب سه فرزند به نام‌های امیرسام، امیریل و یلدا شد.

فعالیت‌های هنری

داریوش ارجمند به‌همراه مهرداد تدین از بنیان‌گذاران سینمای آزاد مشهد در پایانه‌های دهه ۱۳۴۰ است. ارجمند افزون بر بازیگری در تئاتر مشهد، به ساخت فیلم‌های کوتاه ۸ میلی‌متری هم می‌پردازد که برجسته‌ترین آن‌ها فیلم «هیس» است. کارگردانی فیلم «گفت زیر سلطه من آیید» نوشته علی پزشکی، نخستین تجربهٔ سینمایی او در قطع ۱۶ میلی‌متری بود.

وی با بازی در فیلم ناخدا خورشید ساخته ناصر تقوایی به سینما آمد و در سال ۱۳۶۵ با دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد از پنجمین جشنواره فیلم فجر جای خود را همچون یک بازیگر خوب و پذیرفتنی تثبیت کرد. وی در دهه ۶۰ در سه فیلم کشتی آنجلیکا، پرده آخر و جستجوگر به ایفای نقش پرداخت. ارجمند در دهه ۱۳۷۰ گزیده‌کار شد و در سه فیلم آدم‌برفی، اعتراض و سگ‌کشی بازی کرد و برای فیلم سگ‌کشی، سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را برد. بازی او در مجموعه امام علی در نقش مالک اشتر، از او بازی ماندگاری را به جای گذاشت. بازی در این نقش سبب شده بود تا سال‌ها او را با هویت مالک اشتر معرفی کنند. او درباره تأثیر این نقش گفته است:

بعد از مالک اشتر هیچکس بنده را با زن و بچه‌ام در کافه ندید. من همه عمرم عاشق بیلیارد بودم اما بعد از بازی مالک اشتر پایم را در هیچ باشگاه بیلیاردی نگذاشتم. می‌دانید چرا؟ چون آبروی امام علی (ع) روی دوشم بود. دوست نداشتم فردی در آنجا مرا در حال بازی ببیند.

دیگر نقشی که از وی به یادگار ماند، بازی در مجموعه تلویزیونی ستایش بود و در نقش حشمت فردوس بود.

ارجمند علاوه بر بازیگری، به عنوان مجری نیز در تلویزیون فعالیت داشته است. داریوش ارجمند در چند دوره از جشنواره فجر به عنوان داور نیز حضور داشته است. وی از سال ۱۳۹۶ جزو استادان رشته سینمای دانشگاه پارس شده است. ارجمند در سال ۱۳۹۱ طی حکمی از سوی محمدرضا طالقانی به عنوان سخنگوی فدراسیون پهلوانی و زورخانه‌ای منصوب شد.

مواضع سیاسی

داریوش ارجمند در برخی مصاحبه‌ها و سخنرانی‌های خود دیدگاه‌هایی دربارهٔ سیاست و جامعهٔ ایران ارائه کرده‌ است. او بارها تأکید کرده که در دوران جوانی تحت تأثیر اندیشه‌های علی شریعتی و سید علی خامنه‌ای قرار داشته‌ است. به گفتهٔ او، دکتر شریعتی دانشجویان را به حضور در جلسات سخنرانی خامنه‌ای تشویق می‌کرد و این دو شخصیت نقش مهمی در شکل‌گیری نگرش فکری و اجتماعی وی داشته‌اند.

ارجمند در دههٔ ۱۳۴۰ و در جریان اجرای نمایش‌هایی با مضامین انتقادی، از جمله «سلطان مار»، توسط ساواک بازداشت و پس از مدتی از دانشگاه اخراج شد. او در این دوران از سوی مأموران امنیتی به ارتباط با علی شریعتی مظنون و حتی به‌عنوان «چاقوکش نواب صفوی» خطاب شده‌است.

با وجود اینکه در آن زمان از سوی گروه‌های سیاسی چپ و مارکسیستی برای همکاری دعوت می‌شد، ارجمند از پیوستن به چنین جریان‌هایی خودداری کرد و بر استقلال هنری خود تأکید داشت.

کارنامه هنری

داریوش ارجمند در طول سال‌های فعالیت هنری، حضور فعالی در سینما و تلویزیون و تئاتر داشته است. داریوش ارجمند علاوه بر بازیگری، در برنامه‌های تلویزیونی به عنوان مجری نیز حضور داشته است. او از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۹ در برنامه‌ای به نام طلوع ماه، به عنوان مجری حاضر شد. در سال ۱۴۰۲ نیز برنامه‌ای با عنوان بیکرانه از شبکه اول صدا و سیما پخش شد که ارجمند، مجری‌گری آن را برعهده داشت.

فعالیت‌های بازیگری ارجمند

سال تولید	نام اثر	نوع اثر	کارگردان
۱۳۶۵	ناخدا خورشید	فیلم سینمایی	ناصر تقوایی
۱۳۶۶	پاییزان	فیلم سینمایی	رسول صدر عاملی
۱۳۶۷	کشتی آنجلیکا	فیلم سینمایی	محمد بزرگ‌نیا
	سفر عشق	فیلم سینمایی	ابوالحسن داوودی
۱۳۶۸	جستجوگر	فیلم سینمایی	محمد متوسلانی
۱۳۶۹	تیغ آفتاب	فیلم سینمایی	محمد جوانمرد
	پرده آخر	فیلم سینمایی	واروژ کریم مسیحی
۱۳۷۵–۱۳۷۰	امام علی	مجموعه تلویزیونی	داوود میرباقری
۱۳۷۰	ناصرالدین شاه آکتور سینما	فیلم سینمایی	محسن مخملباف
۱۳۷۱	قربانی	فیلم سینمایی	رسول صدر عاملی
۱۳۷۲	هبوط	فیلم سینمایی	احمدرضا معتمدی
۱۳۷۳	زمین آسمانی	فیلم سینمایی	محمدعلی نجفی
	آدم‌برفی	فیلم سینمایی	داوود میرباقری
۱۳۷۴	خورشید شب	مجموعه تلویزیونی	فریبرز صالح
			سیروس مقدم
	فرار مرگبار	فیلم سینمایی	تورج منصوری
	شیخ مفید	فیلم سینمایی	فریبرز صالح
			سیروس مقدم
۱۳۷۶	هفت سنگ	فیلم سینمایی	سید عبدالرضا نواب صفوی
	قاعدهٔ بازی	فیلم سینمایی	سید عبدالرضا نواب صفوی
۱۳۷۷	شور زندگی	فیلم سینمایی	فریال بهزاد
	افسانه پوپک طلائی	فیلم سینمایی	خسرو شجاعی
	به سوی افتخار	مجموعه تلویزیونی	سیروس مقدم
۱۳۷۷–۱۳۷۸	روزهای زندگی	مجموعه تلویزیونی	سیروس مقدم
۱۳۷۸	اعتراض	فیلم سینمایی	مسعود کیمیایی
	سگ‌کشی	فیلم سینمایی	بهرام بیضایی
	دندون طلا	تئاتر	داوود میرباقری
۱۳۷۹	مسافر ری	فیلم سینمایی	داوود میرباقری
۱۳۸۰	پلیس جوان	مجموعه تلویزیونی	سیروس مقدم
	سرزمین خاکستری	مجموعه تلویزیونی	مرتضی احمدی هرندی
۱۳۸۱	دریایی‌ها	مجموعه تلویزیونی	سیروس مقدم
۱۳۸۲	تب	فیلم سینمایی	رضا کریمی
۱۳۸۳	ازدواج به سبک ایرانی	فیلم سینمایی	حسن فتحی
۱۳۸۴	شاهزاده ایرانی	فیلم سینمایی	محمد نوری‌زاد
	از دوردست	فیلم سینمایی	رامین محسنی
۱۳۸۵	قاعده بازی	فیلم سینمایی	احمدرضا معتمدی
	رئیس	فیلم سینمایی	مسعود کیمیایی
۱۳۸۵–۱۳۸۶	قاب‌های خالی	مجموعه تلویزیونی	مرتضی احمدی هرندی
	ساعت شنی	مجموعه تلویزیونی	بهرام بهرامیان
۱۳۸۶	استخوونای بابام	فیلم سینمایی	سید مهدی رضازاده فخار
	چهل سرباز	مجموعه تلویزیونی	محمد نوری زاد
	پری دخت	مجموعه تلویزیونی	سامان مقدم
۱۳۸۷	میزاک	فیلم سینمایی	حسینعلی لیالستانی
	تردید	فیلم سینمایی	واروژ کریم مسیحی
۱۳۸۸	شکلات داغ	فیلم سینمایی	حامد کلاهداری
	بانو	مجموعه تلویزیونی	فرید سجادی حسینی
۱۳۸۹	ستایش	مجموعه تلویزیونی	سعید سلطانی
	پایان‌نامه	فیلم سینمایی	حامد کلاهداری
	گزارش یک جشن	فیلم سینمایی	ابراهیم حاتمی‌کیا
	جرم	فیلم سینمایی	مسعود کیمیایی
	راه آبی ابریشم	فیلم سینمایی	محمد بزرگ‌نیا
	بدون اجازه	فیلم سینمایی	مرتضی احمدی هرندی
۱۳۹۰	ناز و نیاز	مجموعه تلویزیونی	فلورا سام
	اینجا شهر دیگری است	فیلم سینمایی	احمدرضا گرشاسبی
۱۳۹۱	راز پنهان	مجموعه تلویزیونی	فلورا سام
	یه تیکه زمین	مجموعه تلویزیونی	مهدی کرم‌پور
۱۳۹۴	تعبیر وارونه یک رؤیا	مجموعه تلویزیونی	فریدون جیرانی
۱۳۹۵	ماه و پلنگ	مجموعه تلویزیونی	احمد امینی
	ماهورا	فیلم سینمایی	حمید زرگرنژاد
	چراغ‌های ناتمام	فیلم سینمایی	مصطفی سلطانی
۱۳۹۶	آینه‌های روبرو	تئاتر	محمد رحمانیان
۱۳۹۸	مرضیه	مجموعه تلویزیونی	فلورا سام
روز بلوا	فیلم سینمایی	بهروز شعیبی	اصغر نعیمی

جوایز و نامزدی‌ها

سال	اثر	جشنواره	عنوان	جایزه	نتیجه
۱۳۶۵	ناخدا خورشید	پنجمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر	بهترین بازیگر نقش اول مرد	سیمرغ بلورین	برنده
۱۳۶۸	جستجوگر	هشتمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر	بهترین بازیگر نقش اول مرد	سیمرغ بلورین	نامزد
۱۳۷۸	اعتراض	هجدهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر	بهترین بازیگر نقش اول مرد	سیمرغ بلورین	نامزد
۱۳۷۹	سگ کشی	نوزدهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر	بهترین بازیگر نقش مکمل مرد	سیمرغ بلورین	برنده
۱۳۷۹	اعتراض	پانزدهمین دوره منتخب نویسندگان و منتقدان	بهترین بازیگر نقش اول مرد	مقام چهارم	برنده
۱۳۷۹	اعتراض	چهارمین دوره جشن حافظ	بهترین بازیگر مرد سینما	تندیس حافظ	برنده
۱۳۸۰	اعتراض	اولین دوره منخب سایت ایران اکتور	بهترین بازیگر مرد	لوح زرین	برنده
۱۳۸۰	سگ کشی	شانزدهمین دوره منتخب نویسندگان و منتقدان	بهترین بازیگر نقش اول مرد	مقام دوم	برنده
۱۳۸۰	سگ کشی	پنجمین جشن سینمای ایران	بهترین بازیگر نقش مکمل مرد	تندیس زرین	نامزد
۱۳۸۰	سگ‌کشی	پنجمین دوره جشن حافظ	بهترین بازیگر مرد سینما	تندیس حافظ	نامزد
۱۳۸۱	سگ‌کشی	دومین دوره منتخب سایت ایران اکتور	بهترین بازیگر مرد	لوح زرین	برنده
۱۳۸۲	طلوع ماه	هفتمین دوره جشن حافظ	بهترین چهرهٔ تلویزیونی	تندیس حافظ	برنده
۱۳۸۶	ازدواج به سبک ایرانی	دهمین دوره جشن حافظ	بهترین بازیگر مرد سینما	تندیس حافظ	برنده
۱۳۹۲				نشان درجه یک فرهنگ	برنده
۱۳۹۳	یه تیکه زمین	چهاردهمین دوره جشن حافظ	بهترین بازیگر مرد درام تلویزیونی	تندیس حافظ	نامزد
۱۳۹۴	ستایش ۲	پانزدهمین دوره جشن حافظ	بهترین بازیگر مرد تلویزیون	تندیس حافظ	برنده
۱۳۹۵	امام علی			جایزه هنری غدیر چهره ماندگار	برنده
۱۳۹۶				نشان طلائی دانشگاه معماری و هنر پارس	برنده
۱۳۹۶	ماهورا	سی و ششمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر		دیپلم افتخار و جایزه نقدی	برنده
۱۳۹۹	ستایش ۳	بیستمین دوره جشن حافظ	بهترین بازیگر مرد درام تلویزیونی	تندیس حافظ	نامزد